{"id":13333,"date":"2024-04-30T10:00:00","date_gmt":"2024-04-30T08:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/sklep.alablaboratoria.pl\/centrum-wiedzy\/?p=13333"},"modified":"2025-02-10T15:27:52","modified_gmt":"2025-02-10T14:27:52","slug":"dyslipidemia-co-to-jest-i-jak-powstaje","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/dyslipidemia-co-to-jest-i-jak-powstaje\/","title":{"rendered":"Dyslipidemia \u2013 co to jest i jak powstaje?\u00a0\u00a0"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Dyslipidemie to zaburzenia r\u00f3wnowagi lipidowej, s\u0105 jednak poj\u0119ciem szerszym ni\u017c hiperlipidemie (podwy\u017cszony poziom lipid\u00f3w we krwi), poniewa\u017c dotycz\u0105 r\u00f3wnie\u017c zaburze\u0144 zwi\u0105zanych z lipoproteinami. Na czym polega dyslipidemia i jakie s\u0105 jej przyczyny?&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/strong>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Spis tre\u015bci:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"#co-to-jest-dyslipidemia\">Co to jest dyslipidemia i z czego wynika?&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#czym-s\u0105-lipoproteiny\">Czym s\u0105 lipoproteiny?&nbsp;<\/a>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"#grupy-lipoprotein\">Grupy lipoprotein&nbsp;<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#przekszta\u0142cenie-lipoprotein\">W jaki spos\u00f3b nast\u0119puje przekszta\u0142cenie lipoprotein?&nbsp;&nbsp;<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#rozw\u00f3j-dyslipidemii\">Rozw\u00f3j dyslipidemii \u2013 zaburzenia budowy i funkcji lipoprotein&nbsp;&nbsp;<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#jak-klasyfikujemy-dyslipidemi\u0119\">W jaki spos\u00f3b klasyfikujemy dyslipidemi\u0119?&nbsp;<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#przyczyny-dyslipidemii\">G\u0142\u00f3wne przyczyny dyslipidemii&nbsp;<\/a><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"co-to-jest-dyslipidemia\">Co to jest dyslipidemia i z czego wynika?&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Dyslipidemia<\/strong> najcz\u0119\u015bciej wynika ze stosowanej diety, palenia tytoniu (ryzyko dotyczy zar\u00f3wno <strong>palaczy czynnych jak i biernych<\/strong> \u2013 eksponowanych na dym tytoniowy w najbli\u017cszym otoczeniu) lub predyspozycji genetycznych. Zaburzenie mo\u017ce prowadzi\u0107 do <strong>choroby sercowo-naczyniowej<\/strong> ze wszystkimi jej powa\u017cnymi powik\u0142aniami.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Choroby sercowo-naczyniowe zwi\u0105zane z\u202fpowstaniem i\u202fprogresj\u0105 blaszek mia\u017cd\u017cycowych, stanowi\u0105 najcz\u0119stsz\u0105 przyczyn\u0119 zgon\u00f3w w\u202fskali globalnej. W\u202fprewencji chor\u00f3b uk\u0142adu sercowo-naczyniowego z\u202frozwojem blaszki mia\u017cd\u017cycowej du\u017cy nacisk k\u0142adzie si\u0119 na\u202fprzywracanie prawid\u0142owej gospodarki lipidowej, a obecnie\u202fnawet na\u202f<strong>ponadfizjologiczne redukowanie st\u0119\u017cenia lipoprotein proaterogennych <\/strong>(zwi\u0105zanych z rozwojem mia\u017cd\u017cycy).&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"czym-s\u0105-lipoproteiny\">Czym s\u0105 lipoproteiny?&nbsp;<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Lipidy<\/strong> s\u0105 zwi\u0105zkami nierozpuszczalnymi w wodzie. Z tego powodu do transportu mi\u0119dzy tkankami w wodnym \u015brodowisku osocza krwi musz\u0105 po\u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 z<strong> amfipatycznymi lipidami<\/strong> i <strong>bia\u0142kami <\/strong>w mieszaj\u0105ce si\u0119 z wod\u0105 <strong>lipoproteiny.<\/strong>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/lipoproteiny-klucz-do-zrozumienia-lipidogramu\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Lipoproteiny<\/a> to kompleksy bia\u0142ek zwanych <strong>apoproteinami i lipid\u00f3w powierzchniowych <\/strong>(fosfolipid\u00f3w i cholesterolu w postaci wolnej) oraz <strong>rdzeniowych<\/strong> (trigliceryd\u00f3w i estr\u00f3w cholesterolu). Ich sk\u0142ad i budowa umo\u017cliwiaj\u0105 dystrybucj\u0119 lipid\u00f3w i substancji w nich rozpuszczalnych do tkanek i narz\u0105d\u00f3w.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Apoproteiny<\/strong>, kt\u00f3re wchodz\u0105 w sk\u0142ad lipoprotein nadaj\u0105 im znaczenie funkcjonalne. S\u0105 aktywatorami enzym\u00f3w istotnych w przemianach lipoprotein, np. apoA-1 i apoC-II. Apoproteiny warunkuj\u0105 oddzia\u0142ywanie enzym\u00f3w z receptorami na powierzchni kom\u00f3rek docelowych \u2013 jako ligandy dla receptor\u00f3w kom\u00f3rkowych, np. apoA-1, apoE, apoB-100.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"grupy-lipoprotein\">Grupy lipoprotein&nbsp;<\/h3>\n\n\n\n<p>Na podstawie w\u0142a\u015bciwo\u015bci fizykochemicznych lipoproteiny osocza zosta\u0142y podzielone na kilka g\u0142\u00f3wnych grup wg g\u0119sto\u015bci roztworu soli w<strong> procesie ultrawirowania<\/strong>, w kt\u00f3rym si\u0119 je izoluje.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&nbsp;Wyr\u00f3\u017cniamy nast\u0119puj\u0105ce grupy lipoprotein:<\/strong>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>chylomikrony <\/strong>\u2013 transportuj\u0105 strawione i wch\u0142oni\u0119te lipidy,&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>lipoproteiny o bardzo niskiej g\u0119sto\u015bci VLDL<\/strong> \u2013 transportuj\u0105 triacyloglicerole z w\u0105troby,&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>lipoproteiny o po\u015bredniej g\u0119sto\u015bci IDL <\/strong>\u2013 powstaj\u0105 z VLDL poddanych dzianiu \u015br\u00f3db\u0142onkowej lipazy lipoproteinowej,&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>lipoproteiny o niskiej g\u0119sto\u015bci LDL <\/strong>\u2013 dostarczaj\u0105 cholesterol do tkanek,&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>lipoproteiny o wysokiej g\u0119sto\u015bci HDL <\/strong>\u2013 usuwaj\u0105 cholesterol z tkanek i zwracaj\u0105 go do w\u0105troby w celu wydalenia w procesie zwanym odwrotnym transportem cholesterolu.&nbsp;<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"890\" height=\"667\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/rodzaje-lipoprotein-infografika-jpg.webp\" alt=\"rodzaje lipoprotein infografika\" class=\"wp-image-13405\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/rodzaje-lipoprotein-infografika-jpg.webp 890w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/rodzaje-lipoprotein-infografika-jpg-768x576.webp 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/rodzaje-lipoprotein-infografika-jpg-150x112.webp 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/rodzaje-lipoprotein-infografika-jpg-300x225.webp 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/rodzaje-lipoprotein-infografika-jpg-696x522.webp 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 890px) 100vw, 890px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>&gt;&gt; Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej: <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/profil-lipidowy-czesc-1-triglicerydy\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Profil lipidowy \u2013 cz\u0119\u015b\u0107 1: Triglicerydy &#8211; Centrum Wiedzy ALAB laboratoria<\/a>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"przekszta\u0142cenie-lipoprotein\">W jaki spos\u00f3b nast\u0119puje przekszta\u0142cenie lipoprotein?&nbsp;&nbsp;<\/h3>\n\n\n\n<p><strong>Chylomikrony i VLDL <\/strong>s\u0105 metabolizowane w procesie hydrolizy ich triacylogliceroli. Natomiast <strong>lipoproteiny resztkowe<\/strong> pozostaj\u0105 w kr\u0105\u017ceniu i s\u0105 pobierane przez w\u0105trob\u0119. Niekt\u00f3re z resztkowych lipoprotein, np. IDL, kt\u00f3re powsta\u0142y z VLDL <strong>przechodz\u0105 w LDL.<\/strong> S\u0105 one pobierane przez w\u0105trob\u0119 i inne tkanki za po\u015brednictwem <strong>receptora LDL<\/strong>. Spos\u00f3b i wzajemne<strong> proporcje przekszta\u0142cania VLDL w LDL<\/strong> zale\u017c\u0105 w g\u0142\u00f3wnej mierze od wyj\u015bciowej zawarto\u015bci trigliceryd\u00f3w w VLDL. <strong>Du\u017ce VLDL<\/strong> (o wysokiej zwarto\u015bci trigliceryd\u00f3w) s\u0105 trudniej metabolizowane w kr\u0105\u017ceniu. Wyst\u0119puj\u0105 w wysokich st\u0119\u017ceniach przy stosowaniu diety wysokoenergetycznej, oty\u0142o\u015bci czy cukrzycy i s\u0105 przyczyn\u0105 <strong>hipertriglicerydemii.<\/strong>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"rozw\u00f3j-dyslipidemii\">Rozw\u00f3j dyslipidemii \u2013 zaburzenia budowy i funkcji lipoprotein&nbsp;&nbsp;<\/h2>\n\n\n\n<p>Wszystkie procesy wp\u0142ywaj\u0105ce na apoproteiny i ich receptory kom\u00f3rkowe prowadz\u0105 do<strong> zaburzenia budowy i funkcji lipoprotein oraz rozwoju dyslipidemii<\/strong>. Zmiany te mog\u0105 by\u0107 genetyczne (brak lub zmieniona aktywno\u015b\u0107 bia\u0142ka) lub mog\u0105 wynika\u0107 z modyfikacji chemicznych, takich jak:&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>glikacja w hiperglikemii,&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>metylacja czy hiperhomocysteinylacja w przypadku homocysteinemii,&nbsp;&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>modyfikacja oksydatywna w stresie oksydacyjnym jako odpowied\u017a immunologiczno-zapalna,&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>lipemia wyst\u0119puj\u0105ca po posi\u0142ku.&nbsp;<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>&gt;&gt; <strong>Wi\u0119cej informacji na temat stresu oksydacyjnego znajdziesz tutaj: <\/strong><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/stres-oksydacyjny-cz-1-reakcje-redoks-w-organizmach-zywych\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Stres oksydacyjny cz. 1 \u2013 reakcje redoks w organizmach \u017cywych &#8211; Centrum Wiedzy ALAB laboratoria<\/a>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Dyslipidemia jest poj\u0119ciem szerszym ni\u017c hiperlpidemia<\/strong>, poniewa\u017c nie wszystkie choroby, kt\u00f3rym towarzysz\u0105 zaburzenia lipidowe skutkuj\u0105 zmianami w st\u0119\u017ceniu cholesterolu i trgliceryd\u00f3w.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Triglicerydy<\/strong> (triacyloglicerole \u2013estry glicerolu i d\u0142ugo\u0142a\u0144cuchowych kwas\u00f3w t\u0142uszowych) s\u0105 g\u0142\u00f3wnymi lipidami zapasowymi, magazynowanymi w tkance t\u0142uszczowej. W przypadku mobilizacji t\u0142uszczu uwalniane s\u0105 wolne kwasy t\u0142uszczowe i glicerol. Wolne kwasy t\u0142uszczowe s\u0105 wa\u017cnym \u017ar\u00f3d\u0142em paliwa energetycznego.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"jak-klasyfikujemy-dyslipidemi\u0119\">Klasyfikacja dyslipidemii&nbsp;<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Klasyfikacja dyslipidemii dzieli je na pi\u0119\u0107 r\u00f3\u017cnych kategorii, zgodnie z fenotypem Fredricksona.&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"890\" height=\"593\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Wzory-lipoprotein-tabela-jpg.webp\" alt=\"wzory lipoprotein (fenotypy Fredricksona) tabela\" class=\"wp-image-13491\" style=\"width:890px;height:593px\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Wzory-lipoprotein-tabela-jpg.webp 890w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Wzory-lipoprotein-tabela-jpg-768x512.webp 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Wzory-lipoprotein-tabela-jpg-150x100.webp 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Wzory-lipoprotein-tabela-jpg-300x200.webp 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Wzory-lipoprotein-tabela-jpg-696x464.webp 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 890px) 100vw, 890px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Wzory lipoprotein (fenotypy Fredricksona)<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Fenotyp I <\/strong>\u2013<strong> <\/strong>to nieprawid\u0142owo\u015b\u0107 chylomikron\u00f3w, kt\u00f3ra powoduje wzrost trijgliceryd\u00f3w.&nbsp;&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Fenotyp IIa<\/strong> \u2013 to g\u0142\u00f3wnie nieprawid\u0142owo\u015bci w zakresie cholesterolu LDL. Ten fenotyp b\u0119dzie powodowa\u0107 wyra\u017any wzrost st\u0119\u017cenia ca\u0142kowitego cholesterolu i prawdopodobnie apolipoproteiny B.&nbsp;&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Fenotyp IIb <\/strong>\u2013 obejmuje nieprawid\u0142owo\u015bci w st\u0119\u017ceniu cholesterolu LDL i lipoprotein o bardzo ma\u0142ej g\u0119sto\u015bci (VLDL). Ten typ spowoduje, \u017ce cholesterol ca\u0142kowity i\/lub tr\u00f3jglicerydy b\u0119d\u0105 znacznie podwy\u017cszone, podobnie&nbsp;apolipoproteina B.&nbsp;&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Fenotyp III <\/strong>\u2013 to nieprawid\u0142owo\u015b\u0107 w zakresie pozosta\u0142o\u015bci VLDL i chylomikron\u00f3w, kt\u00f3ra skutkuje podwy\u017cszonym poziomem cholesterolu ca\u0142kowitego i tr\u00f3jgliceryd\u00f3w.&nbsp;&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Fenotyp IV <\/strong>\u2013 wyst\u0119puje g\u0142\u00f3wnie wtedy, gdy VLDL jest nieprawid\u0142owy i powoduje wzrost cholesterolu ca\u0142kowitego. Mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c wyst\u0119powa\u0107 z wysokimi tr\u00f3jglicerydami i niskim HDL.&nbsp;&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Fenotyp V<\/strong> \u2013 wyst\u0119puje, gdy chylomikrony i VLDL s\u0105 nieprawid\u0142owe, a triglicerydy wysokie. Poziomy st\u0119\u017ce\u0144 parametr\u00f3w lipidowych kszta\u0142tuj\u0105 si\u0119 powy\u017cej 90 percentyla.&nbsp;<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>&gt;&gt;<strong> Przeczytaj te\u017c:<\/strong> <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/ocet-jablkowy-wplyw-na-profil-lipidowy-i-poziom-glukozy\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Ocet jab\u0142kowy &#8211; wp\u0142yw na profil lipidowy i poziom glukozy na czczo. Czy warto go pi\u0107? &#8211; Centrum Wiedzy ALAB laboratoria<\/a>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/apolipoproteina-a1-apo-a1-i71\" target=\"_blank\" rel=\" noreferrer noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Badanie-apolipoproteiny-A1-Apo-A1.jpg\" alt=\"Badanie apolipoproteiny A1 (Apo A1) banerek\" class=\"wp-image-21340\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Badanie-apolipoproteiny-A1-Apo-A1.jpg 800w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Badanie-apolipoproteiny-A1-Apo-A1-768x192.jpg 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Badanie-apolipoproteiny-A1-Apo-A1-150x38.jpg 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Badanie-apolipoproteiny-A1-Apo-A1-300x75.jpg 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Badanie-apolipoproteiny-A1-Apo-A1-696x174.jpg 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"przyczyny-dyslipidemii\">G\u0142\u00f3wne przyczyny dyslipidemii&nbsp;<\/h2>\n\n\n\n<p>Przyczyny dyslipidemii mog\u0105 mie\u0107 charakter <strong>pierwotny<\/strong> (czyli uwarunkowany genetycznie) lub <strong>wt\u00f3rny<\/strong> \u2013 spowodowany stylem \u017cycia i innymi czynnikami.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Zar\u00f3wno przyczyny pierwotne, jak i wt\u00f3rne prowadz\u0105 do dyslipidemii w r\u00f3\u017cnym stopniu. Na przyk\u0142ad w rodzinnej <strong>hiperlipidemii z\u0142o\u017conej <\/strong>ekspresja mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 tylko w obecno\u015bci istotnych przyczyn wt\u00f3rnych.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/pakiet\/pakiet-lipidogram-extra\" target=\"_blank\" rel=\" noreferrer noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Badanie-lipidogram-extra-6-badan.jpg\" alt=\"Badanie lipidogram extra (6 badan\u0301) banerek\" class=\"wp-image-20866\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Badanie-lipidogram-extra-6-badan.jpg 800w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Badanie-lipidogram-extra-6-badan-768x192.jpg 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Badanie-lipidogram-extra-6-badan-150x38.jpg 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Badanie-lipidogram-extra-6-badan-300x75.jpg 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Badanie-lipidogram-extra-6-badan-696x174.jpg 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Pierwotnymi przyczynami dyslipidemii s\u0105 mutacje jednego lub wielu gen\u00f3w<\/strong>, kt\u00f3re powoduj\u0105 nadprodukcj\u0119 lub wadliwy klirens trigliceryd\u00f3w i LDL. Mog\u0105 te\u017c powodowa\u0107 niedostateczn\u0105 produkcj\u0119 lub nadmierny klirens HDL.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Wt\u00f3rne przyczyny dyslipidemii to:<\/strong>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>siedz\u0105cy tryb \u017cycia z nadmiernym spo\u017cyciem ca\u0142kowitej liczby kalorii, t\u0142uszcz\u00f3w nasyconych, cholesterolu i t\u0142uszcz\u00f3w trans;&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.msdmanuals.com\/professional\/endocrine-and-metabolic-disorders\/diabetes-mellitus-and-disorders-of-carbohydrate-metabolism\/diabetes-mellitus-dm\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">cukrzyca;<\/a>&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/przewlekla-choroba-nerek-objawy-przyczyny-powiklania-diagnostyka\/\">przewlek\u0142a choroba nerek<\/a>;&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>pierwotna marsko\u015b\u0107 \u017c\u00f3\u0142ciowa\u202fi inne cholestatyczne choroby w\u0105troby;&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/niedoczynnosc-tarczycy\/\">niedoczynno\u015b\u0107 tarczycy<\/a>;&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>nadu\u017cywanie alkoholu;&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>leki, takie jak: tiazydy, beta-blokery, retinoidy, wysoce aktywne leki przeciwretrowirusowe,\u202fcyklosporyna,\u202ftakrolimus, steroidy, progestageny, doustne\u202festrogeny. Leki te powoduj\u0105 mieszany efekt \u2013 zmniejszaj\u0105 cholesterol LDL i zwi\u0119kszaj\u0105 cholesterol HDL, a przy tym triglicerydy.&nbsp;<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Do wt\u00f3rnych przyczyn niskiego poziomu cholesterolu HDL<\/strong> zalicza si\u0119 palenie papieros\u00f3w, sterydy anaboliczne,\u202f<a href=\"https:\/\/www.msdmanuals.com\/professional\/infectious-diseases\/human-immunodeficiency-virus-hiv\/human-immunodeficiency-virus-hiv-infection\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">zaka\u017cenie wirusem HIV<\/a>\u202fi\u202fzesp\u00f3\u0142 nerczycowy.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p>Pi\u015bmiennictwo<\/p>\n\n\n\n<ol start=\"1\" class=\"wp-block-list\">\n<li>M. Kowara, M.Grabowski: <em>Dyslipidemia \u2013 rozpozna\u0107 i okie\u0142zna\u0107 wa\u017cny czynnik ryzyka chor\u00f3b sercowo-naczyniowych<\/em>, Kardiologia po dyplomie 2021.<\/li>\n\n\n\n<li>A.Dembi\u0144ka -Kie\u0107, J. Naskalski:<em> Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej<\/em>, Elsevier Urrban&amp;Partner, Wroc\u0142aw 2013.&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>R.M.Murray, D.Granner, V.Rodwell: <em>Biochemia Harpera<\/em>, PZWL, Warszawa 2016.&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>P. Dobrowolski, A.Prejbisz:<em> Poza cholesterol LDL \u2013 st\u0119\u017cenie cholesterolu nie-HDL jako wyk\u0142adnik aterogennej dyslipidemii, zespo\u0142u metabolicznego i ryzyka sercowo-naczyniowego<\/em>, Choroby Kardometaboliczne 2023.&nbsp;<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Na czym polega dyslipidemia i jakie s\u0105 jej przyczyny?\u00a0Dowiedz si\u0119 jakie konsekwencje mo\u017ce nie\u015b\u0107 dla organizmu zaburzenia r\u00f3wnowagi lipidowej.<\/p>\n","protected":false},"author":123,"featured_media":13111,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[11],"tags":[],"coauthors":[141],"class_list":{"0":"post-13333","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-choroby-ukladu-krazenia"},"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Dyslipidemia \u2013 co to jest i jak powstaje?\u00a0\u00a0 - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Na czym polega dyslipidemia i jakie s\u0105 jej przyczyny?\u00a0Dowiedz si\u0119 jakie konsekwencje mo\u017ce nie\u015b\u0107 dla organizmu zaburzenia r\u00f3wnowagi lipidowej.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/dyslipidemia-co-to-jest-i-jak-powstaje\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Dyslipidemia \u2013 co to jest i jak powstaje?\u00a0\u00a0 - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Na czym polega dyslipidemia i jakie s\u0105 jej przyczyny?\u00a0Dowiedz si\u0119 jakie konsekwencje mo\u017ce nie\u015b\u0107 dla organizmu zaburzenia r\u00f3wnowagi lipidowej.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/dyslipidemia-co-to-jest-i-jak-powstaje\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-04-30T08:00:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-02-10T14:27:52+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/dyslipidemia-jpg.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"801\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Agnieszka Kobiela-Mednis\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Agnieszka Kobiela-Mednis\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"7 minut\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label3\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data3\" content=\"Agnieszka Kobiela-Mednis\" \/>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Dyslipidemia \u2013 co to jest i jak powstaje?\u00a0\u00a0 - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","description":"Na czym polega dyslipidemia i jakie s\u0105 jej przyczyny?\u00a0Dowiedz si\u0119 jakie konsekwencje mo\u017ce nie\u015b\u0107 dla organizmu zaburzenia r\u00f3wnowagi lipidowej.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/dyslipidemia-co-to-jest-i-jak-powstaje\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Dyslipidemia \u2013 co to jest i jak powstaje?\u00a0\u00a0 - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","og_description":"Na czym polega dyslipidemia i jakie s\u0105 jej przyczyny?\u00a0Dowiedz si\u0119 jakie konsekwencje mo\u017ce nie\u015b\u0107 dla organizmu zaburzenia r\u00f3wnowagi lipidowej.","og_url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/dyslipidemia-co-to-jest-i-jak-powstaje\/","og_site_name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria","article_published_time":"2024-04-30T08:00:00+00:00","article_modified_time":"2025-02-10T14:27:52+00:00","og_image":[{"width":1200,"height":801,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/dyslipidemia-jpg.webp","type":"image\/webp"}],"author":"Agnieszka Kobiela-Mednis","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Agnieszka Kobiela-Mednis","Szacowany czas czytania":"7 minut","Written by":"Agnieszka Kobiela-Mednis"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/dyslipidemia-co-to-jest-i-jak-powstaje\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/dyslipidemia-co-to-jest-i-jak-powstaje\/"},"author":{"name":"Agnieszka Kobiela-Mednis","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/person\/6d7896bef11aea1ad92cc12ff38b670e"},"headline":"Dyslipidemia \u2013 co to jest i jak powstaje?\u00a0\u00a0","datePublished":"2024-04-30T08:00:00+00:00","dateModified":"2025-02-10T14:27:52+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/dyslipidemia-co-to-jest-i-jak-powstaje\/"},"wordCount":1346,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/dyslipidemia-co-to-jest-i-jak-powstaje\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/dyslipidemia-jpg.webp","articleSection":["Choroby serca i uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/dyslipidemia-co-to-jest-i-jak-powstaje\/","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/dyslipidemia-co-to-jest-i-jak-powstaje\/","name":"Dyslipidemia \u2013 co to jest i jak powstaje?\u00a0\u00a0 - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/dyslipidemia-co-to-jest-i-jak-powstaje\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/dyslipidemia-co-to-jest-i-jak-powstaje\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/dyslipidemia-jpg.webp","datePublished":"2024-04-30T08:00:00+00:00","dateModified":"2025-02-10T14:27:52+00:00","description":"Na czym polega dyslipidemia i jakie s\u0105 jej przyczyny?\u00a0Dowiedz si\u0119 jakie konsekwencje mo\u017ce nie\u015b\u0107 dla organizmu zaburzenia r\u00f3wnowagi lipidowej.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/dyslipidemia-co-to-jest-i-jak-powstaje\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/dyslipidemia-co-to-jest-i-jak-powstaje\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/dyslipidemia-co-to-jest-i-jak-powstaje\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/dyslipidemia-jpg.webp","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/dyslipidemia-jpg.webp","width":1200,"height":801,"caption":"dyslipidemia"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/dyslipidemia-co-to-jest-i-jak-powstaje\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Dyslipidemia \u2013 co to jest i jak powstaje?\u00a0\u00a0"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#website","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/","name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization","name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/alabek.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/alabek.jpg","width":1250,"height":1251,"caption":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/person\/6d7896bef11aea1ad92cc12ff38b670e","name":"Agnieszka Kobiela-Mednis","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/woman-150x150.png510376ddb3c99b233fa30c560b9695e9","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/woman-150x150.png","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/woman-150x150.png","caption":"Agnieszka Kobiela-Mednis"},"description":"Farmaceuta, diagnosta laboratoryjny z II st. specjalizacji z analityki klinicznej. Absolwentka Wydzia\u0142u Farmaceutycznego w Akademii Medycznej w Warszawie.","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/author\/agnieszka-kobiela-mednis\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13333","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/123"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13333"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13333\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21421,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13333\/revisions\/21421"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13111"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13333"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13333"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13333"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=13333"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}