Autoimmunologiczne zapalenia m\u00f3zgu (AE, ang. autoimmune encephalitis<\/em>)<\/strong> to grupa chor\u00f3b rzadkich o pod\u0142o\u017cu autoimmunizacyjnym, co oznacza, \u017ce w ich przebiegu uk\u0142ad immunologiczny atakuje i niszczy w\u0142asne kom\u00f3rki. Pierwszy przypadek AE z obecno\u015bci\u0105 autoprzeciwcia\u0142 opisano w 2007 r. Manifestacja kliniczna i moment wyst\u0105pienia pierwszych objaw\u00f3w zale\u017c\u0105 w du\u017cej mierze od rodzaju wytwarzanych autoprzeciwcia\u0142. AE najcz\u0119\u015bciej jest diagnozowane u m\u0142odych kobiet z obecno\u015bci\u0105 potworniak\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Autoimmunologiczne zapalenie m\u00f3zgu (AE) mo\u017ce pojawi\u0107 si\u0119 w ka\u017cdym wieku. Prowadzi do wyst\u0105pienia szybko post\u0119puj\u0105cej encefalopatii<\/strong> (uszkodzenia struktur m\u00f3zgu). Do najcz\u0119\u015bciej wymienianych symptom\u00f3w nale\u017c\u0105: mimowolne ruchy, dr\u017cenia mi\u0119\u015bni, napady padaczkowe, oczopl\u0105s, \u015blinotok oraz zaburzenia psychotyczne, funkcji poznawczych, oddychania i rytmu serca<\/strong>. Ponadto u 25\u201382% chorych wyst\u0119puj\u0105 wczesne objawy nieswoiste o charakterze infekcji wirusowej<\/strong>. Mimo \u017ce choroba post\u0119puje szybko, dzi\u0119ki w\u0142a\u015bciwej diagnozie i wdro\u017ceniu prawid\u0142owego leczenia obserwuje si\u0119 zwykle popraw\u0119 stanu zdrowia pacjenta.<\/p>\n\n\n\n Post\u0119py w badaniach nad autoimmunologicznym zapaleniem m\u00f3zgu (AE) w ci\u0105gu ostatnich 10 lat doprowadzi\u0142y do odkrycia nowych jednostek chorobowych i charakterystycznych dla nich biomarker\u00f3w, co skutkowa\u0142o zmian\u0105 wcze\u015bniejszego podej\u015bcia diagnostycznego. Zgodnie z najnowszymi rekomendacjami (2021) jednym z kluczowych element\u00f3w diagnostyki autoimmunologicznych zapale\u0144 m\u00f3zgu jest badanie obecno\u015bci przeciwcia\u0142 antyneuronalnych<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Najcz\u0119\u015bciej wykrywane s\u0105 przeciwcia\u0142a przeciwko antygenom powierzchniowym, a w 80% przypadk\u00f3w stwierdza si\u0119 obecno\u015b\u0107 <\/a>przeciwcia\u0142 przeciwko receptorowi NMDA<\/a> <\/strong>(NMDAR, ang. N-methyl-D-aspartate receptors<\/em>). Oko\u0142o 75% pacjent\u00f3w, u kt\u00f3rych rozpoznano autoimmunologiczne zapalenie m\u00f3zgu (AE) z obecno\u015bci\u0105 tych przeciwcia\u0142, w pe\u0142ni wraca do zdrowia, jednak cz\u0119\u015bci chorych nie udaje si\u0119 uratowa\u0107 \u2013 AE prowadzi u nich do zgonu. Szanse prze\u017cycia s\u0105 zale\u017cne od momentu wprowadzenia w\u0142a\u015bciwego leczenia.<\/p>\n\n\n\n Drug\u0105 grup\u0105 autoprzeciwcia\u0142 wywo\u0142uj\u0105cych autoimmunologiczne zapalenie m\u00f3zgu (AE) s\u0105 przeciwcia\u0142a wewn\u0105trzkom\u00f3rkowe<\/strong><\/a>, kt\u00f3rych obecno\u015b\u0107 jest zwi\u0105zana przewa\u017cnie ze wsp\u00f3\u0142istniej\u0105cym nowotworem. Z tego wzgl\u0119du u os\u00f3b, u kt\u00f3rych rozpoznano AE, nale\u017cy przeprowadzi\u0107 dok\u0142adn\u0105 diagnostyk\u0119 onkologiczn\u0105. Co ciekawe, u 7% pacjent\u00f3w wsp\u00f3\u0142wyst\u0119puj\u0105 dwa rodzaje przeciwcia\u0142 i mog\u0105 to by\u0107 zar\u00f3wno przeciwcia\u0142a przeciwko antygenom zewn\u0105trz-, jak i wewn\u0105trzkom\u00f3rkowym.<\/p>\n\n\n\n Niedawno zidentyfikowane formy zapalenia m\u00f3zgu cz\u0119sto wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z obecno\u015bci\u0105 autoprzeciwcia\u0142 przeciwko antygenom znajduj\u0105cym si\u0119 w neuronach i kom\u00f3rkach glejowych lub przeciwko bia\u0142kom w synapsie nerwowej, kt\u00f3re mog\u0105 wywo\u0142ywa\u0107 objawy przypominaj\u0105ce infekcyjne zapalenie m\u00f3zgu. Termin „autoimmunologiczne zapalenia m\u00f3zgu” obejmuje wi\u0119c kilka rodzaj\u00f3w chor\u00f3b o r\u00f3\u017cnej patofizjologii.<\/p>\n\n\n\n Objawy autoimmunologicznego zapalenia m\u00f3zgu, takie jak psychoza i urojenia, cz\u0119sto przypominaj\u0105 choroby psychiczne, co znacznie utrudnia postawienie w\u0142a\u015bciwej diagnozy. Chorzy s\u0105 zwykle w pierwszej kolejno\u015bci kierowani do psychiatr\u00f3w. Na podstawie samych objaw\u00f3w trudno okre\u015bli\u0107, jakie konkretnie przeciwcia\u0142a antyneuronalne mog\u0105 wyst\u0119powa\u0107 u pacjenta, dlatego zaleca si\u0119 przeprowadzenie bada\u0144 panelowych, kt\u00f3re umo\u017cliwiaj\u0105 jednoczesne badanie w kierunku wielu r\u00f3\u017cnych przeciwcia\u0142.<\/p>\n\n\n\n W autoimmunologicznych zapaleniach m\u00f3zgu dominuj\u0105 przeciwcia\u0142a skierowane przeciwko antygenom powierzchniowym, takie jak anty-NMDAR<\/a> czy anty-LGI1. Niemniej jednak bardzo wa\u017cna jest r\u00f3wnie\u017c diagnostyka przeciwcia\u0142 skierowanych przeciwko antygenom wewn\u0105trzkom\u00f3rkowym, np. anty-Hu, zw\u0142aszcza \u017ce ich obecno\u015b\u0107 jest cz\u0119sto zwi\u0105zana z wysokim ryzykiem wyst\u0105pienia nowotworu. Zidentyfikowanie, kt\u00f3re konkretnie przeciwcia\u0142a wyst\u0119puj\u0105 u pacjenta, mo\u017ce pom\u00f3c w diagnostyce onkologicznej, gdy\u017c wykazano korelacj\u0119 pomi\u0119dzy niekt\u00f3rymi przeciwcia\u0142ami a okre\u015blonymi nowotworami, co mo\u017ce znacz\u0105co u\u0142atwi\u0107 dalsze post\u0119powanie diagnostyczne i terapeutyczne.<\/p>\n\n\n\n Zgodnie z najnowszymi rekomendacjami przy podejrzeniu autoimmunologicznego zapalenia m\u00f3zgu nale\u017cy wykona\u0107 nast\u0119puj\u0105c\u0105 diagnostyk\u0119:<\/p>\n\n\n\n 1. Badania obrazowe m\u00f3zgu i EEG.<\/p>\n\n\n\n 2. Badania laboratoryjne:<\/p>\n\n\n\n 3. Badania skriningowe w poszukiwaniu nowotworu.<\/p>\n\n\n\n Opr\u00f3cz panelu bada\u0144 przeciwcia\u0142 antyneuronalnych w surowicy cz\u0119sto wykonuje si\u0119 wiele innych analiz w celu poszerzenia diagnostyki.<\/p>\n\n\n\n UWAGA! Badania w kierunku przeciwcia\u0142 anty-NMDAR<\/a> powinny by\u0107 zawsze wykonywane wy\u0142\u0105cznie w przypadku wskaza\u0144 klinicznych.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Zaburzenia neuropsychiatryczne (zw\u0142aszcza te pojawiaj\u0105ce si\u0119 nagle) mog\u0105 by\u0107 wskaz\u00f3wk\u0105 dla lekarza do poszerzenia diagnostyki neurologicznej, tak\u017ce w kierunku autoimmunologicznego zapalenia m\u00f3zgu (AE). Szybka i trafna diagnoza oraz wprowadzenie odpowiedniego leczenia pozwalaj\u0105 cz\u0119sto na powr\u00f3t pacjenta do zdrowia. Szczeg\u00f3\u0142owe zbadanie mechanizm\u00f3w autoimmunologicznego zapalenia m\u00f3zgu<\/strong> (AE) mo\u017ce w przysz\u0142o\u015bci przyczyni\u0107 si\u0119 do lepszego zrozumienia funkcjonowania m\u00f3zgu jako jednego z najwa\u017cniejszych narz\u0105d\u00f3w ludzkiego organizmu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Pi\u015bmiennictwo<\/p>\n\n\n\n Czym jest autoimmunologiczne zapalenie m\u00f3zgu i jak przebiega diagnostyka tej choroby?<\/p>\n","protected":false},"author":157,"featured_media":11486,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[8,13],"tags":[],"coauthors":[164],"class_list":{"0":"post-11472","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-choroby-autoimmunologiczne","8":"category-choroby-ukladu-nerwowego"},"acf":[],"yoast_head":"\nObjawy autoimmunologicznego zapalenia m\u00f3zgu (AE)<\/h2>\n\n\n\n
Przeciwcia\u0142a w przebiegu autoimmunologicznego zapalenia m\u00f3zgu<\/h2>\n\n\n\n
![\"badanie](\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Badanie-przeciwcial-przeciwko-receptorowi-NMDA-anty-NMDAR-jpg.webp\")
<\/a><\/figure>\n\n\n\nKliniczne podstawy rozpoznania<\/h2>\n\n\n\n
Rekomendacje diagnostyczne 2021<\/h2>\n\n\n\n
\n
Podsumowanie<\/h2>\n\n\n\n
\n\n\n\n\n