{"id":11001,"date":"2024-01-09T08:05:20","date_gmt":"2024-01-09T07:05:20","guid":{"rendered":"https:\/\/sklep.alablaboratoria.pl\/centrum-wiedzy\/?p=11001"},"modified":"2024-01-09T08:05:20","modified_gmt":"2024-01-09T07:05:20","slug":"nikiel-zrodla-w-diecie-znaczenie-dla-organizmu-wchlanianie-metabolizm-i-wydalanie-niklu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/nikiel-zrodla-w-diecie-znaczenie-dla-organizmu-wchlanianie-metabolizm-i-wydalanie-niklu\/","title":{"rendered":"Nikiel &#8211; \u017ar\u00f3d\u0142a w diecie, znaczenie dla organizmu, wch\u0142anianie, metabolizm"},"content":{"rendered":"\n<p>Spis tre\u015bci<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"#n1\">Nikiel &#8211; znaczenie dla organizmu cz\u0142owieka<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#n2\">Wch\u0142anianie, metabolizm i wydalanie niklu z organizmu cz\u0142owieka<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#n3\">Spo\u017cycie z diet\u0105 &#8211; dawki zalecane, \u017ar\u00f3d\u0142a niklu w pokarmach<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#n4\">Suplementy diety &#8211; dodatkowe \u017ar\u00f3d\u0142o niklu<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#n5\">Skutki spo\u017cywania nadmiernych dawek niklu<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#n6\">Alergia na nikiel<\/a><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p><strong>Nikiel <\/strong>to ciekawy pierwiastek, kt\u00f3ry znany jest g\u0142\u00f3wnie ze swojego toksycznego dzia\u0142ania na organizm cz\u0142owieka. Nale\u017cy to tzw. <strong>metali ci\u0119\u017ckich<\/strong> i w \u015brodowisku naturalnym wyst\u0119puje w ma\u0142ych ilo\u015bciach, gdzie jest obecny g\u0142\u00f3wnie w glebie. Jednak szerokie zastosowanie niklu w przemy\u015ble doprowadzi\u0142o do ska\u017cenia \u015brodowiska tym pierwiastkiem i nara\u017cenia zdrowia cz\u0142owieka na jego negatywny wp\u0142yw. Szczeg\u00f3lnie gro\u017ane jest nara\u017cenie zawodowe. Osoby niezwi\u0105zane z przemys\u0142em mog\u0105 cierpie\u0107 na <strong>alergie<\/strong>, g\u0142\u00f3wnie sk\u00f3rne, wywo\u0142ane przez nikiel.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"n1\">Nikiel &#8211; znaczenie dla organizmu cz\u0142owieka<\/h2>\n\n\n\n<p>Znaczenie niklu dla organizmu cz\u0142owieka <strong>nie jest do ko\u0144ca wyja\u015bnione<\/strong>. Prawdopodobnie, jako pierwiastek \u015bladowy, mo\u017ce by\u0107 <strong>kofaktorem lub sk\u0142adnikiem enzym\u00f3w bior\u0105cych udzia\u0142 w reakcjach hydrolizy, <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/stres-oksydacyjny-cz-1-reakcje-redoks-w-organizmach-zywych\/\">redoks<\/a> oraz w ekspresji gen\u00f3w<\/strong>. Postuluje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c udzia\u0142 niklu we wch\u0142anianiu i metabolizmie \u017celaza. Mo\u017ce wchodzi\u0107 w interakcje ze szlakiem syntezy metioniny z homocysteiny. Obserwacja szczur\u00f3w pozbawionych niklu przynosi informacj\u0119 o ich op\u00f3\u017anionym wzro\u015bcie, upo\u015bledzeniu metabolizmu glukozy i niskim st\u0119\u017ceniu hemoglobiny.<\/p>\n\n\n\n<p>Nie przeprowadzono do tej pory bada\u0144 okre\u015blaj\u0105cych biologiczn\u0105 rol\u0119 niklu u zwierz\u0105t wy\u017cszych i u ludzi.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"n2\">Wch\u0142anianie, metabolizm i wydalanie niklu z organizmu cz\u0142owieka<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Wch\u0142anianie niklu z diety jest bardzo ograniczone i w warunkach fizjologicznych wynosi mniej ni\u017c 10%. <\/strong>Na jego wch\u0142anianie ma wp\u0142yw obecno\u015b\u0107 niekt\u00f3rych pokarm\u00f3w, w tym kawy, herbaty, mleka, soku pomara\u0144czowego i <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/witamina-c-niewielka-czasteczka-o-wielkim-znaczeniu\/\">witaminy C<\/a>. Badanie przeprowadzone ze stabilnym izotopem niklu u zdrowych ochotnik\u00f3w wykaza\u0142o, i\u017c szczyt st\u0119\u017cenia niklu osi\u0105gany jest w osoczu pomi\u0119dzy 1,5 a 2,5 godzin\u0105 po jego spo\u017cyciu. Nikiel jest nast\u0119pnie transportowany przez krew w po\u0142\u0105czeniu z albuminami, docieraj\u0105c do wielu narz\u0105d\u00f3w. <strong>Nie odnotowano gromadzenia si\u0119 niklu w \u017cadnych tkankach, stosunkowo wy\u017csze st\u0119\u017cenie tego pierwiastka wyst\u0119puje w tarczycy i <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/nadnercza\/\">nadnerczach<\/a>.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Nikiel, kt\u00f3ry nie wch\u0142on\u0105\u0142 si\u0119 z przewodu pokarmowego, wydalany jest z ka\u0142em i jest to wi\u0119kszo\u015b\u0107 spo\u017cytego pierwiastka. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 wch\u0142oni\u0119tego niklu wydalana jest z moczem, niewielkie ilo\u015bci z potem i \u017c\u00f3\u0142ci\u0105.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/nikiel-w-moczu-p69\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Badanie-niklu-w-moczu-jpg.webp\" alt=\"badanie niklu w moczu\" class=\"wp-image-11014\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Badanie-niklu-w-moczu-jpg.webp 800w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Badanie-niklu-w-moczu-jpg-768x192.webp 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Badanie-niklu-w-moczu-jpg-150x38.webp 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Badanie-niklu-w-moczu-jpg-300x75.webp 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Badanie-niklu-w-moczu-jpg-696x174.webp 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"n3\">Spo\u017cycie z diet\u0105 &#8211; dawki zalecane, \u017ar\u00f3d\u0142a niklu w pokarmach<\/h2>\n\n\n\n<p>Jak wspomniano wy\u017cej, nie ma bada\u0144 dotycz\u0105cych roli biologicznej niklu w organizmie cz\u0142owieka, dlatego <strong>nie ustalono rekomendowanego spo\u017cycia tego pierwiastka, \u015bredniego zapotrzebowania czy szacunkowego \u015bredniego zapotrzebowania<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0179r\u00f3d\u0142em niklu w diecie s\u0105 <strong>ro\u015bliny \u2013 warzywa i zio\u0142a \u2013 kt\u00f3re wch\u0142aniaj\u0105 nikiel z gleby<\/strong>. Ilo\u015b\u0107 niklu w tych pokarmach zale\u017cy od zawarto\u015bci pierwiastka w glebie, kt\u00f3ra mo\u017ce by\u0107 r\u00f3\u017cna. Efektem takiego stanu rzeczy jest to, i\u017c te same gatunki ro\u015blin mog\u0105 zawiera\u0107 r\u00f3\u017cne ilo\u015bci niklu. Znana jest praca badawcza okre\u015blaj\u0105ca zawarto\u015b\u0107 niklu w pokrzywie zwyczajnej (u\u017cywanej w zio\u0142olecznictwie) na terenie wojew\u00f3dztwa \u015bl\u0105skiego, w kt\u00f3rej stwierdzono, i\u017c \u015brednia zawarto\u015b\u0107 tego pierwiastka w pr\u00f3bkach ro\u015blin zebranych na terenach le\u015bnych wynosi\u0142a 6,71 \u03bcg\/g, a w pr\u00f3bkach zebranych w terenie miejskim, w Czechowicach-Dziedzicach \u2013 4,54 \u03bcg\/g.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Gotowanie potraw o odczynie kwa\u015bnym w naczyniach ze stali nierdzewnej mo\u017ce zwi\u0119ksza\u0107 zawarto\u015b\u0107 niklu w pokarmach.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Wch\u0142anianie niklu z przewodu pokarmowego ogranicza <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/niedobor-zelaza-w-organizmie\/\">\u017celazo<\/a> (konkuruje z niklem o wch\u0142anianie) i \u2013 po\u015brednio \u2013 witamina C, kt\u00f3ra zwi\u0119ksza wch\u0142anianie \u017celaza.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>G\u0142\u00f3wne \u017ar\u00f3d\u0142a niklu w diecie to:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>zupy, dania mieszane i jednogarnkowe \u2013 19-30%,<\/li>\n\n\n\n<li>zbo\u017ca, produkty zbo\u017cowe (owies) \u2013 12-30%,<\/li>\n\n\n\n<li>warzywa \u2013 10-24%,<\/li>\n\n\n\n<li>ro\u015bliny str\u0105czkowe \u2013 3-16%,<\/li>\n\n\n\n<li>desery \u2013 4-18 %.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Je\u015bli chodzi o konkretne produkty spo\u017cywcze, to najwi\u0119cej niklu zawieraj\u0105:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>orzechy \u2013 128 \u03bcg\/g,<\/li>\n\n\n\n<li>ro\u015bliny str\u0105czkowe (w tym soja) \u2013 55 \u03bcg\/g (niekt\u00f3re badania wskazuj\u0105, i\u017c str\u0105czki zawieraj\u0105 ponad 100 \u03bcg\/g niklu),<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Nast\u0119pn\u0105 grup\u0105 s\u0105 <strong>produkty zawieraj\u0105ce czekolad\u0119<\/strong>.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/nikiel-tabelka-jpg.webp\" alt=\"zawarto\u015b\u0107 niklu w wybranych pokarmach\" class=\"wp-image-11023\" width=\"735\" height=\"1238\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/nikiel-tabelka-jpg.webp 980w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/nikiel-tabelka-jpg-768x1294.webp 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/nikiel-tabelka-jpg-912x1536.webp 912w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/nikiel-tabelka-jpg-150x253.webp 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/nikiel-tabelka-jpg-300x505.webp 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/nikiel-tabelka-jpg-696x1173.webp 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 735px) 100vw, 735px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p>Spo\u017cycie niklu w diecie r\u00f3\u017cni si\u0119 w poszczeg\u00f3lnych krajach i jest zale\u017cne od zwyczaj\u00f3w \u017cywieniowych. Np. w Kanadzie g\u0142\u00f3wnym \u017ar\u00f3d\u0142em tego pierwiastka jest mi\u0119so i dr\u00f3b, nast\u0119pna grupa pokarm\u00f3w dostarczaj\u0105ca niklu to pieczywo i zbo\u017cowe p\u0142atki. Niestety nie dysponujemy takimi danymi w Polsce, ale bior\u0105c pod uwag\u0119 zwyczaje \u017cywieniowe Polak\u00f3w, mo\u017cna wysnu\u0107 wniosek, i\u017c pokrywa si\u0119 ze \u017ar\u00f3d\u0142ami wspomnianymi powy\u017cej.<\/p>\n\n\n\n<p>Ilo\u015b\u0107 spo\u017cywanego z diet\u0105 niklu przez poszczeg\u00f3lne osoby zale\u017cy od rodzaju spo\u017cywanych pokarm\u00f3w. Badania przeprowadzone w Kanadzie wskazuj\u0105, i\u017c mediana spo\u017cycia u os\u00f3b doros\u0142ych wynosi\u0142a do 100 \u03bcg\/dziennie, a \u015brednie spo\u017cycie od 200 \u2013 400 \u03bcg\/dziennie. Badania z Danii natomiast przynosz\u0105 informacje, i\u017c \u2013 przy spo\u017cyciu potraw o wysokiej zawarto\u015bci niklu (produkty zbo\u017cowe) \u2013 dzienna dawka niklu mo\u017ce wynosi\u0107 nawet 900 \u03bcg.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/nikiel-we-krwi-p69\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Badanie-niklu-we-krwi-jpg.webp\" alt=\"badanie niklu we krwi\" class=\"wp-image-11016\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Badanie-niklu-we-krwi-jpg.webp 800w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Badanie-niklu-we-krwi-jpg-768x192.webp 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Badanie-niklu-we-krwi-jpg-150x38.webp 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Badanie-niklu-we-krwi-jpg-300x75.webp 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Badanie-niklu-we-krwi-jpg-696x174.webp 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"n4\">Suplementy diety &#8211; dodatkowe \u017ar\u00f3d\u0142o niklu<\/h2>\n\n\n\n<p>Informacje zaprezentowane w badaniu NHANES III (cyklicznym programie bada\u0144 oceniaj\u0105cych stan zdrowia i od\u017cywienia dzieci i doros\u0142ych w USA) wskazuj\u0105, i\u017c <strong>dodatkowym \u017ar\u00f3d\u0142em spo\u017cycia niklu s\u0105 suplementy diety<\/strong>. Mediana dodatkowego spo\u017cycia wynios\u0142a 5 \u03bcg\/dzie\u0144.<\/p>\n\n\n\n<p>R\u00f3wnie\u017c polskie dane wskazuj\u0105, i\u017c <strong>przyjmujemy dodatkow\u0105 porcj\u0119 niklu z suplementami diety, kt\u00f3re wspomagaj\u0105 odchudzanie<\/strong>. Zr\u00f3\u017cnicowanie zawarto\u015bci tego pierwiastka w testowanych produktach by\u0142o bardzo wysokie i wynosi\u0142o od 0,11 \u03bcg\/g w suplemencie Nivelazione do 3,35 \u03bcg\/g preparatu Teavera. Maksymaln\u0105, dodatkow\u0105 ilo\u015b\u0107 niklu mo\u017cna spo\u017cy\u0107 z suplementem Bio-C.L.A. z zielon\u0105 herbat\u0105 \u2013 11,10 \u03bcg dziennie. Mniejsze ilo\u015bci spo\u017cywa si\u0119 z preparatami Chitobon \u2013 8,55 \u03bcg i Chitosan \u2013 7,44 \u03bcg.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"n5\">Skutki spo\u017cywania nadmiernych dawek niklu<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Spo\u017cywanie niklu w zwyczajowej diecie nie niesie za sob\u0105 dzia\u0142a\u0144 niepo\u017c\u0105danych.<\/strong> W literaturze opisano natomiast kilka przypadk\u00f3w nadmiernego, przypadkowego spo\u017cycia du\u017cych dawek soli niklu, w ilo\u015bciach od 0,5 do 2,5 g z zanieczyszczon\u0105 wod\u0105. Pacjenci skar\u017cyli si\u0119 na nudno\u015bci, b\u00f3le brzucha, biegunk\u0119, wymioty i duszno\u015bci. U niekt\u00f3rych os\u00f3b zmieni\u0142y si\u0119 parametry hematologiczne krwi.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"980\" height=\"654\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/alergia-na-nikiel-jpg.webp\" alt=\"alergia na nikiel\" class=\"wp-image-11012\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/alergia-na-nikiel-jpg.webp 980w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/alergia-na-nikiel-jpg-768x513.webp 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/alergia-na-nikiel-jpg-150x100.webp 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/alergia-na-nikiel-jpg-300x200.webp 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/alergia-na-nikiel-jpg-696x464.webp 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 980px) 100vw, 980px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"n6\">Alergia na nikiel<\/h2>\n\n\n\n<p>U niekt\u00f3rych pacjent\u00f3w stwierdza si\u0119 <strong>nadwra\u017cliwo\u015b\u0107 na nikiel<\/strong>, kt\u00f3rej g\u0142\u00f3wnym objawem s\u0105<strong> sw\u0119dz\u0105ce, czasem wyst\u0119puj\u0105ce z wysi\u0119kiem, grudki<\/strong>. Zmiany sk\u00f3rne mog\u0105 narasta\u0107 jeszcze kilkana\u015bcie dni po ustaniu kontaktu przedmiot\u00f3w zawieraj\u0105cych nikiel (zegarki, kolczyki, bransoletki) z powierzchni\u0105 cia\u0142a, mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c pojawia\u0107 si\u0119 w miejscach odleg\u0142ych od ogniska pierwotnego. Dlatego wielu chorych nie zauwa\u017ca zwi\u0105zku nawracaj\u0105cego wyprysku z noszeniem zawieraj\u0105cej ten metal bi\u017cuterii.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Alergia na nikiel potwierdzana jest za pomoc\u0105 sk\u00f3rnych test\u00f3w p\u0142atkowych.<\/strong> Pacjenci cierpi\u0105cy na ten rodzaj alergii powinny spo\u017cywa\u0107 mniej ni\u017c 250 \u03bcg tego pierwiastka dziennie. Jak napisano wy\u017cej, nikiel jest obecny w wi\u0119kszo\u015bci produkt\u00f3w spo\u017cywczych, ale najwi\u0119ksza zawarto\u015b\u0107 tego pierwiastka stwierdzana jest w orzechach, ro\u015blinach str\u0105czkowych, ziarnach, zbo\u017cach i czekoladzie. Dieta bogata w ro\u015blinne pokarmy mo\u017ce dostarcza\u0107 nawet 900 \u03bcg niklu dziennie, dlatego <strong>wegetarianie i weganie<\/strong> mog\u0105 by\u0107 osobami szczeg\u00f3lnie dotkni\u0119tymi tym rodzajem nadwra\u017cliwo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p>Druga grupa os\u00f3b, kt\u00f3ra jest nara\u017cona na zwi\u0119kszon\u0105 zawarto\u015b\u0107 niklu w organizmie poprzez zwi\u0119kszone wch\u0142anianie, s\u0105 <strong>pacjenci z <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/rodzaje-anemii-i-ich-przyczyny\/\">niedokrwisto\u015bci\u0105 z niedoboru \u017celaza<\/a><\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p>Pi\u015bmiennictwo<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>Institute of Medicine (US) Panel on Micronutrients. Dietary Reference Intakes for Vitamin A, Vitamin K, Arsenic, Boron, Chromium, Copper, Iodine, Iron, Manganese, Molybdenum, Nickel, Silicon, Vanadium, and Zinc. Washington (DC): National Academies Press (US); 2001.<\/li>\n\n\n\n<li>Wiechu\u0142a D.,Loska K., Jonderko W. Ocena zanieczyszczenia niklem pokrzywy zwyczajnej (Urtica dioica L) z terenu wojew\u00f3dztwa \u015bl\u0105skiego. BROMAT. CHEM. TOKSYKOL. \u2013 XLV, 2012, 1, str. 20\u201325.<\/li>\n\n\n\n<li>Bloniarz, J., &amp; Zareba, S. (2011). Badanie zawarto\u015bci niklu i chromu w suplementach diety wspomagaj\u0105cych odchudzanie. <em>Roczniki Pa\u0144stwowego Zak\u0142adu Higieny<\/em>, <em>62<\/em>(2).<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.torrinomedica.it\/approfondimenti\/dietologia\/nickel-in-foods\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener nofollow\">https:\/\/www.torrinomedica.it\/approfondimenti\/dietologia\/nickel-in-foods\/<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/strefaalergii.pl\/abc-alergii\/alergia-na-nikiel-2\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener nofollow\">https:\/\/strefaalergii.pl\/abc-alergii\/alergia-na-nikiel-2\/<\/a><\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jak nikiel wp\u0142ywa na ludzki organizm i w jakich produktach jest go najwi\u0119cej?<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":11010,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[17,27],"tags":[],"coauthors":[191],"class_list":{"0":"post-11001","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-dieta","8":"category-toksykologia"},"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Nikiel - \u017ar\u00f3d\u0142a w diecie, znaczenie dla organizmu<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Jak\u0105 rol\u0119 w organizmie pe\u0142ni nikiel? Sk\u0105d go dostarcza\u0107 i jakie mamy na niego zapotrzebowanie? Dowiedz si\u0119 o znaczeniu tego pierwiastka dla zdrowia.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/nikiel-zrodla-w-diecie-znaczenie-dla-organizmu-wchlanianie-metabolizm-i-wydalanie-niklu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Nikiel - \u017ar\u00f3d\u0142a w diecie, znaczenie dla organizmu\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Jak\u0105 rol\u0119 w organizmie pe\u0142ni nikiel? Sk\u0105d go dostarcza\u0107 i jakie mamy na niego zapotrzebowanie? Dowiedz si\u0119 o znaczeniu tego pierwiastka dla zdrowia.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/nikiel-zrodla-w-diecie-znaczenie-dla-organizmu-wchlanianie-metabolizm-i-wydalanie-niklu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-01-09T07:05:20+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/nikiel-jpg.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"801\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Magdalena Konowrocka\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Magdalena Konowrocka\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"8 minut\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label3\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data3\" content=\"Magdalena Konowrocka\" \/>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Nikiel - \u017ar\u00f3d\u0142a w diecie, znaczenie dla organizmu","description":"Jak\u0105 rol\u0119 w organizmie pe\u0142ni nikiel? Sk\u0105d go dostarcza\u0107 i jakie mamy na niego zapotrzebowanie? Dowiedz si\u0119 o znaczeniu tego pierwiastka dla zdrowia.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/nikiel-zrodla-w-diecie-znaczenie-dla-organizmu-wchlanianie-metabolizm-i-wydalanie-niklu\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Nikiel - \u017ar\u00f3d\u0142a w diecie, znaczenie dla organizmu","og_description":"Jak\u0105 rol\u0119 w organizmie pe\u0142ni nikiel? Sk\u0105d go dostarcza\u0107 i jakie mamy na niego zapotrzebowanie? Dowiedz si\u0119 o znaczeniu tego pierwiastka dla zdrowia.","og_url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/nikiel-zrodla-w-diecie-znaczenie-dla-organizmu-wchlanianie-metabolizm-i-wydalanie-niklu\/","og_site_name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria","article_published_time":"2024-01-09T07:05:20+00:00","og_image":[{"width":1200,"height":801,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/nikiel-jpg.webp","type":"image\/webp"}],"author":"Magdalena Konowrocka","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Magdalena Konowrocka","Szacowany czas czytania":"8 minut","Written by":"Magdalena Konowrocka"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/nikiel-zrodla-w-diecie-znaczenie-dla-organizmu-wchlanianie-metabolizm-i-wydalanie-niklu\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/nikiel-zrodla-w-diecie-znaczenie-dla-organizmu-wchlanianie-metabolizm-i-wydalanie-niklu\/"},"author":{"name":"Magdalena Konowrocka","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/person\/f5efeaa1a9dd143fd159fd2fc446631c"},"headline":"Nikiel &#8211; \u017ar\u00f3d\u0142a w diecie, znaczenie dla organizmu, wch\u0142anianie, metabolizm","datePublished":"2024-01-09T07:05:20+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/nikiel-zrodla-w-diecie-znaczenie-dla-organizmu-wchlanianie-metabolizm-i-wydalanie-niklu\/"},"wordCount":1360,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/nikiel-zrodla-w-diecie-znaczenie-dla-organizmu-wchlanianie-metabolizm-i-wydalanie-niklu\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/nikiel-jpg.webp","articleSection":["Dieta i suplementacja","Toksykologia"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/nikiel-zrodla-w-diecie-znaczenie-dla-organizmu-wchlanianie-metabolizm-i-wydalanie-niklu\/","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/nikiel-zrodla-w-diecie-znaczenie-dla-organizmu-wchlanianie-metabolizm-i-wydalanie-niklu\/","name":"Nikiel - \u017ar\u00f3d\u0142a w diecie, znaczenie dla organizmu","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/nikiel-zrodla-w-diecie-znaczenie-dla-organizmu-wchlanianie-metabolizm-i-wydalanie-niklu\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/nikiel-zrodla-w-diecie-znaczenie-dla-organizmu-wchlanianie-metabolizm-i-wydalanie-niklu\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/nikiel-jpg.webp","datePublished":"2024-01-09T07:05:20+00:00","description":"Jak\u0105 rol\u0119 w organizmie pe\u0142ni nikiel? Sk\u0105d go dostarcza\u0107 i jakie mamy na niego zapotrzebowanie? Dowiedz si\u0119 o znaczeniu tego pierwiastka dla zdrowia.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/nikiel-zrodla-w-diecie-znaczenie-dla-organizmu-wchlanianie-metabolizm-i-wydalanie-niklu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/nikiel-zrodla-w-diecie-znaczenie-dla-organizmu-wchlanianie-metabolizm-i-wydalanie-niklu\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/nikiel-zrodla-w-diecie-znaczenie-dla-organizmu-wchlanianie-metabolizm-i-wydalanie-niklu\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/nikiel-jpg.webp","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/nikiel-jpg.webp","width":1200,"height":801,"caption":"nikiel"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/nikiel-zrodla-w-diecie-znaczenie-dla-organizmu-wchlanianie-metabolizm-i-wydalanie-niklu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Nikiel &#8211; \u017ar\u00f3d\u0142a w diecie, znaczenie dla organizmu, wch\u0142anianie, metabolizm"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#website","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/","name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization","name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/alabek.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/alabek.jpg","width":1250,"height":1251,"caption":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/person\/f5efeaa1a9dd143fd159fd2fc446631c","name":"Magdalena Konowrocka","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Magdalena-Konowrocka-jpg-150x150.webp89854cb66701ee4f4b5429d528843904","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Magdalena-Konowrocka-jpg-150x150.webp","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Magdalena-Konowrocka-jpg-150x150.webp","caption":"Magdalena Konowrocka"},"description":"Dietetyk i psychodietetyk, absolwentka studi\u00f3w magisterskich na SGGW oraz studi\u00f3w podyplomowych na WUM na kierunku \u201eDietetyka w choroby wewn\u0119trznych i metabolicznych\u201d, studiowa\u0142a w Instytucie \u017bywienia i \u017bywno\u015bci \u201ePoradnictwo dietetyczne \u2013 post\u0119py w \u017cywieniu cz\u0142owieka\u201d. Prowadzi gabinet doradztwa \u017cywieniowego i dietetycznego Optimum Zdrowia.","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/author\/magdalena-konowrocka\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11001","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11001"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11001\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11010"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11001"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11001"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11001"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=11001"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}