{"id":10533,"date":"2023-12-22T08:09:48","date_gmt":"2023-12-22T07:09:48","guid":{"rendered":"https:\/\/sklep.alablaboratoria.pl\/centrum-wiedzy\/?p=10533"},"modified":"2023-12-22T08:09:48","modified_gmt":"2023-12-22T07:09:48","slug":"krotko-o-metodach-szacowania-filtracji-klebuszkowej-u-osob-doroslych","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/krotko-o-metodach-szacowania-filtracji-klebuszkowej-u-osob-doroslych\/","title":{"rendered":"Kr\u00f3tko o metodach\u00a0szacowania filtracji k\u0142\u0119buszkowej u os\u00f3b doros\u0142ych"},"content":{"rendered":"\n

Jednym z podstawowych parametr\u00f3w s\u0142u\u017c\u0105cych do diagnostyki czynno\u015bci k\u0142\u0119buszk\u00f3w nerkowych jest GFR (glomerular filtration rate) \u2013 wska\u017anik przes\u0105czania k\u0142\u0119buszkowego<\/a><\/strong>. Przes\u0105czanie k\u0142\u0119buszkowe jest najlepszym og\u00f3lnym wska\u017anikiem czynno\u015bci nerek w zdrowiu i chorobie. Prawid\u0142owy wska\u017anik przes\u0105czania k\u0142\u0119buszkowego (GFR) u m\u0142odej doros\u0142ej osoby wynosi oko\u0142o 125 mL\/min\/1,73m2<\/sup>. Za punkt odci\u0119cia oznaczaj\u0105cy kliniczne istotne zmniejszenie GFR przyjmuje si\u0119 warto\u015b\u0107 < 60 mL\/min\/1,73m2<\/sup>.<\/p>\n\n\n\n

Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, i\u017c wiele czynnik\u00f3w ma wp\u0142yw na wska\u017anik przes\u0105czania k\u0142\u0119buszkowego (GFR):<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
    \n
  1. Zwi\u0119kszenie przep\u0142ywu krwi lub osocza przez naczynia doprowadzaj\u0105ce k\u0142\u0119buszka nerkowego powoduje zwi\u0119kszenie GFR np.: w ci\u0105gu 1 trymestru ci\u0105\u017cy warto\u015b\u0107 GFR wzrasta o oko\u0142o 20-30% i utrzymuje si\u0119 na tym poziomie przez ca\u0142y okres trwania ci\u0105\u017cy. W niedokrwisto\u015bciach ci\u0119\u017ckich i zagra\u017caj\u0105cych \u017cyciu wielko\u015b\u0107 przep\u0142ywu krwi nie odpowiada wielko\u015bci przep\u0142ywu osocza.<\/li>\n\n\n\n
  2. D\u0142ugotrwale wyprostowana pozycja cia\u0142a powoduje ortostatyczny spadek perfuzji nerek, co prowadzi do spadku GFR.<\/li>\n\n\n\n
  3. Wzrost ci\u015bnienia krwi w t\u0119tniczce doprowadzaj\u0105cej k\u0142\u0119buszka nerkowego zwi\u0119ksza ci\u015bnienie przes\u0105czania i GFR.<\/li>\n\n\n\n
  4. Przes\u0105czanie k\u0142\u0119buszkowe obni\u017ca si\u0119 wraz z wiekiem, co jest spowodowane zmniejszeniem aktywno\u015bci ruchowej.<\/li>\n\n\n\n
  5. Wzrost st\u0119\u017cenia bia\u0142ek osocza (hiperproteinemia) powoduje zmniejszenie GFR na skutek wzrostu ci\u015bnienia onkotycznego.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

    W praktyce klinicznej nie oznacza si\u0119 GFR, lecz szacuje jako eGFR (estimated Glomerular Filtration Rate) <\/strong>za pomoc\u0105 wzor\u00f3w wykorzystuj\u0105cych st\u0119\u017cenie endogennego markera filtracji k\u0142\u0119buszkowej, kt\u00f3rym w Polskich laboratoriach najcz\u0119\u015bciej jest kreatynina<\/strong> oraz podstawowych danych o pacjencie takich jak wiek, p\u0142e\u0107, rasa.<\/p>\n\n\n\n

    \"badanie<\/a><\/figure>\n\n\n\n

    Szacowanie wielko\u015bci przes\u0105czania k\u0142\u0119buszkowego eGFR jest obecnie podstawowym badaniem laboratoryjnym, zlecanym w kierunku diagnostyki upo\u015bledzenia funkcji wydalniczej nerek<\/strong> i s\u0142u\u017cy jako badanie pomocnicze do diagnostyki i klasyfikacji przewlek\u0142ej choroby nerek (PChN)<\/a>. Wielko\u015b\u0107 przes\u0105czania k\u0142\u0119buszkowego wykazuje zale\u017cno\u015b\u0107 z mas\u0105 czynnego mi\u0105\u017cszu nerkowego i liczb\u0105 funkcjonuj\u0105cych nefron\u00f3w, dlatego stanowi podstaw\u0119 klasyfikacji PChN.<\/p>\n\n\n\n

    Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce oznaczenie szacunkowego wska\u017anika przes\u0105czania k\u0142\u0119buszkowego (eGFR) jest o tyle istotne, \u017ce izolowany wzrost st\u0119\u017cenia kreatyniny w surowicy wyst\u0119puje dopiero przy spadku GFR do oko\u0142o 70 – 75 mL\/min\/1,73 m2<\/sup>. Drugim markerem s\u0142u\u017c\u0105cym do oceny filtracji k\u0142\u0119buszkowej jest cystatyna C<\/strong>, kt\u00f3ra produkowana jest przez wszystkie kom\u00f3rki j\u0105drzaste i uwalniana jest do surowicy w niezmiennych ilo\u015bciach. Cystatyna C jest swobodnie filtrowana w k\u0142\u0119buszkach nerkowych i w 99% jest wch\u0142aniana i katabolizowana przez kom\u00f3rki nab\u0142onka nerkowego. Wzrost st\u0119\u017cenia tego markera powy\u017cej zakresu referencyjnego jest obserwowany przy niewielkim obni\u017ceniu GFR.<\/strong> Opr\u00f3cz interpretacji samego st\u0119\u017cenia cystatyny C nale\u017cy interpretowa\u0107 tak\u017ce warto\u015b\u0107 eGFR szacowan\u0105 przy u\u017cyciu st\u0119\u017cenia cystatyny C. Wzrost st\u0119\u017cenia cystatyny C w surowicy, wyst\u0119puje przy spadku GFR do oko\u0142o 90 mL\/min\/1,73 m2.<\/p>\n\n\n\n

    \"badanie<\/a><\/figure>\n\n\n\n

    Medyczne laboratoria diagnostyczne wykonuj\u0105c oznaczenie st\u0119\u017cenia kreatyniny w surowicy lub cystatyny C maj\u0105 obowi\u0105zek podania warto\u015bci eGFR. W Tabeli nr 1 przedstawiono charakterystyk\u0119 najcz\u0119\u015bciej stosowanych wzor\u00f3w do szacowanie eGFR, u os\u00f3b doros\u0142ych.<\/p>\n\n\n\n

    \"GFR
    Tabela 1. Charakterystyka wzor\u00f3w do oznaczania eGFR.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

    IDMS \u2013 isotope dilution mass spektrometry<\/p>\n\n\n\n

    SCysC \u2013 st\u0119\u017cenie cystayny w surowicy krwi (mg\/L)<\/p>\n\n\n\n

    SCr \u2013 st\u0119\u017cenie kreatyniny w surowicy krwi (md\/dL – gdy st\u0119\u017cenie kreatyniny wyra\u017cone jest w jednostkach uk\u0142adu SI tj. \u03bcmol\/L warto\u015b\u0107 t\u0119 nale\u017cy podzieli\u0107 przez wsp\u00f3\u0142czynnik przeliczeniowy 88,4).
    St\u0119\u017cenie kreatyniny wyra\u017ca si\u0119:<\/p>\n\n\n\n