{"id":1246,"date":"2026-09-14T09:22:02","date_gmt":"2026-09-14T07:22:02","guid":{"rendered":"https:\/\/sklep.alablaboratoria.pl\/centrum-wiedzy\/centrum-wiedzy\/?p=1246"},"modified":"2026-09-16T12:38:56","modified_gmt":"2026-09-16T10:38:56","slug":"cytologia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/cytologia\/","title":{"rendered":"Cytologia \u2013 co to za badanie, kiedy je zrobi\u0107 i jak si\u0119 przygotowa\u0107?"},"content":{"rendered":"\n

Artyku\u0142 powsta\u0142 12.05.2022 r., ostatnia aktualizacja: 14.09.2026 r<\/em><\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Cytologia to badanie pozwalaj\u0105ce oceni\u0107 wygl\u0105d kom\u00f3rek pobranych z szyjki macicy i wykry\u0107 nieprawid\u0142owo\u015bci, kt\u00f3re mog\u0105 wskazywa\u0107 m.in. na zmiany przednowotworowe lub nowotworowe. Przez wiele lat by\u0142a podstaw\u0105 bada\u0144 przesiewowych w kierunku raka szyjki macicy. Obecnie jej rola nieco si\u0119 zmieni\u0142a, poniewa\u017c w najnowszych standardach profilaktycznym podstawowym badaniem jest test HPV HR, a cytologia p\u0142ynna LBC s\u0142u\u017cy m.in. do dalszej diagnostyki u kobiet z dodatnim wynikiem testu HPV.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Z tego artyku\u0142u dowiesz si\u0119, m.in., \u017ce:<\/strong>
>> cytologia klasyczna i cytologia p\u0142ynna LBC r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 przede wszystkim sposobem zabezpieczenia i przygotowania pobranego materia\u0142u,
>> cytologia i test HPV HR s\u0105 r\u00f3\u017cnymi badaniami – cytologia ocenia zmiany w kom\u00f3rkach szyjki macicy, natomiast test HPV HR wykrywa obecno\u015b\u0107 wirusa HPV,
>> cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 bada\u0144 profilaktycznych zale\u017cy m.in. od wieku, zastosowanej metody przesiewowej, wcze\u015bniejszych wynik\u00f3w oraz indywidualnych czynnik\u00f3w ryzyka,
>> nieprawid\u0142owy wynik cytologii nie oznacza rozpoznania raka, ale mo\u017ce by\u0107 wskazaniem do dalszej diagnostyki lub cz\u0119stszej kontroli.<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n

Spis tre\u015bci:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    \n
  1. Cytologia \u2013 co to za badanie?<\/a><\/li>\n\n\n\n
  2. Cytologia \u2013 w kt\u00f3rym dniu cyklu najlepiej j\u0105 wykona\u0107?<\/a><\/li>\n\n\n\n
  3. Jak cz\u0119sto wykonywa\u0107 cytologi\u0119?<\/a><\/li>\n\n\n\n
  4. Jak si\u0119 przygotowa\u0107 do cytologii?<\/a><\/li>\n\n\n\n
  5. Cytologia \u2013 jak wygl\u0105da badanie i czy boli?<\/a><\/li>\n\n\n\n
  6. Cytologia klasyczna a cytologia p\u0142ynna LBC \u2013 czym si\u0119 r\u00f3\u017cni\u0105?<\/a><\/li>\n\n\n\n
  7. Cytologia a HPV \u2013 czym r\u00f3\u017cni si\u0119 cytologia od testu HPV?<\/a><\/li>\n\n\n\n
  8. Jak odczyta\u0107 wynik cytologii?<\/a><\/li>\n\n\n\n
  9. Liczne kom\u00f3rki zapalne w cytologii \u2013 co mog\u0105 oznacza\u0107?<\/a><\/li>\n\n\n\n
  10. Podsumowanie<\/a><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

    Cytologia \u2013 co to za badanie?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

    Cytologia jest badaniem polegaj\u0105cym na mikroskopowej ocenie kom\u00f3rek nab\u0142onka pobranych z tarczy i kana\u0142u szyjki macicy. Materia\u0142 pobiera lekarz ginekolog lub po\u0142o\u017cna za pomoc\u0105 specjalnej szczoteczki cytologicznej. Nast\u0119pnie kom\u00f3rki s\u0105 odpowiednio utrwalane i oceniane w laboratorium.<\/p>\n\n\n\n

    Badanie pozwala wykry\u0107 nieprawid\u0142owo\u015bci w budowie kom\u00f3rek, w tym zmiany \u015br\u00f3dnab\u0142onkowe, kt\u00f3re mog\u0105 poprzedza\u0107 rozw\u00f3j raka szyjki macicy<\/a>. Cytologia nie jest jednak badaniem rozstrzygaj\u0105cym o rozpoznaniu nowotworu. Nieprawid\u0142owy wynik jest wskazaniem do dalszej oceny, kt\u00f3rej zakres zale\u017cy m.in. od rodzaju stwierdzonych zmian, wyniku testu HPV HR i wcze\u015bniejszej historii bada\u0144.<\/p>\n\n\n\n

    Warto przy tym rozr\u00f3\u017cni\u0107 badanie przesiewowe od diagnostycznego.<\/p>\n\n\n\n

    Badania przesiewowe<\/strong> wykonuje si\u0119 u os\u00f3b bez objaw\u00f3w<\/strong>, aby odpowiednio wcze\u015bnie wychwyci\u0107 zwi\u0119kszone ryzyko lub nieprawid\u0142owo\u015bci. Je\u015bli natomiast wyst\u0119puj\u0105 takie objawy jak krwawienie po stosunku, krwawienia mi\u0119dzy miesi\u0105czkami, nietypowe up\u0142awy czy inne niepokoj\u0105ce dolegliwo\u015bci ze strony dr\u00f3g rodnych, nie nale\u017cy czeka\u0107 na kolejne planowe badanie przesiewowe, tylko pilnie skonsultowa\u0107 si\u0119 z lekarzem.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Cytologia \u2013 w kt\u00f3rym dniu cyklu najlepiej j\u0105 wykona\u0107?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

    Cytologii nie powinno si\u0119 wykonywa\u0107 podczas miesi\u0105czki ani innego krwawienia z dr\u00f3g rodnych, poniewa\u017c krew mo\u017ce utrudnia\u0107 ocen\u0119 pobranego materia\u0142u.<\/p>\n\n\n\n

    W sytuacji regularnej menstruacji cz\u0119sto wskazuje si\u0119 czas mi\u0119dzy 10. a 20. dniem cyklu<\/strong> jako dogodny termin badania. Bardziej uniwersaln\u0105 zasad\u0105, szczeg\u00f3lnie przy cyklach o r\u00f3\u017cnej d\u0142ugo\u015bci, jest zaplanowanie cytologii nie wcze\u015bniej ni\u017c 4 dni po zako\u0144czeniu miesi\u0105czki i nie p\u00f3\u017aniej ni\u017c 4 dni przed przewidywanym kolejnym krwawieniem.<\/p>\n\n\n\n

    Je\u015bli miesi\u0105czki s\u0105 nieregularne<\/a>, najwa\u017cniejsze jest wykonanie badania w okresie bez krwawienia i plamienia. Jednak w przypadku nietypowego, niepokoj\u0105cego krwawienia nie nale\u017cy odk\u0142ada\u0107 terminu konsultacji. Przyczyn\u0119 krwawienia nale\u017cy mo\u017cliwie jak najszybciej skonsultowa\u0107 z lekarzem.<\/p>\n\n\n\n

    Sprawd\u017a te\u017c:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    >> <\/strong>Krwawienie mi\u0119dzy okresami \u2013 co mo\u017ce oznacza\u0107?<\/strong><\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Jak cz\u0119sto wykonywa\u0107 cytologi\u0119?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

    Cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 wykonywania cytologii zale\u017cy m.in. od wieku pacjentki, wcze\u015bniejszych wynik\u00f3w bada\u0144 oraz indywidualnych czynnik\u00f3w ryzyka.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Od 1 sierpnia 2026 roku w Programie Profilaktyki Raka Szyjki Macicy<\/a> finansowanym przez NFZ u kobiet w wieku 25\u201364 lata podstawowym badaniem przesiewowym jest test HPV HR z genotypowaniem. Wed\u0142ug naukowc\u00f3w z Narodowego Instytutu Onkologii badanie to wykrywa stany przedrakowe szyjki macicy niemal dwukrotnie skuteczniej ni\u017c sama cytologia.<\/p>\n\n\n\n

    W sytuacji prawid\u0142owego wyniku testu HPV HR badanie nale\u017cy powt\u00f3rzy\u0107 dopiero za 5 lat.<\/strong> Je\u017celi test HPV HR jest dodatni, z tego samego, wcze\u015bniej pobranego materia\u0142u, wykonywana jest cytologia p\u0142ynna LBC. Dalsze post\u0119powanie i termin kontroli zale\u017c\u0105 od uzyskanych wynik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

    Cytologia nadal mo\u017ce by\u0107 wykonywana samodzielnie, w ramach kontroli zaleconej przez lekarza lub jako element dalszej diagnostyki.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Jak si\u0119 przygotowa\u0107 do cytologii?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

    Odpowiednie przygotowanie do cytologii umo\u017cliwia uzyskanie materia\u0142u dobrej jako\u015bci i tym samym zwi\u0119ksza wiarygodno\u015b\u0107 wyniku.<\/p>\n\n\n\n

    Badanie nale\u017cy zaplanowa\u0107 poza okresem miesi\u0105czki oraz 4 dni przed lub po krwawieniu z jakiejkolwiek przyczyny, a ponad to zaleca si\u0119, aby:<\/p>\n\n\n\n