{"id":13141,"date":"2024-04-16T08:00:00","date_gmt":"2024-04-16T06:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/sklep.alablaboratoria.pl\/centrum-wiedzy\/?p=13141"},"modified":"2025-03-03T12:06:54","modified_gmt":"2025-03-03T11:06:54","slug":"porfiria-co-to-za-choroba","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/porfiria-co-to-za-choroba\/","title":{"rendered":"Porfiria \u2013 co to za choroba?"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Porfirie nale\u017c\u0105 do grupy chor\u00f3b metabolicznych, kt\u00f3re wp\u0142ywaj\u0105 na syntez\u0119 hemu w organizmie. Pacjenci z porfiri\u0105 s\u0105 nadwra\u017cliwi na \u015bwiat\u0142o i charakteryzuj\u0105 si\u0119 blad\u0105 sk\u00f3r\u0105. Dlatego kiedy\u015b dolegliwo\u015b\u0107 ta by\u0142a okre\u015blana jako \u201ewampiryzm\u201d. Jakie s\u0105 przyczyny tajemniczej choroby? W tym artykule przyjrzymy si\u0119 bli\u017cej r\u00f3\u017cnym objawom porfirii.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Spis tre\u015bci<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"#co-to-jest-porfiria\">Co to jest porfiria?<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Co-powoduje-porfiri\u0119\">Co powoduje porfiri\u0119?<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Jakie-objawy-daje-porfiria\">Jakie objawy daje porfiria?<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Jakie-s\u0105-przyczyny-porfirii\">Jakie s\u0105 przyczyny porfirii?<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Porfiria-badania-krwi-i-moczu\">Porfiria \u2013 badania krwi i moczu<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Porifiria-jak-przebiega-leczenie\">Porifiria \u2013 jak przebiega leczenie?<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Jak-rozpozna\u0107-porfiri\u0119\">Jak rozpozna\u0107 porfiri\u0119?<\/a><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"co-to-jest-porfiria\">Co to jest porfiria?<\/h2>\n\n\n\n<p>Porfiria odnosi si\u0119 do grupy <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/choroby-rzadkie-i-ultrarzadkie\/\">rzadkich genetycznych chor\u00f3b<\/a>. Charakteryzuj\u0105 si\u0119 one defektem enzymatycznym na szlaku biosyntezy hemu. Jest to kluczowa sk\u0142adowa hemoglobiny \u2013 bia\u0142ka przenosz\u0105cego tlen w krwiobiegu. <strong>Hem jest niezb\u0119dny do syntezy enzym\u00f3w w\u0105trobowych. <\/strong>Jednym z nich jest tzw. cytochrom P450, kt\u00f3rego rol\u0105 jest przetwarzanie wielu r\u00f3\u017cnych substancji. Porfirie mo\u017cna podzieli\u0107 na kilka typ\u00f3w:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>ostra&nbsp; przerywana<\/strong> \u2013 niedob\u00f3r syntazy hydroksymetylobilanu, dominuj\u0105 objawy neurologiczne;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>dziedziczna koproporfiria <\/strong>\u2013 niedob\u00f3r oksydazy koproporfirynogenowej, dominuj\u0105 objawy neurologiczne, niekiedy sk\u00f3rne;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>r\u00f3\u017cnobarwna <\/strong>\u2013 niedob\u00f3r oksydazy PROTO, dominuj\u0105 objawy neurologiczne i nadwra\u017cliwo\u015b\u0107 na \u015bwiat\u0142o,<\/li>\n\n\n\n<li><strong>porfiria z niedoboru dehydratazy kwasu \u03b4-aminolewulinowego <\/strong>\u2013 dominuj\u0105 objawy neurologiczne;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>sk\u00f3rna p\u00f3\u017ana <\/strong>\u2013 dominuj\u0105 objawy sk\u00f3rne;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>w\u0105trobowoerytropoetyczna <\/strong>\u2013 niedob\u00f3r dekarboksylazy uroporfirynogenu, dominuj\u0105 objawy sk\u00f3rne;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>wrodzona porfiria erytropoetyczna (Choroba G\u00fcnthera) <\/strong>\u2013 niedob\u00f3r syntazy uroporfirynogenu III, dominuje silna nadwra\u017cliwo\u015b\u0107 na \u015bwiat\u0142o;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>erytropoetyczna<\/strong> \u2013 obni\u017cona aktywno\u015b\u0107 ferrochelatazy, dominuj\u0105 objawy sk\u00f3rne;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>protoporfiria sprz\u0119\u017cona z chromosomem X <\/strong>\u2013 niedob\u00f3r syntazy kwasu aminolewulinowego, dominuj\u0105 objawy sk\u00f3rne.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>&gt;&gt; Dowiedz si\u0119:<\/strong> <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wplyw-promieni-slonecznych-na-skore\/\">Wp\u0142yw promieni s\u0142onecznych na sk\u00f3<\/a><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wplyw-promieni-slonecznych-na-skore\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">r\u0119<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Sumarycznie jest to do\u015b\u0107 cz\u0119sta grupa schorze\u0144 \u2013<strong> ryzyko zachorowania na porfiri\u0119 w ci\u0105gu ca\u0142ego \u017cycia wynosi 1 na 20 000 os\u00f3b. <\/strong>W zale\u017cno\u015bci od miejsca, w kt\u00f3rym dochodzi do niedoboru danego enzymu szlaku wytwarzania hemu, w przebiegu choroby wyst\u0119puje wiele zr\u00f3\u017cnicowanych objaw\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Co-powoduje-porfiri\u0119\">Co powoduje porfiri\u0119?<\/h2>\n\n\n\n<p>Pierwsze dolegliwo\u015bci pojawiaj\u0105 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie w okresie dojrzewania lub wczesnej doros\u0142o\u015bci. <strong>U kobiet cz\u0119sto maj\u0105 zwi\u0105zek z pocz\u0105tkiem cyklu menstruacyjnego.<\/strong> Jednak istnieje wiele innych czynnik\u00f3w wyzwalaj\u0105cych. Nale\u017c\u0105 do nich:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>spo\u017cywanie alkoholu,<\/li>\n\n\n\n<li>palenie tytoniu,<\/li>\n\n\n\n<li>niedo\u017cywienie,<\/li>\n\n\n\n<li>intensywny wysi\u0142ek fizyczny,<\/li>\n\n\n\n<li>silny stres,<\/li>\n\n\n\n<li>stosowanie substancji psychoaktywnych,<\/li>\n\n\n\n<li>terapie hormonalne oraz leki.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>W\u015br\u00f3d ostatnich z wymienionych na li\u015bcie znajduje si\u0119 wiele substancji czynnych, kt\u00f3re mo\u017cna znale\u017a\u0107 <a href=\"https:\/\/www.drugs-porphyria.org\/index2.php?lang=Gbr\">tutaj<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Jakie-objawy-daje-porfiria\">Jakie objawy daje porfiria?<\/h2>\n\n\n\n<p>Ostre ataki porfirii zazwyczaj obejmuj\u0105 <strong>napadowy, silny b\u00f3l ca\u0142ego brzucha o charakterze kolkowym<\/strong>. Jest to najcz\u0119stszy pow\u00f3d zg\u0142aszania si\u0119 chorego do szpitala, kt\u00f3remu zazwyczaj towarzysz\u0105 nudno\u015bci i wymioty. Cz\u0119sto wsp\u00f3\u0142wyst\u0119puj\u0105 te\u017c objawy tj. <strong>przyspieszony rytm serca<\/strong> (u 80% chorych) i <strong>wysokie ci\u015bnienie t\u0119tnicze<\/strong> (utrzymuj\u0105ce si\u0119 po ostrym epizodzie nawet u 40% pacjent\u00f3w). Nieleczona porfiria mo\u017ce prowadzi\u0107 do gro\u017anych zaburze\u0144 rytmu serca.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Porfiria \u2013 objawy psychiczne&nbsp;<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Ob<\/strong><strong>jawy psychiczne porfirii wyst\u0119puj\u0105 a\u017c w 80% przypadk\u00f3w.<\/strong> Symptomy porfirii o pod\u0142o\u017cu psychologicznym mog\u0105 obejmowa\u0107 zmian\u0119 zachowania, pobudzenie, depresj\u0119, halucynacje, a w skrajnych przypadkach nawet ostr\u0105 <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/gdy-za-psychoza-urojeniami-i-agresja-stoja-przeciwciala-antyneuronalne\/\">psychoz\u0119<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Objawy dermatologiczne porfirii<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>W cz\u0119\u015bci przypadk\u00f3w ekspozycja na \u015bwiat\u0142o s\u0142oneczne skutkuje pojawieniem si\u0119 na sk\u00f3rze&nbsp; p\u0119cherzy, b\u00f3lem typu neuropatycznego, obrz\u0119kiem, zaczerwienieniem. W bardzo rzadkim przypadku wspomnianego podtypu <strong>porfirii erytropoetycznej (choroby G\u00fcnthera)<\/strong> opr\u00f3cz wy\u017cej wymienionych dochodzi te\u017c do bliznowacenia i zaburze\u0144 pigmentacji sk\u00f3ry.<\/p>\n\n\n\n<p>Porfirii mog\u0105 te\u017c towarzyszy\u0107 <strong>zaburzenia rytmu funkcjonowania jelit<\/strong> pod postaci\u0105 zapar\u0107, wzd\u0119cia brzucha i niekiedy niedro\u017cno\u015bci pora\u017cennej. Do innych objaw\u00f3w nale\u017c\u0105 wspomniane <strong>zaburzenia rytmu serca oraz gor\u0105czka z intensywn\u0105 potliwo\u015bci\u0105 i dr\u017ceniem.<\/strong><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Jakie-s\u0105-przyczyny-porfirii\">Jakie s\u0105 przyczyny porfirii?<\/h2>\n\n\n\n<p>G\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 wyst\u0119powania objaw\u00f3w w przebiegu porfirii jest <strong>gromadzenie si\u0119 po\u015brednich produkt\u00f3w w szlaku wytwarzania hemu<\/strong>. Dzia\u0142aj\u0105 one toksycznie na poszczeg\u00f3lne tkanki, szczeg\u00f3lnie na tkank\u0119 nerwow\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Pobudzenie autonomiczne prowadzi do wspomnianych <strong>dolegliwo\u015bci ze strony przewodu pokarmowego<\/strong>. Z kolei wzrost produkcji katecholamin, w tym adrenaliny, mo\u017ce wp\u0142ywa\u0107 na uk\u0142ad sercowo-naczyniowy, prowadz\u0105c do <strong>objaw\u00f3w sercowo-naczyniowych<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Porfiria mo\u017ce te\u017c powodowa\u0107 objawy psychiczne oraz symptomy neuropsychiatryczne, takie jak zmiany nastroju, depresja czy zaburzenia zachowania. Wynika to z podobie\u0144stw strukturalnych mi\u0119dzy <strong>kwasem \u03b4-aminolewulinowym (ALA) a kwasem gamma-aminobutyrowym (GABA). <\/strong>Nadmiar ALA mo\u017ce upo\u015bledza\u0107 funkcj\u0119 GABA, co prowadzi do zaburze\u0144 o\u015brodkowego uk\u0142adu nerwowego.<\/p>\n\n\n\n<p>Omawiana grupa chor\u00f3b jest wywo\u0142ana mutacjami w genach, kt\u00f3re koduj\u0105 enzymy szlaku biosyntezy hemu. Najcz\u0119\u015bciej dziedziczy si\u0119 j\u0105 w spos\u00f3b<strong> autosomalny dominuj\u0105cy z nisk\u0105 penetracj\u0105 lub autosomalny recesywny.<\/strong> Istniej\u0105 dwa wyj\u0105tki \u2013 jedna z postaci porfirii jest sprz\u0119\u017cona z chromosomem X, a w przypadku porfirii sk\u00f3rnej p\u00f3\u017anej bardzo rzadko identyfikuje si\u0119 jakiekolwiek mutacje.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Porfiria-badania-krwi-i-moczu\">Porfiria \u2013 badania krwi i moczu<\/h2>\n\n\n\n<p>Podejrzenie choroby powinno sk\u0142oni\u0107 w pierwszej kolejno\u015bci do <strong>oznaczenia poziomu porfiryn w moczu<\/strong> (porfobilinogenu i kwasu \u03b4-aminolewulinowego). Jest to najdok\u0142adniejsza metoda wst\u0119pnego zdiagnozowania ostrego ataku porfirii.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/porfiryny-metoda-ilosciowa-n41\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Badanie-porfiryn-w-moczu-met.-Ilosciowa-jpg.webp\" alt=\"Badanie porfiryn w moczu (met. Ilos\u0301ciowa)\" class=\"wp-image-13009\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Badanie-porfiryn-w-moczu-met.-Ilosciowa-jpg.webp 800w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Badanie-porfiryn-w-moczu-met.-Ilosciowa-jpg-768x192.webp 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Badanie-porfiryn-w-moczu-met.-Ilosciowa-jpg-150x38.webp 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Badanie-porfiryn-w-moczu-met.-Ilosciowa-jpg-300x75.webp 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Badanie-porfiryn-w-moczu-met.-Ilosciowa-jpg-696x174.webp 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p>W przypadku wyniku dodatniego ocena jest uzupe\u0142niana o pomiar st\u0119\u017cenia tych substancji we krwi i w kale. Jako badania dodatkowe, b\u0119d\u0105ce elementem diagnostyki r\u00f3\u017cnicowej i oceny wsp\u00f3\u0142istniej\u0105cych zaburze\u0144, wykonuje si\u0119 oznaczenia <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/morfologia-krwi-badanie-ktore-moze-uratowac-zycie\/\">morfologii krwi obwodowej<\/a>. Jest to st\u0119\u017cenie kreatyniny, sodu, potasu, magnezu, ALT i AST, a w niekt\u00f3rych przypadkach tak\u017ce GGTP, amylazy we krwi i moczu. <strong>Postawienie diagnozy porfirii<\/strong> wymaga potwierdzenia w badaniach genetycznych, kt\u00f3re s\u0105 przeprowadzane przez o\u015brodki specjalistyczne.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Porifiria-jak-przebiega-leczenie\">Porifiria \u2013 jak przebiega leczenie?<\/h2>\n\n\n\n<p>Ostre ataki porfirii mog\u0105 zagra\u017ca\u0107 \u017cyciu. Dlatego w przypadku rozpoznania nale\u017cy zastosowa\u0107 leczenie, mo\u017cliwie jak najwcze\u015bniej.<strong> Pierwszym krokiem jest identyfikacja i najlepiej unikanie czynnik\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 wywo\u0142a\u0107 atak porfirii. <\/strong>W ostrej fazie ataku porfirii stosuje si\u0119 specjalne leki, aby zatrzyma\u0107 przyspieszon\u0105 syntez\u0119 hemu. Celem jest obni\u017cenie aktywno\u015bci <strong>syntazy delta-aminolewulinianowej 1 (ALAS1)<\/strong> \u2013 enzymu, kt\u00f3ry bierze udzia\u0142 w produkcji hemu.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&gt;&gt; Odkryj wi\u0119cej na temat zaburze\u0144 syntezy hemu: <\/strong><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/protoporfiryna-cynkowa-wskaznik-funkcjonalnego-niedoboru-zelaza-lub-zatrucia-olowiem\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Protoporfiryna cynkowa \u2013 wska\u017anik funkcjonalnego niedoboru \u017celaza lub zatrucia o\u0142owiem<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>W <strong>\u0142agodnych przypadkach porfirii<\/strong> wystarczy odpowiednie nawodnienie i dostarczenie w\u0119glowodan\u00f3w. W ci\u0119\u017cszych przypadkach podaje si\u0119 specjalny lek \u2013 <strong>hemin\u0119<\/strong> (w Polsce jest to preparat Normosang). U oko\u0142o 3\u20135% zdiagnozowanych pacjent\u00f3w mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107 nawracaj\u0105ce epizody. Stosuje si\u0119 wtedy terapi\u0119 hemin\u0105, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna zastosowa\u0107 w razie potrzeby lub w regularnych odst\u0119pach. U kobiet, u kt\u00f3rych do zaostrze\u0144 dochodzi w przebiegu cyklu miesi\u0105czkowego, mo\u017cna zastosowa\u0107 leczenie <strong>agonist\u0105 hormonu uwalniaj\u0105cego gonadotropin\u0119 (GnRH).<\/strong> W skrajnych przypadkach, gdy standardowe leczenie nie pomaga i jako\u015b\u0107 \u017cycia jest niska, rozwi\u0105zaniem mo\u017ce by\u0107 przeszczepienie w\u0105troby. Niemniej ka\u017cdy pacjent powinien by\u0107 \u015bwiadomy, jakie czynniki wywo\u0142uj\u0105 napad i \u015bci\u015ble ich unika\u0107.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/pakiet\/pakiet-watrobowy\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/pakiet-watrobowy-baner-jpg.webp\" alt=\"pakiet w\u0105trobowy baner\" class=\"wp-image-6702\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/pakiet-watrobowy-baner-jpg.webp 800w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/pakiet-watrobowy-baner-jpg-768x192.webp 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/pakiet-watrobowy-baner-jpg-150x38.webp 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/pakiet-watrobowy-baner-jpg-300x75.webp 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/pakiet-watrobowy-baner-jpg-696x174.webp 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Jak-rozpozna\u0107-porfiri\u0119\">Jak rozpozna\u0107 porfiri\u0119?<\/h2>\n\n\n\n<p>Porfirie to grupa chor\u00f3b o szerokim spektrum objaw\u00f3w. Warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na dolegliwo\u015bci brzuszne i objawy neurologiczne, szczeg\u00f3lnie u m\u0142odych pacjent\u00f3w. Takie objawy porfirii powinny sk\u0142oni\u0107 do diagnostyki w tym kierunku. Zazwyczaj pacjent trafia do szpitala z powodu ostrych objaw\u00f3w i tam jest przeprowadzana diagnostyka. W \u0142agodniejszych przypadkach najlepiej skonsultowa\u0107 si\u0119 z lekarzem pierwszego kontaktu. Porfirie prowadz\u0105 do degradacji tkanki nerwowej, st\u0105d tak wa\u017cne jest odpowiednio wczesne rozpoznanie. Odpowiednie leczenie i unikanie czynnik\u00f3w wyzwalaj\u0105cych zaostrzenia s\u0105 wa\u017cne dla pacjent\u00f3w z t\u0105 chorob\u0105.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p><strong>Pi\u015bmiennictwo<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ol style=\"list-style-type:1\" class=\"wp-block-list\">\n<li>https:\/\/www.drugs-porphyria.org\/index2.php?lang=Gbr<\/li>\n\n\n\n<li>https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/books\/NBK537352\/<\/li>\n\n\n\n<li>https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pmc\/articles\/PMC10096751\/<\/li>\n\n\n\n<li>https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pmc\/articles\/PMC6357830\/<\/li>\n\n\n\n<li>https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pmc\/articles\/PMC5916231\/<\/li>\n\n\n\n<li>https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pmc\/articles\/PMC4640448\/<\/li>\n\n\n\n<li>https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pmc\/articles\/PMC6930514\/<\/li>\n\n\n\n<li>https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pmc\/articles\/PMC5664971\/<\/li>\n\n\n\n<li>https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pmc\/articles\/PMC7376977\/<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p><a id=\"_msocom_1\"><\/a><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Porfiria to choroba metaboliczna. Sprawd\u017a, jakie s\u0105 jej przyczyny.<\/p>\n","protected":false},"author":154,"featured_media":13008,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[21],"tags":[],"coauthors":[151],"class_list":{"0":"post-13141","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-genetyka"},"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Porfiria \u2013 co to za choroba? - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Porfiria to choroba metaboliczna. Sprawd\u017a, jakie s\u0105 jej rodzaje i przyczyny. Wampiryzm\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/porfiria-co-to-za-choroba\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Porfiria \u2013 co to za choroba? - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Porfiria to choroba metaboliczna. Sprawd\u017a, jakie s\u0105 jej rodzaje i przyczyny. Wampiryzm\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/porfiria-co-to-za-choroba\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-04-16T06:00:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-03-03T11:06:54+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/porfiria-jpg.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"801\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Damian Matusiak\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Damian Matusiak\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"7 minut\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label3\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data3\" content=\"Damian Matusiak\" \/>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Porfiria \u2013 co to za choroba? - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","description":"Porfiria to choroba metaboliczna. Sprawd\u017a, jakie s\u0105 jej rodzaje i przyczyny. Wampiryzm","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/porfiria-co-to-za-choroba\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Porfiria \u2013 co to za choroba? - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","og_description":"Porfiria to choroba metaboliczna. Sprawd\u017a, jakie s\u0105 jej rodzaje i przyczyny. Wampiryzm","og_url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/porfiria-co-to-za-choroba\/","og_site_name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria","article_published_time":"2024-04-16T06:00:00+00:00","article_modified_time":"2025-03-03T11:06:54+00:00","og_image":[{"width":1200,"height":801,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/porfiria-jpg.webp","type":"image\/webp"}],"author":"Damian Matusiak","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Damian Matusiak","Szacowany czas czytania":"7 minut","Written by":"Damian Matusiak"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/porfiria-co-to-za-choroba\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/porfiria-co-to-za-choroba\/"},"author":{"name":"Damian Matusiak","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/person\/5709fe1c1c909754033072d7f8155a44"},"headline":"Porfiria \u2013 co to za choroba?","datePublished":"2024-04-16T06:00:00+00:00","dateModified":"2025-03-03T11:06:54+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/porfiria-co-to-za-choroba\/"},"wordCount":1308,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/porfiria-co-to-za-choroba\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/porfiria-jpg.webp","articleSection":["Genetyka"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/porfiria-co-to-za-choroba\/","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/porfiria-co-to-za-choroba\/","name":"Porfiria \u2013 co to za choroba? - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/porfiria-co-to-za-choroba\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/porfiria-co-to-za-choroba\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/porfiria-jpg.webp","datePublished":"2024-04-16T06:00:00+00:00","dateModified":"2025-03-03T11:06:54+00:00","description":"Porfiria to choroba metaboliczna. Sprawd\u017a, jakie s\u0105 jej rodzaje i przyczyny. Wampiryzm","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/porfiria-co-to-za-choroba\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/porfiria-co-to-za-choroba\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/porfiria-co-to-za-choroba\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/porfiria-jpg.webp","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/porfiria-jpg.webp","width":1200,"height":801,"caption":"porfiria"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/porfiria-co-to-za-choroba\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Porfiria \u2013 co to za choroba?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#website","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/","name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization","name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/alabek.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/alabek.jpg","width":1250,"height":1251,"caption":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/person\/5709fe1c1c909754033072d7f8155a44","name":"Damian Matusiak","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Damian-Matusiak-jpg-150x150.webp4a39f9a6ab8bdce93cc7d4859c6e6401","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Damian-Matusiak-jpg-150x150.webp","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Damian-Matusiak-jpg-150x150.webp","caption":"Damian Matusiak"},"description":"Specjalista pediatrii, kieruj\u0105cy Oddzia\u0142em Pediatrycznym w Lesznie, absolwent Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu; pasjonat ultrasonografii i nowinek ze \u015bwiata nauki.","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/author\/damian-matusiak\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13141","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/154"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13141"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13141\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21958,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13141\/revisions\/21958"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13008"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13141"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13141"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13141"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=13141"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}