{"id":11940,"date":"2024-02-14T09:37:07","date_gmt":"2024-02-14T08:37:07","guid":{"rendered":"https:\/\/sklep.alablaboratoria.pl\/centrum-wiedzy\/?p=11940"},"modified":"2025-02-07T14:12:59","modified_gmt":"2025-02-07T13:12:59","slug":"wystandaryzowany-ekstrakt-z-pomidorow-w-profilaktyce-chorob-sercowo-naczyniowych","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wystandaryzowany-ekstrakt-z-pomidorow-w-profilaktyce-chorob-sercowo-naczyniowych\/","title":{"rendered":"Wystandaryzowany ekstrakt z pomidor\u00f3w w profilaktyce chor\u00f3b sercowo-naczyniowych"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>WSSE<\/strong> (water soluble standardized tomato extract, water-soluble <strong>STE) to standaryzowany&nbsp;ekstrakt&nbsp;z pomidor\u00f3w<\/strong>, pozbawiony likopenu, rozpuszczalny w wodzie b\u0119d\u0105cy \u017ar\u00f3d\u0142em bioaktywnych zwi\u0105zk\u00f3w: polifenoli, nukleotyd\u00f3w, izoflawonoid\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Agregacja p\u0142ytek krwi zabezpiecza nasz organizm przed nadmiern\u0105 utrat\u0105 krwi np. w przypadku skaleczenia. Zdarzaj\u0105 si\u0119 jednak sytuacje, w kt\u00f3rych p\u0142ytki krwi s\u0105 nadaktywne i mog\u0105 agregowa\u0107, nale\u017c\u0105 do nich mi\u0119dzy innymi:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wybrane-wskazniki-stanu-zapalnego\/\">stany zapalne<\/a> &#8211; CRP\u2191,<\/li>\n\n\n\n<li>homocysteina\u2191,<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/cukrzyca\/\">cukrzyca<\/a>,<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/otylosc-u-dzieci-i-mlodziezy-powazna-choroba-i-duze-wyzwanie\/\">oty\u0142o\u015b\u0107<\/a>,<\/li>\n\n\n\n<li>nikotynizm,<\/li>\n\n\n\n<li>ma\u0142a aktywno\u015b\u0107 fizyczna.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Wzmo\u017cona zdolno\u015b\u0107 trombocyt\u00f3w (p\u0142ytek krwi) do agregacji obok nadci\u015bnienia t\u0119tniczego, dyslipidemii, palenia papieros\u00f3w, cukrzycy, nadwagi, oty\u0142o\u015bci i braku ruchu le\u017cy u&nbsp;pod\u0142o\u017ca schorze\u0144 sercowo-naczyniowych.&nbsp;W\u0142a\u015bnie ta wzmo\u017cona aktywno\u015b\u0107 prozakrzepowa p\u0142ytek krwi uczestnicz\u0105cych w patologicznym procesie wykrzepiania zwi\u0105zanego z blaszk\u0105 mia\u017cd\u017cycow\u0105 przyczynia si\u0119 do manifestacji obrazu klinicznego tych chor\u00f3b. <strong>Zapobieganie wzmo\u017conej aktywno\u015bci prozakrzepowej p\u0142ytek stanowi wa\u017cny element post\u0119powania zmierzaj\u0105cego do obni\u017cenia ryzyka incydent\u00f3w sercowo-naczyniowych.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/apolipoproteina-a1-apo-a1-i71\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Badanie-apolipoproteiny-A1-Apo-A1.jpg\" alt=\"Badanie apolipoproteiny A1 (Apo A1) banerek\" class=\"wp-image-21340\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Badanie-apolipoproteiny-A1-Apo-A1.jpg 800w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Badanie-apolipoproteiny-A1-Apo-A1-768x192.jpg 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Badanie-apolipoproteiny-A1-Apo-A1-150x38.jpg 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Badanie-apolipoproteiny-A1-Apo-A1-300x75.jpg 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Badanie-apolipoproteiny-A1-Apo-A1-696x174.jpg 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Kwas acetylosalicylowy a choroby sercowo-naczyniowe<\/h2>\n\n\n\n<p>W&nbsp; przesz\u0142o\u015bci stosowano <strong>kwas acetylosalicylowy (ASA)<\/strong> w ramach prewencji pierwotnej zawa\u0142u serca i udaru m\u00f3zgu w wielu populacjach pacjent\u00f3w, w tym na przyk\u0142ad u chorych z cukrzyc\u0105, <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/nadcisnienie-tetnicze-klasyfikacja-przyczyny-jak-mierzyc-cisnienie\/\">nadci\u015bnieniem t\u0119tniczym<\/a> czy u os\u00f3b starszych po 60 roku \u017cycia. Dzia\u0142anie kwasu acetylosalicylowego (ASA, acetylsalicylic acid)&nbsp; polegaj\u0105ce na&nbsp;zahamowaniu cyklooksygenazy (dw\u00f3ch izoform COX-1 i COX-2)w p\u0142ytkach krwi i zmniejszeniem produkcji tromboksanu A2 stanowi\u0142o podstaw\u0119 do zastosowania w prewencji zdarze\u0144 sercowo-naczyniowych tego najstarszego leku przeciwp\u0142ytkowego. <\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kwas acetylosalicylowy (ASA)<\/strong> stosowany powszechnie bez recepty uznawany jest za lek w miar\u0119 bezpieczny. Stosowanie go mo\u017ce jednak prowadzi\u0107 do wyst\u0105pienia r\u00f3\u017cnych <strong>skutk\u00f3w niepo\u017c\u0105danych<\/strong>. Poprzez hamowanie COX-1 (czego skutkiem jest zmniejszenie produkcji prostaglandyn w \u017co\u0142\u0105dku) ASA nawet w ma\u0142ych dawkach prowadzi do uszkodzenia b\u0142ony \u015bluzowej i powstania nad\u017cerek, owrzodze\u0144 i krwawie\u0144. Hamuj\u0105c czynno\u015b\u0107 p\u0142ytek krwi, zwi\u0119ksza ryzyko&nbsp;krwawie\u0144 poza przewodem pokarmowym&nbsp;(od b\u0142ahych do tych zagra\u017caj\u0105cych \u017cyciu).<\/p>\n\n\n\n<p>Seria bada\u0144 klinicznych z zastosowaniem kwasu acetylosalicylowego (ASA) w latach 80. i 90. XX wieku potwierdzi\u0142a znaczenie tego leku w terapii chor\u00f3b sercowo-naczyniowych. O ile jednak nadal niepodwa\u017calna jest rola ASA&nbsp;(w ma\u0142ych dawkach) w tak zwanej prewencji wt\u00f3rnej epizod\u00f3w sercowo-naczyniowych, to znaczy u chorych z grupy wysokiego ryzyka, po przebytych incydentach sercowo-naczyniowych, to <strong>jego zastosowanie w prewencji pierwotnej jest znacznie s\u0142abiej udokumentowane i stanowi przedmiot wielu kontrowersji<\/strong>.&nbsp;U chorych bez uprzedniego epizodu sercowo-naczyniowego w wywiadzie, kwas acetylosalicylowy (ASA) wprawdzie zmniejsza liczb\u0119 epizod\u00f3w pierwszego zawa\u0142u serca, ale bywa to okupione wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119sto\u015bci\u0105 wyst\u0119powania krwawie\u0144 do \u015bwiat\u0142a przewodu pokarmowego oraz krwotok\u00f3w wewn\u0105trzczaszkowych.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/pakiet\/pakiet-serce-pod-kontrola-kompleksowy\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Pakiet-serce-pod-kontrola-kompleksowy-9-nadan-1.jpg\" alt=\"Pakiet serce pod kontrola\u0328 kompleksowy (9 badan\u0301) banerek\" class=\"wp-image-21307\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Pakiet-serce-pod-kontrola-kompleksowy-9-nadan-1.jpg 800w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Pakiet-serce-pod-kontrola-kompleksowy-9-nadan-1-768x192.jpg 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Pakiet-serce-pod-kontrola-kompleksowy-9-nadan-1-150x38.jpg 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Pakiet-serce-pod-kontrola-kompleksowy-9-nadan-1-300x75.jpg 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Pakiet-serce-pod-kontrola-kompleksowy-9-nadan-1-696x174.jpg 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p>Badania przeprowadzone w ostatnich latach wyra\u017anie&nbsp;wskazuj\u0105, \u017ce <strong>zbyt wczesne zastosowanie kwasu acetylosalicylowego wi\u0105\u017ce si\u0119 z istotnym wzrostem ryzyka powik\u0142a\u0144 krwotocznych<\/strong>. Celowo\u015b\u0107 stosowania kwasu acetylosalicylowego (ASA) w prewencji pierwotnej u chorych z chorobami sercowo-naczyniowymi zale\u017cy od oszacowania ryzyka zwi\u0105zanego z proponowanym dawkowaniem i od wiarygodnej oceny populacji docelowej.&nbsp;W opublikowanym w 2022 roku stanowisku ekspert\u00f3w ameryka\u0144skich dotycz\u0105cym stosowania ASA w prewencji chor\u00f3b sercowo-naczyniowych, opartym na przegl\u0105dzie systematycznym, zalecane jest przyjmowanie ASA przez osoby w wieku 40-59 lat, je\u015bli 10-letnie ryzyko wyst\u0105pienia Ch S-N wynosi &gt;= 10%, natomiast osoby powy\u017cej 60 roku \u017cycia nie powinny przyjmowa\u0107 ASA w celu prewencji pierwotnej ChS-N. W niekt\u00f3rych badaniach dowiedziono, \u017ce stosowanie niskich dawek kwasu acetylosalicylowego u pacjent\u00f3w w wieku podesz\u0142ym w ramach prewencji pierwotnej nie wi\u0105\u017ce si\u0119 z istotn\u0105 popraw\u0105 rokowania sercowo-naczyniowego, powoduje natomiast zdecydowany, bo a\u017c 38-procentowy wzrost wzgl\u0119dnego ryzyka powik\u0142a\u0144 krwotocznych.<\/p>\n\n\n\n<p>W niekt\u00f3rych pracach oceniono r\u00f3wnie\u017c wp\u0142yw kwasu acetylosalicylowego (ASA) na rozw\u00f3j <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/anemia-przyczyny-objawy-i-rodzaje-niedokrwistosci\/\">niedokrwisto\u015bci<\/a> i poziomu ferrytyny (badanie ASPREE 2023 r.) u os\u00f3b powy\u017cej 70 roku \u017cycia (obserwowano zmniejszenie poziomu hemoglobiny i ferrytyny). Wyniki analizy badania ASPREE ugruntowuj\u0105 dotychczasow\u0105 praktyk\u0119 wynikaj\u0105c\u0105 z zalece\u0144, \u017ce nie nale\u017cy stosowa\u0107 ASA w prewencji pierwotnej Ch S-N u os\u00f3b w wieku powy\u017cej 70 lat niezale\u017cnie od ryzyka wyst\u0105pienia ChS-N, poniewa\u017c potencjalne korzy\u015bci nie przewa\u017caj\u0105 nad potencjalnymi skutkami niepo\u017c\u0105danymi. W razie przyjmowania ASA przez pacjenta w wyniku jego indywidualnych decyzji nale\u017cy okresowo kontrolowa\u0107 <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/morfologia-krwi-badanie-ktore-moze-uratowac-zycie\/\">morfologi\u0119<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/morfologia-krwi-c55\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Morfologia.jpg\" alt=\"Morfologia banerek\" class=\"wp-image-21108\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Morfologia.jpg 800w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Morfologia-768x192.jpg 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Morfologia-150x38.jpg 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Morfologia-300x75.jpg 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Morfologia-696x174.jpg 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p>Obecnie coraz wi\u0119ksz\u0105 wag\u0119 przyk\u0142adamy do <strong>stylu \u017cycia jako podstawy profilaktyki pierwotnej<\/strong>, podkre\u015blaj\u0105c rol\u0119 \u017cywno\u015bci funkcjonalnej, preparat\u00f3w \u017cywno\u015bciowych specjalnego przeznaczenia oraz&nbsp; wybranych, a<strong> przede wszystkim przebadanych suplement\u00f3w diety.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Wystandaryzowany ekstrakt z pomidor\u00f3w a choroby sercowo-naczyniowe<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Wystandaryzowany ekstrakt z pomidor\u00f3w (STE, standardized tomato extract) <\/strong>zosta\u0142 zatwierdzony w&nbsp; 2009 r. przez Europejsk\u0105 Agencj\u0119 do Spraw Bezpiecze\u0144stwa \u017bywno\u015bci i&nbsp; \u017bywienia (EFSA, European Food Safety Authority) jako \u015brodek dietetyczny, kt\u00f3ry utrzymuje prawid\u0142ow\u0105 agregacj\u0119 trombocyt\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Zgodnie z obecnym stanem wiedzy&nbsp;<strong>wystandaryzowany ekstrakt z pomidor\u00f3w (STE) mo\u017ce stanowi\u0107 alternatyw\u0119 dla kwasu acetylosalicylowego (ASA) w pierwotnej profilaktyce choroby sercowo-naczyniowej<\/strong> w populacji pacjent\u00f3w umiarkowanego ryzyka i u wybranych os\u00f3b wysokiego ryzyka schorze\u0144 sercowo-naczyniowych oraz cenne <strong>uzupe\u0142nienie terapii <\/strong>w populacji os\u00f3b wysokiego i bardzo wysokiego ryzyka przyjmuj\u0105cych ASA. W zwi\u0105zku z ograniczaniem wskaza\u0144 do stosowania ASA w prewencji pierwotnej schorze\u0144 sercowo-naczyniowych&nbsp;wystandaryzowany ekstrakt z pomidor\u00f3w (STE) &#8222;wype\u0142nia luk\u0119&#8221;, powsta\u0142\u0105 w wyniku utraty przez wielu pacjent\u00f3w z podwy\u017cszon\u0105 aktywno\u015bci\u0105 p\u0142ytek wskaza\u0144 do przewlek\u0142ego przyjmowania ASA.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>W przeprowadzonych badaniach po za\u017cyciu&nbsp;wystandaryzowanego ekstraktu z pomidor\u00f3w (STE) <strong>oceniano szereg parametr\u00f3w zwi\u0105zanych z funkcj\u0105 trombocyt\u00f3w<\/strong>. Wykazano, \u017ce zahamowanie procesu agregacji trombocyt\u00f3w obserwowane po zastosowaniu wystandaryzowanego ekstraktu z pomidor\u00f3w (STE) ma charakter wielokierunkowy. <strong>Wystandaryzowany ekstrakt z&nbsp; pomidor\u00f3w dzia\u0142a na kluczowe receptory trombocyt\u00f3w zaanga\u017cowane w procesy krzepni\u0119cia krwi. <\/strong>Hamuj\u0105c receptor P2Y12 dla ADP, powoduje wzrost aktywno\u015bci cyklazy adenylowej, co niesie za sob\u0105 wzrost st\u0119\u017cenia cAMP wewn\u0105trz trombocytu, a to z kolei prowadzi do spadku wewn\u0105trzkom\u00f3rkowego st\u0119\u017cenia jon\u00f3w wapnia. W efekcie hamowana jest aktywno\u015b\u0107 ziarnisto\u015bci wewn\u0105trzkom\u00f3rkowych zawieraj\u0105cych: tromboksan A2, ADP, PF4 i selektyn\u0119 P. Ponadto wystandaryzowany ekstrakt z pomidor\u00f3w (STE) blokuje receptor P2Y1, powoduj\u0105c spadek aktywno\u015bci wewn\u0105trzkom\u00f3rkowej fosfolipazy C, co nast\u0119pnie wp\u0142ywa na zmniejszenie st\u0119\u017cenia trifosforanu inozytolu -IP3. Proces ten r\u00f3wnie\u017c ostatecznie prowadzi do spadku st\u0119\u017cenia jon\u00f3w wapnia w&nbsp;kom\u00f3rce. Wystandaryzowany ekstrakt z pomidor\u00f3w hamuje te\u017c proces wi\u0105zania kolagenu z GP VI, a tak\u017ce czynnika von Willebranda z receptorem GP Ib, powoduje r\u00f3wnie\u017c spadek aktywno\u015bci fosfolipaz. Wszystkie te zjawiska prowadz\u0105 do spadku st\u0119\u017cenia wewn\u0105trzkom\u00f3rkowego jon\u00f3w wapnia,&nbsp;spadku aktywno\u015bci kinazy bia\u0142kowej C (receptor P2Y1) i ostatecznie zmiany organizacji cytoszkieletu trombocytu i jego kszta\u0142tu. Wystandaryzowany ekstrakt z pomidor\u00f3w hamuje te\u017c aktywacj\u0119 receptora GP IIb\/IIIa bezpo\u015brednio zaanga\u017cowanego w proces agregacji. &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/pakiet\/pakiet-lipidogram-extra\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Badanie-lipidogram-extra-6-badan.jpg\" alt=\"Badanie lipidogram extra (6 badan\u0301) banerek\" class=\"wp-image-20866\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Badanie-lipidogram-extra-6-badan.jpg 800w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Badanie-lipidogram-extra-6-badan-768x192.jpg 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Badanie-lipidogram-extra-6-badan-150x38.jpg 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Badanie-lipidogram-extra-6-badan-300x75.jpg 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Badanie-lipidogram-extra-6-badan-696x174.jpg 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p>Innym dzia\u0142aniem ekstraktu z pomidor\u00f3w jest wp\u0142yw na syntez\u0119 TNF-\u03b1(\u2193), odpowiedzialnego za adhezj\u0119 leukocyt\u00f3w, oraz zmniejszenia ekspresji cz\u0105stek adhezyjnych \u2013&nbsp; ICAM-1 i VCAM-1.&nbsp;<strong>Wystandaryzowany ekstrakt z pomidor\u00f3w (STE) wykazuje nie tylko dzia\u0142anie przeciwp\u0142ytkowe, ale tak\u017ce przeciwzapalne <\/strong>(spadek st\u0119\u017cenia interleukin: IL12, IL10, IL1\u03b2), <strong>antyoksydacyjne <\/strong>(hamowanie utleniania LDL), <strong>zmniejszaj\u0105ce insulinooporno\u015b\u0107 <\/strong>(spadek st\u0119\u017ce\u0144 cytokin zapalnych w tkance t\u0142uszczowej), <strong>hipotensyjne<\/strong> (hamowanie uk\u0142adu renina\u2013angiotensyna\u2013aldosteron, wzrost st\u0119\u017cenia jon\u00f3w potasu). <strong>Potencja\u0142 farmakodynamiczny wystandaryzowanego ekstraktu z pomidor\u00f3w (STE) wydaje si\u0119 wi\u0119c bardzo zach\u0119caj\u0105cy.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Podsumowanie<\/h2>\n\n\n\n<p>Wystandaryzowany ekstrakt z&nbsp;pomidor\u00f3w posiada szereg zalet i pozwala na uzyskanie wymiernych efekt\u00f3w klinicznych (potwierdzonych w badaniach).&nbsp;Wed\u0142ug konsensusu ekspert\u00f3w Sekcji Farmakoterapii Sercowo-Naczyniowej <strong>populacje, u kt\u00f3rych nale\u017cy rozwa\u017cy\u0107 zastosowanie STE, to:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>1.&nbsp;Osoby z&nbsp; grupy wysokiego i&nbsp; bardzo wysokiego ryzyka sercowo-naczyniowego, u&nbsp;kt\u00f3rych wyst\u0119puje:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>nadwra\u017cliwo\u015b\u0107 na kwas acetylosalicylowy (ASA),<\/li>\n\n\n\n<li>przeciwwskazania do zastosowania kwasu acetylosalicylowego (ASA),<\/li>\n\n\n\n<li>wysokie ryzyko powik\u0142a\u0144 typowych dla kwasu acetylosalicylowego (ASA).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>2.&nbsp;Chorzy na cukrzyc\u0119 i\/lub nadci\u015bnienie t\u0119tnicze bez jawnej choroby sercowo-naczyniowej&nbsp;(aktualnie nie kwalifikuj\u0105 si\u0119 do leczenia kwasem acetylosalicylowym)<\/p>\n\n\n\n<p>3. Chorzy z nadci\u015bnieniem t\u0119tniczym:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>trudno poddaj\u0105cym si\u0119 kontroli,<\/li>\n\n\n\n<li>z nadci\u015bnieniem i&nbsp;uszkodzeniami narz\u0105dowymi, kt\u00f3rzy z&nbsp;innych przyczyn nie przyjmuj\u0105 kwasu acetylosalicylowego (ASA).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>4.&nbsp;Osoby z&nbsp; grupy wysokiego ryzyka sercowo-naczyniowego wed\u0142ug SCORE niekwalifikuj\u0105ce si\u0119 jeszcze do terapii przeciwp\u0142ytkowej<\/p>\n\n\n\n<p>5.&nbsp;Osoby z nadwag\u0105 lub oty\u0142o\u015bci\u0105<\/p>\n\n\n\n<p>6.&nbsp;Prewencja wt\u00f3rna \u2013 uzupe\u0142nienie terapii kwasem acetylosalicylowym (ASA), szczeg\u00f3lnie w przypadku oporno\u015bci (dotyczy nawet 20-30% chorych)<\/p>\n\n\n\n<p>Standaryzowany wyci\u0105g z&nbsp; pestek pomidor\u00f3w (alternatywny preparat antyagregacyjny, w przypadku kt\u00f3rego przeprowadzono badania kliniczne) jako \u017cywno\u015b\u0107 funkcjonalna lub suplement diety wydaje si\u0119 bardzo atrakcyjnym <strong>narz\u0119dziem optymalizacji obecnych schemat\u00f3w terapii pacjent\u00f3w obci\u0105\u017conych czynnikami ryzyka sercowo-naczyniowego<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p>Pi\u015bmiennictwo<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>A. Sosnowska, M. We\u0142nicki, A. Mamcarz: Praktyczne zastosowanie wystandaryzowanego ekstraktu z pomidor\u00f3w \u2013 stan wiedzy na rok 2019, Medycyna Fakt\u00f3w 2019; 1(42): 13-18<\/li>\n\n\n\n<li>B. Soko\u0142owska: Bezpiecze\u0144stwo stosowania kwasu acetylosalicylowego w prewencji pierwotnej chor\u00f3b sercowo-naczyniowych u os\u00f3b w podesz\u0142ym wieku w \u015bwietle wynik\u00f3w badania ASPREE, Med. Prakt., 2024; 1:118-122.<\/li>\n\n\n\n<li>M. Barylski: \u2026 \u201e\u017celowe otoczki pestek\u201d w prewencji chor\u00f3b sercowo \u2013 naczyniowych, VII Og\u00f3lnopolska konferencja PACC, Warszawa, 17-18 listopada 2023 r.<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Czy i jak wystandaryzowany ekstrakt z pomidor\u00f3w mo\u017ce pom\u00f3c w profilaktyce chor\u00f3b sercowo-naczyniowych?<\/p>\n","protected":false},"author":123,"featured_media":12004,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[11,17],"tags":[],"coauthors":[141],"class_list":{"0":"post-11940","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-choroby-ukladu-krazenia","8":"category-dieta"},"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Ekstrakt z pomidor\u00f3w na choroby serca - Centrum Wiedzy ALAB<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Wystandaryzowany ekstrakt z pomidor\u00f3w mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 pomocny w profilaktyce chor\u00f3b sercowo-naczyniowych. Poznaj jego zdrowotne w\u0142a\u015bciwo\u015bci.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wystandaryzowany-ekstrakt-z-pomidorow-w-profilaktyce-chorob-sercowo-naczyniowych\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Ekstrakt z pomidor\u00f3w na choroby serca - Centrum Wiedzy ALAB\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Wystandaryzowany ekstrakt z pomidor\u00f3w mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 pomocny w profilaktyce chor\u00f3b sercowo-naczyniowych. Poznaj jego zdrowotne w\u0142a\u015bciwo\u015bci.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wystandaryzowany-ekstrakt-z-pomidorow-w-profilaktyce-chorob-sercowo-naczyniowych\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-02-14T08:37:07+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-02-07T13:12:59+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/wystandaryzowany-ekstrakt-z-pomidorow-jpg.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"801\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Agnieszka Kobiela-Mednis\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Agnieszka Kobiela-Mednis\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"9 minut\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label3\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data3\" content=\"Agnieszka Kobiela-Mednis\" \/>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Ekstrakt z pomidor\u00f3w na choroby serca - Centrum Wiedzy ALAB","description":"Wystandaryzowany ekstrakt z pomidor\u00f3w mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 pomocny w profilaktyce chor\u00f3b sercowo-naczyniowych. Poznaj jego zdrowotne w\u0142a\u015bciwo\u015bci.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wystandaryzowany-ekstrakt-z-pomidorow-w-profilaktyce-chorob-sercowo-naczyniowych\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Ekstrakt z pomidor\u00f3w na choroby serca - Centrum Wiedzy ALAB","og_description":"Wystandaryzowany ekstrakt z pomidor\u00f3w mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 pomocny w profilaktyce chor\u00f3b sercowo-naczyniowych. Poznaj jego zdrowotne w\u0142a\u015bciwo\u015bci.","og_url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wystandaryzowany-ekstrakt-z-pomidorow-w-profilaktyce-chorob-sercowo-naczyniowych\/","og_site_name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria","article_published_time":"2024-02-14T08:37:07+00:00","article_modified_time":"2025-02-07T13:12:59+00:00","og_image":[{"width":1200,"height":801,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/wystandaryzowany-ekstrakt-z-pomidorow-jpg.webp","type":"image\/webp"}],"author":"Agnieszka Kobiela-Mednis","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Agnieszka Kobiela-Mednis","Szacowany czas czytania":"9 minut","Written by":"Agnieszka Kobiela-Mednis"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wystandaryzowany-ekstrakt-z-pomidorow-w-profilaktyce-chorob-sercowo-naczyniowych\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wystandaryzowany-ekstrakt-z-pomidorow-w-profilaktyce-chorob-sercowo-naczyniowych\/"},"author":{"name":"Agnieszka Kobiela-Mednis","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/person\/6d7896bef11aea1ad92cc12ff38b670e"},"headline":"Wystandaryzowany ekstrakt z pomidor\u00f3w w profilaktyce chor\u00f3b sercowo-naczyniowych","datePublished":"2024-02-14T08:37:07+00:00","dateModified":"2025-02-07T13:12:59+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wystandaryzowany-ekstrakt-z-pomidorow-w-profilaktyce-chorob-sercowo-naczyniowych\/"},"wordCount":1584,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wystandaryzowany-ekstrakt-z-pomidorow-w-profilaktyce-chorob-sercowo-naczyniowych\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/wystandaryzowany-ekstrakt-z-pomidorow-jpg.webp","articleSection":["Choroby serca i uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia","Dieta i suplementacja"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wystandaryzowany-ekstrakt-z-pomidorow-w-profilaktyce-chorob-sercowo-naczyniowych\/","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wystandaryzowany-ekstrakt-z-pomidorow-w-profilaktyce-chorob-sercowo-naczyniowych\/","name":"Ekstrakt z pomidor\u00f3w na choroby serca - Centrum Wiedzy ALAB","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wystandaryzowany-ekstrakt-z-pomidorow-w-profilaktyce-chorob-sercowo-naczyniowych\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wystandaryzowany-ekstrakt-z-pomidorow-w-profilaktyce-chorob-sercowo-naczyniowych\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/wystandaryzowany-ekstrakt-z-pomidorow-jpg.webp","datePublished":"2024-02-14T08:37:07+00:00","dateModified":"2025-02-07T13:12:59+00:00","description":"Wystandaryzowany ekstrakt z pomidor\u00f3w mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 pomocny w profilaktyce chor\u00f3b sercowo-naczyniowych. Poznaj jego zdrowotne w\u0142a\u015bciwo\u015bci.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wystandaryzowany-ekstrakt-z-pomidorow-w-profilaktyce-chorob-sercowo-naczyniowych\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wystandaryzowany-ekstrakt-z-pomidorow-w-profilaktyce-chorob-sercowo-naczyniowych\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wystandaryzowany-ekstrakt-z-pomidorow-w-profilaktyce-chorob-sercowo-naczyniowych\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/wystandaryzowany-ekstrakt-z-pomidorow-jpg.webp","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/wystandaryzowany-ekstrakt-z-pomidorow-jpg.webp","width":1200,"height":801,"caption":"wystandaryzowany ekstrakt z pomidor\u00f3w"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wystandaryzowany-ekstrakt-z-pomidorow-w-profilaktyce-chorob-sercowo-naczyniowych\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Wystandaryzowany ekstrakt z pomidor\u00f3w w profilaktyce chor\u00f3b sercowo-naczyniowych"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#website","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/","name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization","name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/alabek.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/alabek.jpg","width":1250,"height":1251,"caption":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/person\/6d7896bef11aea1ad92cc12ff38b670e","name":"Agnieszka Kobiela-Mednis","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/woman-150x150.png510376ddb3c99b233fa30c560b9695e9","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/woman-150x150.png","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/woman-150x150.png","caption":"Agnieszka Kobiela-Mednis"},"description":"Farmaceuta, diagnosta laboratoryjny z II st. specjalizacji z analityki klinicznej. Absolwentka Wydzia\u0142u Farmaceutycznego w Akademii Medycznej w Warszawie.","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/author\/agnieszka-kobiela-mednis\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11940","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/123"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11940"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11940\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21360,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11940\/revisions\/21360"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12004"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11940"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11940"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11940"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=11940"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}