Trzustka – po\u0142o\u017cenie i rola w organizmie<\/h2>\n\n\n\n
Trzustka <\/strong>jest narz\u0105dem wydzielania wewn\u0119trznego, po\u0142o\u017conym w g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci brzucha. Jej rol\u0105 jest produkowanie enzym\u00f3w trawi\u0105cych t\u0142uszcze (np. lipaza), bia\u0142ka (np. trypsyna), w\u0119glowodany (np. \u03b1-amylaza) oraz hormon\u00f3w reguluj\u0105cych gospodark\u0119 glukoz\u0105 (insulina, glukagon). Wi\u0119cej o budowie i roli trzustki mo\u017cna przeczyta\u0107 TUTAJ<\/a>.<\/p>\n\n\n\n Typowy b\u00f3l trzustki lokalizuje si\u0119 w g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci jamy brzusznej<\/strong> i ma charakter b\u00f3lu opasuj\u0105cego<\/strong>. Czasem chory odczuwa ten b\u00f3l jako uciskaj\u0105c\u0105 w pasie obr\u0119cz, czasem b\u00f3l promieniuje do lewej \u0142opatki. Nasilenie i czas trwania b\u00f3lu zale\u017cy od jego przyczyny, mog\u0105 mu towarzyszy\u0107 inne objawy ze strony przewodu pokarmowego.<\/p>\n\n\n\n Przyczyny b\u00f3lu trzustki oraz jakie objawy, jakie mo\u017ce odczuwa\u0107 pacjent przedstawiamy poni\u017cej.<\/p>\n\n\n\n Ostre zapalenie trzustki mo\u017ce mie\u0107 przebieg o r\u00f3\u017cnym nasileniu. Najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105cy uporczywy b\u00f3l sk\u0142ania chorych do zg\u0142oszenia si\u0119 do lekarza, ale zdarza si\u0119 r\u00f3wnie\u017c, i\u017c b\u00f3l ma niewielkie nasilenie i pacjent do lekarza nie trafia. Przeciwnym biegunem takiego stanu s\u0105 osoby z bardzo ci\u0119\u017ckim przebiegiem ostrego zapalenia trzustki (OZT), trafiaj\u0105ce do szpitala z objawami wstrz\u0105su i tzw. „ostrego brzucha”.<\/p>\n\n\n\n Najcz\u0119stsze przyczyny ostrego zapalenia trzustki i wyst\u0119puj\u0105cego przy tym b\u00f3lu to nadu\u017cywanie alkoholu<\/strong> oraz kamica \u017c\u00f3\u0142ciowa<\/a><\/strong> \u2013 odpowiadaj\u0105 za 80% przypadk\u00f3w choroby. Dlatego wskazane jest, aby po epizodzie ostrego zapalenia trzustki unika\u0107 alkoholu nawet do ko\u0144ca \u017cycia, poniewa\u017c kolejne jego spo\u017cycie powoduje nawr\u00f3t objaw\u00f3w i epizod\u00f3w ostrego zapalenie trzustki (OZT).<\/p>\n\n\n\n B\u00f3l w przewlek\u0142ym zapaleniu trzustki (PZT) wyst\u0119puje na og\u00f3\u0142 okresowo<\/strong>, najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puje 15-30 minut po spo\u017cyciu posi\u0142ku<\/strong>. W czasie ataku b\u00f3lu pacjenci szukaj\u0105 ulgi, przyjmuj\u0105c charakterystyczn\u0105 pozycj\u0119 cia\u0142a, uk\u0142adaj\u0105c si\u0119 na lewym boku ze zgi\u0119tymi i przyci\u0105gni\u0119tymi do klatki piersiowej kolanami. B\u00f3l trwa na og\u00f3\u0142 kilka godzin. W zwi\u0105zku z post\u0119puj\u0105cym stanem zapalnym trzustka stopniowo traci mo\u017cliwo\u015b\u0107 spe\u0142niania funkcji wydzielniczych, co skutkuje problemami z trawieniem. Dlatego opr\u00f3cz b\u00f3lu chorzy odczuwaj\u0105 objawy dyspeptyczne i wzd\u0119cia. Obserwuj\u0105 tak\u017ce wyst\u0119powanie biegunek t\u0142uszczowych.<\/p>\n\n\n\n Szacuje si\u0119, \u017ce nawet 80% przypadk\u00f3w przewlek\u0142ego zapalenia trzustki (PZT) zwi\u0105zane jest z nadu\u017cywaniem alkoholu<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Nowotw\u00f3r trzustki (rak trzustki)<\/strong> to rzadko wyst\u0119puj\u0105ca choroba, jest jednak jedn\u0105 z najcz\u0119stszych przyczyn zgon\u00f3w spowodowanych chorobami nowotworowymi. Dzieje si\u0119 tak dlatego, i\u017c jest rozpoznawany w tak zaawansowanym stadium, \u017ce pacjentowi nie mo\u017cna ju\u017c pom\u00f3c. Taki stan rzeczy jest nast\u0119pstwem faktu, i\u017c pocz\u0105tkowo rak trzustki nie powoduje \u017cadnych objaw\u00f3w<\/strong>, chory nie odczuwa r\u00f3wnie\u017c b\u00f3lu. Czasem pacjent odczuwa og\u00f3lne os\u0142abienie lub dyskomfort w g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci jamy brzusznej.<\/p>\n\n\n\n B\u00f3le trzustki w przebiegu choroby nowotworowej pojawiaj\u0105 si\u0119 w zaawansowanym stadium choroby, zlokalizowane s\u0105 w nadbrzuszu, mog\u0105 promieniowa\u0107 (jak w przypadku b\u00f3l\u00f3w w przewlek\u0142ym zapaleniu trzustki – PZT) do kr\u0119gos\u0142upa i mie\u0107 charakter b\u00f3l\u00f3w opasuj\u0105cych. Wyst\u0119puj\u0105ce w tym przypadku b\u00f3le mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c by\u0107 odczuwane jako b\u00f3l kr\u0119gos\u0142upa, co tak\u017ce op\u00f3\u017ania rozpoznanie i bywa bagatelizowane przez chorych. P\u00f3\u017ane objawy choroby to \u017c\u00f3\u0142taczka<\/a>, \u015bwi\u0105d sk\u00f3ry, utrata masy cia\u0142a.<\/p>\n\n\n\n B\u00f3le w nadbrzuszu<\/strong> nie s\u0105 swoiste dla chor\u00f3b trzustki, dlatego zawsze w przypadku ich wyst\u0119powania nale\u017cy zg\u0142osi\u0107 si\u0119 do lekarza<\/strong>, aby \u2013 po zebranym wywiadzie i badaniu przedmiotowym \u2013 m\u00f3g\u0142 skierowa\u0107 pacjenta na odpowiednie badania diagnostyczne. Mog\u0105 to by\u0107 badania laboratoryjne, jak i obrazowe.<\/p>\n\n\n\n Badania laboratoryjne, jakie mo\u017cna wykona\u0107 w diagnostyce chor\u00f3b trzustki to:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Badania obrazowe to w pierwszej kolejno\u015bci USG<\/strong>, kt\u00f3re s\u0142u\u017cy wst\u0119pnej ocenie trzustki. Wi\u0119cej informacji ni\u017c USG dostarcza tomografia komputerowa z kontrastem<\/strong>. Pokazuje i okre\u015bla wielko\u015b\u0107 torbieli, ich po\u0142o\u017cenie, jak r\u00f3wnie\u017c czy wyst\u0119puj\u0105ce zmiany s\u0105 torbielowate, czy lite, jaki jest stopie\u0144 zaawansowania choroby (czy s\u0105 obecne przerzuty).<\/p>\n\n\n\n W uzasadnionych przypadkach lekarz skieruje pacjenta na badanie ECPW \u2013 endoskopow\u0105 cholangiopankreatografi\u0119 wsteczn\u0105 lub EUS<\/strong>. To ostatnie badanie jest po\u0142\u0105czeniem USG z endoskopi\u0105 i polega na wprowadzeniu endoskopu (podobnego jak w tradycyjnej gastroskopii) w rejon trzustki. Na ko\u0144cu endoskopu umieszczona jest g\u0142owica USG, dzi\u0119ki kt\u00f3rej mo\u017cna dok\u0142adniej zobaczy\u0107 zmiany w obr\u0119bie chorego narz\u0105du. Obraz, kt\u00f3ry dociera do lekarza badaj\u0105cego jest precyzyjniejszy, ni\u017c w tradycyjnym USG.<\/p>\n\n\n\n CA19-9<\/a><\/strong> to badanie zaliczane do marker\u00f3w nowotworowych<\/a>, kt\u00f3rych poziom mo\u017cna oznaczy\u0107 we krwi. Niestety badanie nie jest testem przesiewowym<\/strong> i nie znajduje zastosowania w diagnozowaniu i r\u00f3\u017cnicowaniu b\u00f3l\u00f3w trzustki czy rozpoznawaniu raka trzustki.<\/p>\n\n\n\n Oznaczenie poziomu CA 19-9 ma znaczenie w monitorowaniu leczenia i ocenie jego skuteczno\u015bci<\/strong>. Poziom tego markera nie jest swoisty dla nowotwor\u00f3w trzustki<\/strong>, nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c pami\u0119ta\u0107, i\u017c u wielu pacjent\u00f3w choroba przebiega bez podwy\u017cszonego poziomu tego bia\u0142ka we krwi. Z tego powodu nie zaleca si\u0119 wykonywania tego badania w celach diagnostycznych, badanie ma sens, gdy choroba jest ju\u017c rozpoznana.<\/p>\n\n\n\n Pi\u015bmiennictwo<\/p>\n\n\n\n Gdzie boli trzustka i o czym mog\u0105 \u015bwiadczy\u0107 dolegliwo\u015bci b\u00f3lowe ze strony tego organu?<\/p>\n","protected":false},"author":102,"featured_media":12043,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[18],"tags":[],"coauthors":[134],"class_list":{"0":"post-11999","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-dysbioza-choroby-przewodu-pokarmowego"},"acf":[],"yoast_head":"\n![\"budowa](\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/budowa-trzustki-infografika-jpg.webp\")
<\/figure>\n\n\n\nB\u00f3l trzustki – gdzie jest zlokalizowany, jak pacjent odczuwa typowy b\u00f3l trzustki? Jakie mog\u0105 by\u0107 przyczyny b\u00f3lu trzustki?<\/h2>\n\n\n\n
\n
\n
![\"b\u00f3l](\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/bol-trzustki-jpg.webp\")
<\/figure>\n\n\n\nNowotw\u00f3r trzustki<\/h2>\n\n\n\n
Jak post\u0119powa\u0107 w przypadku b\u00f3lu trzustki? Jakie badania mo\u017ce zleci\u0107 lekarz przy b\u00f3lu trzustki?<\/h2>\n\n\n\n
\n
![\"pakiet](\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/pakiet-trzustkowy-podstawowy-baner-jpg.webp\")
<\/a><\/figure>\n\n\n\n![\"elastaza](\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Badanie-elastazy-trzustkowej-w-kale-jpg.webp\")
<\/a><\/figure>\n\n\n\nRola markera nowotworowego CA19-9 w diagnostyce chor\u00f3b i b\u00f3lu trzustki<\/h2>\n\n\n\n
\n\n\n\n\n