Tryb \u017cycia, kt\u00f3rego wzorzec kszta\u0142tuje si\u0119 w dzieci\u0144stwie i okresie m\u0142odzie\u0144czym, wywiera niebagatelny wp\u0142yw na doros\u0142e \u017cycie. I nie jest to bynajmniej kolokwializm czy chwytliwy frazes, lecz fakt udokumentowany w wielu badaniach naukowych. Jedn\u0105 z zale\u017cno\u015bci, co do kt\u00f3rej wnioski z kolejnych prac naukowych s\u0105 to\u017csame, jest wp\u0142yw masy cia\u0142a na zdrowie nerek<\/strong>, jednego z kluczowych narz\u0105d\u00f3w, kt\u00f3rych w\u0142a\u015bciwe funkcjonowanie determinuje homeostaz\u0119 pozosta\u0142ych uk\u0142ad\u00f3w. O tym, jak silny jest powy\u017cszy zwi\u0105zek oraz co zrobi\u0107, by unikn\u0105\u0107 fatalnych skutk\u00f3w przewlek\u0142ej choroby nerek (PChN) dowiecie si\u0119 Pa\u0144stwo z poni\u017cszego artyku\u0142u.<\/p>\n\n\n\n Wed\u0142ug jednego z najwa\u017cniejszych nefrologicznych towarzystw naukowych (Kidney Disease: Improving Global Outcomes, KDIGO) przewlek\u0142\u0105 chorob\u0119 nerek (PChN) definiuje si\u0119 g\u0142\u00f3wnie jako szacowany wsp\u00f3\u0142czynnik filtracji k\u0142\u0119buszkowej (eGFR) mniejszy ni\u017c 60 ml\/min\/1,73 m2 utrzymuj\u0105cy si\u0119 przez co najmniej 3 miesi\u0105ce lub d\u0142u\u017cej<\/strong>, niezale\u017cnie od przyczyny. M\u00f3wi\u0105c pro\u015bciej, jest to stan post\u0119puj\u0105cej utraty czynno\u015bci tego narz\u0105du, kt\u00f3ry w ko\u0144cu prowadzi do konieczno\u015bci leczenia nerkozast\u0119pczego (dializoterapia lub przeszczep). Powy\u017csza definicja obejmuje tak\u017ce ich udokumentowane uszkodzenie, takie jak okre\u015blone nieprawid\u0142owo\u015bci w badaniach obrazowych lub biopsji, utrzymuj\u0105ce si\u0119 zaburzenia w analizie biochemicznej (w tym zwi\u0119kszonego wydalania albumin) moczu.<\/p>\n\n\n\n >>> Przeczytaj te\u017c: Przewlek\u0142a choroba nerek – objawy, przyczyny, powik\u0142ania, diagnostyka<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n Jednymi z najsilniejszych i jednocze\u015bnie modyfikowalnych czynnik\u00f3w ryzyka s\u0105 nadci\u015bnienie t\u0119tnicze<\/a>, oty\u0142o\u015b\u0107 i palenie tytoniu<\/strong>; w rozwoju przewlek\u0142ej choroby nerek (PChN) istotn\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c czynniki metaboliczne, takie jak insulinooporno\u015b\u0107<\/a>, dyslipidemia i hiperurykemia<\/a><\/strong>. Tu warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce 3 ostatnie z wymienionych s\u0105 silnie powi\u0105zane w\u0142a\u015bnie z nadmiern\u0105 mas\u0105 cia\u0142a<\/strong>, kt\u00f3rej wyk\u0142adnikiem jest m.in. wysoki wska\u017anik masy cia\u0142a (body mass index, BMI). W\u015br\u00f3d dzieci i m\u0142odzie\u017cy trendy nie s\u0105 optymistyczne – w skali globalnej liczba oty\u0142ych dzieci powy\u017cej 5. roku \u017cycia i m\u0142odzie\u017cy wzros\u0142a z 11 milion\u00f3w w latach 70\u2019 ubieg\u0142ego wieku do zatrwa\u017caj\u0105cych 124 milion\u00f3w w roku 2016 , a dodatkowe 213 milion\u00f3w cierpia\u0142o z powodu nadwagi (!). Podobny kurs obserwuje si\u0119 tak\u017ce w Polsce.<\/p>\n\n\n\n >>> Przeczytaj te\u017c: Oty\u0142o\u015b\u0107 u dzieci i m\u0142odzie\u017cy – powa\u017cna choroba i du\u017ce wyzwanie<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n Dane z prze\u0142omu 2013 i 2014 roku pochodz\u0105ce z badania CARDIA (Coronary Artery Risk Development in Young Adults) podaj\u0105, \u017ce po 30. roku \u017cycia \u015brednia warto\u015b\u0107 eGFR zmniejsza si\u0119 stopniowo wraz z ka\u017cdym wzrostem BMI<\/strong>; dla warto\u015bci mi\u0119dzy 25 a 30 (kg\/m2) ryzyko PChN zwi\u0119ksza si\u0119 1,5-krotnie, dla przedzia\u0142u 30-40 (kg\/m2) jest to ju\u017c wzrost 2-krotny, a dla powy\u017cej 40 (kg\/m2) a\u017c 2,5-krotny. Pod koniec ubieg\u0142ego roku, na \u0142amach presti\u017cowego czasopisma naukowego The JAMA Pediatrics wykazano, \u017ce powy\u017csza zale\u017cno\u015b\u0107 jest to\u017csama u m\u0142odzie\u017cy mi\u0119dzy 16. a 20. rokiem \u017cycia, z tym \u017ce zwi\u0105zek jest jeszcze silniejszy<\/strong> – wraz ze wzrostem BMI w\u015br\u00f3d ch\u0142opc\u00f3w ryzyko przewlek\u0142ej choroby nerek (PChN) przed 30. rokiem \u017cycia ros\u0142o odpowiednio 1,8, 4, 6,7 i a\u017c 9-krotnie dla wy\u017cej podanych przedzia\u0142\u00f3w; u dziewcz\u0105t natomiast jest to 1,4, 2,3, 2,7 i 4,3-krotny wzrost ryzyka. Warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na fakt, \u017ce ryzyko wyst\u0119puje tak\u017ce u pozornie zdrowych os\u00f3b z tzw. wysokim prawid\u0142owym BMI.<\/p>\n\n\n\n >>> Przeczytaj te\u017c: GFR – kluczowy wska\u017anik w ocenie czynno\u015bci nerek i diagnostyce ich chor\u00f3b<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n Niestety, wczesny etap choroby z regu\u0142y nie wywo\u0142uje dolegliwo\u015bci<\/strong>, st\u0105d niezidentyfikowane uszkodzenie nerek mo\u017ce post\u0119powa\u0107 i objawi\u0107 si\u0119 dopiero w stadium 4 lub 5; wed\u0142ug definicji wspomnianego KDIGO oznacza to poziom eGFR odpowiednio 15 do 29 ml\/min\/ 1.73 m2 oraz poni\u017cej 15 ml\/min\/ 1.73 m2. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 przyczyn PChN jest nieodwracalna i utrzymuje si\u0119 przez ca\u0142e \u017cycie, a leczenie ma na celu spowolnienie post\u0119pu niewydolno\u015bci, jednak przewlek\u0142o\u015b\u0107 nie jest r\u00f3wnoznaczna z nieodwracalno\u015bci\u0105 – w niekt\u00f3rych przypadkach choroba jest ca\u0142kowicie odwracalna, samoistnie lub w wyniku leczenia, a w innych przypadkach leczenie mo\u017ce spowodowa\u0107 cz\u0119\u015bciow\u0105 regresj\u0119 uszkodzenia nerek i popraw\u0119 funkcjonowania. St\u0105d znajomo\u015b\u0107 czynnik\u00f3w ryzyka, zw\u0142aszcza modyfikowalnych, powinna sk\u0142ania\u0107 do dzia\u0142a\u0144 zmierzaj\u0105cych do ich eliminacji, cho\u0107 nie jest to jedyny element post\u0119powania.<\/p>\n\n\n\n Tu odpowied\u017a jest prosta: nie<\/strong>. Choroba wykryta na wczesnym etapie stwarza szerokie pole do zachowawczego leczenia spowalniaj\u0105cego post\u0119p choroby (niekiedy znacznie), st\u0105d wiod\u0105ce towarzystwa naukowe rekomenduj\u0105 odpowiedni\u0105 diagnostyk\u0119 przesiewow\u0105<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Na ca\u0142ym \u015bwiecie wdra\u017cane s\u0105 badania przesiewowe, skierowane g\u0142\u00f3wnie do os\u00f3b z grupy wysokiego ryzyka. Wytyczne Kidney Disease Outcome Quality Initiative (KDOQI) zalecaj\u0105 badania przesiewowe w populacjach wysokiego ryzyka, do kt\u00f3rych zaliczaj\u0105 si\u0119 osoby z nadci\u015bnieniem t\u0119tniczym, cukrzyc\u0105<\/a> oraz osoby w wieku powy\u017cej 65 lat; z uwagi na wy\u017cej przytoczone dane dotycz\u0105ce ryzyka choroby u m\u0142odzie\u017cy z nadmiern\u0105 mas\u0105 cia\u0142a nie jest b\u0142\u0119dem interpolowanie tych zalece\u0144 tak\u017ce i na t\u0119 grup\u0119 pacjent\u00f3w. Diagnostyka przesiewowa powinna obejmowa\u0107 analiz\u0119 moczu<\/a>, stosunek albuminy<\/a> do kreatyniny<\/a> (ACR), pomiar st\u0119\u017cenia kreatyniny w surowicy i oszacowanie GFR. <\/strong>Z uwagi na ryzyko wyst\u0105pienia tak\u017ce innych chor\u00f3b zwi\u0105zanych z nadwag\u0105 i oty\u0142o\u015bci\u0105 (nadci\u015bnienie t\u0119tnicze, dyslipidemia, insulinooporno\u015b\u0107, cukrzyca typu II, NAFLD<\/a>, dna moczanowa<\/a>) dobr\u0105 praktyk\u0105 jest ocena st\u0119\u017cenia glukozy we krwi<\/a> na czczo, ALAT<\/a>, AspAT<\/a>, kwasu moczowego<\/a>, a tak\u017ce lipidogramu<\/a><\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Przewlek\u0142a choroba nerek (PChN) jest podst\u0119pna, przez d\u0142ugi czas bywa niezauwa\u017cona, a ryzyko wyst\u0105pienia jej wczesnej postaci ju\u017c przez 30. rokiem \u017cycia dramatycznie ro\u015bnie u m\u0142odzie\u017cy obci\u0105\u017conej nadwag\u0105 i oty\u0142o\u015bci\u0105<\/strong>; jest ono tym wi\u0119ksze, im wi\u0119ksza jest masa cia\u0142a, dodatkowo ro\u015bnie tak\u017ce ryzyko na wyst\u0105pienie innych gro\u017anych chor\u00f3b przewlek\u0142ych. St\u0105d, obok zmiany trybu \u017cycia prowadz\u0105cego do normalizacji masy, warto zadba\u0107 o odpowiedni\u0105 diagnostyk\u0119<\/strong>, w my\u015bl zasady „\u0142atwiej leczy si\u0119 to, co jest \u0142atwiejsze do leczenia”.<\/p>\n\n\n\n Pi\u015bmiennictwo<\/p>\n\n\n\n Jak nadmierna masa cia\u0142a wp\u0142ywa na funkcjonowanie nerek i z czym to si\u0119 wi\u0105\u017ce w przypadku m\u0142odzie\u017cy?<\/p>\n","protected":false},"author":154,"featured_media":12048,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[9,30],"tags":[],"coauthors":[151],"class_list":{"0":"post-11828","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","8":"category-zdrowie-dzieci-i-mlodziezy"},"acf":[],"yoast_head":"\nCzym jest przewlek\u0142a choroba nerek (PChN)?<\/h2>\n\n\n\n
Czy mam wp\u0142yw na ryzyko rozwoju przewlek\u0142ej choroby nerek?<\/h2>\n\n\n\n
Czy nadmierna masa cia\u0142a w dzieci\u0144stwie zwi\u0119ksza ryzyko przewlek\u0142ej choroby nerek (PChN)?<\/h2>\n\n\n\n
Czy przewlek\u0142a choroba nerek (PChN) daje objawy na wczesnym etapie?<\/h2>\n\n\n\n
![\"pakiet](\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Pakiet-nerkowy-jpg.webp\")
<\/a><\/figure>\n\n\n\nCzy sama zmiana trybu \u017cycia zwalnia z diagnostyki?<\/h2>\n\n\n\n
![\"pakiet](\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/Lipidogram-extra-6-badan-jpg.webp\")
<\/a><\/figure>\n\n\n\nPodsumowanie<\/h2>\n\n\n\n
\n\n\n\n\n