Czym jest niewydolno\u015b\u0107 serca? Klasyfikacja niewydolno\u015bci serca<\/h2>\n\n\n\n
Niewydolno\u015b\u0107 serca<\/strong> to choroba, w kt\u00f3rej serce \u2013 na skutek zmniejszenia pojemno\u015bci minutowej – nie dostarcza odpowiedniej ilo\u015bci krwi do tkanek i narz\u0105d\u00f3w. Konsekwencj\u0105 tego stanu jest nieodpowiednia ilo\u015b\u0107 tlenu docieraj\u0105ca do tkanek ustroju<\/strong>, zaburzenia ich funkcji i typowe dla niewydolno\u015bci serca objawy.<\/p>\n\n\n\n Inn\u0105 konsekwencj\u0105 tego stanu chorobowego mo\u017ce by\u0107 zaleganie zbyt du\u017cych ilo\u015b\u0107 krwi w narz\u0105dach<\/strong>, co r\u00f3wnie\u017c \u0142\u0105czy si\u0119 z odczuwaniem przez pacjent\u00f3w charakterystycznych symptom\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Niewydolno\u015b\u0107 serca to choroba post\u0119puj\u0105ca i \u2013 niestety \u2013 \u015bmiertelna. <\/strong>W Polsce pi\u0119\u0107 lat od rozpoznania prze\u017cywa tylko 57% chorych i jest to statystyka por\u00f3wnywalna z chorobami nowotworowymi. Niewydolno\u015b\u0107 serca dotyczy 600-800 tys. os\u00f3b, niekt\u00f3rzy m\u00f3wi\u0105, i\u017c mo\u017ce to by\u0107 nawet 1 milion. Wp\u0142yw na to ma kilka czynnik\u00f3w:<\/p>\n\n\n\n Niewydolno\u015b\u0107 serca mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 nagle i szybko narasta\u0107 \u2013 jest to niewydolno\u015b\u0107 ostra<\/strong>. Przewlek\u0142a NS to objawy utrzymuj\u0105ce si\u0119 co najmniej jeden miesi\u0105c, mo\u017ce by\u0107 wyr\u00f3wnana (stan chorego jest stabilny), pogarszaj\u0105ca si\u0119 lub niewyr\u00f3wnana.<\/p>\n\n\n\n Typowym dla niewydolno\u015bci serca objawem jest duszno\u015b\u0107<\/strong>. Pocz\u0105tkowo wyst\u0119puje po wysi\u0142ku fizycznym. Stopniowo wysi\u0142ek, po kt\u00f3rym chory odczuwa duszno\u015b\u0107, jest coraz mniejszy, a\u017c w ko\u0144cu pacjent odczuwa j\u0105 r\u00f3wnie\u017c w spoczynku. Pojawia si\u0119 duszno\u015b\u0107 typu orthopno\u00eb, <\/em>polegaj\u0105ca na trudno\u015bciach w oddychaniu po przyj\u0119ciu pozycji le\u017c\u0105cej<\/strong>, ust\u0119puj\u0105ca po podniesieniu si\u0119 z \u0142\u00f3\u017cka i przyj\u0119ciu pozycji siedz\u0105cej lub stoj\u0105cej. Niekt\u00f3rzy pacjenci z tego powodu \u015bpi\u0105 na siedz\u0105co. Pog\u0142\u0119biaj\u0105ca si\u0119 niewydolno\u015b\u0107 serca mo\u017ce objawia\u0107 si\u0119 napadow\u0105 duszno\u015bci\u0105 nocn\u0105<\/strong>, kt\u00f3ra budzi pacjenta ze snu po 2-3 godzinach od po\u0142o\u017cenia si\u0119. Innym rodzajem pojawiaj\u0105cej si\u0119 duszno\u015bci jest bendopnea, <\/em>czyli odczuwanie duszno\u015bci w czasie pochylania si\u0119 do przodu<\/strong> (np. przy wi\u0105zaniu but\u00f3w, zak\u0142adaniu rajstop lub skarpetek).<\/p>\n\n\n\n Innym charakterystycznym objawem niewydolno\u015bci serca jest zmniejszona tolerancja wysi\u0142ku <\/strong>(spowodowana mniejszym dowozem tlenu do mi\u0119\u015bni szkieletowych), zm\u0119czenie i znu\u017cenie. Typowe dla tego schorzenia s\u0105 r\u00f3wnie\u017c obrz\u0119ki wok\u00f3\u0142 kostek<\/strong>, mog\u0105 si\u0119 pojawia\u0107 obrz\u0119ki okolic ko\u015bci krzy\u017cowej i moszny.<\/p>\n\n\n\n Duszno\u015b\u0107 i obrz\u0119ki s\u0105 objawami wywo\u0142anymi przez zast\u00f3j krwi w narz\u0105dach i tkankach. Innym symptomem takiego zastoju jest widoczne poszerzenie \u017cy\u0142 szyjnych i powi\u0119kszenie w\u0105troby<\/strong>, odczuwane jako ucisk w prawym pod\u017cebrzu.<\/p>\n\n\n\n Inne mo\u017cliwe symptomy to kaszel nocny, przyspieszony i \u015bwiszcz\u0105cy oddech, tachykardia (przyspieszona akcja serca), ko\u0142atania serca, zawroty g\u0142owy, omdlenia, odczuwanie zimna w stopach, ma\u0142a ilo\u015b\u0107 oddawanego moczu, powi\u0119kszenie brzucha (wodobrzusze)<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Efektem narastaj\u0105cych obrz\u0119k\u00f3w jest szybki wzrost masy cia\u0142a<\/strong> (> 2 kg\/tygodniowo).<\/p>\n\n\n Ocena wydolno\u015bci serca i ca\u0142ego uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia u pacjenta cierpi\u0105cego na niewydolno\u015b\u0107 serca jest prowadzona zgodnie z klasyfikacj\u0105 NYHA (New York Heart Association)<\/strong>. Klasyfikacja wydziela cztery klasy tego schorzenia<\/strong> w oparciu o wyst\u0119powanie zm\u0119czenia, duszno\u015bci i ko\u0142atania serca w powi\u0105zaniu z wysi\u0142kiem fizycznym.<\/p>\n\n\n\n I klasa NYHA<\/strong> \u2013 wydolno\u015b\u0107 wysi\u0142kowa nie jest ograniczona. Zwyk\u0142y wysi\u0142ek nie powoduje wi\u0119kszego zm\u0119czenia,duszno\u015bci lub ko\u0142atania serca.<\/p>\n\n\n\n II klasa NYHA <\/strong>\u2013 obserwuje si\u0119 niewielkie ograniczenie aktywno\u015bci fizycznej, co oznacza, i\u017c pacjent nie odczuwa dolegliwo\u015bci w spoczynku, ale zwyk\u0142a aktywno\u015b\u0107 powoduje zm\u0119czenie, duszno\u015b\u0107 lub ko\u0142atanie serca.<\/p>\n\n\n\n III klasa NYHA <\/strong>\u2013 to znaczne ograniczenie aktywno\u015bci fizycznej \u2013 bez dolegliwo\u015bci w spoczynku, jednak ju\u017c mniejsza ni\u017c zwykle aktywno\u015b\u0107 skutkuje wyst\u0105pieniem objaw\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n IV klasa NYHA<\/strong> \u2013 ca\u0142kowite ograniczenie aktywno\u015bci fizycznej \u2013 ka\u017cda aktywno\u015b\u0107 wywo\u0142uje objawy, mog\u0105 one wyst\u0119powa\u0107 nawet w spoczynku, nasilaj\u0105 si\u0119 w czasie jakiekolwiek wysi\u0142ku.<\/p>\n\n\n\n Postawienie rozpoznania niewydolno\u015bci serca poprzedza wywiad lekarski oraz badanie przedmiotowe. Lekarz zleca badanie EKG oraz badanie NTproBNP (wi\u0119cej na ten temat przeczytasz TUTAJ)<\/a>. Je\u015bli to ostatnie badanie wskazuje warto\u015bci poni\u017cej 125, prawdopodobie\u0144stwo wyst\u0119powania niewydolno\u015bci serca jest bardzo ma\u0142e i pacjent nie wymaga dalszej diagnostyki w tym kierunku. Natomiast zwi\u0119kszone st\u0119\u017cenie tego peptydu wymaga wykonania ECHO serca<\/strong>. Dodatkowe badania diagnostyczne s\u0142u\u017c\u0105 ocenie ewentualnych nast\u0119pstw lub wykryciu nietypowej przyczyny choroby i s\u0105 to: koronarografia, pr\u00f3ba wysi\u0142kowa, tomografia komputerowa, rezonans.<\/p>\n\n\n\n Profilaktyka<\/strong> wyst\u0105pienia niewydolno\u015bci serca to prowadzenie zdrowego stylu \u017cycia oraz leczenie chor\u00f3b, kt\u00f3re mog\u0105 prowadzi\u0107 do niewydolno\u015bci serca<\/strong> (nadci\u015bnienie t\u0119tnicze<\/a>, choroba niedokrwienna serca, zapalenie mi\u0119\u015bnia sercowego, wady zastawek).<\/p>\n\n\n\n W leczeniu<\/strong> tego schorzenia wa\u017cn\u0105 rol\u0119 odgrywa korekta stylu \u017cycia i od\u017cywiania<\/strong>. Zalecana jest regularna i umiarkowana aktywno\u015b\u0107 fizyczna<\/strong> (bez \u0107wicze\u0144 izometrycznych). Ograniczenie spo\u017cycia soli do 2-3 g na dob\u0119, ograniczenie p\u0142yn\u00f3w do 1,5-2,0 l na dob\u0119. Zaprzestanie palenia papieros\u00f3w (r\u00f3wnie\u017c e-papieros\u00f3w) i spo\u017cywania alkoholu.<\/strong> Kobiety nie powinny spo\u017cywa\u0107 wi\u0119cej ni\u017c 12 g alkoholu na dob\u0119, a m\u0119\u017cczy\u017ani 25 g alkoholu na dob\u0119. Wymagana jest regularna kontrola masy cia\u0142a, codzienne jej monitorowanie umo\u017cliwia szybkie wykrycie zatrzymania wody w organizmie. Ponadto nale\u017cy unika\u0107 podr\u00f3\u017cy do rejon\u00f3w po\u0142o\u017conych na wysoko\u015bci powy\u017cej 1500 m n.p.m. Elementem post\u0119powania niefarmakologicznego jest r\u00f3wnie\u017c zalecenie unikania niekt\u00f3rych lek\u00f3w<\/strong> (ibuprofen, ketoprofen, glikokortykosteroidy, itp.) oraz szczepienie przeciwko grypie i pneumokokom.<\/p>\n\n\n\n Leczenie farmakologiczne<\/strong> to leki z grupy inhibitor\u00f3w konwertazy angiotensyny, \u03b2-blokery i antagoni\u015bci aldosteronu. U os\u00f3b z obrz\u0119kami znajduj\u0105 zastosowanie leki moczop\u0119dne.<\/p>\n\n\n\n W najci\u0119\u017cszych przypadkach (u pacjent\u00f3w z IV klas\u0105 NYHA, cz\u0119sto hospitalizowanych, ale w dobrym stanie zdrowia) stosuje si\u0119 leczenie operacyjne<\/strong>, polegaj\u0105ce na transplantacji serca.<\/p>\n\n\n\n Niewydolno\u015b\u0107 serca ma charakter post\u0119puj\u0105cy<\/strong>. Upo\u015bledzenie funkcji mi\u0119\u015bnia serca zapocz\u0105tkowuje mechanizmy kompensacyjne, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 na utrzymanie ci\u015bnienia zabezpieczaj\u0105cego prawid\u0142owe ukrwienie narz\u0105d\u00f3w. Uruchomienie tych mechanizm\u00f3w powoduje r\u00f3wnie\u017c niekorzystne skutki i \u2013 na zasadzie b\u0142\u0119dnego ko\u0142a \u2013 prowadzi do pog\u0142\u0119bienia dysfunkcji serca i ca\u0142ego uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia.<\/p>\n\n\n\n Dlatego wa\u017cna jest ocena ryzyka powik\u0142a\u0144<\/strong> i szacowanie ryzyka zgonu z powodu tej choroby. Od niedawna dost\u0119pny jest kalkulator<\/strong> takiego ryzyka, opracowany przez lekarzy ze \u015al\u0105skiego Centrum Chor\u00f3b Serca w Zabrzu. „Zabrze Heart Failure Risk Score” \u2013 tak nazywane jest to narz\u0119dzie – dost\u0119pny jest na internetowej stronie \u015al\u0105skiego Centrum Chor\u00f3b Serca w Zabrzu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n Narz\u0119dzie powsta\u0142o na bazie populacji polskich chorych z niewydolno\u015bci\u0105 serca, dlatego jest cenn\u0105 pomoc\u0105 w dostosowywaniu post\u0119powania z chorymi i \u2013 je\u015bli to jest wymagane \u2013 intensyfikacji terapii.<\/p>\n\n\n\n Kalkulator bazuje na o\u015bmiu \u0142atwo dost\u0119pnych parametrach. S\u0105 to:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Po wpisaniu wszystkich danych do formularza na stronie online kalkulator wyliczy ryzyko zgonu z powodu niewydolno\u015bci serca w ci\u0105gu najbli\u017cszych 12 miesi\u0119cy. Dzi\u0119ki temu lekarz mo\u017ce zindywidualizowa\u0107 terapi\u0119, dla pacjenta jest motywacj\u0105 do zmiany i utrzymania stylu \u017cycia. Kalkulator przeznaczony jest dla lekarzy, wynik nale\u017cy om\u00f3wi\u0107 ze swoim kardiologiem.<\/p>\n\n\n\n\n
Objawy niewydolno\u015bci serca<\/h2>\n\n\n\n
![\"niewydolno\u015b\u0107](\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/niewydolnosc-serca-infografika-jpg.webp\")
<\/figure><\/div>\n\n\nKlasyfikacja niewydolno\u015bci serca<\/h2>\n\n\n\n
Diagnostyka niewydolno\u015bci serca<\/h2>\n\n\n\n
![\"Badanie](\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Badanie-NT-pro-BNP.jpg\")
<\/a><\/figure>\n\n\n\nProfilaktyka i leczenie niewydolno\u015bci serca<\/h2>\n\n\n\n
![\"Pakiet](\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Pakiet-serce-pod-kontrola-kompleksowy-9-nadan-1.jpg\")
<\/a><\/figure>\n\n\n\nKalkulator ryzyka powik\u0142a\u0144 niewydolno\u015bci serca – ryzyka zgonu<\/h2>\n\n\n\n
\n