W populacji pediatrycznej tr\u0105dzik<\/strong> „niejedno ma imi\u0119”, co jest zwi\u0105zane z ogromnym zr\u00f3\u017cnicowaniem co do r\u00f3\u017cnic w fizjologii tak licznych w tym czasie etap\u00f3w \u017cycia. W wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w rozpoznanie nie stanowi wi\u0119kszego problemu, lecz post\u0119powanie nie ogranicza si\u0119 do „smarowania ma\u015bci\u0105” i „\u0142ykania tabletek”. Jakie s\u0105 postaci tej choroby? Czy istniej\u0105 czynniki predysponuj\u0105ce do zachorowania? Jakie inne choroby najcz\u0119\u015bciej towarzysz\u0105 tr\u0105dzikowi? Czy nale\u017cy wykonywa\u0107 badania dodatkowe?<\/p>\n\n\n\n Tr\u0105dzik jest wieloczynnikow\u0105 chorob\u0105 zapaln\u0105 atakuj\u0105c\u0105 mieszki w\u0142osowe i gruczo\u0142y \u0142ojowe sk\u00f3ry. <\/strong>Kluczowymi czynnikami, kt\u00f3re odgrywaj\u0105 wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w rozwoju tr\u0105dziku, s\u0105 nadmierne rogowacenie mieszk\u00f3w w\u0142osowych, ich kolonizacja przez bakterie Propionibacterium acnes, nadmierne wytwarzanie \u0142oju i z\u0142o\u017cone mechanizmy zapalne. Ponadto bardzo istotne s\u0105 dieta, czynniki genetyczne oraz choroby wsp\u00f3\u0142istniej\u0105ce.<\/p>\n\n\n\n Stereotypowy moment pojawiania si\u0119 tr\u0105dziku u dzieci odzwierciedla zmiany fizjologiczne, kt\u00f3re zwykle zachodz\u0105 w okresie rozwoju cz\u0142owieka od okresu p\u0142odowego do nastoletniego.<\/p>\n\n\n\n Tr\u0105dzik noworodkowy<\/strong> mo\u017ce wyst\u0119powa\u0107 ju\u017c po urodzeniu lub pojawi\u0107 si\u0119 wkr\u00f3tce potem, zwykle do 6. tygodnia \u017cycia. Dotyka nawet do 20% noworodk\u00f3w, cz\u0119\u015bciej jest spotykany u ch\u0142opc\u00f3w i w znacznej wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w jest \u0142agodny do umiarkowanego.<\/p>\n\n\n\n Tr\u0105dzik niemowl\u0119cy <\/strong>z kolei zwykle pojawia si\u0119 mi\u0119dzy 6. tygodniem a 1. rokiem \u017cycia i jest zdecydowanie rzadszy, gdy\u017c dotyka zaledwie 2% dzieci. W tej postaci choroby zmiany sk\u00f3rne obejmuj\u0105 zask\u00f3rniki, grudki zapalne i krosty, zlokalizowane g\u0142\u00f3wnie na twarzy, rzadziej na klatce piersiowej i plecach; zmiany te mog\u0105 pozostawia\u0107 blizny. Wyst\u0105pienie charakterystycznych zmian sk\u00f3rnych u dziecka mi\u0119dzy 1. a 7. rokiem \u017cycia nie jest typowe i w ka\u017cdym przypadku powinno sk\u0142ania\u0107 ku diagnostyce w kierunku chor\u00f3b przebiegaj\u0105cych z nadmiernym st\u0119\u017ceniem androgen\u00f3w (hormon\u00f3w p\u0142ciowych silnie predysponuj\u0105cych do zmian tr\u0105dzikowych). <\/p>\n\n\n\n W wieku dojrzewania, gdy fizjologiczna aktywno\u015b\u0107 hormonalna objawia si\u0119 z ca\u0142\u0105 moc\u0105, tr\u0105dzik jest typow\u0105 chorob\u0105 tego okresu \u017cycia (dotyczy nawet do 85% nastolatk\u00f3w) i w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w nie wymaga pog\u0142\u0119bionej diagnostyki.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Lista schorze\u0144, kt\u00f3re najcz\u0119\u015bciej przeplataj\u0105 si\u0119 z tr\u0105dzikiem, jest d\u0142uga i w du\u017cej cz\u0119\u015bci przypadk\u00f3w charakteryzuj\u0105 si\u0119 wsp\u00f3lnym mianownikiem z chorob\u0105 sk\u00f3ry. Wykazano, u os\u00f3b z nadwag\u0105 i oty\u0142o\u015bci\u0105 cz\u0119sto\u015b\u0107 wyst\u0119powania tr\u0105dziku pospolitego jest znacznie wi\u0119ksza ni\u017c u os\u00f3b zdrowych<\/strong>, dodatkowo istnieje dodatnia korelacja mi\u0119dzy BMI a stopniem nasilenia zmian sk\u00f3rnych. W\u015br\u00f3d dziewcz\u0105t i m\u0142odych kobiet nasilony tr\u0105dzik zawsze powinien sk\u0142ania\u0107 ku wykluczeniu zespo\u0142u policystycznych jajnik\u00f3w (PCOS)<\/strong>. Wielu pacjent\u00f3w cierpi\u0105cych z powodu tr\u0105dziku posiada nieprawid\u0142owo\u015bci w zakresie lipidogramu <\/strong>(najcz\u0119\u015bciej hipertriglicerydemia, hipercholesterolemia ze zwi\u0119kszon\u0105 frakcj\u0105 LDL). \u0141atwo si\u0119 domy\u015bli\u0107, \u017ce nierzadko wyst\u0119puj\u0105 zaburzenia glikemii<\/strong> pod postaci\u0105 insulinooporno\u015bci<\/a><\/strong>, tzw. stan\u00f3w przedcukrzycowych<\/strong> i samej cukrzycy<\/strong><\/a>. W literaturze medycznej donoszono, \u017ce tr\u0105dzik wi\u0105\u017ce si\u0119 ze zwi\u0119kszon\u0105 cz\u0119sto\u015bci\u0105 infekcji zatok, astm\u0105, nieastmatyczn\u0105 chorob\u0105 p\u0142uc, refluksem \u017co\u0142\u0105dkowo-prze\u0142ykowym, alergiami pokarmowymi<\/a>, depresj\u0105, stanami l\u0119kowymi i depresyjnymi, zespo\u0142em nadpobudliwo\u015bci psychoruchowej z deficytem uwagi i bezsenno\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n W znacznej wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w typowych postaci tr\u0105dziku pospolitego diagnoz\u0119 stawia si\u0119 wy\u0142\u0105cznie na podstawie badania podmiotowego i przedmiotowego<\/strong>. Nale\u017cy przypomnie\u0107, \u017ce istniej\u0105 wyj\u0105tki wymagaj\u0105ce pog\u0142\u0119bionej diagnostyki; mieszcz\u0105 si\u0119 tu wspomniany tr\u0105dzik u dzieci w wieku 1-7 lat (specjalistyczna diagnostyka endokrynologiczna), ci\u0119\u017ckie, oporne na leczenie postaci choroby, cechy dysmorfii czy liczne choroby wsp\u00f3\u0142istniej\u0105ce.<\/p>\n\n\n\n Jak ju\u017c wspomniano, sama obecno\u015b\u0107 tr\u0105dziku pospolitego nie jest wskazaniem do przeprowadzania bada\u0144, jednak z uwagi na silne powi\u0105zanie z innymi chorobami, zw\u0142aszcza z zespo\u0142em metabolicznym i ca\u0142ym szeregiem jego konsekwencji, a tak\u017ce u pacjent\u00f3w z innymi objawami nadmiaru androgen\u00f3w, przydatna jest ocena wyj\u015bciowa poszczeg\u00f3lnych parametr\u00f3w biochemicznych<\/strong>, co zaznaczaj\u0105 wytyczne Ameryka\u0144skiej Akademii Dermatologii. Nale\u017cy tu wymieni\u0107 oznaczenie morfologii<\/a>, \u017celaza<\/a>, kreatyniny<\/a>, elektrolit\u00f3w, glukozy na czczo<\/a><\/strong> (ewentualnie dodatkowo OGTT<\/a> i krzywej insulinowej<\/a>), lipidogramu<\/a>, ALAT<\/a>, AspAT<\/a>, GGTP<\/a><\/strong> (trzy ostatnie pod k\u0105tem niealkoholowego st\u0142uszczenia w\u0105troby, coraz cz\u0119stszego w\u015br\u00f3d nastolatk\u00f3w), a z bada\u0144 specjalistycznych oznaczenie poszczeg\u00f3lnych hormon\u00f3w <\/strong>(testosteron ca\u0142kowity<\/a>, siarczan dehydroepiandrosteronu<\/a>, androstendion<\/a>, hormon luteinizuj\u0105cy<\/a> i hormon folikulotropowy<\/a>, rzadziej hormon wzrostu<\/a>, insulinopodobny czynnik wzrostu<\/a>, wolne 17-\u03b2-hydroksysteroidy, wska\u017anik wolnych androgen\u00f3w, prolaktyna<\/a>, estrogen i progesteron<\/a>). Przed w\u0142\u0105czeniem leczenia, szczeg\u00f3lnie analogami witaminy A (retinoidami), konieczne jest wykluczenie ci\u0105\u017cy.<\/p>\n\n\n\n Terapia jest z\u0142o\u017cona, zale\u017cna od nasilenia choroby i preferencji samego pacjenta<\/strong>. Wed\u0142ug wytycznych Ameryka\u0144skiej Akademii Dermatologii w postaciach \u0142agodnych leczenie I rzutu obejmuje miejscowe stosowanie preparat\u00f3w z nadtlenkiem benzoilu lub izotretynoin\u0105<\/strong>, ewentualnie po\u0142\u0105czenie tych dw\u00f3ch substancji lub jednej z nich z miejscowym antybiotykiem. W postaciach umiarkowanych leczenie rozpoczyna si\u0119 ju\u017c od podanej wy\u017cej terapii skojarzonej (<\/strong>podw\u00f3jnej lub potr\u00f3jnej), niekiedy do leczenia do\u0142\u0105cza si\u0119 doustny antybiotyk, mo\u017cna te\u017c rozwa\u017cy\u0107 doustny preparat izotretynoiny. W postaciach ci\u0119\u017ckich terapie miejscowe \u0142\u0105czy si\u0119 z doustn\u0105 antybiotykoterapi\u0105 i\/lub izotretynoin\u0105<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Tr\u0105dzik mo\u017ce by\u0107 \u0142atwo rozpoznany i skutecznie leczony, jednak mo\u017ce by\u0107 „mask\u0105” powa\u017cnych zaburze\u0144 wymagaj\u0105cych pog\u0142\u0119bionej diagnostyki. St\u0105d warto pami\u0119ta\u0107, by przy podejrzeniu choroby uda\u0107 si\u0119 co najmniej do lekarza POZ (optymalnie dermatologa)<\/strong>, pokaza\u0107 zmiany sk\u00f3rne, a tak\u017ce opowiedzie\u0107 o innych dolegliwo\u015bciach i obawach zwi\u0105zanych z chorob\u0105.<\/p>\n\n\n\n Pi\u015bmiennictwo<\/p>\n\n\n\n Jakie choroby mog\u0105 towarzyszy\u0107 tr\u0105dzikowi i kiedy warto wykona\u0107 badania?<\/p>\n","protected":false},"author":154,"featured_media":11162,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[],"coauthors":[151],"class_list":{"0":"post-11052","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-choroby-skory"},"acf":[],"yoast_head":"\nCzym jest tr\u0105dzik?<\/h2>\n\n\n\n
Tr\u0105dzik i jego oblicza<\/h2>\n\n\n\n
Jakie choroby najcz\u0119\u015bciej towarzysz\u0105 tr\u0105dzikowi?<\/h2>\n\n\n\n
Jak rozpoznaje si\u0119 tr\u0105dzik?<\/h2>\n\n\n\n
Czy przydatne s\u0105 badania laboratoryjne przy tr\u0105dziku?<\/h2>\n\n\n\n
![\"pakiet](\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Pakiet-cera-nastolatka-11-badan-jpg.webp\")
<\/a><\/figure>\n\n\n\nJak leczony jest tr\u0105dzik?<\/h2>\n\n\n\n
![\"pakiet](\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/pakiet-watrobowy-baner-jpg.webp\")
<\/a><\/figure>\n\n\n\nPodsumowanie<\/h2>\n\n\n\n
\n\n\n\n\n