{"id":11577,"date":"2024-01-31T08:40:10","date_gmt":"2024-01-31T07:40:10","guid":{"rendered":"https:\/\/sklep.alablaboratoria.pl\/centrum-wiedzy\/?p=11577"},"modified":"2024-01-31T08:40:10","modified_gmt":"2024-01-31T07:40:10","slug":"choroba-stilla-nowe-mozliwosci-diagnostyczne","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/choroba-stilla-nowe-mozliwosci-diagnostyczne\/","title":{"rendered":"Choroba Stilla &#8211; nowe mo\u017cliwo\u015bci diagnostyczne"},"content":{"rendered":"\n<p>Spis tre\u015bci<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"#s1\">Choroba Stilla u doros\u0142ych<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#s2\">Choroba Stilla u dzieci<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#s3\">Choroba Stilla &#8211; przyczyny<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#s4\">Choroba Stilla &#8211; objawy<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#s5\">Choroba Stilla \u2013 kryteria rozpoznania<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#s6\">Choroba Stilla \u2013 diagnostyka<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#s7\">Nowe mo\u017cliwo\u015bci diagnostyczne<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#s8\">Choroba Stilla \u2013 leczenie<\/a><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p><strong>Choroba Stilla z pocz\u0105tkiem w wieku doros\u0142ym (Adult-onset Still&#8217;s disease; AOSD) jest rzadk\u0105 uk\u0142adow\u0105 chorob\u0105 autozapaln\u0105.<\/strong> Jej odpowiednikiem u os\u00f3b poni\u017cej 16 r.\u017c. jest posta\u0107 systemowa m\u0142odzie\u0144czego idiopatycznego zapalenia staw\u00f3w (uMIZS).<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"s1\">Choroba Stilla u doros\u0142ych<\/h2>\n\n\n\n<p>Wyst\u0119puje u os\u00f3b powy\u017cej 16 roku \u017cycia, a rozpoczyna si\u0119 zazwyczaj przed 35 rokiem \u017cycia; dzieje si\u0119 tak w 75% przypadk\u00f3w. Chorob\u0119 rozpoznaje si\u0119 u oko\u0142o 1\u201310 os\u00f3b na milion w ci\u0105gu roku. Zapadalno\u015b\u0107 na chorob\u0119 u kobiet i m\u0119\u017cczyzn jest taka sama. <strong>Choroba Stilla mo\u017ce przyj\u0105\u0107 jedn\u0105 z trzech postaci:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>pojedynczego epizodu<\/strong>, po kt\u00f3rym dochodzi do ca\u0142kowitego wycofania objaw\u00f3w; dotyczy ok. 20% pacjent\u00f3w,<\/li>\n\n\n\n<li><strong>postaci nawracaj\u0105cej<\/strong>, w kt\u00f3rej wyst\u0119puj\u0105 nawracaj\u0105ce rzuty choroby z okresami ca\u0142kowitej remisji, Kolejne rzuty s\u0105 zazwyczaj \u0142agodniejsze od poprzednich. T\u0119 posta\u0107 obserwujemy u ok. 50% pacjent\u00f3w,<\/li>\n\n\n\n<li><strong>postaci przewlek\u0142ej<\/strong>, cechuj\u0105cej si\u0119 sta\u0142\u0105 aktywno\u015bci\u0105 choroby; dotyczy ok. 25% chorych.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"s2\">Choroba Stilla u dzieci<\/h2>\n\n\n\n<p>Systemowa posta\u0107 m\u0142odzie\u0144czego idiopatycznego zapalenia staw\u00f3w (uMIZS) to najci\u0119\u017csza podgrupa MIZS. W Ameryce p\u00f3\u0142nocnej i Europie stanowi ok. 10% przypadk\u00f3w MIZS. Zachorowanie mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 w ka\u017cdym wieku w dzieci\u0144stwie, jednak szczyt przypada na okres 1-6 lat.&nbsp; Dzieci p\u0142ci m\u0119skiej i \u017ce\u0144skiej w r\u00f3wnym stopniu s\u0105 dotkni\u0119te chorob\u0105. Choroba wi\u0105\u017ce si\u0119&nbsp; z ryzykiem niepe\u0142nosprawno\u015bci i strukturalnymi uszkodzeniami staw\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"s3\">Choroba Stilla &#8211; przyczyny<\/h2>\n\n\n\n<p>Przyczyny do dzi\u015b nie s\u0105 znane. Podobnie jak w przypadku innych chor\u00f3b autozapalnych, przyjmuje si\u0119 wieloczynnikow\u0105 etiologi\u0119, obejmuj\u0105c\u0105 predyspozycje genetyczne i czynniki \u015brodowiskowe.<\/p>\n\n\n\n<p>Przyczyn upatruje si\u0119 w czynnikach infekcyjnych, takich jak: wirus r\u00f3\u017cyczki, echowirus-7, EBV, CMV, HBV, HCV, wirus grypy czy parwowirus B-19. Pod uwag\u0119 bierze si\u0119 r\u00f3wnie\u017c predyspozycje genetyczne do zachorowania, u os\u00f3b b\u0119d\u0105cych nosicielami antygen\u00f3w HLA-B17, B18, B35 oraz DR2.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"s4\">Choroba Stilla &#8211; objawy<\/h2>\n\n\n\n<p>Klasycznie u pacjent\u00f3w dominuje wysoka gor\u0105czka z zanikaj\u0105c\u0105 wysypk\u0105 i objawy ze strony staw\u00f3w; b\u00f3l\/zapalenie.&nbsp;Zestaw tych objaw\u00f3w nie&nbsp; jest jednak sta\u0142y, wyr\u00f3\u017cniamy tak\u017ce postacie z przewag\u0105 objaw\u00f3w stawowych oraz takie, w kt\u00f3rych na pierwszy plan wysuwaj\u0105 si\u0119 objawy og\u00f3lnoustrojowe.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Do typowych objaw\u00f3w klinicznych nale\u017c\u0105:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Gor\u0105czka<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Jest prawie zawsze obecna. Zwykle obserwujemy charakterystyczn\u0105 gor\u0105czk\u0119 powy\u017cej 39\u02daC, kt\u00f3ra mo\u017ce samoistnie ust\u0119powa\u0107. Niekt\u00f3rzy pacjenci maj\u0105 dwa szczyty gor\u0105czki w ci\u0105gu dnia. Wzrost gor\u0105czki cz\u0119sto poprzedzaj\u0105 dreszcze, a pod koniec nast\u0119puj\u0105 zlewne poty.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Wysypka<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Wysypka sk\u00f3rna, kt\u00f3ra najcz\u0119\u015bciej towarzyszy gor\u0105czce jest przemijaj\u0105ca, ma kolor r\u00f3\u017cowawo-\u0142ososiowy i preferuje tu\u0142\u00f3w i ko\u0144czyny bli\u017csze. Ma charakter plamisto-grudkowy i mo\u017ce powodowa\u0107 sw\u0119dzenie. Zdarza si\u0119, \u017ce jest przypisywana alergii na niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) przepisanym na objawy ze strony staw\u00f3w, czy gor\u0105czk\u0119.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>B\u00f3l staw\u00f3w lub zapalenie staw\u00f3w<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Kolejnym istotnym objawem jest b\u00f3l staw\u00f3w lub zapalenie staw\u00f3w z zapaleniem b\u0142ony maziowej, kt\u00f3re wyst\u0119puje u ponad dw\u00f3ch trzecich pacjent\u00f3w, zwykle z towarzysz\u0105cymi skokami gor\u0105czki. Zaj\u0119te mog\u0105 by\u0107 wszystkie stawy. U niekt\u00f3rych pacjent\u00f3w objawia si\u0119 obustronnym symetrycznym zapaleniem wielostawowym przypominaj\u0105cym <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/czym-jest-rzs-jak-czesto-wystepuje-kogo-dotyka\/\">reumatoidalne zapalenie staw\u00f3w (RZS)<\/a>. Pocz\u0105tkowo uszkodzenie staw\u00f3w mo\u017ce by\u0107 umiarkowane i przemijaj\u0105ce. Przewlek\u0142ej postaci zapalenia staw\u00f3w mo\u017ce towarzyszy\u0107 ankyloza i zniszczenie staw\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>W\u015br\u00f3d innych objaw\u00f3w mo\u017cemy wyr\u00f3\u017cni\u0107:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>B\u00f3l gard\u0142a <\/strong>&#8211; odynofagia (b\u00f3l w momencie prze\u0142ykania) w przebiegu gor\u0105czki. Tylna cz\u0119\u015b\u0107 gard\u0142a jest prawid\u0142owa lub wykazuje jedynie niewysi\u0119kowe zapalenie gard\u0142a.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>B\u00f3le mi\u0119\u015bni<\/strong> &#8211; cz\u0119sto dominuj\u0105 w okolicy szyjnej i l\u0119d\u017awiowej oraz u nasady ko\u0144czyn.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Limfadenopati\u0119<\/strong> \u2013 u ponad po\u0142owy pacjent\u00f3w stwierdza si\u0119 powi\u0119kszenie w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Stwierdza si\u0119 r\u00f3wnie\u017c <strong>umiarkowane powi\u0119kszenie \u015bledziony, a w jednej trzeciej przypadk\u00f3w powi\u0119kszenie w\u0105troby<\/strong>. Rzadziej obserwujemy objawy ze strony mi\u0119\u015bnia sercowego, p\u0142uc, nerek, przewodu pokarmowego oraz o\u015brodkowego i obwodowego uk\u0142adu nerwowego.<\/p>\n\n\n\n<p>Objawy potrafi\u0105 by\u0107 niespecyficzne, nak\u0142adaj\u0105ce si\u0119 na inne stany zapalne i niezapalne co przyczynia si\u0119 do wysokiego wska\u017anika op\u00f3\u017anie\u0144 w ustaleniu rozpoznania.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"s5\">Choroba Stilla \u2013 kryteria rozpoznania<\/h2>\n\n\n\n<p>\u017baden z objaw\u00f3w klinicznych nie pozwala na jednoznaczne potwierdzenie rozpoznania choroby. <strong>Nale\u017cy wyeliminowa\u0107 infekcje, nowotwory, inne choroby przebiegaj\u0105ce z zapaleniem staw\u00f3w, m.in. jednostki chorobowe takie jak:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>reumatoidalne zapalenie staw\u00f3w,<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/toczen-ukladowy-sle\/\">tocze\u0144 rumieniowaty uk\u0142adowy<\/a>,<\/li>\n\n\n\n<li>choroby zapalne takie jak zapalenie wielomi\u0119\u015bniowe czy guzkowe zapalenie t\u0119tnic,<\/li>\n\n\n\n<li>zaka\u017cenia takie jak <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/gruzlica-historia-przyczyny-objawy-rodzaje\/\">gru\u017alica<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/toksoplazmoza-zrodla-zarazenia-objawy-diagnostyka\/\">toksoplazmoza<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/mononukleoza-zakazna-im-infectious-mononucleosis\/\">mononukleoza zaka\u017ana<\/a>,<\/li>\n\n\n\n<li>niekt\u00f3re nowotwory, takie jak ch\u0142oniaki i bia\u0142aczki,<\/li>\n\n\n\n<li>niekt\u00f3re choroby wirusowe (r\u00f3\u017cyczka, \u015bwinka, wirus cytomegalii).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Wszystkie te choroby mo\u017cna wykluczy\u0107, wykonuj\u0105c odpowiednie badania krwi.<\/strong> Yamaguchi i wsp. w 1992 opracowali g\u0142\u00f3wne i mniejsze kryteria, aby pom\u00f3c w diagnozowaniu. G\u0142\u00f3wne cechy kliniczne AOSD obejmuj\u0105 codzienn\u0105 gor\u0105czk\u0119, zapalenie staw\u00f3w, leukocytoz\u0119 (&gt;10 000 kom\u00f3rek \/ z neutrofilami &gt; 80%) oraz przemijaj\u0105c\u0105 \u0142ososiowo-r\u00f3\u017cow\u0105 wysypk\u0119. W kryteriach mniejszych wymieniany jest b\u00f3l gard\u0142a, powi\u0119kszenie w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych i\/lub \u015bledziony, zwi\u0119kszenie aktywno\u015bci aminotransferaz lub LDH w surowicy, jak r\u00f3wnie\u017c zwykle ujemne wyniki oznaczenia<a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/czynnik-reumatoidalny-rf-igm-k21\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"> czynnika reumatoidalnego RF klasy IgM<\/a> i <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/pc-przeciw-jadrowe-ana-wykrywanie-metoda-iift-miano-o21\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">przeciwcia\u0142 przeciwj\u0105drowych metod\u0105 immunofluorescencji<\/a>; (musi by\u0107 spe\u0142nionych \u22655 spo\u015br\u00f3d kryteri\u00f3w du\u017cych i ma\u0142ych, w tym \u22652 kryteria du\u017ce).&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Natomiast w 2002 roku Fautrel i wsp. zaproponowali zmieniony zestaw klasyfikacji, kt\u00f3ry obejmowa\u0142 poziom frakcji <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/pakiet\/ferrytyna-glikozylowana\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">ferrytyny glikozylowanej (GF)<\/a>&nbsp;jako g\u0142\u00f3wne kryterium. Kryteria te zosta\u0142y dodatkowo potwierdzone przez ten sam zesp\u00f3\u0142 w 2018 r.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"s6\">Choroba Stilla \u2013 diagnostyka<\/h2>\n\n\n\n<p>Do nieprawid\u0142owo\u015bci w wynikach bada\u0144 laboratoryjnych zalicza si\u0119 podwy\u017cszony poziom <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/odczyn-biernackiego-c59\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">OB<\/a>, leukocytoz\u0119 z neutrofili\u0105 &gt;80%, podwy\u017cszony&nbsp;poziom <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/bialko-c-reaktywne-crp-ilosciowe-i81\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">CRP<\/a> i&nbsp; <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/pakiet\/pakiet-watrobowy\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">enzym\u00f3w w\u0105trobowych<\/a>, hipoalbuminemi\u0119 z hipergammaglobulinemi\u0105 i hiperferrytynemi\u0119.&nbsp;Pacjenci z AOSD s\u0105 zazwyczaj seronegatywni pod wzgl\u0119dem czynnika reumatoidalnego (RF) i przeciwcia\u0142 przeciwj\u0105drowych (ANA). W\u015br\u00f3d bada\u0144 specjalistycznych, w nawi\u0105zaniu do kryteri\u00f3w zaproponowanych przez Fautrel i wsp. mo\u017cemy oceni\u0107 poziom ferrytyny glikozylowanej i IL-18.<\/p>\n\n\n\n<p>Ponadto w toku diagnostyki wykonuje si\u0119 badanie p\u0142ynu stawowego i badania obrazowe.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"980\" height=\"763\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/choroba-Stilla-badania-tabela-1-jpg.webp\" alt=\"choroba Stilla badania laboratoryjne interpretacja wynik\u00f3w tabela\" class=\"wp-image-11647\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/choroba-Stilla-badania-tabela-1-jpg.webp 980w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/choroba-Stilla-badania-tabela-1-jpg-768x598.webp 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/choroba-Stilla-badania-tabela-1-jpg-150x117.webp 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/choroba-Stilla-badania-tabela-1-jpg-300x234.webp 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/choroba-Stilla-badania-tabela-1-jpg-696x542.webp 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 980px) 100vw, 980px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Opracowane na podstawie Feist, E., Mitrovic, S. &amp; Fautrel, B. Mechanisms, biomarkers and targets for adult-onset Still\u2019s disease. Nat. Rev. Rheumatol. 14, 603\u2013618 (2018)<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"s7\">Nowe mo\u017cliwo\u015bci diagnostyczne<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Ferrytyna glikozylowana<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ferrytyna jest surowiczym markerem ostrych i przewlek\u0142ych zapale\u0144, szczeg\u00f3lnie przewlek\u0142ych chor\u00f3b nerek, reumatoidalnego zapalenia staw\u00f3w i innych chor\u00f3b o pod\u0142o\u017cu autoimmunologicznym oraz ostrych zapale\u0144 infekcyjnych. Ekstremalnie wysokie st\u0119\u017cenia ferrytyny, przekraczaj\u0105ce 100 000 ng\/ml obserwuje si\u0119 w chorobie Stilla u doros\u0142ych (ASOD). Kr\u0105\u017c\u0105ca ferrytyna sk\u0142ada si\u0119 z 2 form: formy nieglikozylowanej oraz formy glikozylowanej. <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/pakiet\/ferrytyna-glikozylowana\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><strong>Oznaczenie ferrytyny glikozylowanej&nbsp;GF <\/strong><\/a>jest wskazane w interpretacji trudnej do zdefiniowania hiperferrytynemii.<\/p>\n\n\n\n<p>W chorobie Stilla obserwuje si\u0119 hiperferrytynemi\u0119 przy ni\u017cszym odsetku frakcji glikozylowanej &#8211; na poziomie&nbsp; 20%. U os\u00f3b zdrowych poziom ten wynosi &gt;50-80%.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/pakiet\/ferrytyna-glikozylowana\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Badanie-ferrytyny-glikozylowanej-pakiet-jpg.webp\" alt=\"badanie ferrytyny glikozylowanej\" class=\"wp-image-11629\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Badanie-ferrytyny-glikozylowanej-pakiet-jpg.webp 800w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Badanie-ferrytyny-glikozylowanej-pakiet-jpg-768x192.webp 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Badanie-ferrytyny-glikozylowanej-pakiet-jpg-150x38.webp 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Badanie-ferrytyny-glikozylowanej-pakiet-jpg-300x75.webp 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Badanie-ferrytyny-glikozylowanej-pakiet-jpg-696x174.webp 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Interleukina 18<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W chorobach autozapalnych, opr\u00f3cz IL-1,<a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/interleukina-18\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"> <\/a><strong><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/interleukina-18\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">IL-18<\/a> <\/strong>jest kluczow\u0105 cytokin\u0105 prozapaln\u0105 bior\u0105c\u0105 udzia\u0142 w patogenezie choroby Stilla.<\/p>\n\n\n\n<p>Por\u00f3wnuj\u0105c z innymi chorobami reumatycznymi i zapalnymi, AOSD i uMIZS wykazuj\u0105 bardzo wysokie st\u0119\u017cenia IL-18 w surowicy, nawet do 1000-krotnie wy\u017csze. Poziomy IL-18 s\u0105 znacz\u0105co podwy\u017cszone u pacjent\u00f3w z uMIZS w por\u00f3wnaniu z pacjentami z chorob\u0105 Kawasaki, okresowym zespo\u0142em zwi\u0105zanym z receptorem TNF, SLE, m\u0142odzie\u0144czym zapaleniem sk\u00f3rno-mi\u0119\u015bniowym (MDM) i schorzeniami hematologicznymi, takimi jak bia\u0142aczka.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/interleukina-18\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Badanie-interleukiny-18-jpg.webp\" alt=\"badanie interleukiny 18\" class=\"wp-image-11631\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Badanie-interleukiny-18-jpg.webp 800w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Badanie-interleukiny-18-jpg-768x192.webp 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Badanie-interleukiny-18-jpg-150x38.webp 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Badanie-interleukiny-18-jpg-300x75.webp 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Badanie-interleukiny-18-jpg-696x174.webp 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"s8\">Choroba Stilla \u2013 leczenie&nbsp;<\/h2>\n\n\n\n<p>W leczeniu choroby Stilla u doros\u0142ych stosuje si\u0119 <strong>metody farmakologiczne<\/strong>, takie jak terapie:&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi,<\/li>\n\n\n\n<li>glikokortykosteroidami, kt\u00f3re zapewniaj\u0105 remisj\u0119 w 75-95% przypadk\u00f3w,<\/li>\n\n\n\n<li>lekami modyfikuj\u0105cymi przebieg choroby.&nbsp;<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Zazwyczaj stosowanymi<strong> lekami biologicznymi <\/strong>s\u0105 anakinra, tocilizumab, kanakinumab, infliximab oraz etanercept. W szczeg\u00f3lno\u015bci dotyczy to postaci przewlek\u0142ych i opornych na standardowe leczenie.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Podsumowuj\u0105c, diagnoza choroby Stilla jest trudna z powodu nak\u0142adania si\u0119 na siebie cech infekcji, nowotwor\u00f3w z\u0142o\u015bliwych lub innych chor\u00f3b reumatycznych. <\/strong>Ponadto ok. 10-19% przypadk\u00f3w choroby Stilla u doros\u0142ych jest powik\u0142ana zespo\u0142em aktywacji makrofag\u00f3w (MAS). U pod\u0142o\u017ca MAS znajduje si\u0119 nieprawid\u0142owe funkcjonowanie uk\u0142adu immunologicznego, w tym limfocyt\u00f3w cytotoksycznych, kom\u00f3rek NK oraz makrofag\u00f3w. U pacjent\u00f3w z MAS w przebiegu choroby Stilla bardzo cz\u0119sto wyst\u0119puj\u0105 ci\u0119\u017ckie powik\u0142ania, takie jak zesp\u00f3\u0142 ostrej niewydolno\u015bci oddechowej, zesp\u00f3\u0142 wykrzepiania \u015br\u00f3dnaczyniowego oraz zesp\u00f3\u0142, niewydolno\u015bci wielonarz\u0105dowej. S\u0105 to stany szczeg\u00f3lnie zagra\u017caj\u0105ce \u017cyciu, w zwi\u0105zku z tym <strong>diagnostyka i szybkie rozpoznanie AOSD ma kluczowe znaczenie<\/strong>. <strong>W tym procesie nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 o dost\u0119pno\u015bci biomarker\u00f3w AOSD, tj. ferrytyny glikozylowanej i Il-18.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Dost\u0119pno\u015b\u0107 biomarker\u00f3w mo\u017ce znacz\u0105co u\u0142atwi\u0107 proces diagnostyczny, dostarczaj\u0105c lekarzom dodatkowych informacji, kt\u00f3re wspieraj\u0105 precyzyjne i szybkie rozpoznanie choroby Stilla. Ponadto, monitorowanie poziom\u00f3w, w szczeg\u00f3lno\u015bci&nbsp; Il-18 mo\u017ce by\u0107 u\u017cyteczne w ocenie skuteczno\u015bci leczenia i prognozowaniu przebiegu choroby, co pozwala lekarzom na wczesne interweniowanie i dostosowywanie planu leczenia.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p>Pi\u015bmiennictwo<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>B. Paszkowska, T. Barczy\u0144ska, S. Jeka. Choroba Stilla u doros\u0142ych powik\u0142ana zespo\u0142em aktywacji makrofag\u00f3w. Forum Reumatol. 2021, tom 7, nr 1, 41\u201346<\/li>\n\n\n\n<li>Wauters JM, Van der Veen J, Van de Putte LB, by Rooij D J. Adult ingtrine Still\u2019s disease and viral infections. Ann Rheum Dis. 1988;47:464.<\/li>\n\n\n\n<li>Feist, E., Mitrovic, S. &amp; Fautrel, B. Mechanisms, biomarkers and targets for adult-onset Still\u2019s disease. Nat. Rev. Rheumatol. 14, 603\u2013618 (2018).<\/li>\n\n\n\n<li>Usuda D, Furumura Y, Takeshima K, Sangen R, Kawai Y, Kasamaki Y, Iinuma Y, Kanda T. Interleukin-18 as a diagnostic marker of adult-onset Still&#8217;s disease in older patients: a case report and review of the literature. J Med Case Rep. 2018 Jul 10;12(1):198. doi: 10.1186\/s13256-018-1735-7. PMID: 29986752; PMCID: PMC6038235.<\/li>\n\n\n\n<li>Yamaguchi M, Ohta A, Tsunematsu T, et al. Preliminary criteria for classification of adult Still&#8217;s disease. <em>J Rheumatol<\/em>. 1992; 19: 424-430.<\/li>\n\n\n\n<li>Fautrel B, Le Mo\u00ebl G, Saint-Marcoux B, et al. Diagnostic value of ferritin and glycosylated ferritin in adult onset Still&#8217;s disease. <em>J Rheumatol<\/em>. 2001; 28: 322-329.<\/li>\n\n\n\n<li>Fautrel B. Adult-onset Still disease. <em>Best Pract Res Clin Rheumatol<\/em>. 2008; 22: 773-792.<\/li>\n\n\n\n<li>Nam SW, Kang S, Lee JH, Yoo DH. Different Features of Interleukin-37 and Interleukin-18 as Disease Activity Markers of Adult-Onset Still\u2019s Disease. <em>Journal of Clinical Medicine<\/em>. 2021; 10(5):910.<\/li>\n\n\n\n<li>Ribi, C., Maladie de Still de l\u2019adulte, Rev Med Suisse, 2008\/154 (Vol.-6), p. 1039\u20131044.<\/li>\n\n\n\n<li>Macovei LA, Burlui A, Bratoiu I, Rezus C, Cardoneanu A, Richter P, Szalontay A, Rezus E. Adult-Onset Still&#8217;s Disease-A Complex Disease, a Challenging Treatment. Int J Mol Sci. 2022 Oct 24;23(21):12810.<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Czym jest choroba Stilla i jakie s\u0105 jej objawy? Jakie badania s\u0105 wykorzystywane w diagnostyce?<\/p>\n","protected":false},"author":103,"featured_media":11623,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"coauthors":[198],"class_list":{"0":"post-11577","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-choroby-autoimmunologiczne"},"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.3 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Choroba Stilla - diagnostyka | Centrum Wiedzy ALAB Laboratoria<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Choroba Stilla - czym jest, jakie s\u0105 jej przyczyny, jakie daj objawy? Jak j\u0105 diagnozowa\u0107 i leczy\u0107? Sprawd\u017a w Centrum Wiedzy ALAB laboratoria.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/choroba-stilla-nowe-mozliwosci-diagnostyczne\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Choroba Stilla - diagnostyka | Centrum Wiedzy ALAB Laboratoria\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Choroba Stilla - czym jest, jakie s\u0105 jej przyczyny, jakie daj objawy? Jak j\u0105 diagnozowa\u0107 i leczy\u0107? Sprawd\u017a w Centrum Wiedzy ALAB laboratoria.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/choroba-stilla-nowe-mozliwosci-diagnostyczne\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-01-31T07:40:10+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/choroba-stilla-jpg.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"801\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Martyna Szali\u0144ska\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Martyna Szali\u0144ska\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"10 minut\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label3\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data3\" content=\"Martyna Szali\u0144ska\" \/>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Choroba Stilla - diagnostyka | Centrum Wiedzy ALAB Laboratoria","description":"Choroba Stilla - czym jest, jakie s\u0105 jej przyczyny, jakie daj objawy? Jak j\u0105 diagnozowa\u0107 i leczy\u0107? Sprawd\u017a w Centrum Wiedzy ALAB laboratoria.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/choroba-stilla-nowe-mozliwosci-diagnostyczne\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Choroba Stilla - diagnostyka | Centrum Wiedzy ALAB Laboratoria","og_description":"Choroba Stilla - czym jest, jakie s\u0105 jej przyczyny, jakie daj objawy? Jak j\u0105 diagnozowa\u0107 i leczy\u0107? Sprawd\u017a w Centrum Wiedzy ALAB laboratoria.","og_url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/choroba-stilla-nowe-mozliwosci-diagnostyczne\/","og_site_name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria","article_published_time":"2024-01-31T07:40:10+00:00","og_image":[{"width":1200,"height":801,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/choroba-stilla-jpg.webp","type":"image\/webp"}],"author":"Martyna Szali\u0144ska","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Martyna Szali\u0144ska","Szacowany czas czytania":"10 minut","Written by":"Martyna Szali\u0144ska"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/choroba-stilla-nowe-mozliwosci-diagnostyczne\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/choroba-stilla-nowe-mozliwosci-diagnostyczne\/"},"author":{"name":"Martyna Szali\u0144ska","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/person\/542342dbb12bd5aaa832b0617069bddb"},"headline":"Choroba Stilla &#8211; nowe mo\u017cliwo\u015bci diagnostyczne","datePublished":"2024-01-31T07:40:10+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/choroba-stilla-nowe-mozliwosci-diagnostyczne\/"},"wordCount":1824,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/choroba-stilla-nowe-mozliwosci-diagnostyczne\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/choroba-stilla-jpg.webp","articleSection":["Choroby autoimmunologiczne"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/choroba-stilla-nowe-mozliwosci-diagnostyczne\/","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/choroba-stilla-nowe-mozliwosci-diagnostyczne\/","name":"Choroba Stilla - diagnostyka | Centrum Wiedzy ALAB Laboratoria","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/choroba-stilla-nowe-mozliwosci-diagnostyczne\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/choroba-stilla-nowe-mozliwosci-diagnostyczne\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/choroba-stilla-jpg.webp","datePublished":"2024-01-31T07:40:10+00:00","description":"Choroba Stilla - czym jest, jakie s\u0105 jej przyczyny, jakie daj objawy? Jak j\u0105 diagnozowa\u0107 i leczy\u0107? Sprawd\u017a w Centrum Wiedzy ALAB laboratoria.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/choroba-stilla-nowe-mozliwosci-diagnostyczne\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/choroba-stilla-nowe-mozliwosci-diagnostyczne\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/choroba-stilla-nowe-mozliwosci-diagnostyczne\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/choroba-stilla-jpg.webp","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/choroba-stilla-jpg.webp","width":1200,"height":801,"caption":"choroba Stilla"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/choroba-stilla-nowe-mozliwosci-diagnostyczne\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Choroba Stilla &#8211; nowe mo\u017cliwo\u015bci diagnostyczne"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#website","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/","name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization","name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/alabek.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/alabek.jpg","width":1250,"height":1251,"caption":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/person\/542342dbb12bd5aaa832b0617069bddb","name":"Martyna Szali\u0144ska","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/Martyna-Lewandowska-150x150.jpgee6b06c6b5c2fd783678daacee5aea7c","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/Martyna-Lewandowska-150x150.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/Martyna-Lewandowska-150x150.jpg","caption":"Martyna Szali\u0144ska"},"description":"Product manager ds. alergii i autoimmunologii w ALAB laboratoria, diagnosta laboratoryjny, Absolwentka Analityki medycznej Collegium Medicum UMK im. Ludwika Rydygiera w Bydgoszczy.","sameAs":["https:\/\/www.linkedin.com\/in\/martyna-lewandowska-b64203187\/"],"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/author\/martyna\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11577","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/103"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11577"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11577\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11623"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11577"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11577"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11577"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=11577"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}