Wrzodziej\u0105ce zapalenie jelita grubego (WZJG)<\/a><\/strong> jest – jak sama nazwa wskazuje – zapaleniem b\u0142ony \u015bluzowej jelita, kt\u00f3re mo\u017ce prowadzi\u0107 do powstania owrzodze\u0144. Jest to choroba przewlek\u0142a charakteryzuj\u0105ca si\u0119 naprzemiennie wyst\u0119puj\u0105cymi okresami zaostrze\u0144 i remisji. W przypadku ci\u0119\u017ckiego przebiegu pacjenci s\u0105 hospitalizowani w celu wygojenia b\u0142ony \u015bluzowej (ust\u0105pienia zmian zapalnych), natomiast leczenie podtrzymuj\u0105ce w trakcie remisji ma na celu zapobieganie nawrotom. Najwa\u017cniejsze zagadnienia \u017cywieniowe, z kt\u00f3rymi warto si\u0119 zapozna\u0107 po zdiagnozowaniu wrzodziej\u0105cego zapalenia jelita grubego (WZJG), zosta\u0142y przedstawione poni\u017cej.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Niedo\u017cywienie<\/strong> jest bardzo cz\u0119stym powik\u0142aniem choroby w przypadku ostrego rzutu, kt\u00f3re mo\u017ce by\u0107 spowodowane niedostatecznym od\u017cywieniem doustnym (brakiem \u0142aknienia), zwi\u0119kszon\u0105 utrat\u0105 substancji od\u017cywczych (zaburzeniem wch\u0142aniania i\/lub trawienia) oraz zwi\u0119kszonym zapotrzebowaniem na sk\u0142adniki od\u017cywcze (zaostrzeniem choroby i nasilonym katabolizmem). Nieleczone niedo\u017cywienie pogarsza rokowanie oraz zwi\u0119ksza ryzyko powik\u0142a\u0144. <\/strong><\/p>\n\n\n\n Wytyczne dotycz\u0105ce leczenia \u017cywieniowego pacjent\u00f3w hospitalizowanych zosta\u0142y opracowane przez Europejskie Towarzystwo \u017bywienia Klinicznego i Metabolizmu (ESPEN). W zale\u017cno\u015bci od stanu pacjenta pierwszym krokiem w leczeniu \u017cywieniowym mo\u017ce by\u0107 zastosowanie \u017cywno\u015bci specjalnego przeznaczenia medycznego <\/strong>(ang. food for special medical purposes, FSMP), kt\u00f3ra wspomaga normaln\u0105 diet\u0119, a przez to umo\u017cliwia zapewnienie odpowiedniej poda\u017cy energii, bia\u0142ka oraz sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych. Pacjenci mog\u0105 zosta\u0107 r\u00f3wnie\u017c zakwalifikowani do \u017cywienia dojelitowego (poprzez zg\u0142\u0119bnik lub przetok\u0119 od\u017cywcz\u0105), kt\u00f3re jest stosowane najcz\u0119\u015bciej w przypadku szczeg\u00f3lnie ci\u0119\u017ckich zaostrze\u0144 choroby lub w okresie oko\u0142ooperacyjnym. Je\u015bli \u017cywienie dojelitowe nie jest mo\u017cliwe ze wzgl\u0119du na brak dost\u0119pu do przewodu pokarmowego, ci\u0119\u017ck\u0105 biegunk\u0119 lub silne wymioty stosuje si\u0119 \u017cywienie pozajelitowe<\/strong>. Nale\u017cy zaznaczy\u0107, \u017ce decyzja o rozpocz\u0119ciu leczenia \u017cywieniowego oraz wyb\u00f3r najlepszej drogi tej interwencji to z\u0142o\u017cony proces, kt\u00f3ry uwzgl\u0119dnia wiele czynnik\u00f3w tj. mo\u017cliwo\u015b\u0107 doustnego przyjmowania pokarm\u00f3w, kondycj\u0119 przewodu pokarmowego oraz stan od\u017cywienia chorego.<\/p>\n\n\n\n Wskaz\u00f3wki \u017cywieniowe dla chorych z NChZJ zosta\u0142y wydane przez International Organization for the Study of Inflammatory Bowel Disease (IOIBD). Jak dot\u0105d nie wykazano skuteczno\u015bci dzia\u0142ania kt\u00f3rejkolwiek z diet (low-FODMAP<\/a>, bezglutenowej, w\u0119glowodanowej itp.) w okresie remisji.<\/strong> Niemniej jednak wszyscy pacjenci w okresie remisji – zgodnie z zaleceniami ESPEN – powinni zosta\u0107 obj\u0119ci poradnictwem dietetycznym w celu zapobie\u017cenia rozwoju niedo\u017cywienia i zadbania o stan od\u017cywienia organizmu. <\/p>\n\n\n\n Ze wzgl\u0119du na liczne indywidualne nietolerancje pokarmowe nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 na odpowiednie komponowanie diety, aby unikn\u0105\u0107 niedobor\u00f3w pokarmowych. Dieta bezglutenowa<\/strong> jest wskazana tylko u pacjent\u00f3w z jednocze\u015bnie zdiagnozowan\u0105 chorob\u0105 trzewn\u0105, nietolerancj\u0105 lub nadwra\u017cliwo\u015bci\u0105 na gluten<\/a>. Dieta low-FODMAP <\/strong>natomiast poprawia czynno\u015b\u0107 przewodu pokarmowego tylko w przypadku wsp\u00f3\u0142wyst\u0119powania u chorych z wrzodziej\u0105cym zapaleniem jelita grubego (WZJG) r\u00f3wnie\u017c zespo\u0142u jelita dra\u017cliwego<\/a> (kiedy objawy ze strony przewodu pokarmowego wyst\u0119puj\u0105 pomimo ust\u0105pienia stanu zapalnego) i powinna by\u0107 zastosowana tylko ze wskaza\u0144 lekarskich<\/strong>. W przypadku nietolerancji laktozy<\/a> pacjentom zaleca si\u0119 diet\u0119 bezlaktozow\u0105<\/a><\/strong> (produkty mleczne bez laktozy), przyjmowanie enzymu laktazy do ewentualnego posi\u0142ku laktozowego lub wybieranie produkt\u00f3w ro\u015blinnych (jogurt\u00f3w oraz napoj\u00f3w), jednocze\u015bnie dbaj\u0105c o odpowiedni\u0105 poda\u017c wapnia<\/a>. W okresie remisji niekiedy w\u0142\u0105cza si\u0119 pacjentom do diety (r\u00f3wnie\u017c po konsultacji z lekarzem prowadz\u0105cym) nasiona babki jajowatej<\/strong>, kt\u00f3re maj\u0105 udowodnione dzia\u0142anie w utrzymaniu remisji wrzodziej\u0105cego zapalenia jelita grubego (WZJG). <\/p>\n\n\n\n Do\u015b\u0107 istotnym czynnikiem u pacjent\u00f3w choruj\u0105cych na wrzodziej\u0105ce zapalenie jelita grubego (WZJG) i jednocze\u015bnie oty\u0142o\u015b\u0107 jest normalizacja masy cia\u0142a<\/strong>. Leczenie oty\u0142o\u015bci powinno odbywa\u0107 si\u0119 w okresie remisji, ale ze wzgl\u0119du na du\u017ce ryzyko niedobor\u00f3w eksperci nie zalecaj\u0105 stosowania restrykcyjnych diet, a jako pierwszy krok w kierunku redukcji masy cia\u0142a rekomenduj\u0105 ujemny wydatek energetyczny, czyli aktywno\u015b\u0107 fizyczn\u0105<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n W okresie zaostrzenia choroby zapotrzebowanie energetyczne jest wi\u0119ksze i jest zale\u017cne m.in. od ci\u0119\u017cko\u015bci choroby i og\u00f3lnego stanu. <\/strong>Zwi\u0119ksza si\u0119 r\u00f3wnie\u017c dzienn\u0105 poda\u017c bia\u0142ka do 1,2-1,5 g\/kg mc. Wi\u0119ksze zapotrzebowanie na bia\u0142ko wynika g\u0142\u00f3wnie ze zwi\u0119kszonego ich katabolizmu, kt\u00f3ry towarzyszy zaostrzeniu, jak r\u00f3wnie\u017c zmniejszonego przyjmowania pokarm\u00f3w, utraty sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych z przewodu pokarmowego oraz dzia\u0142a\u0144 niepo\u017c\u0105danych lek\u00f3w. Natomiast zapotrzebowanie na energi\u0119 i bia\u0142ko w czasie remisji jest takie same jak u os\u00f3b zdrowych.<\/strong> Dzienne zapotrzebowanie kilokaloryczne mo\u017cna obliczy\u0107 we wsp\u00f3\u0142pracy z dietetykiem na podstawie m.in. analizy sk\u0142adu cia\u0142a oraz oszacowania dziennego wydatku energetycznego na podstawie zebranego wywiadu. Zapotrzebowanie na bia\u0142ko wed\u0142ug Norm \u017cywienia dla populacji polski opracowanych przez ekspert\u00f3w Instytutu \u017bywno\u015bci i \u017bywienia u os\u00f3b zdrowych wynosi 0,9 g\/kg m.c. na dob\u0119, ale warto\u015b\u0107 ta jest r\u00f3wnie\u017c uzale\u017cniona od czynnik\u00f3w tj. stan fizjologiczny, wiek czy uprawiana aktywno\u015b\u0107 fizyczna i nale\u017ca\u0142oby je obliczy\u0107 indywidualnie.<\/p>\n\n\n\n Niedobory \u017celaza<\/a> i witaminy D<\/a> wymagaj\u0105 przyjmowania dodatkowych preparat\u00f3w.<\/strong> Zapotrzebowanie na \u017celazo lekarz okre\u015bla na podstawie masy cia\u0142a oraz st\u0119\u017ce\u0144 hemoglobiny i ferrytyny. Je\u015bli chodzi o witamin\u0119 D, badania wykaza\u0142y korzystny wp\u0142yw utrzymania odpowiedniego jej st\u0119\u017cenia nie tylko w przypadku ju\u017c zdiagnozowanego wrzodziej\u0105cego zapalenia jelita grubego (WZJG), ale r\u00f3wnie\u017c w profilaktyce (cz\u0119sto\u015bci wyst\u0119powania) tej choroby. Dlatego tak wa\u017cne jest okresowe badanie st\u0119\u017cenia 25-OH-D<\/a> u wszystkich os\u00f3b, r\u00f3wnie\u017c niedotkni\u0119tych chorob\u0105<\/strong>. Inn\u0105 do\u015b\u0107 istotn\u0105 kwesti\u0105, kt\u00f3r\u0105 warto mie\u0107 na uwadze, jest monitorowanie st\u0119\u017cenia wapnia<\/a><\/strong>. Osteopenia oraz osteoporoza<\/a> nale\u017c\u0105 do najcz\u0119stszych powik\u0142a\u0144 pozajelitowych wrzodziej\u0105cego zapalenia jelita grubego (WZJG)<\/strong>, zw\u0142aszcza u pacjent\u00f3w z aktywn\u0105 postaci\u0105 WZJG oraz d\u0142ug\u0105 histori\u0105 choroby. Zwi\u0119kszone ryzyko tych chor\u00f3b maj\u0105 pacjenci z niedoborem witaminy D i wapnia, niedo\u017cywieniem, brakiem aktywno\u015bci ruchowej, jak r\u00f3wnie\u017c pacjenci d\u0142ugotrwale leczeni steroidami. Badaniem pomocniczym w kierunku osteopenii i osteoporozy jest badanie densytometryczne metod\u0105 DEXA (Dual Energy X-Ray Absorptiometry) – wskazanie g\u0142\u00f3wnie u pacjent\u00f3w znajduj\u0105cych si\u0119 w du\u017cej grupie ryzyka. Wed\u0142ug wytycznych Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii po zdiagnozowaniu kt\u00f3rejkolwiek z tych chor\u00f3b nale\u017cy stosowa\u0107 preparaty wapnia oraz witamin\u0119 D w dawkach zalecanych przez lekarza, a w ramach profilaktyki z\u0142ama\u0144 ko\u015bci propaguje si\u0119 aktywno\u015b\u0107 fizyczn\u0105 korzystnie wp\u0142ywaj\u0105c\u0105 na uk\u0142ad kostny (wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z fizjoterapeut\u0105).<\/p>\n\n\n\n Leczenie \u017cywieniowe pacjent\u00f3w z ostrym rzutem choroby obejmuje \u017cywno\u015b\u0107 specjalnego przeznaczenia medycznego, \u017cywienie dojelitowe lub \u017cywienie pozajelitowe (je\u015bli \u017cywienie dojelitowe nie jest mo\u017cliwe). W okresie zaostrzenia choroby pacjentom zwi\u0119ksza si\u0119 poda\u017c energii oraz bia\u0142ka.<\/strong> W okresie remisji interwencje dietetyczne s\u0105 zawsze dostosowane indywidualnie do pacjenta<\/strong> i uwzgl\u0119dniaj\u0105 regularne badania laboratoryjne<\/strong> w celu zadbania o stan od\u017cywienia organizmu. W przypadku potwierdzonych laboratoryjnie niedobor\u00f3w \u017celaza, witaminy D oraz wapnia pacjenci otrzymuj\u0105 dodatkowe preparaty w dawkach wskazanych przez lekarza.<\/p>\n\n\n\n Pi\u015bmiennictwo<\/p>\n\n\n\n Jak powinna wygl\u0105da\u0107 dieta os\u00f3b choruj\u0105cych na wrzodziej\u0105ce zapalenie jelita grubego (WZJG)?<\/p>\n","protected":false},"author":156,"featured_media":10177,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[17,18],"tags":[],"coauthors":[167],"class_list":{"0":"post-10154","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-dieta","8":"category-dysbioza-choroby-przewodu-pokarmowego"},"acf":[],"yoast_head":"\nLeczenie \u017cywieniowe w trakcie hospitalizacji<\/h2>\n\n\n\n
\u017bywienie w okresie remisji wrzodziej\u0105cego zapalenia jelita grubego (WZJG)<\/h2>\n\n\n\n
![\"wap\u0144](\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/wapn-calkowity-w-surowicy-baner-jpg.webp\")
<\/a><\/figure>\n\n\n\nZapotrzebowanie na energi\u0119 i bia\u0142ko<\/h2>\n\n\n\n
Niedobory \u017celaza, witaminy D oraz wapnia<\/h2>\n\n\n\n
![\"badanie](\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Badanie-witaminy-D-jpg.webp\")
<\/a><\/figure>\n\n\n\n![\"badanie](\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Badanie-ferrytyny-jpg.webp\")
<\/a><\/figure>\n\n\n\nPodsumowanie<\/h2>\n\n\n\n
\n\n\n\n\n