{"id":12292,"date":"2024-03-01T07:52:05","date_gmt":"2024-03-01T06:52:05","guid":{"rendered":"https:\/\/sklep.alablaboratoria.pl\/centrum-wiedzy\/?p=12292"},"modified":"2024-12-12T08:32:05","modified_gmt":"2024-12-12T07:32:05","slug":"odra-czy-grozi-nam-powrot-zapomnianej-choroby","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/odra-czy-grozi-nam-powrot-zapomnianej-choroby\/","title":{"rendered":"Odra &#8211; czy grozi nam powr\u00f3t zapomnianej choroby?"},"content":{"rendered":"\n<p>Spis tre\u015bci<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"#o1\">Przypadki odry w Europejskim Regionie WHO<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#o2\">Odra \u2013 etiologia, zaka\u017ano\u015b\u0107 i patogeneza<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#o3\">Odra \u2013 objawy chorobowe<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#o4\">Powik\u0142ania po odrze<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#o5\">Rozpoznanie odry<\/a>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"#o6\">Klasyfikacja przypadku<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#o7\">Diagnostyka laboratoryjna odry<\/a>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"#o8\">Badania serologiczne<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#o9\">Badania molekularne (PCR)<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#o10\">Metody hodowlane<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#o11\">Leczenie odry<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#o12\">Profilaktyka odry<\/a>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"#o13\">Szczepienia<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#o14\">Szczepienie poekspozycyjne<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#o15\">Profilaktyka nieswoista<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p><strong>Odra<\/strong> jest chorob\u0105 wirusow\u0105 wieku dzieci\u0119cego. Jest <strong>jedn\u0105 z najbardziej zaka\u017anych chor\u00f3b<\/strong> -prawdopodobie\u0144stwo zaka\u017cenia osoby, kt\u00f3ra nie zetkn\u0119\u0142a si\u0119 wcze\u015bniej z wirusem odry lub nie by\u0142a zaszczepiona, wynosi ponad 90%. Mimo \u017ce skuteczno\u015b\u0107 szczepie\u0144 jest bardzo wysoka, a odporno\u015b\u0107 poszczepienna utrzymuje si\u0119 przez ca\u0142e \u017cycie, w ostatnim czasie obserwujemy w Polsce spadek wyszczepialno\u015bci ludno\u015bci poni\u017cej poziomu, kt\u00f3ry zapewnia ochron\u0119 populacyjn\u0105. Jest to jedna z przyczyn obaw przed powrotem choroby, kt\u00f3ra mo\u017ce prowadzi\u0107 do powik\u0142a\u0144 zagra\u017caj\u0105cych zdrowiu i \u017cyciu ludzi.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"o1\">Przypadki odry w Europejskim Regionie WHO<\/h2>\n\n\n\n<p>Wed\u0142ug danych \u015awiatowej Organizacji Zdrowia w 2023 r. na \u015bwiecie nast\u0105pi\u0142<strong> 79% wzrost liczby przypadk\u00f3w zachorowa\u0144 na odr\u0119<\/strong> w por\u00f3wnaniu do roku 2022.<\/p>\n\n\n\n<p>W Europejskim Regionie WHO (ang. <em>World Health Organization<\/em>), obejmuj\u0105cym 53 pa\u0144stwa na terenie Europy i Azji, odnotowano 58 114 przypadk\u00f3w odry, co stanowi\u0142o<strong> <\/strong>ponad 60-krotny wzrost w por\u00f3wnaniu do roku 2022, kiedy odnotowano 942 przypadki. Znaczny wzrost liczby przypadk\u00f3w i ognisk odry dotyczy\u0142 40 z 53 kraj\u00f3w regionu europejskiego WHO oraz co najmniej dziesi\u0119ciu kraj\u00f3w UE\/EOG (Unia Europejska\/Europejski Obszar Gospodarczy).<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"980\" height=\"985\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/zachorowania-na-odre-w-2022-i-2023-tabela-jpg.webp\" alt=\"liczba przypadk\u00f3w odry w latach 2022 i 2023 tabela\" class=\"wp-image-12304\" style=\"width:618px;height:621px\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/zachorowania-na-odre-w-2022-i-2023-tabela-jpg.webp 980w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/zachorowania-na-odre-w-2022-i-2023-tabela-jpg-768x772.webp 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/zachorowania-na-odre-w-2022-i-2023-tabela-jpg-150x151.webp 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/zachorowania-na-odre-w-2022-i-2023-tabela-jpg-300x302.webp 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/zachorowania-na-odre-w-2022-i-2023-tabela-jpg-696x700.webp 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 980px) 100vw, 980px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">\u017ar\u00f3d\u0142o: WHO EpiData dane z 09.02.2024 r.<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n<p>Z powodu odry w okresie od stycznia do pa\u017adziernika 2023 r. w Europejskim Regionie WHO hospitalizowano prawie 21 tys. pacjent\u00f3w i odnotowano 5 zgon\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>W krajach EU\/EOG w roku 2023 zg\u0142oszono do ECDC (ang. <em>European Centre for Disease Prevention and Control<\/em>) 2361 przypadk\u00f3w odry,&nbsp; z czego 1 755 (74,3%) zg\u0142osi\u0142a Rumunia. Najnowsze dane Rumu\u0144skiego Instytutu Zdrowia Publicznego wskazuj\u0105, \u017ce od 1 stycznia 2023 r. do 6 lutego 2024 r. na odr\u0119 zachorowa\u0142o w Rumunii 4 679 os\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n<p>W Polsce, wed\u0142ug meldunk\u00f3w epidemiologicznych Zak\u0142adu Epidemiologii Chor\u00f3b Zaka\u017anych i Nadzoru NIZP <em>PZH<\/em> \u2013 PIB, w 2023 r. zg\u0142oszono 36 przypadk\u00f3w odry (w 2022 r. by\u0142o ich 27). W 2024 r. od 1 stycznia do 15 lutego zg\u0142oszono 9 nowych przypadk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"o2\">Odra \u2013 etiologia, zaka\u017ano\u015b\u0107 i patogeneza<\/h2>\n\n\n\n<p>Przyczyn\u0105 zachorowania na odr\u0119 jest <strong>zaka\u017cenie wirusem z rodzaju Morbillivirus<\/strong> nale\u017c\u0105cym do rodziny paramyksowirus\u00f3w. <strong>Zaka\u017cenie dotyczy wy\u0142\u0105cznie ludzi. <\/strong>Materia\u0142em genetycznym wirusa jest RNA (kwas rybonukleinowy). Wirus ma zdolno\u015b\u0107 do tworzenia fuzji kom\u00f3rkowych, dzi\u0119ki czemu przenika z kom\u00f3rki do kom\u00f3rki, unikaj\u0105c kontroli ze strony przeciwcia\u0142.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Wirus odry jest wysoce zaka\u017any \u2013 do infekcji dochodzi u ponad 90% os\u00f3b, kt\u00f3re nie zetkn\u0119\u0142y si\u0119 wcze\u015bniej z wirusem lub nie by\u0142y szczepione.<\/strong> Chory mo\u017ce zakazi\u0107 kilkana\u015bcie kolejnych os\u00f3b wra\u017cliwych na zaka\u017cenie. Cz\u0119sto\u015b\u0107 zaka\u017ce\u0144 wzrasta zim\u0105 i wiosn\u0105. Okres zaka\u017ano\u015bci rozpoczyna si\u0119 od momentu wyst\u0105pienia pierwszych objaw\u00f3w zwiastunowych do 3-4 dni od wyst\u0105pienia wysypki.<br>W powietrzu i na powierzchniach wirus pozostaje zaka\u017any przez 2 godziny.<\/p>\n\n\n\n<p>Choroba przenosi si\u0119 <strong>drog\u0105 kropelkow\u0105<\/strong>. Wirus zaka\u017ca kom\u00f3rki nab\u0142onka uk\u0142adu oddechowego, a nast\u0119pnie rozprzestrzenia si\u0119 do uk\u0142adu limfatycznego i krwi. Dalsza replikacja (namna\u017canie) wirusa odbywa si\u0119 w kom\u00f3rkach spoj\u00f3wek, uk\u0142adu oddechowego, uk\u0142adu moczowego, limfatycznego i o\u015brodkowego uk\u0142adu nerwowego. Charakterystyczna dla odry <strong>wysypka<\/strong> jest nast\u0119pstwem dzia\u0142ania limfocyt\u00f3w T przeciwko zaka\u017conym kom\u00f3rkom \u015br\u00f3db\u0142onka ma\u0142ych naczy\u0144 krwiono\u015bnych. U wi\u0119kszo\u015bci pacjent\u00f3w choroba ko\u0144czy si\u0119 wraz z ust\u0105pieniem wysypki, a odporno\u015b\u0107 po przechorowaniu trwa ca\u0142e \u017cycie.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"o3\">Odra \u2013 objawy chorobowe<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Objawy chorobowe wyst\u0119puj\u0105 u 95% os\u00f3b zaka\u017conych.<\/strong> <\/p>\n\n\n\n<p>Okres wyl\u0119gania choroby, do pojawienia si\u0119 objaw\u00f3w zwiastunowych, wynosi 8-12 dni. Objawami prodromalnymi (pocz\u0105tkowymi) s\u0105:<strong> gor\u0105czka, kaszel, katar, zapalenie spoj\u00f3wek, \u015bwiat\u0142owstr\u0119t<\/strong>. Po dw\u00f3ch dniach choroby, na \u015bluz\u00f3wkach jamy ustnej pacjenta, pojawiaj\u0105 si\u0119 zmiany w postaci bia\u0142ych plamek, wielko\u015bci 1-2 mm,&nbsp; otoczonych czerwon\u0105 obw\u00f3dk\u0105. S\u0105 to tzw. <strong>plamki Koplika<\/strong>. Najcz\u0119\u015bciej s\u0105 one umiejscowione na \u015bluz\u00f3wce policzk\u00f3w na wysoko\u015bci z\u0119b\u00f3w trzonowych, ale mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w pochwie lub na spoj\u00f3wkach. Po up\u0142ywie 12-24 godzin od wyst\u0105pienia plamek rozpoczyna si\u0119 <strong>wysiew wysypki o charakterze plamisto-grudkowym<\/strong>. Wysypka post\u0119puje od g\u0142owy, od obszaru poni\u017cej uszu (wysypka nie obejmuje sk\u00f3ry ow\u0142osionej) i rozprzestrzenia si\u0119 na ca\u0142e cia\u0142o w ci\u0105gu 1-2 dni. Dzie\u0144 pojawienia si\u0119 wysypki jest dniem, w kt\u00f3rym gor\u0105czka jest najwy\u017csza, a pacjent czuje si\u0119 najgorzej. Plamki i grudki s\u0105 barwy od ciemnoczerwonej do fioletowej i maj\u0105 tendencj\u0119 do zlewania si\u0119. W trakcie zdrowienia wysypka ust\u0119puje w tej samej kolejno\u015bci, w jakiej si\u0119 pojawi\u0142a. Przebarwienia po wysypce mog\u0105 utrzymywa\u0107 si\u0119 do 2-\u00f3ch tygodni.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"o4\">Powik\u0142ania po odrze<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Powik\u0142ania po odrze wyst\u0119puj\u0105 u ok. 30% pacjent\u00f3w.<\/strong> Najbardziej zagro\u017cone s\u0105 nimi niemowl\u0119ta, osoby z <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/kiedy-podejrzewac-niedobory-odpornosci-u-dzieci\/\">niedoborami odporno\u015bci<\/a>, kobiety ci\u0119\u017carne i osoby niedo\u017cywione.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Do powik\u0142a\u0144 po zaka\u017ceniu wirusem odry nale\u017c\u0105:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>zapalenie p\u0142uc,<\/li>\n\n\n\n<li>zapalenie m\u00f3zgu,<\/li>\n\n\n\n<li>zapalenie mi\u0119\u015bnia sercowego,<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/ostre-zapalenie-ucha-srodkowego-u-dzieci-jeden-z-najczestszych-problemow-malych-dzieci\/\">zapalenia ucha \u015brodkowego<\/a>,<\/li>\n\n\n\n<li>drgawki,<\/li>\n\n\n\n<li>\u015blepota,<\/li>\n\n\n\n<li>wt\u00f3rne zaka\u017cenia bakteryjne,<\/li>\n\n\n\n<li>biegunka.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"o5\">Rozpoznanie odry<\/h2>\n\n\n\n<p>Obraz kliniczny w przebiegu odry nie jest w Polsce wystarczaj\u0105cym kryterium rozpoznania choroby. Potwierdzeniem infekcji s\u0105 dodatnie <strong>wyniki bada\u0144 laboratoryjnych<\/strong>, kt\u00f3rych wykonanie jest wskazane przy ka\u017cdym podejrzeniu zachorowania na odr\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kryteria rozpoznania odry:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>1. Kryteria kliniczne<\/strong> &#8211; ka\u017cda osoba, u kt\u00f3rej wyst\u0119puje gor\u0105czka<\/p>\n\n\n\n<p>ORAZ wysypka plamisto-grudkowa,<\/p>\n\n\n\n<p>ORAZ co najmniej jedno z nast\u0119puj\u0105cych trzech kryteri\u00f3w: kaszel, nie\u017cyt \u015bluzowy nosa, zapalenie spoj\u00f3wek.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>2.<\/strong> <strong>Kryteria laboratoryjne<\/strong> &#8211;<strong> <\/strong>co najmniej jedno z nast\u0119puj\u0105cych czterech kryteri\u00f3w:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>izolacja wirusa odry z materia\u0142u klinicznego,<\/li>\n\n\n\n<li>wykrycie kwasu nukleinowego wirusa odry w materiale klinicznym,<\/li>\n\n\n\n<li>wykazanie obecno\u015bci swoistych przeciwcia\u0142 przeciw wirusowi odry w surowicy krwi lub \u015blinie, charakterystycznych dla ostrej infekcji (IgM),<\/li>\n\n\n\n<li>wykrycie w materiale klinicznym antygenu wirusa odry metod\u0105 immunofluorescencji bezpo\u015bredniej (DFA) z u\u017cyciem swoistych przeciwcia\u0142 monoklonalnych.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>W ramach programu eliminacji odry w Regionie Europejskim WHO, w kt\u00f3rym uczestniczy Polska, badania laboratoryjne musz\u0105 zosta\u0107 przeprowadzone (lub potwierdzone) w laboratorium akredytowanym przez WHO, tj. w Zak\u0142adzie Wirusologii NIZP-PZH.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/pc-przeciw-wirusowi-odry-igm-i-igg\" target=\"_blank\" rel=\" noreferrer noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Badanie-przeciwcial-przeciwko-wirusowi-odry-IgG-i-IgM-jpg.webp\" alt=\"badanie przeciwcia\u0142 przeciwko wirusowi odry (IgM i IgG)\" class=\"wp-image-12309\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Badanie-przeciwcial-przeciwko-wirusowi-odry-IgG-i-IgM-jpg.webp 800w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Badanie-przeciwcial-przeciwko-wirusowi-odry-IgG-i-IgM-jpg-768x192.webp 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Badanie-przeciwcial-przeciwko-wirusowi-odry-IgG-i-IgM-jpg-150x38.webp 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Badanie-przeciwcial-przeciwko-wirusowi-odry-IgG-i-IgM-jpg-300x75.webp 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Badanie-przeciwcial-przeciwko-wirusowi-odry-IgG-i-IgM-jpg-696x174.webp 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>3. Kryteria epidemiologiczne<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Powi\u0105zanie epidemiologiczne polegaj\u0105ce na przeniesieniu z cz\u0142owieka na cz\u0142owieka.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"o6\">Klasyfikacja przypadku<\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Przypadek mo\u017cliwy <\/strong>&#8211; ka\u017cda osoba spe\u0142niaj\u0105ca kryteria kliniczne.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Przypadek prawdopodobny <\/strong>&#8211; ka\u017cda osoba spe\u0142niaj\u0105ca kryteria kliniczne i epidemiologiczne.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Przypadek potwierdzony <\/strong>&#8211; ka\u017cda osoba, kt\u00f3ra w ostatnim czasie nie by\u0142a szczepiona przeciw odrze oraz spe\u0142nia kryteria kliniczne i laboratoryjne. W razie niedawnego szczepienia: ka\u017cda osoba, u kt\u00f3rej wykryto dziki szczep wirusa odry<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"o7\">Diagnostyka laboratoryjna odry<\/h2>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"o8\">Badania serologiczne<\/h3>\n\n\n\n<p>Materia\u0142em do badania jest krew.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Wykrywanie przeciwcia\u0142 klasy IgM &#8211;&nbsp; <\/strong>optymalny czas na wykonanie badania od 4 doby do 4 tygodnia od pojawienia si\u0119 wysypki. U os\u00f3b nieszczepionych przeciwcia\u0142a IgM pojawiaj\u0105 si\u0119 po 1\u20134 dniach od pocz\u0105tku wysypki, zanikaj\u0105 z regu\u0142y po 6\u20138 tygodniach.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Wykrywanie przeciwcia\u0142 klasy IgG <\/strong>\u2013 przeciwcia\u0142a IgG pojawiaj\u0105 si\u0119 po 7\u201310 dniach od pocz\u0105tku wysypki. O infekcji \u015bwiadczy 4-krotny wzrost miana przeciwcia\u0142 w badaniu powt\u00f3rzonym po 4-ch tygodniach.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Badanie-przeciwcial-IgM-przeciwko-wirusowi-odry-jpg.webp\" alt=\"badanie przeciwcia\u0142 przeciwko wirusowi odry IgM\" class=\"wp-image-12307\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Badanie-przeciwcial-IgM-przeciwko-wirusowi-odry-jpg.webp 800w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Badanie-przeciwcial-IgM-przeciwko-wirusowi-odry-jpg-768x192.webp 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Badanie-przeciwcial-IgM-przeciwko-wirusowi-odry-jpg-150x38.webp 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Badanie-przeciwcial-IgM-przeciwko-wirusowi-odry-jpg-300x75.webp 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Badanie-przeciwcial-IgM-przeciwko-wirusowi-odry-jpg-696x174.webp 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Badanie-przeciwcial-IgG-przeciwko-wirusowi-odry-jpg.webp\" alt=\"badanie przeciwcia\u0142 przeciwko wirusowi odry IgG\" class=\"wp-image-12308\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Badanie-przeciwcial-IgG-przeciwko-wirusowi-odry-jpg.webp 800w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Badanie-przeciwcial-IgG-przeciwko-wirusowi-odry-jpg-768x192.webp 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Badanie-przeciwcial-IgG-przeciwko-wirusowi-odry-jpg-150x38.webp 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Badanie-przeciwcial-IgG-przeciwko-wirusowi-odry-jpg-300x75.webp 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Badanie-przeciwcial-IgG-przeciwko-wirusowi-odry-jpg-696x174.webp 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"o9\">Badania molekularne (PCR)<\/h3>\n\n\n\n<p>Materia\u0142em do badania jest wymaz z nosogardzieli, gard\u0142a, nosa, mocz. Testy&nbsp; maj\u0105 na celu wykrywanie materia\u0142u genetycznego wirusa.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"o10\">Metody hodowlane<\/h3>\n\n\n\n<p>Materia\u0142em do badania jest wymaz z nosogardzieli, gard\u0142a, nosa, mocz, krew pobrana na EDTA. Celem badania jest izolacja wirusa.<\/p>\n\n\n\n<p>Badania molekularne i izolacja wirusa nie s\u0105 rutynowo stosowane, s\u0105 przydatne dla cel\u00f3w epidemiologicznych. Optymalnym okresem do pobrania pr\u00f3bki jest 1-4 dzie\u0144 od wyst\u0105pienia wysypki.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"o11\">Leczenie odry<\/h2>\n\n\n\n<p>Terapia odry polega na <strong>leczeniu objawowym<\/strong>. Podawane s\u0105 leki przeciwgor\u0105czkowe, przeciwkaszlowe, przeciwb\u00f3lowe. Wa\u017cne jest prawid\u0142owe nawodnienie i od\u017cywianie chorego. Wskazany jest odpoczynek, a przy wyst\u0105pieniu \u015bwiat\u0142owstr\u0119tu \u2013 zaciemnienie pomieszczenia, w kt\u00f3rym przebywa chory.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"o12\">Profilaktyka odry<\/h2>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"o13\">Szczepienia<\/h3>\n\n\n\n<p>Najbardziej skuteczn\u0105 profilaktyk\u0105 odry s\u0105 <strong>szczepienia ochronne<\/strong>. Ze wzgl\u0119du na wysok\u0105 zaka\u017ano\u015b\u0107 wirusa odry, dla uzyskania odporno\u015bci populacyjnej, szczepienia powinny obj\u0105\u0107 &gt; 95%&nbsp;ludno\u015bci. Niestety w Polsce wszczepialno\u015b\u0107 aktualnie jest ni\u017csza, a szczeg\u00f3lnie niski poziom (80%) dotyczy najm\u0142odszych dzieci.<\/p>\n\n\n\n<p>Szczepionka przeciwko odrze pojawi\u0142a si\u0119 w 1963 roku. W Polsce obowi\u0105zkowe szczepienie wprowadzono w roku 1975. Pocz\u0105tkowo podawano pojedyncz\u0105 dawk\u0119 w 13-15 m.\u017c.&nbsp;Od roku 1991 wprowadzono drug\u0105 dawk\u0119, kt\u00f3r\u0105 podawano w 8 r.\u017c..<\/p>\n\n\n\n<p>W 2004 roku wprowadzono skojarzon\u0105 szczepionk\u0119 MMR przeciwko odrze, \u015bwince i r\u00f3\u017cyczce podaj\u0105c j\u0105 pocz\u0105tkowo w dw\u00f3ch dawkach w 13-15 m.\u017c. i 10 r.\u017c., a od stycznia 2019 w 13-15 m.\u017c. i 6 r.\u017c. Szczepionka zawiera \u017cywe, atenuowane (odzjadliwione) wirusy, kt\u00f3re nie przenosz\u0105 si\u0119 na osoby z otoczenia zaszczepionego.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Skuteczno\u015b\u0107 szczepienia po przyj\u0119ciu dw\u00f3ch dawek wynosi 98%, odporno\u015b\u0107 utrzymuje si\u0119 przez ca\u0142e \u017cycie.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Wszystkie szczepionki przeciwko odrze, \u015bwince i r\u00f3\u017cyczce zarejestrowane w Polsce dopuszczone s\u0105 do stosowania r\u00f3wnie\u017c u doros\u0142ych. Koszt szczepienia u os\u00f3b powy\u017cej 19 r.\u017c. ponosi osoba szczepiona. Doros\u0142ym podawana jest jedna lub dwie dawki w odst\u0119pie nie kr\u00f3tszym ni\u017c 4 tygodnie od pierwszej dawki.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"o14\">Szczepienie poekspozycyjne<\/h3>\n\n\n\n<p>Osoby, kt\u00f3re mia\u0142y bezpo\u015bredni kontakt z chorym na odr\u0119 w ci\u0105gu 72 godzin powinny przyj\u0105\u0107 szczepienie poekspozycyjne. Zalecenie dotyczy os\u00f3b nieszczepionych lub szczepionych jedn\u0105 dawk\u0105.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"o15\">Profilaktyka nieswoista<\/h3>\n\n\n\n<p>Chorych na odr\u0119 nale\u017cy izolowa\u0107 przez 4 dni od pojawienia si\u0119 wysypki. Nieszczepione osoby z kontaktu z chorym powinny by\u0107 izolowane przez ca\u0142y okres wyl\u0119gania choroby.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p>Pi\u015bmiennictwo<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>Measles on the rise in the EU\/EEA: considerations for public health response16 February 2024<\/li>\n\n\n\n<li>Measles and rubella monthly update\u2014 WHO European Region Vaccine-preventable Diseases and Immunization Division of Communicable Diseases, Environment and Health Data as of 10 January 2024<\/li>\n\n\n\n<li>WHO EpiData &#8211; Measles classification, reporting and surveillance performance, January\u2014December 2023 (data as of 09 February 2024)<\/li>\n\n\n\n<li>lek. Magdalena Wierci\u0144ska, lek. Piotr Kud\u0142acz Odra &#8211; choroba zaka\u017ana, jej przyczyny, objawy i leczenie;<a href=\"https:\/\/www.mp.pl\/pacjent\/pediatria\/choroby\/chorobyzakazne\/74620,odra\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener nofollow\"> https:\/\/www.mp.pl\/pacjent\/pediatria\/choroby\/chorobyzakazne\/74620,odra<\/a> (dost\u0119p 21.02.2024 r.)<\/li>\n\n\n\n<li>Patric R. Murray, K.S. Rozenthal, M.A.Pfaller \u2013&nbsp; Mikrobiologia wyd.VI Wroc\u0142aw 2011<\/li>\n\n\n\n<li>Definicje przypadk\u00f3w chor\u00f3b zaka\u017anych na potrzeby nadzoru epidemiologicznego; Wersja robocza (6b), luty, 2020; Zak\u0142ad Epidemiologii Chor\u00f3b Zaka\u017anych i Nadzoru NIZP-PZH<\/li>\n\n\n\n<li>Informacje o zachorowaniach na choroby zaka\u017ane i zatruciach w Polsce w 2023 roku; Meldunki o zachorowaniach na choroby zaka\u017ane, zaka\u017ceniach i zatruciach w Polsce Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jakie s\u0105 objawy odry i jakie mog\u0105 by\u0107 powik\u0142ania tej choroby?<\/p>\n","protected":false},"author":95,"featured_media":12302,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[],"coauthors":[154],"class_list":{"0":"post-12292","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-infekcje-i-pasozyty"},"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Odra (choroba zaka\u017ana) - objawy, drogi zaka\u017cenia, powik\u0142ania<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Jak rozpozna\u0107 odr\u0119, jakie s\u0105 objawy tej choroby poza wysypk\u0105? Sprawd\u017a, jakie mog\u0105 by\u0107 powik\u0142ania odry i jak przebiega leczenie tej choroby.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/odra-czy-grozi-nam-powrot-zapomnianej-choroby\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Odra (choroba zaka\u017ana) - objawy, drogi zaka\u017cenia, powik\u0142ania\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Jak rozpozna\u0107 odr\u0119, jakie s\u0105 objawy tej choroby poza wysypk\u0105? Sprawd\u017a, jakie mog\u0105 by\u0107 powik\u0142ania odry i jak przebiega leczenie tej choroby.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/odra-czy-grozi-nam-powrot-zapomnianej-choroby\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-03-01T06:52:05+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-12-12T07:32:05+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/odra-jpg.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"801\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Elwira Zawidzka\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Elwira Zawidzka\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"10 minut\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label3\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data3\" content=\"Elwira Zawidzka\" \/>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Odra (choroba zaka\u017ana) - objawy, drogi zaka\u017cenia, powik\u0142ania","description":"Jak rozpozna\u0107 odr\u0119, jakie s\u0105 objawy tej choroby poza wysypk\u0105? Sprawd\u017a, jakie mog\u0105 by\u0107 powik\u0142ania odry i jak przebiega leczenie tej choroby.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/odra-czy-grozi-nam-powrot-zapomnianej-choroby\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Odra (choroba zaka\u017ana) - objawy, drogi zaka\u017cenia, powik\u0142ania","og_description":"Jak rozpozna\u0107 odr\u0119, jakie s\u0105 objawy tej choroby poza wysypk\u0105? Sprawd\u017a, jakie mog\u0105 by\u0107 powik\u0142ania odry i jak przebiega leczenie tej choroby.","og_url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/odra-czy-grozi-nam-powrot-zapomnianej-choroby\/","og_site_name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria","article_published_time":"2024-03-01T06:52:05+00:00","article_modified_time":"2024-12-12T07:32:05+00:00","og_image":[{"width":1200,"height":801,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/odra-jpg.webp","type":"image\/webp"}],"author":"Elwira Zawidzka","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Elwira Zawidzka","Szacowany czas czytania":"10 minut","Written by":"Elwira Zawidzka"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/odra-czy-grozi-nam-powrot-zapomnianej-choroby\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/odra-czy-grozi-nam-powrot-zapomnianej-choroby\/"},"author":{"name":"Elwira Zawidzka","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/person\/1ae34e072d82e416ba56554dcb881d62"},"headline":"Odra &#8211; czy grozi nam powr\u00f3t zapomnianej choroby?","datePublished":"2024-03-01T06:52:05+00:00","dateModified":"2024-12-12T07:32:05+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/odra-czy-grozi-nam-powrot-zapomnianej-choroby\/"},"wordCount":1748,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/odra-czy-grozi-nam-powrot-zapomnianej-choroby\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/odra-jpg.webp","articleSection":["Infekcje i paso\u017cyty"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/odra-czy-grozi-nam-powrot-zapomnianej-choroby\/","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/odra-czy-grozi-nam-powrot-zapomnianej-choroby\/","name":"Odra (choroba zaka\u017ana) - objawy, drogi zaka\u017cenia, powik\u0142ania","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/odra-czy-grozi-nam-powrot-zapomnianej-choroby\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/odra-czy-grozi-nam-powrot-zapomnianej-choroby\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/odra-jpg.webp","datePublished":"2024-03-01T06:52:05+00:00","dateModified":"2024-12-12T07:32:05+00:00","description":"Jak rozpozna\u0107 odr\u0119, jakie s\u0105 objawy tej choroby poza wysypk\u0105? Sprawd\u017a, jakie mog\u0105 by\u0107 powik\u0142ania odry i jak przebiega leczenie tej choroby.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/odra-czy-grozi-nam-powrot-zapomnianej-choroby\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/odra-czy-grozi-nam-powrot-zapomnianej-choroby\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/odra-czy-grozi-nam-powrot-zapomnianej-choroby\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/odra-jpg.webp","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/odra-jpg.webp","width":1200,"height":801,"caption":"odra"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/odra-czy-grozi-nam-powrot-zapomnianej-choroby\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Odra &#8211; czy grozi nam powr\u00f3t zapomnianej choroby?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#website","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/","name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization","name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/alabek.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/alabek.jpg","width":1250,"height":1251,"caption":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/person\/1ae34e072d82e416ba56554dcb881d62","name":"Elwira Zawidzka","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/Elwira-Zawidzka-scaled-1-150x149.jpg2f127cfeae6d9bf00c170f9c737413d3","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/Elwira-Zawidzka-scaled-1-150x149.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/Elwira-Zawidzka-scaled-1-150x149.jpg","caption":"Elwira Zawidzka"},"description":"Specjalista mikrobiologii medycznej, diagnosta laboratoryjny, cz\u0142onek Zespo\u0142u ds. Kontroli Zaka\u017ce\u0144 Szpitalnych. Absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego i Akademii Leona Ko\u017ami\u0144skiego.","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/author\/elwira\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12292","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/95"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12292"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12292\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19936,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12292\/revisions\/19936"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12302"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12292"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12292"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12292"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=12292"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}