Kamica \u017c\u00f3\u0142ciowa<\/strong> jest chorob\u0105 kojarzon\u0105 z populacj\u0105 os\u00f3b doros\u0142ych i trudno si\u0119 temu dziwi\u0107, gdy\u017c stanowi\u0105 oni zdecydowan\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 pacjent\u00f3w z tym rozpoznaniem. Nie oznacza to jednak, \u017ce problem nie dotyczy dzieci i m\u0142odzie\u017cy, wr\u0119cz przeciwnie – w ostatnich latach notuje si\u0119 systematyczny wzrost zachorowa\u0144. Czym dok\u0142adnie jest ta choroba? Jakie objawy powinny sk\u0142oni\u0107 ku diagnostyce? Jakie badania nale\u017cy wykona\u0107, by postawi\u0107 rozpoznanie? Czy s\u0105 dost\u0119pne skuteczne metody leczenia? O tym wszystkim dowiesz si\u0119 z poni\u017cszego artyku\u0142u.<\/p>\n\n\n\n Powy\u017csza jednostka chorobowa jest niczym innym jak obecno\u015bci\u0105 z\u0142og\u00f3w r\u00f3\u017cnych rodzaj\u00f3w i rozmiar\u00f3w w obr\u0119bie dr\u00f3g \u017c\u00f3\u0142ciowych oraz samego p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego<\/strong>. Tworzenie si\u0119 konglomerat\u00f3w (znanych jako kamienie \u017c\u00f3\u0142ciowe<\/strong>) mo\u017ce prowadzi\u0107 do powa\u017cnych powik\u0142a\u0144, takich jak zapalenie p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego, ostre zapalenie dr\u00f3g \u017c\u00f3\u0142ciowych, a nawet ostre zapalenie trzustki. Jak ju\u017c wspomniano, w populacji pediatrycznej notuje si\u0119 rosn\u0105c\u0105 liczb\u0119 zachorowa\u0144<\/strong>, obecnie z chorob\u0105 zmaga si\u0119 nawet do 4% dzieci i m\u0142odzie\u017cy. W ostatnim dziesi\u0119cioleciu konieczno\u015b\u0107 usuni\u0119cia p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego z powodu z\u0142og\u00f3w wzros\u0142a a\u017c o 213% (!). Powy\u017csze niepokoj\u0105ce trendy s\u0105 w du\u017cej mierze spowodowane niepokoj\u0105co wysokim odsetkiem oty\u0142o\u015bci<\/a>, a tak\u017ce lepsz\u0105 rozpoznawalno\u015bci\u0105 dzi\u0119ki \u0142atwo dost\u0119pnej ultrasonografii.<\/p>\n\n\n\n Warto zaznaczy\u0107, \u017ce u wi\u0119kszo\u015bci pacjent\u00f3w choroba nie daje uchwytnych objaw\u00f3w<\/strong>, a samo rozpoznanie bywa incydentalne przy okazji wykonywania bada\u0144 z innych wskaza\u0144; nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c pami\u0119ta\u0107, \u017ce u dzieci poni\u017cej 5. roku \u017cycia a\u017c do 72% nie posiada \u017cadnych dolegliwo\u015bci, natomiast mi\u0119dzy 5. a 12. rokiem objawy rozwija oko\u0142o po\u0142owa chorych. M\u0142odsze dzieci mog\u0105 uskar\u017ca\u0107 si\u0119 na typowy b\u00f3l w prawej g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci brzucha, nudno\u015bci i wymioty, niepok\u00f3j, p\u0142aczliwo\u015b\u0107, niekiedy z wsp\u00f3\u0142istniej\u0105c\u0105 gor\u0105czk\u0105<\/strong>; nierzadko zdarza si\u0119, \u017ce b\u00f3l brzucha nie jest swoisty i towarzyszy pacjentowi od d\u0142u\u017cszego czasu. Dzieci powy\u017cej 5. roku \u017cycia zg\u0142aszaj\u0105 podobne objawy, przy czym potrafi\u0105 bardziej precyzyjnie opisa\u0107 dolegliwo\u015bci – b\u00f3l mo\u017ce promieniowa\u0107 do \u0142opatki i\/lub tylnej cz\u0119\u015bci tu\u0142owia, jest silny i niekiedy towarzysz\u0105 mu wymioty. U du\u017cej cz\u0119\u015bci pacjent\u00f3w objawy s\u0105 prowokowane przez spo\u017cycie t\u0142ustych pokarm\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Wobec cz\u0119sto „rozmytych” i niecharakterystycznych objaw\u00f3w znajomo\u015b\u0107 czynnik\u00f3w ryzyka pozwala na wzi\u0119cie pod uwag\u0119 kamicy \u017c\u00f3\u0142ciowej jako przyczyny dolegliwo\u015bci, co z kolei umo\u017cliwia szybsze rozpoznanie i leczenie. Jak ju\u017c wspomniano, jednym z najsilniejszych czynnik\u00f3w ryzyka jest oty\u0142o\u015b\u0107<\/strong>, w przebiegu kt\u00f3rej dochodzi do upo\u015bledzenia motoryki p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego i nadmiernego wydzielania \u017c\u00f3\u0142ci. Z drugiej strony szybka utrata masy cia\u0142a (powy\u017cej 1,5 kg na tydzie\u0144) i niskokaloryczna dieta mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c predysponowa\u0107 do powstawania kamieni \u017c\u00f3\u0142ciowych ze wzgl\u0119du na przyspieszon\u0105 eliminacj\u0119 cholesterolu, kt\u00f3ry nadmiernie nasyca \u017c\u00f3\u0142\u0107. Kolejnym czynnikiem jest p\u0142e\u0107 – choroba istotnie cz\u0119\u015bciej dotyka dziewczynek<\/strong>. Ryzyko zachorowania zwi\u0119ksza tak\u017ce zwi\u0119kszone spo\u017cycie t\u0142uszcz\u00f3w z wysoko przetworzonymi cukrami, fruktoz\u0105 i nisk\u0105 zawarto\u015bci\u0105 b\u0142onnika. Coraz wi\u0119cej danych wskazuje tak\u017ce na podatno\u015b\u0107 genetyczn\u0105<\/strong>; wed\u0142ug szwedzkich naukowc\u00f3w predyspozycja dziedziczna odpowiada za oko\u0142o 25% ca\u0142kowitego ryzyka rozwoju kamicy \u017c\u00f3\u0142ciowej. Innymi istotnymi s\u0105 obecno\u015b\u0107 wrodzonych chor\u00f3b dr\u00f3g \u017c\u00f3\u0142ciowych, stan po resekcji jelita, wcze\u015bniactwo, mukowiscydoza, choroby wrodzone przebiegaj\u0105ce z niszczeniem czerwonych krwinek (tzw. choroby hemolityczne, np. talasemie czy sferocytoza) czy niekt\u00f3re leki (np. antybiotyki<\/a>, \u015brodki antykoncepcyjne, leki moczop\u0119dne).<\/p>\n\n\n\n Przy obecno\u015bci kt\u00f3rychkolwiek z wy\u017cej wymienionych objaw\u00f3w „z\u0142otym standardem” rozpoznania jest ultrasonografia jamy brzusznej<\/strong>; oszacowano, \u017ce czu\u0142o\u015b\u0107 tego badania wynosi 84%, a swoisto\u015b\u0107 99%, co jest wynikiem bardzo wysokim (nale\u017cy jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce wiarygodno\u015b\u0107 badania jest w du\u017cej mierze uzale\u017cniona od sprawno\u015bci operatora). Badania takie jak tomografia komputerowa jamy brzusznej, endoskopowa lub magnetyczna cholangiopankreatografia wsteczna (ERCP\/MRCP) s\u0105 czasami przydatne podczas pracy z pacjentami z \u017c\u00f3\u0142taczk\u0105<\/a> i rozszerzonymi drogami \u017c\u00f3\u0142ciowymi (u dzieci rzadko\u015b\u0107) lub podejrzeniem zapalenia dr\u00f3g \u017c\u00f3\u0142ciowych, ale zwykle wykonuje si\u0119 je po USG. Wst\u0119pne badania laboratoryjne s\u0142u\u017c\u0105ce do oceny pacjenta z kamic\u0105 \u017c\u00f3\u0142ciow\u0105 obejmuj\u0105 morfologi\u0119 krwi<\/a> z rozmazem, s\u00f3d<\/a>, potas<\/a>, chlor, wap\u0144 ca\u0142kowity<\/a>, bia\u0142ko ca\u0142kowite<\/a>, albuminy<\/a>, ALAT<\/a>, AspAT<\/a>, fosfataz\u0119 alkaliczn\u0105<\/a>, glukoz\u0119<\/a>, kreatynin\u0119<\/a>, bilirubin\u0119<\/a> (z frakcjami), a tak\u017ce lipaz\u0119<\/a>, amylaz\u0119 <\/a>(t\u0105 ostatni\u0105 tak\u017ce w moczu w celu lepszego r\u00f3\u017cnicowania z ostrym zapaleniem trzustki) i ewentualnie parametry uk\u0142adu krzepni\u0119cia; pomocne jest tak\u017ce przeprowadzenie badania og\u00f3lnego moczu<\/a>. <\/strong>Tak szeroki panel bada\u0144 jest uzasadniony wobec potencjalnie wielu mo\u017cliwych przyczyn dolegliwo\u015bci ze strony jamy brzusznej, szczeg\u00f3lnie przy niejasnych\/niejednoznacznych objawach.<\/p>\n\n\n\n U dziecka z obecno\u015bci\u0105 objaw\u00f3w (tzw. kolk\u0105 \u017c\u00f3\u0142ciow\u0105) stosuje si\u0119 leki przeciwskurczowe, przeciwb\u00f3lowe i przeciwzapalne<\/strong>, co pozwala na znaczne z\u0142agodzenie dolegliwo\u015bci; w ci\u0119\u017ckich przypadkach mo\u017ce by\u0107 konieczne zastosowanie p\u0142ynoterapii do\u017cylnej. U wszystkich pacjent\u00f3w z objawow\u0105 kamic\u0105 \u017c\u00f3\u0142ciow\u0105 zaleca si\u0119 usuni\u0119cie p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego<\/strong>, a metod\u0105 z wyboru jest cholecystektomia laparoskopowa (operacj\u0119 w trybie planowym zaleca si\u0119 w kr\u00f3tkim po wyst\u0105pieniu objaw\u00f3w ze wzgl\u0119du na ryzyko powik\u0142a\u0144 i nawrot\u00f3w). Leki takie jak kwas ursodeoksycholowy stosowany zar\u00f3wno u dzieci bez, jak i z objawami nie zmniejsza nasilenia objaw\u00f3w i obecnie nie jest rekomendowany. Jednym z najwa\u017cniejszych element\u00f3w post\u0119powania jest eliminacja modyfikowalnych czynnik\u00f3w ryzyka, czyli redukcja masy cia\u0142a w przypadku oty\u0142o\u015bci i optymalizacja sposobu \u017cywienia<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Kamica \u017c\u00f3\u0142ciowa jest rzadka w\u015br\u00f3d dzieci i m\u0142odzie\u017cy, jednak coraz cz\u0119\u015bciej rozpoznawana<\/strong>; przy podejrzeniu choroby warto zg\u0142osi\u0107 si\u0119 do lekarza, kt\u00f3ry zleci odpowiedni\u0105 diagnostyk\u0119. Odpowiednio wczesne postawienie rozpoznania pozwoli na szybsze wdro\u017cenie niezb\u0119dnego leczenia, kt\u00f3re zminimalizuje ryzyko gro\u017anych powik\u0142a\u0144.<\/p>\n\n\n\n Przeczytaj te\u017c: \u017bywienie w oty\u0142o\u015bci dzieci i m\u0142odzie\u017cy<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n Pi\u015bmiennictwo<\/p>\n\n\n\n Kiedy podejrzewa\u0107 kamic\u0119 \u017c\u00f3\u0142ciow\u0105 u dziecka? Czy to cz\u0119sty problem?<\/p>\n","protected":false},"author":154,"featured_media":11064,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[18,30],"tags":[],"coauthors":[151],"class_list":{"0":"post-11043","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","8":"category-zdrowie-dzieci-i-mlodziezy"},"acf":[],"yoast_head":"\nCzym dok\u0142adnie jest kamica \u017c\u00f3\u0142ciowa?<\/h2>\n\n\n\n
Jakie objawy wskazuj\u0105 na kamic\u0119 \u017c\u00f3\u0142ciow\u0105?<\/h2>\n\n\n\n
Jakie s\u0105 czynniki ryzyka zachorowania na kamic\u0119 \u017c\u00f3\u0142ciow\u0105 u dzieci i m\u0142odzie\u017cy?<\/h2>\n\n\n\n
Jak stawia si\u0119 rozpoznanie kamicy \u017c\u00f3\u0142ciowej u dzieci i m\u0142odzie\u017cy?<\/h2>\n\n\n\n
![\"pakiet](\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/pakiet-watrobowy-baner-jpg.webp\")
<\/a><\/figure>\n\n\n\nCzy s\u0105 dost\u0119pne skuteczne metody leczenia kamicy \u017c\u00f3\u0142ciowej u dzieci i m\u0142odzie\u017cy?<\/h2>\n\n\n\n
![\"badanie](\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/Badanie-bilirubiny-calkowitej-jpg.webp\")
<\/a><\/figure>\n\n\n\nPodsumowanie<\/h2>\n\n\n\n
\n\n\n\n\n