Choroby zaka\u017ane<\/strong> s\u0105 jednym z najbardziej istotnych zagro\u017ce\u0144 dla zdrowia publicznego. W dobie pandemii COVID-19, ju\u017c nie tylko personel medyczny, ale szersze kr\u0119gi os\u00f3b zda\u0142y sobie spraw\u0119 z tego, jak bardzo niebezpieczne mog\u0105 by\u0107 drobnoustroje. Kt\u00f3re choroby zaka\u017ane wzbudza\u0142y najwi\u0119kszy niepok\u00f3j w Polsce w 2023 roku? Co by\u0142o przyczyn\u0105 wzrostu zachorowa\u0144 na wybrane choroby? Czego obawiamy si\u0119 w roku 2024? Zapraszamy do lektury artyku\u0142u.<\/p>\n\n\n\n Zgodnie z definicj\u0105 pochodz\u0105c\u0105 z Ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zaka\u017ce\u0144 i chor\u00f3b zaka\u017anych u ludzi, chorob\u0105 zaka\u017an\u0105 jest choroba, kt\u00f3ra zosta\u0142a wywo\u0142ana przez biologiczny czynnik chorobotw\u00f3rczy<\/strong>. Do biologicznych czynnik\u00f3w chorobotw\u00f3rczych nale\u017c\u0105: bakterie, wirusy, grzyby, paso\u017cyty i priony<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Choroby bakteryjne<\/strong>: angina<\/a>, p\u0142onica (szkarlatyna)<\/a>, b\u0142onica, krztusiec<\/a>, r\u00f3\u017ca, legionelloza<\/a>, ki\u0142a<\/a>, rze\u017c\u0105czka<\/a>, chlamydioza, gru\u017alica<\/a>, zapalenie uk\u0142adu moczowego<\/a> (wi\u0119kszo\u015b\u0107 przypadk\u00f3w), salmonelloza, zaka\u017cenia ran (wi\u0119kszo\u015b\u0107 przypadk\u00f3w)<\/p>\n\n\n\n Choroby wirusowe<\/strong>: grypa<\/a>, COVID-19<\/a>, opryszczka, wirusowe zaka\u017cenia w\u0105troby<\/a> (HCV, HBV), AIDS<\/a>, mononukleoza zaka\u017ana<\/a>, toksoplazmoza<\/a>, \u015bwinka, ospa wietrzna<\/a>, p\u00f3\u0142pasiec<\/a>, r\u00f3\u017cyczka, odra, bostonka<\/a>, gor\u0105czka denga<\/p>\n\n\n\n Choroby grzybicze<\/strong>: kandydoza, aspergiloza, kryptokokoza, dermatofitoza<\/p>\n\n\n\n Choroby paso\u017cytnicze<\/strong>: glistnica<\/a>, lamblioza<\/a>, owsica<\/a>, nu\u017cyca<\/a>, \u015bwierzb<\/p>\n\n\n\n Choroby prionowe<\/strong>: choroba Creutzfeldta i Jakoba<\/p>\n\n\n\n Do infekcji dochodzi na skutek szerzenia si\u0119 zaka\u017cenia ze \u017ar\u00f3d\u0142a zaka\u017cenia na osoby wra\u017cliwe.<\/p>\n\n\n\n \u0179r\u00f3d\u0142o zaka\u017cenia:<\/strong><\/p>\n\n\n\n chory cz\u0142owiek, nosiciel, zwierz\u0119, \u017cywno\u015b\u0107, woda, gleba<\/p>\n\n\n\n Drogi zaka\u017cenia:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Dane liczbowe na temat zachorowa\u0144 w Polsce na choroby zaka\u017ane s\u0105 prezentowane przez G\u0142\u00f3wny Inspektorat Sanitarny i instytuty naukowe podleg\u0142e Ministrowi Zdrowia. Co dwa tygodnie na stronie NIZP PZH ukazuj\u0105 si\u0119 meldunki o zachorowaniach na choroby zaka\u017ane i zatruciach powstaj\u0105ce w Pracowni Monitorowania i Analizy Sytuacji Epidemiologicznej Zak\u0142adu Epidemiologii. Najnowsze dane dotycz\u0105ce zaka\u017ce\u0144 pr\u0105tkiem gru\u017alicy udost\u0119pniane s\u0105 przez Zak\u0142ad Epidemiologii i Organizacji Walki z Gru\u017alic\u0105 na stronie Instytutu Gru\u017alicy i Chor\u00f3b P\u0142uc.<\/strong><\/p>\n\n\n\n W 2023 roku odnotowano istotny wzrost przypadk\u00f3w wybranych chor\u00f3b zaka\u017anych (Tabela nr 1<\/strong>). W omawianym okresie zwi\u0119kszy\u0142a si\u0119 zapadalno\u015b\u0107 na: wirusowe zaka\u017cenia dr\u00f3g oddechowych (grypa, zaka\u017cenia RSV<\/a>), infekcje wywo\u0142ywane przez paciorkowce grupy A (szkarlatyna, r\u00f3\u017ca), legionellozy, krztusiec, choroby przenoszone drog\u0105 p\u0142ciow\u0105. Zanotowano r\u00f3wnie\u017c zwi\u0119kszon\u0105 liczb\u0119 przypadk\u00f3w gor\u0105czki denga wyst\u0119puj\u0105cej wcze\u015bniej w Polsce sporadycznie.<\/p>\n\n\n\n Dane dotycz\u0105ce zapadalno\u015bci na COVID-19 s\u0105 niedoszacowane, poniewa\u017c zniesione zosta\u0142y zarz\u0105dzenia dotycz\u0105ce profilaktycznego testowania, a oficjalne statystyki nie obejmuj\u0105 wynik\u00f3w test\u00f3w zakupionych indywidualnie przez pacjent\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Dane dotycz\u0105ce wyst\u0119powania gru\u017alicy w Polsce prezentowane przez Instytut Gru\u017alicy i Chor\u00f3b P\u0142uc pod koniec roku kalendarzowego obejmuj\u0105 rok poprzedzaj\u0105cy. Najnowszy materia\u0142, kt\u00f3ry pojawi\u0142 si\u0119 w ko\u0144cu pa\u017adziernika 2023 r., dotyczy roku 2022.<\/p>\n\n\n Ocena sytuacji epidemiologicznej chor\u00f3b zaka\u017anych w Polsce wymaga ostro\u017cnej interpretacji. Ze wzgl\u0119du na niedawn\u0105 pandemi\u0119 COVID-19 oraz wojn\u0119 w Ukrainie obserwowane przez lata trendy wzrostu\/spadku przypadk\u00f3w zachorowa\u0144 uleg\u0142y zaburzeniu i na ich ponowne unormowanie musimy jeszcze poczeka\u0107. <\/p>\n\n\n\n Przyczyn wzrostu zachorowa\u0144 na wybrane choroby zaka\u017ane prezentowanych w dost\u0119pnych danych mo\u017cna dopatrywa\u0107 si\u0119 w:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Zdaniem ekspert\u00f3w ds. epidemiologii w obecnym, 2024 roku, mo\u017cemy spodziewa\u0107 si\u0119 dalszego wzrostu zachorowa\u0144 na choroby zaka\u017ane, w tym na choroby tropikalne<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Wzrost zachorowa\u0144, powr\u00f3t chor\u00f3b, kt\u00f3re wcze\u015bniej dzi\u0119ki szczepieniom uda\u0142o si\u0119 wyeliminowa\u0107 oraz pojawienie si\u0119 chor\u00f3b nowych dla naszej strefy klimatycznej mo\u017ce by\u0107 konsekwencj\u0105:<\/p>\n\n\n\n Zapobieganie chorobom zaka\u017anym mo\u017cliwe jest poprzez ograniczenie mechanizm\u00f3w prowadz\u0105cych do zaka\u017cenia oraz przez zachowanie higieny osobistej i \u017cywieniowej, w szczeg\u00f3lno\u015bci:<\/p>\n\n\n\n Pi\u015bmiennictwo<\/p>\n\n\n\nCzym jest choroba zaka\u017ana (infekcja)?<\/h2>\n\n\n\n
Przyk\u0142ady chor\u00f3b zaka\u017anych (infekcji) <\/h2>\n\n\n\n
![\"pakiet](\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Pakiet-SARS-CoV-2-wirusy-grypy-typu-A-B-oraz-RSV-met.-RT-PCR-jpg.webp\")
<\/a><\/figure>\n\n\n\nJak dochodzi do zaka\u017cenia (infekcji)?<\/h2>\n\n\n\n
\n
\n
![\"badanie](\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/badanie-kalu-na-pasozyty-jpg.webp\")
<\/a><\/figure>\n\n\n\nPrezentowanie danych epidemiologicznych w Polsce<\/h2>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Badanie-przeciwcial-anty-VCA-w-klasie-IgM-mononukleoza-jpg.webp\")
<\/a><\/figure>\n\n\n\nWybrane choroby (infekcje) w Polsce w 2023 roku<\/h2>\n\n\n\n
![\"choroby](\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/choroby-zakazne-w-2023-roku-w-Polsce-tabela-jpg.webp\")
Gru\u017alica \u2013 dane epidemiologiczne<\/h2>\n\n\n\n
![\"gru\u017alica](\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/gruzlica-w-Polsce-w-2022-roku-tabela-jpg.webp\")
Przyczyny wzrostu przypadk\u00f3w chor\u00f3b zaka\u017anych w 2023 r.<\/h2>\n\n\n\n
\n
![\"posiew](\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/posiew-z-gornych-drog-oddechowych-jpg.webp\")
<\/a><\/figure>\n\n\n\nCzego mo\u017cemy spodziewa\u0107 si\u0119 w 2024 roku?<\/h2>\n\n\n\n
\n
Profilaktyka<\/h2>\n\n\n\n
\n
\n\n\n\n