![\"pakiet](\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Pakiet-reumatyczny-rozszerzony-7-badan-jpg.webp\")
<\/a><\/figure>\n\n\n\nOg\u00f3lne zalecenia dietetyczne dla pacjent\u00f3w z reumatoidalnym zapaleniem staw\u00f3w (RZS)<\/h2>\n\n\n\n
Dla chorych z RZS podstawowym zaleceniem \u017cywieniowym jest indywidualna dieta<\/strong>, skrojona ze wzgl\u0119du na nasze dolegliwo\u015bci chorobowe pod konkretnego pacjenta. Najlepiej zmodyfikowa\u0107 j\u0105 pod \u015bcis\u0142ym okiem dietetyka, gdy\u017c ka\u017cdemu choremu z RZS mog\u0105 towarzyszy\u0107 inne dolegliwo\u015bci i powik\u0142ania. Pacjenci maj\u0105 indywidualn\u0105 \u015bcie\u017ck\u0119 doboru lek\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 wp\u0142ywa\u0107 na zr\u00f3\u017cnicowany proces \u017cywieniowy.<\/p>\n\n\n\nS\u0105 oczywi\u015bcie zalecenia og\u00f3lne, dotycz\u0105ce formy od\u017cywiania, wyboru odpowiednich sk\u0142adnik\u00f3w spo\u017cywczych i technik kulinarnych<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n\n- modyfikujemy diet\u0119 indywidualnie<\/strong><\/li>\n\n\n\n
- jad\u0142ospis powinien by\u0107 urozmaicony<\/strong><\/li>\n\n\n\n
- posi\u0142ki powinny by\u0107 spo\u017cywane co oko\u0142o 3 godziny<\/strong>, o regularnych porach, powinno si\u0119 zjada\u0107 5 posi\u0142k\u00f3w na dob\u0119<\/strong>, obj\u0119to\u015bciowo powinny by\u0107 mniejsze, jedzone w spokoju, bez po\u0142ykania powietrza. Ostatni posi\u0142ek powinno si\u0119 zje\u015b\u0107 na 3 h przed snem w formie lekkiego dania, kt\u00f3re nie obci\u0105\u017cy \u017co\u0142\u0105dka na noc<\/li>\n\n\n\n
- warzywa i owoce spo\u017cywaj 4:1 razy dziennie<\/strong>, szczeg\u00f3lnie polecane s\u0105 warzywa – sa\u0142ata, og\u00f3rek, por, broku\u0142, marchew, burak, seler, pietruszka, warzywa str\u0105czkowe, kie\u0142ki (z wy\u0142\u0105czeniem kie\u0142k\u00f3w lucerny) oraz owoce: bor\u00f3wki, ciemne winogrona, jagody, \u017curawina, czarna porzeczka, truskawki, owoce dzikiej r\u00f3\u017cy. Ograniczy\u0107 nale\u017cy:<\/strong> jab\u0142ka, kapust\u0119 bia\u0142\u0105, ziemniaki, pomidory, papryk\u0119 i bak\u0142a\u017cana oraz warzywa o du\u017cej zawarto\u015bci kwasu szczawiowego \u2013 rabarbar, szpinak, botwina<\/li>\n\n\n\n
- pe\u0142noziarniste produkty zbo\u017cowe o jak najni\u017cszym indeksie glikemicznym<\/strong>, np. pieczywo razowe i graham, ry\u017c dziki i br\u0105zowy nie\u0142uskany, makaron razowy i kasze gruboziarniste – gryczana, p\u0119czak, bulgur<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Chorzy z reumatoidalnym zapaleniem staw\u00f3w (RZS) powinni ograniczy\u0107 lub ca\u0142kowicie wykluczy\u0107 z diety gluten, a tak\u017ce kukurydz\u0119<\/strong>, ponadto zaobserwowano nadmiern\u0105 reakcj\u0119 immunologiczn\u0105 na okre\u015blone substancje pokarmowe, co w konsekwencji mo\u017ce zaostrza\u0107 objawy<\/p>\n\n\n\n\n- migda\u0142y, orzechy w\u0142oskie oraz nasiona sezam i dynia to doskona\u0142e \u017ar\u00f3d\u0142o kwas\u00f3w omega-3<\/li>\n\n\n\n
- ograniczamy spo\u017cycie t\u0142uszcz\u00f3w nasyconych pochodzenia zwierz\u0119cego<\/strong>, z diety wykluczamy spo\u017cycie t\u0142ustych gatunk\u00f3w mi\u0119s jak wieprzowina, baranina, t\u0142usta wo\u0142owina, t\u0142usty dr\u00f3b oraz ich przetwor\u00f3w. Z diety wykluczamy spo\u017cycie pe\u0142not\u0142ustych produkt\u00f3w mlecznych<\/strong> takich jak t\u0142uste mleko, \u015bmietana i \u015bmietanka, sery \u017c\u00f3\u0142te, topione, ple\u015bniowe. Dozwolone w diecie chude gatunki mi\u0119s<\/strong> – indyk, kurczak bez sk\u00f3ry, ciel\u0119cina, chuda wo\u0142owina oraz produkty mleczne o obni\u017conej zawarto\u015bci t\u0142uszczu <\/strong>takie jak ser bia\u0142y bia\u0142e chude, jogurt naturalny 2%, kefir<\/li>\n\n\n\n
- ryby i owoce morza to naturalne \u017ar\u00f3d\u0142o wielonienasyconych kwas\u00f3w t\u0142uszczowych z rodziny omega-3, kt\u00f3re korzystnie wp\u0142ywaj\u0105 na stawy, redukuj\u0105 stany zapalne,<\/li>\n\n\n\n
- zalecane w diecie s\u0105 wielonienasycone kwasy t\u0142uszczowe omega-3 z produkt\u00f3w pochodzenia ro\u015blinnego<\/strong> – olej rzepakowy, siemi\u0119 lniane, orzechy w\u0142oskie czy nasion chia oraz jednonienasycone kwasy t\u0142uszczowe <\/strong>– oliwa z oliwek, oliwki, orzechy laskowe, migda\u0142y, awokado,<\/li>\n\n\n\n
- ogranicz w diecie spo\u017cycie oleju kukurydzianego, s\u0142onecznikowego, oleju z pestek dyni i winogron<\/strong>, poniewa\u017c zawieraj\u0105 znaczne ilo\u015bci wielonienasyconych kwas\u00f3w t\u0142uszczowych z rodziny omega-6, kt\u00f3re spo\u017cywane w nadmiarze uczestnicz\u0105 w produkcji czynnik\u00f3w prozapalnych i prozakrzepowych. Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, je\u017celi w diecie ilo\u015b\u0107 kwas\u00f3w omega-6 zdecydowanie przewy\u017cszy ilo\u015b\u0107 kwas\u00f3w omega-3, w\u00f3wczas uniemo\u017cliwia to korzystne dzia\u0142anie przeciwzapalne tych drugich tu kwas\u00f3w omega-3<\/li>\n\n\n\n
- eliminujemy cukier i wszelkie wyroby cukiernicze<\/strong><\/li>\n\n\n\n
- kolagen jest nieodzownym sk\u0142adnikiem chorych z RZS<\/strong>, odpowiada za prawid\u0142owe funkcjonowanie staw\u00f3w i chrz\u0105stek. Naturalnym \u017ar\u00f3d\u0142em kolagenu s\u0105 galarety mi\u0119sne i rybne<\/li>\n\n\n\n
- z diety eliminujemy produkty wysokoprzetworzone, dania z proszku<\/strong> – zupy, sosy, ciasta itp. Gotowe potrawy w s\u0142oikach i konserwy, zawieraj\u0105 nadmiar soli i substancji konserwuj\u0105cych. Fast food oraz wysokot\u0142uszczowe przek\u0105ski – np. chipsy, nachosy, paluszki itp.<\/li>\n\n\n\n
- ograniczamy s\u00f3l<\/strong><\/li>\n\n\n\n
- eliminujemy gotowe mieszanki przyprawowe<\/strong>, zawieraj\u0105ce du\u017ce ilo\u015bci soli i r\u00f3\u017cne E<\/li>\n\n\n\n
- polecane przyprawy przeciwzapalne to <\/strong>– kurkuma, imbir, go\u017adziki, any\u017c, czosnek, chrzan, cz\u0105ber, bazylia, estragon, tymianek, majeranek, mi\u0119ta, sza\u0142wia<\/li>\n\n\n\n
- niewskazane s\u0105 ostre przyprawy<\/strong> – pieprz, ostra papryka, chili<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Osoby chore na reumatoidalne zapalenie staw\u00f3w nie powinny zapomina\u0107 o regularnym dostarczaniu p\u0142yn\u00f3w do organizmu<\/strong>. Zaleca si\u0119 wypija\u0107 2-3 l p\u0142yn\u00f3w. Woda niegazowana powinna stanowi\u0107 najwi\u0119kszy procent wszystkich wypijanych p\u0142yn\u00f3w (kobiety ok 1,5 l\/doba, m\u0119\u017cczy\u017ani ok. 2 l\/doba). Woda powinna by\u0107 pita przez ca\u0142y dzie\u0144, ma\u0142ymi porcjami. Zalecane s\u0105 s\u0142abe napary herbaty czarnej czy zielonej oraz herbatki owocowe.<\/strong><\/p>\n\n\n\nZ diety nale\u017cy absolutnie wykluczy\u0107 spo\u017cycie napoj\u00f3w alkoholowych<\/strong>, wszelkich w\u00f3d smakowych, s\u0142odkich napoj\u00f3w gazowanych i niegazowanych, dos\u0142adzanych sok\u00f3w. Niewskazane s\u0105 mocna kawa i herbata.<\/strong><\/p>\n\n\n\nTechniki kulinarne rekomendowane przy reumatoidalnym zapaleniu staw\u00f3w (RZS) <\/strong>to gotowanie w wodzie i na parze, duszenie, ale bez wcze\u015bniejszego obsma\u017cania, pieczenie w piekarniku bez dodatku t\u0142uszczu lub z niewielk\u0105 ilo\u015bci\u0105 t\u0142uszczu dozwolonego, pieczenie w folii.<\/p>\n\n\n\nCiekawostka<\/strong>: reumatoidalne zapalenie staw\u00f3w, jak i inne choroby reumatologiczne, mog\u0105 by\u0107 efektem alergii b\u0105d\u017a nietolerancji, czy nadwra\u017cliwo\u015bci pokarmowych.<\/p>\n\n\n\nPrzyk\u0142adowy jad\u0142ospis w chorobie reumatoidalnego zapalenia staw\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n
\u015aniadania<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n- jaja na twardo, z pieczywem gryczanym do tego pomidor i kie\u0142ki broku\u0142a,<\/li>\n\n\n\n
- chleb \u017cytni na zakwasie, do tego pasta z awokado, oliwki, czosnku i oliwy z oliwek<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
II \u015bniadanie<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n- koktajl z mixu sa\u0142at, truskawek, jogurtu naturalnego i nasion chia<\/li>\n\n\n\n
- chleb \u017cytni razowy z w\u0119dlin\u0105 z piersi indyka z og\u00f3rkiem zielonym i rukol\u0105<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Obiad<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n- \u0142oso\u015b natarty oliw\u0105 z oliwek, lekko posolony, posypany koperkiem, pieczony w folii aluminiowej, w piekarniku, podany z kasz\u0105 p\u0119czak grub\u0105 i sur\u00f3wk\u0105 z selera naciowego i marchwi z dodatkiem jogurtu naturalnego<\/li>\n\n\n\n
- klopsiki z mi\u0119sa mielonego (indyk-chude wo\u0142owe), do tego buraczki na ciep\u0142o, kasza gryczana niepalona<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Podwieczorek<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n- makaron gryczany ugotowany al\u2019dente wymieszany z duszon\u0105 cukini\u0105, marchewk\u0105 i pomidorkami koktajlowymi, wymieszane z pesto bazyliowym<\/li>\n\n\n\n
- marchew i kalarepa obrane pokrojone w paski i talarki do tego dip z jogurtu naturalnego z czosnkiem i koperkiem, warzywa maczamy w dipie<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Kolacja<\/strong><\/p>\n\n\n\n