{"id":11674,"date":"2024-02-02T08:32:56","date_gmt":"2024-02-02T07:32:56","guid":{"rendered":"https:\/\/sklep.alablaboratoria.pl\/centrum-wiedzy\/?p=11674"},"modified":"2024-02-02T08:32:56","modified_gmt":"2024-02-02T07:32:56","slug":"zywienie-osob-starszych","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/zywienie-osob-starszych\/","title":{"rendered":"\u017bywienie os\u00f3b starszych"},"content":{"rendered":"\n<p>Spis tre\u015bci<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"#d1\">Czym jest starzenie si\u0119 organizmu?<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#d2\">Og\u00f3lne zasady \u017cywienia os\u00f3b starszych<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#d3\">Przyk\u0142ady dziennej diety dla os\u00f3b starszych<\/a><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"d1\">Czym jest starzenie si\u0119 organizmu?<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Starzenie si\u0119 organizmu <\/strong>jest naturalnym, fizjologicznym procesem zachodz\u0105cym w ka\u017cdym organizmie. Wraz z up\u0142ywem lat zmniejsza si\u0119 przemiana materii i przyswajalno\u015b\u0107 sk\u0142adnik\u00f3w pokarmowych z po\u017cywienia, co prowadzi do niedobor\u00f3w, m.in. witamin i mikroelement\u00f3w, a to z kolei jest przyczyn\u0105 zwi\u0119kszonego ryzyka rozwoju chor\u00f3b uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia i nowotwor\u00f3w. <strong>Odpowiednio dobrana dieta pozwala dostosowa\u0107 potrzeby energetyczne do wieku.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Starzenie si\u0119 organizmu jest zjawiskiem nieodwracalnym, a jego przebieg mo\u017ce by\u0107 modyfikowany przez wiele czynnik\u00f3w wp\u0142ywaj\u0105cych na organizm przez ca\u0142y okres \u017cycia. Istotne znaczenie maj\u0105 mi\u0119dzy innymi na\u0142ogi i nieprawid\u0142owe od\u017cywianie si\u0119.<strong> Istnieje \u015bcis\u0142a zale\u017cno\u015b\u0107 mi\u0119dzy rodzajem po\u017cywienia a rozwojem organizmu, odporno\u015bci\u0105 na choroby oraz d\u0142ugo\u015bci\u0105 \u017cycia cz\u0142owieka. <\/strong>Na spos\u00f3b od\u017cywiania si\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwa wp\u0142ywaj\u0105 czynniki ekonomiczne kszta\u0142tuj\u0105ce styl \u017cycia. Warunki socjalno-ekonomiczne mog\u0105 wymusza\u0107 nieprawid\u0142owy model od\u017cywiania wynikaj\u0105cy z ogranicze\u0144 finansowych lub braku pe\u0142nej sprawno\u015bci fizycznej uniemo\u017cliwiaj\u0105cej samodzielne przygotowywanie posi\u0142k\u00f3w. W tych sytuacjach dieta zale\u017cy od tego, co mo\u017cna tanio kupi\u0107 w najbli\u017cszym sklepie lub co przynios\u0105 opiekunowie. Po\u015bpiech, korzystanie z przemys\u0142owo przygotowywanych posi\u0142k\u00f3w typu fast food oraz niew\u0142a\u015bciwy dob\u00f3r sk\u0142adnik\u00f3w pokarmowych w d\u0142ugotrwale stosowanej diecie mog\u0105 niekorzystnie wp\u0142ywa\u0107 na organizm cz\u0142owieka i prowadzi\u0107 do powstawania chor\u00f3b dietopochodnych. W\u015br\u00f3d czynnik\u00f3w wp\u0142ywaj\u0105cych na wyb\u00f3r pokarmu przez osoby w podesz\u0142ym wieku nale\u017cy wymieni\u0107 reakcje warunkowe, wynikaj\u0105ce z upodoba\u0144 dietetycznych i awersji do niekt\u00f3rych pokarm\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>U os\u00f3b w starszym wieku znacznie zmniejsza si\u0119 aktywno\u015b\u0107 fizyczna. Stwierdza si\u0119 redukcj\u0119 liczby i wielko\u015bci w\u0142\u00f3kien mi\u0119\u015bniowych powoduj\u0105c\u0105 spadek si\u0142y masy mi\u0119\u015bniowej. W wyniku przebytych chor\u00f3b i proces\u00f3w starzenia zmienia si\u0119 praca narz\u0105d\u00f3w wewn\u0119trznych. Konsekwencj\u0105 tego jest <strong>zmniejszenie przemiany materii w por\u00f3wnaniu z osobami w \u015brednim wieku<\/strong>. Przewodzenie bod\u017ac\u00f3w nerwowych u os\u00f3b starszych zmniejsza si\u0119 \u015brednio o 10\u201315%. Cz\u0119sto upo\u015bledzona lub ograniczona jest czynno\u015b\u0107 nerek, kt\u00f3rych masa zmniejsza si\u0119 o oko\u0142o 25\u201330%. Przes\u0105czanie k\u0142\u0119buszkowe mo\u017ce si\u0119 zmniejszy\u0107 nawet do 60% w por\u00f3wnaniu z osobami m\u0142odymi. Nast\u0119puje tak\u017ce obni\u017cenie zdolno\u015bci konwersji <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/witamina-d-25oh\">witaminy D3<\/a> do jej postaci aktywnych metabolicznie.&nbsp;Zmienia si\u0119 tak\u017ce sk\u0142ad cia\u0142a, wzrasta zawarto\u015b\u0107 t\u0142uszczu ustrojowego z oko\u0142o 20% do 36% (w wieku 70 lat) i zmniejsza si\u0119 zawarto\u015b\u0107 masy mi\u0119\u015bniowej. Zawarto\u015b\u0107 sk\u0142adnik\u00f3w mineralnych organizmu zmniejsza si\u0119 z oko\u0142o 6% do 4%, co powoduje demineralizacj\u0119 uk\u0142adu kostnego. Wszystkie te procesy prowadz\u0105 do modyfikacji dobowego zapotrzebowania na energi\u0119 i sk\u0142adniki od\u017cywcze. <\/p>\n\n\n\n<p>Zachodz\u0105ce w procesie starzenia si\u0119 organizmu zmiany w przewodzie pokarmowym utrudniaj\u0105 praktyczn\u0105 realizacj\u0119 potrzeb metabolicznych. Cz\u0119ste braki w uz\u0119bieniu ograniczaj\u0105 \u017cucie i rozdrabnianie pokarm\u00f3w, s\u0105 tak\u017ce przyczyn\u0105 znacznego ograniczenia spo\u017cycia niekt\u00f3rych produkt\u00f3w. Proces starzenia si\u0119 prowadzi do zmian funkcjonowania zmys\u0142\u00f3w smaku i w\u0119chu. W wyniku&nbsp; zaniku kubk\u00f3w smakowych mo\u017ce dochodzi\u0107 do utraty \u0142aknienia, co sprzyja post\u0119puj\u0105cemu niedo\u017cywieniu.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/witamina-d-25oh\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Badanie-witaminy-D-jpg.webp\" alt=\"badanie witaminy D\" class=\"wp-image-9847\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Badanie-witaminy-D-jpg.webp 800w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Badanie-witaminy-D-jpg-768x192.webp 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Badanie-witaminy-D-jpg-150x38.webp 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Badanie-witaminy-D-jpg-300x75.webp 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Badanie-witaminy-D-jpg-696x174.webp 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"d2\">Og\u00f3lne zasady \u017cywienia os\u00f3b starszych<\/h2>\n\n\n\n<p>Zasady \u017cywienia ludzi starszych musz\u0105 uwzgl\u0119dnia\u0107 <strong>specyficzne potrzeby i warunki zdrowotne<\/strong> tej grupy os\u00f3b, przede wszystkim trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce spos\u00f3b \u017cywienia i przyzwyczajenia z tym zwi\u0105zane je\u017celi nawet s\u0105 nieprawid\u0142owe, nale\u017cy zmienia\u0107 powoli i stopniowo. Po wielu latach okre\u015blonego sposobu \u017cywienia organizm jest dostosowywany do sta\u0142ego spo\u017cywania pewnych produkt\u00f3w i potraw, za\u015b z wiekiem maleje naturalna zdolno\u015b\u0107 adaptacji do innego systemu \u017cywienia.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Og\u00f3lne zasady prawid\u0142owej diety os\u00f3b starszych przewiduj\u0105:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>urozmaicenie diety <\/strong>poprzez spo\u017cywanie r\u00f3\u017cnorodnych produkt\u00f3w, szczeg\u00f3lnie o du\u017cej warto\u015bci od\u017cywczej przetwor\u00f3w mlecznych &#8211; z odt\u0142uszczonego mleka, chudego mi\u0119sa, drobiu, jaja, w\u0119dlin, ryb oraz nasiona ro\u015blin str\u0105czkowych. Je\u015bli nie ma przeciwwskaza\u0144, przetwor\u00f3w zbo\u017cowych z pe\u0142nego ziarna. <strong>Warto codziennie spo\u017cywa\u0107 produkty mleczne \u2013 g\u0142\u00f3wnie fermentowane (jogurty, kefiry), mo\u017cesz cz\u0119\u015bciowo zast\u0105pi\u0107 je serami.<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>ograniczenie t\u0142uszcz\u00f3w pochodzenia zwierz\u0119cego <\/strong>\u2013 mas\u0142o, smalec. Do smarowania pieczywa nale\u017cy u\u017cywa\u0107 mi\u0119kkich margaryn zawieraj\u0105cych du\u017co NNKT, a do kr\u00f3tkiego jednorazowego sma\u017cenia i do sa\u0142atek &#8211; olej\u00f3w ro\u015blinnych.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>unikanie spo\u017cywania potraw produkt\u00f3w trudno strawnych<\/strong> np. d\u0142ugo sma\u017conych, w g\u0142\u0119bokim t\u0142uszczu lub bigosu czy grzyb\u00f3w.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>codzienne spo\u017cywanie warzyw i owoc\u00f3w, w miar\u0119 mo\u017cliwo\u015bci w stanie surowym.<\/strong> Warzywa i owoce nale\u017cy spo\u017cywa\u0107 jak najcz\u0119\u015bciej, rekomendowane s\u0105 4 porcje warzyw i 1 porcja owoc\u00f3w, owoce mo\u017cna zast\u0105pi\u0107 szklank\u0105 \u015bwie\u017co wyci\u015bni\u0119tego soku ok. 200 ml.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>unikanie spo\u017cywania cukru i s\u0142odyczy<\/strong> &#8211; nale\u017cy zast\u0119powa\u0107 je owocami i orzechami. Zalecane unikanie picia napoj\u00f3w s\u0142odzonych i gazowanych. Nale\u017cy unika\u0107 w diecie ostrych przypraw, ogranicza\u0107 spo\u017cywanie soli, w zamian u\u017cywaj\u0105c zi\u00f3\u0142, poprawiaj\u0105 one smak potrawy.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>regularne spo\u017cywanie posi\u0142k\u00f3w o mniejszej obj\u0119to\u015bci, ale cz\u0119\u015bciej<\/strong> (5-6 razy dziennie) oraz unikanie przejadania si\u0119 i nie dopuszczanie do nadwagi<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>wypijanie wi\u0119kszej ilo\u015bci p\u0142yn\u00f3w<\/strong> z preferencj\u0105 do napoj\u00f3w niegazowanych, polecane picie wody niegazowanej 1,5-2l na dob\u0119<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 o codziennej <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/witamina-d-suplementacja\/\">suplementacji diety witamin\u0105 D<\/a><\/strong> (2000 j.m.\/dob\u0119) lub wg wskaza\u0144 lekarza<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>ograniczanie spo\u017cywania alkoholu<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>prowadzenie aktywno\u015bci fizycznego i umys\u0142owego trybu \u017cycia<\/strong> (czytanie ksi\u0105\u017cek, rozwi\u0105zywanie krzy\u017c\u00f3wek) dostosowanego do mo\u017cliwo\u015bci i sprawiaj\u0105cego satysfakcj\u0119. Anga\u017cowanie si\u0119 w ka\u017cd\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 spo\u0142eczn\u0105, kt\u00f3ra daje satysfakcj\u0119.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>znajdowanie przyjemno\u015bci w jedzeniu<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>kontakty rodzinne i przyjacielskie<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/pakiet\/pakiet-kobiety-60\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/pakiet-kobiety-60-jpg.webp\" alt=\"pakiet kobiety 60+\" class=\"wp-image-11728\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/pakiet-kobiety-60-jpg.webp 800w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/pakiet-kobiety-60-jpg-768x192.webp 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/pakiet-kobiety-60-jpg-150x38.webp 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/pakiet-kobiety-60-jpg-300x75.webp 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/pakiet-kobiety-60-jpg-696x174.webp 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p>Zalecenia te maj\u0105 charakter uniwersalny i s\u0105 adresowane do og\u00f3\u0142u os\u00f3b starszych, ale mog\u0105 ulega\u0107 zmianie w sytuacji, gdy ze wzgl\u0119d\u00f3w zdrowotnych konieczne jest stosowanie specjalnej diety. <strong>Osobom starszym mo\u017cna poleca\u0107 produkowan\u0105 na coraz wi\u0119ksz\u0105 skal\u0119 \u017cywno\u015b\u0107 funkcjonaln\u0105.<\/strong> \u017bywno\u015b\u0107 o specjalnie zaprojektowanym sk\u0142adzie, korzystnie oddzia\u0142uj\u0105cym na zdrowie cz\u0142owieka. Produkty spo\u017cywcze o zmniejszonej zawarto\u015bci niepo\u017c\u0105danych sk\u0142adnik\u00f3w np. soki i napoje owocowe o mniejszej zawarto\u015bci cukr\u00f3w oraz bez syntetycznych \u015brodk\u00f3w konserwuj\u0105cych i barwnik\u00f3w czy jogurty, kt\u00f3re zawieraj\u0105 \u017cywe kultury bakterii i prebiotyczne oligosacharydy. Do diety os\u00f3b starszych warto te\u017c wprowadzi\u0107 <strong>produkty wzbogacane<\/strong>, do kt\u00f3rych dodano pewnej ilo\u015bci sk\u0142adnik\u00f3w mineralnych \u2013 wap\u0144, \u017celazo, jod itp. lub witamin A, D, E z grupy B, foliany, <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/biotyna-witamina-h-witamina-b7-zrodla-w-diecie-objawy-niedoboru-i-nadmiaru\/\">witaminy H<\/a> i C itd.<\/p>\n\n\n\n<p>Najcz\u0119\u015bciej wzbogacane s\u0105 zbo\u017cowe p\u0142atki \u015bniadaniowe, soki owocowe i warzywne, m\u0105ka, margaryna, mleko i przetwory mleczne oraz s\u00f3l (w jod), przy czym informacja o ilo\u015bciach i rodzaju dodanego sk\u0142adnika, znajduje si\u0119 na etykiecie produktu.<\/p>\n\n\n\n<p>Wzbogacane produkty s\u0105 alternatyw\u0105 dla suplement\u00f3w, czyli preparat\u00f3w farmaceutycznych, kt\u00f3re zawieraj\u0105 witaminy i sk\u0142adniki mineralne, a kt\u00f3rych nadmierne stosowanie mo\u017ce prowadzi\u0107 do przedawkowania, czyli zaszkodzi\u0107. Zapotrzebowanie na witaminy i sk\u0142adniki mineralne najlepiej jednak pokrywa\u0107, spo\u017cywaj\u0105c je w postaci naturalnej, z po\u017cywieniem. Natomiast po preparaty farmaceutyczne si\u0119ga\u0107 dopiero po zaleceniu ich przez lekarza.<\/p>\n\n\n\n<p>W starszym wieku, kiedy jest wi\u0119cej wolnego czasu, <strong>planowanie posi\u0142k\u00f3w i ich przygotowanie i spo\u017cywanie powinno dawa\u0107 zadowolenie i wp\u0142ywa\u0107 pozytywnie na jako\u015b\u0107 \u017cycia<\/strong>. Urozmaicony starannie przygotowany posi\u0142ek, podany na \u0142adnie nakrytym stole i spo\u017cyty w mi\u0142ym towarzystwie mo\u017ce by\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142em przyjemno\u015bci. Je\u015bli jednak posi\u0142ki s\u0105 spo\u017cywane w samotno\u015bci, nie mog\u0105 by\u0107 monotonne i ubogie w niezb\u0119dne sk\u0142adniki od\u017cywcze.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/pakiet\/pakiet-mezczyzny-60\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/pakiet-mezczyzny-60-jpg.webp\" alt=\"pakiet m\u0119\u017cczyzny 60+\" class=\"wp-image-11730\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/pakiet-mezczyzny-60-jpg.webp 800w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/pakiet-mezczyzny-60-jpg-768x192.webp 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/pakiet-mezczyzny-60-jpg-150x38.webp 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/pakiet-mezczyzny-60-jpg-300x75.webp 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/pakiet-mezczyzny-60-jpg-696x174.webp 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"d3\">Przyk\u0142ady dziennej diety dla os\u00f3b starszych<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>I \u015aniadanie<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>a) jajka na mi\u0119kko, 2 kromki pieczywa graham, sa\u0142atka z dowolnej sa\u0142aty gar\u015b\u0107, do tego pomidor i papryka zielona, pokrojone drobno, pokropione olejem rzepakowym ok \u0142y\u017ceczki, kilkoma kroplami cytryny i doprawione ulubionymi zio\u0142ami, do picia kefir naturalny 200 ml<\/p>\n\n\n\n<p>b) p\u0142atki owsiane, zalane wrz\u0105tkiem (po kilku minutach odlewamy wod\u0119, aby nie odk\u0142ada\u0142y si\u0119 w organizmie szczawiany), dolewamy zimne lub podgrzane chude mleko 1,5%, dodajemy owoce (bor\u00f3wka ameryka\u0144ska\/truskawki\/maliny\/jab\u0142ko) ok. 150 g, je\u017celi nie ma uchy\u0142k\u00f3w jelita lub nad\u017cerek, mo\u017cna doda\u0107 \u0142y\u017ceczk\u0119 nasion babki p\u0142esznik (u\u0142atwia wypr\u00f3\u017cnienia, zawiera b\u0142onnik)<\/p>\n\n\n\n<p><strong>II \u015aniadanie<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>a) 2 kromki pieczywa \u017cytniego, posmarowanego serkiem naturalnym, do tego \u0142oso\u015b w\u0119dzony kilka plastr\u00f3w, podane z 2 og\u00f3rkami kiszonymi, do picia gorzka herbata<\/p>\n\n\n\n<p>b) 2 kromki pieczywa pszenno-\u017cytniego, w\u0119dlina z kurczaka\/indyka 4 plastry, broku\u0142 blanszowany (same r\u00f3\u017cyczki) polany jogurtem naturalnym 2% i posypany \u0142y\u017ck\u0105 pestek s\u0142onecznika (uprzednio upra\u017conych na suchej patelni), do picia herbata zielona bez cukru<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Obiad<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>a) pier\u015b z kurczaka\/indyka, obtoczona w ulubionych zio\u0142ach, upieczona w piekarniku z ma\u0142\u0105 ilo\u015bci\u0105 oleju rzepakowego, w folii aluminiowej, do tego kasza j\u0119czmienna drobna, sur\u00f3wka \u2013 mizeria \u2013 z og\u00f3rka zielonego pokrojonego w plasterki z dodatkiem jogurtu naturalnego, posypana \u015bwie\u017cym koperkiem, do picia kompot ze \u015bwie\u017cych owoc\u00f3w bez cukru<\/p>\n\n\n\n<p>b) dorsz doprawiony zio\u0142ami, przyrz\u0105dzony na parze lub upieczony w piekarniku, do tego bataty lub ziemniaki z wody, sur\u00f3wka z selera, marchewki i jab\u0142ka (obrane warzywa, starte na drobnej takce), dodajemy jogurt naturalny 2%, mieszamy wszystkie sk\u0142adniki, do picia szklanka ma\u015blanki naturalnej chudej<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Podwieczorek<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>a) budy\u0144 \u015bmietankowy lub czekoladowy na mleku 2% t\u0142uszczu, kilka orzech\u00f3w w\u0142oskich, herbata owocowa bez cukru.<\/p>\n\n\n\n<p>b) warzywa pieczone w piekarniku \u2013 marchew, pietruszka, cukinia (mo\u017cna zje\u015b\u0107 na ciep\u0142o lub na zimno), \u017curawina suszona z mniejsz\u0105 zawarto\u015bci\u0105 cukru, herbata zielona bez cukru<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kolacja<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>a) warzywa na patelni\u0119 z mro\u017conki (dowolna wg dost\u0119pno\u015bci i smaku), przyrz\u0105dzone na odrobinie wody, z dodatkiem ulubionych zi\u00f3\u0142, podajemy z 2-ma grzankami z pieczywa graham skropionego kilkoma kroplami oleju rzepakowego oraz z chud\u0105 w\u0119dlin\u0105, 2 wi\u0119ksze plastry (np. udziec z indyka w\u0142asnej roboty), polanego odrobin\u0105 oleju rzepakowego, do picia woda niegazowana<\/p>\n\n\n\n<p>b) pieczywo \u017cytnie 2 kromki z serkiem grani, do tego starte na tarce rzodkiewki i posiekany szczypiorek, podajemy z pomidorem, do picia herbata owocowa bez cukru<\/p>\n\n\n\n<p>&gt;&gt;&gt; <strong>Przeczytaj te\u017c: <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/badania-laboratoryjne-dla-seniorow\/\">Badania laboratoryjne dla senior\u00f3w<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p>Pi\u015bmiennictwo<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>Coni N., Davison W., Webster S.: <em>Starzenie si\u0119<\/em>. PWN, Warszawa 1994; 9\u201318, 34\u201341, 62\u201387, 120\u2013123, 142.<\/li>\n\n\n\n<li>Gryglewska B., Adamkiewicz-Piejko A.: <em>Specyficzne problemy<\/em> <em>geriatryczne<\/em>. W: Kocemba J., Grodzicki T. (red.). <em>Zarys<\/em> <em>gerontologii klinicznej<\/em>. Wyd. MCKP UJ, Krak\u00f3w 2000; 126\u2013141.<\/li>\n\n\n\n<li>Berger S.: <em>Rozw\u00f3j i znaczenie nauki o \u017cywieniu cz\u0142owieka<\/em>. \u017byw. Cz\u0142ow. Metab. Wyd. Instytutu \u017bywno\u015bci i \u017bywienia, Warszawa 2002; Supl. 9\u201320.<\/li>\n\n\n\n<li>Gaw\u0119cki J.: <em>Racjonalne \u017cywienie jako sztuka kompromisu<\/em>. \u017byw. Cz\u0142ow. Metab. Wyd. Instytutu \u017bywno\u015bci i \u017bywienia, Warszawa 2002; Supl. 21\u201326.<\/li>\n\n\n\n<li>Roszkowski W.: <em>\u017bywienie os\u00f3b starszych<\/em>. W: Hasik J., Gaw\u0119cki J. (red.). <em>\u017bywienie cz\u0142owieka zdrowego i chorego<\/em>. PWN, Warszawa 2000; 86\u201394.<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Odpowiednia dieta ma kluczowe znaczenie dla zdrowia i samopoczucia. O czym powinny pami\u0119ta\u0107 osoby starsze?<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":11753,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[17],"tags":[],"coauthors":[191],"class_list":{"0":"post-11674","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-dieta"},"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>\u017bywienie os\u00f3b starszych - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Prawid\u0142owe \u017cywienie os\u00f3b starszych - co warto je\u015b\u0107, a czego unika\u0107? Zobacz przyk\u0142adowy jad\u0142ospis i naucz si\u0119 zdrowo od\u017cywia\u0107.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/zywienie-osob-starszych\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u017bywienie os\u00f3b starszych - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Prawid\u0142owe \u017cywienie os\u00f3b starszych - co warto je\u015b\u0107, a czego unika\u0107? Zobacz przyk\u0142adowy jad\u0142ospis i naucz si\u0119 zdrowo od\u017cywia\u0107.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/zywienie-osob-starszych\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-02-02T07:32:56+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/zywienie-seniorow-jpg.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"801\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Magdalena Konowrocka\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Magdalena Konowrocka\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"10 minut\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label3\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data3\" content=\"Magdalena Konowrocka\" \/>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u017bywienie os\u00f3b starszych - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","description":"Prawid\u0142owe \u017cywienie os\u00f3b starszych - co warto je\u015b\u0107, a czego unika\u0107? Zobacz przyk\u0142adowy jad\u0142ospis i naucz si\u0119 zdrowo od\u017cywia\u0107.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/zywienie-osob-starszych\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"\u017bywienie os\u00f3b starszych - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","og_description":"Prawid\u0142owe \u017cywienie os\u00f3b starszych - co warto je\u015b\u0107, a czego unika\u0107? Zobacz przyk\u0142adowy jad\u0142ospis i naucz si\u0119 zdrowo od\u017cywia\u0107.","og_url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/zywienie-osob-starszych\/","og_site_name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria","article_published_time":"2024-02-02T07:32:56+00:00","og_image":[{"width":1200,"height":801,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/zywienie-seniorow-jpg.webp","type":"image\/webp"}],"author":"Magdalena Konowrocka","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Magdalena Konowrocka","Szacowany czas czytania":"10 minut","Written by":"Magdalena Konowrocka"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/zywienie-osob-starszych\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/zywienie-osob-starszych\/"},"author":{"name":"Magdalena Konowrocka","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/person\/f5efeaa1a9dd143fd159fd2fc446631c"},"headline":"\u017bywienie os\u00f3b starszych","datePublished":"2024-02-02T07:32:56+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/zywienie-osob-starszych\/"},"wordCount":1856,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/zywienie-osob-starszych\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/zywienie-seniorow-jpg.webp","articleSection":["Dieta i suplementacja"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/zywienie-osob-starszych\/","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/zywienie-osob-starszych\/","name":"\u017bywienie os\u00f3b starszych - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/zywienie-osob-starszych\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/zywienie-osob-starszych\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/zywienie-seniorow-jpg.webp","datePublished":"2024-02-02T07:32:56+00:00","description":"Prawid\u0142owe \u017cywienie os\u00f3b starszych - co warto je\u015b\u0107, a czego unika\u0107? Zobacz przyk\u0142adowy jad\u0142ospis i naucz si\u0119 zdrowo od\u017cywia\u0107.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/zywienie-osob-starszych\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/zywienie-osob-starszych\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/zywienie-osob-starszych\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/zywienie-seniorow-jpg.webp","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/zywienie-seniorow-jpg.webp","width":1200,"height":801,"caption":"\u017cywienie senior\u00f3w"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/zywienie-osob-starszych\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"\u017bywienie os\u00f3b starszych"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#website","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/","name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization","name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/alabek.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/alabek.jpg","width":1250,"height":1251,"caption":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/person\/f5efeaa1a9dd143fd159fd2fc446631c","name":"Magdalena Konowrocka","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Magdalena-Konowrocka-jpg-150x150.webp89854cb66701ee4f4b5429d528843904","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Magdalena-Konowrocka-jpg-150x150.webp","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Magdalena-Konowrocka-jpg-150x150.webp","caption":"Magdalena Konowrocka"},"description":"Dietetyk i psychodietetyk, absolwentka studi\u00f3w magisterskich na SGGW oraz studi\u00f3w podyplomowych na WUM na kierunku \u201eDietetyka w choroby wewn\u0119trznych i metabolicznych\u201d, studiowa\u0142a w Instytucie \u017bywienia i \u017bywno\u015bci \u201ePoradnictwo dietetyczne \u2013 post\u0119py w \u017cywieniu cz\u0142owieka\u201d. Prowadzi gabinet doradztwa \u017cywieniowego i dietetycznego Optimum Zdrowia.","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/author\/magdalena-konowrocka\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11674","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11674"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11674\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11753"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11674"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11674"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11674"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=11674"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}