Diagnostyka celiakii <\/a>niestety nie zawsze przebiega szybko \u2013 niekiedy ca\u0142y proces zajmuje nawet 10 lat! Rozw\u00f3j diagnostyki laboratoryjnej i coraz to nowsze doniesienia naukowe sprawi\u0142y, \u017ce aktualnie algorytmy diagnostyczne, kt\u00f3re wspomagaj\u0105 sprawn\u0105 i wiarygodn\u0105 diagnostyk\u0119 tego schorzenia, s\u0105 dok\u0142adnie okre\u015blone. Zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105cymi wytycznymi Europejskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hepatologii i \u017bywienia Dzieci (ESPGHAN) u pacjent\u00f3w, u kt\u00f3rych wyst\u0119puj\u0105 objawy sugeruj\u0105ce celiaki\u0119, pierwszym krokiem w diagnostyce powinien by\u0107 pomiar poziomu <\/strong>przeciwcia\u0142 przeciw transglutaminazie tkankowej<\/strong><\/a> (anty-tTG) w klasie IgA oraz ca\u0142kowitego poziomu przeciwcia\u0142 IgA we krwi<\/strong>. W zwi\u0105zku z tym aktualnie przeciwcia\u0142a przeciw transglutaminazie tkankowej – anty-tTG odgrywaj\u0105 kluczow\u0105 rol\u0119 <\/strong>w procesie diagnostycznym celiakii.<\/p>\n\n\n\n Transglutaminaza tkankowa (tTG) to enzym wyst\u0119puj\u0105cy w wielu tkankach ludzkiego cia\u0142a, ale jego rola jest szczeg\u00f3lnie istotna w przewodzie pokarmowym. Przeciwcia\u0142a anty-tTG to bia\u0142ka ukierunkowane przeciwko temu enzymowi. W zdrowym organizmie transglutaminaza tkankowa pe\u0142ni funkcje regulacyjne, u os\u00f3b z celiaki\u0105 staje si\u0119 ona obiektem ataku uk\u0142adu immunologicznego<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n W celiakii g\u0142\u00f3wne czynniki aktywuj\u0105ce nieprawid\u0142ow\u0105 reakcj\u0119 uk\u0142adu immunologicznego to geny oraz gluten (obecny w spo\u017cywanych posi\u0142kach)<\/strong>. W procesie chorobowym bardzo wa\u017cn\u0105 rol\u0119 odgrywa r\u00f3wnie\u017c transglutaminaza tkankowa 2 (tTG2). Bia\u0142ko to posiada zdolno\u015b\u0107 do modyfikowania pewnych fragment\u00f3w gliadyny, bia\u0142ka pochodz\u0105cego z glutenu. Modyfikacja powoduje zwi\u0119kszone powinowactwo tych fragment\u00f3w do \u0142\u0105czenia si\u0119 z cz\u0105steczkami zwanymi antygenami leukocytarnymi (HLA) DQ2 i DQ8, kt\u00f3re s\u0105 zwi\u0105zane z predyspozycj\u0105 do celiakii. W efekcie dochodzi do aktywowania silnej reakcji ze strony uk\u0142adu immunologicznego<\/strong> i produkcji przeciwcia\u0142<\/strong>, <\/strong>m.in. anty-tTG.<\/p>\n\n\n\n Przeciwcia\u0142a skierowane przeciwko tTG s\u0105 wysokospecyficznym i jednocze\u015bnie kluczowym markerem w diagnostyce serologicznej celiakii<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n W procesie diagnostycznym celiakii w pierwszej kolejno\u015bci nale\u017cy wykona\u0107 badanie z krwi<\/strong> w kierunku specyficznych, zwi\u0105zanych z t\u0105 chorob\u0105 przeciwcia\u0142 anty-tTG w klasie IgA<\/strong><\/a>. <\/strong>Test wykrywaj\u0105cy przeciwcia\u0142a anty-tTG w klasie IgA jest wysokoczu\u0142y (95,7%) i wysokospecyficzny (98,0%)<\/strong>. <\/strong>Ze wzgl\u0119du na cz\u0119sto wyst\u0119puj\u0105cy u pacjent\u00f3w selektywny niedob\u00f3r immunoglobulin w klasie IgA zgodnie z rekomendacjami zaleca si\u0119 r\u00f3wnoczesne przeprowadzenie analizy ca\u0142kowitego poziomu przeciwcia\u0142 klasy IgA<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Je\u015bli ca\u0142kowity poziom przeciwcia\u0142 IgA jest poni\u017cej zakresu referencyjnego („normy”), wykonuje si\u0119 dodatkowo badania przeciwcia\u0142 w klasie IgG, takich jak anty-DGP\/GAF-3X IgG<\/a>, anty-tTG IgG<\/a> lub EmA IgG.<\/a><\/p>\n\n\n\n W przypadku uzyskania pozytywnego wyniku bada\u0144 serologicznych konieczne jest przeprowadzenie dalszej diagnostyki.<\/p>\n\n\n\n Badanie wykonywane jest metod\u0105 immunoenzymatyczn\u0105 (ELISA) z pr\u00f3bki krwi \u017cylnej<\/strong>. Pacjent nie musi by\u0107 na czczo<\/strong>, a na badanie mo\u017cna zg\u0142osi\u0107 si\u0119 o dowolnej porze dnia.<\/p>\n\n\n\n Je\u015bli badanie jest przeprowadzane po raz pierwszy (w celu postawienia diagnozy), niezwykle istotne jest, aby pacjent nie stosowa\u0142 diety bezglutenowej<\/strong>. Taka dieta, trwaj\u0105ca kilka miesi\u0119cy, powoduje obni\u017cenie poziomu specyficznych dla celiakii przeciwcia\u0142, co potencjalnie prowadzi do fa\u0142szywie negatywnych wynik\u00f3w bada\u0144.<\/p>\n\n\n\n Niekiedy zdarza si\u0119, \u017ce pacjent choruj\u0105cy na celiaki\u0119<\/a> otrzymuje wynik negatywny w badaniu przeciwcia\u0142 anty-tTG w klasie IgA. Takiej sytuacji mo\u017cna unikn\u0105\u0107, wiedz\u0105c, jakie s\u0105 przyczyny fa\u0142szywie negatywnych wynik\u00f3w:<\/p>\n\n\n\n Po rozpoznaniu celiakii eliminacja glutenu z diety staje si\u0119 kluczowym elementem terapii<\/strong>. Monitorowanie diety bezglutenowej obejmuje regularne badania lekarskie, w trakcie kt\u00f3rych oceniany jest stopie\u0144 ust\u0105pienia objaw\u00f3w klinicznych<\/strong> oraz, w przypadku dzieci, rozw\u00f3j fizyczny. Badania krwi r\u00f3wnie\u017c s\u0105 wiarygodnym narz\u0119dziem umo\u017cliwiaj\u0105cym monitorowanie stosowanej przez pacjenta diety bezglutenowej (obni\u017cenie poziomu przeciwcia\u0142<\/strong> anty-tTG IgA \u015bwiadczy o prawid\u0142owo stosowanej diecie bezglutenowej)<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Uwaga! Je\u015bli u pacjenta stwierdza si\u0119 niedob\u00f3r IgA, do monitorowania skuteczno\u015bci diety bezglutenowej mo\u017cna wykorzystywa\u0107 badanie poziomu przeciwcia\u0142 anty-DGP\/GAF-3X IgG.<\/p>\n\n\n\n Kluczowym elementem monitorowania celiakii jest regularne badanie poziomu przeciwcia\u0142<\/strong> anty-tTG IgA<\/strong> (lub anty-DGP\/GAF-3X IgG u pacjent\u00f3w z niedoborem IgA), kt\u00f3re nale\u017cy wykona\u0107:<\/p>\n\n\n\n U wi\u0119kszo\u015bci pacjent\u00f3w obserwuje si\u0119 spadek poziomu specyficznych dla celiakii przeciwcia\u0142 w ci\u0105gu 3\u20136 miesi\u0119cy od wprowadzenia diety bezglutenowej. Je\u015bli mimo restrykcyjnego przestrzegania diety bezglutenowej poziom przeciwcia\u0142 utrzymuje si\u0119 na wysokim poziomie przez d\u0142ugi czas, mo\u017ce to oznacza\u0107, \u017ce w diecie pacjenta obecne s\u0105 ukryte \u017ar\u00f3d\u0142a glutenu<\/strong>. Mog\u0105 to by\u0107 produkty niezbo\u017cowe, kt\u00f3re zawieraj\u0105 \u015bladowe ilo\u015bci glutenu<\/strong> (np. gotowe dania, sosy, konserwy, leki), kt\u00f3re istotnie wp\u0142ywaj\u0105 na brak poprawy stanu zdrowia osoby chorej na celiaki\u0119 pomimo unikania przez ni\u0105 produkt\u00f3w zawieraj\u0105cych gluten.<\/p>\n\n\n\n W diagnostyce celiakii szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 przywi\u0105zuje si\u0119 do bada\u0144 serologicznych, zw\u0142aszcza w kierunku przeciwcia\u0142 przeciw transglutaminazie tkankowej (anty-tTG IgA). Autoprzeciwcia\u0142a anty-tTG w klasie IgA stanowi\u0105 precyzyjny i wysokoczu\u0142y marker<\/strong>, odgrywaj\u0105 wi\u0119c kluczow\u0105 rol\u0119 w diagnostyce celiakii<\/strong>. Ich obecno\u015b\u0107 w organizmie wskazuje na proces autoimmunizacyjny tocz\u0105cy si\u0119 wskutek obecno\u015bci glutenu w diecie. Prowadzi to do uszkodzenia b\u0142ony \u015bluzowej jelita i charakterystycznych objaw\u00f3w choroby. Oznaczanie poziomu przeciwcia\u0142 anty-tTG w klasie IgA jest cennym narz\u0119dziem diagnostycznym, umo\u017cliwiaj\u0105cym szybkie i wiarygodne rozpoznanie<\/strong> celiakii. Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, aby podczas badania diagnostycznego pacjent nie stosowa\u0142 diety bezglutenowej, poniewa\u017c mo\u017ce to prowadzi\u0107 do wynik\u00f3w fa\u0142szywie negatywnych. Testy w kierunku specyficznych przeciwcia\u0142 anty-tTG mog\u0105 by\u0107 wykorzystywane r\u00f3wnie\u017c do monitorowania przebiegu celiakii i jej leczenia za pomoc\u0105 diety bezglutenowej <\/strong>(spadek poziomu przeciwcia\u0142 \u015bwiadczy o skuteczno\u015bci terapii).<\/p>\n\n\n\n Przeczytaj te\u017c: Odkrywanie zwi\u0105zku mi\u0119dzy genami a celiaki\u0105<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n Pi\u015bmiennictwo<\/p>\n\n\n\n Czym s\u0105 i jak\u0105 rol\u0119 w diagnostyce celiakii odgrywaj\u0105 przeciwcia\u0142a przeciw transglutaminazie tkankowej?<\/p>\n","protected":false},"author":130,"featured_media":10642,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[8,18],"tags":[],"coauthors":[146],"class_list":{"0":"post-10506","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-choroby-autoimmunologiczne","8":"category-dysbioza-choroby-przewodu-pokarmowego"},"acf":[],"yoast_head":"\nTransglutaminaza tkankowa \u2013 co to takiego?<\/h2>\n\n\n\n
Rola przeciwcia\u0142 anty-tTG w celiakii<\/h2>\n\n\n\n
Diagnostyka serologiczna celiakii<\/h2>\n\n\n\n
![\"badanie](\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Badanie-przeciwcial-anty-tTG-w-klasie-IgA-jpg.webp\")
<\/a><\/figure>\n\n\n\nPrzygotowanie do badania poziomu przeciwcia\u0142 anty-tTG IgA<\/h2>\n\n\n\n
Przyczyny fa\u0142szywie negatywnych wynik\u00f3w w badaniu przeciwcia\u0142 anty-tTG<\/h2>\n\n\n\n
\n
Monitorowanie przebiegu celiakii<\/h2>\n\n\n\n
\n
Podsumowanie<\/h2>\n\n\n\n
\n\n\n\n\n