{"id":13854,"date":"2024-05-23T14:00:00","date_gmt":"2024-05-23T12:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/sklep.alablaboratoria.pl\/centrum-wiedzy\/?p=13854"},"modified":"2024-05-23T14:00:00","modified_gmt":"2024-05-23T12:00:00","slug":"choroba-wilsona-jak-nadmiar-miedzi-wplywa-na-organizm","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/choroba-wilsona-jak-nadmiar-miedzi-wplywa-na-organizm\/","title":{"rendered":"Choroba Wilsona: jak nadmiar miedzi wp\u0142ywa na organizm?"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Choroba Wilsona, okre\u015blana przez niekt\u00f3rych jako zesp\u00f3\u0142 Wilsona, to schorzenie uwarunkowane genetycznie, kt\u00f3re mo\u017ce powodowa\u0107 nie tylko uszkodzenie w\u0105troby, ale r\u00f3wnie\u017c prowadzi\u0107 do wyst\u0105pienia zaburze\u0144 neurologicznych i psychiatrycznych. Jakie s\u0105 przyczyny choroby Wilsona i jak mo\u017cna leczy\u0107 to schorzenie? Czy choroba Wilsona u dzieci to mo\u017cliwa sytuacja kliniczna?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Spis tre\u015bci:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"#Co-to-jest-choroba-Wilsona\">Co to jest choroba Wilsona?<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Jakie-s\u0105-przyczyny-choroby-Wilsona\">Jakie s\u0105 przyczyny choroby Wilsona?<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Choroba-Wilsona---objawy\">Choroba Wilsona &#8211; objawy<\/a>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"#Choroba-Wilsona-\u2013-objawy-kliniczne\">Choroba Wilsona \u2013 objawy kliniczne<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Choroba-Wilsona---objawy-neurologiczne\">Choroba Wilsona &#8211; objawy neurologiczne<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Choroba-Wilsona---objawy-psychiatryczne\">Choroba Wilsona &#8211; objawy psychiatryczne<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Diagnostyka-choroby-Wilsona\">Diagnostyka choroby Wilsona<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Choroba-Wilsona---leczenie\">Choroba Wilsona &#8211; leczenie<\/a>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"#Choroba-Wilsona---dieta\">Choroba Wilsona &#8211; dieta<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Choroba-Wilsona---rokowania\">Choroba Wilsona &#8211; rokowania<\/a><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Co-to-jest-choroba-Wilsona\">Co to jest choroba Wilsona?<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Choroba Wilsona to schorzenie genetyczne, kt\u00f3rego istot\u0105 jest upo\u015bledzenie wydalania miedzi z \u017c\u00f3\u0142ci\u0105, co prowadzi do gromadzenia si\u0119 tego pierwiastka w obr\u0119bie tkanek i ich uszkodzenia<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Objawy tej choroby mog\u0105 dotyczy\u0107 wielu uk\u0142ad\u00f3w i narz\u0105d\u00f3w i bywaj\u0105 niespecyficzne, co utrudnia postawienie rozpoznania. <strong>Choroba Wilsona ujawnia si\u0119 najcz\u0119\u015bciej mi\u0119dzy 5. a 40. rokiem \u017cycia<\/strong>, co oznacza, \u017ce schorzenie mo\u017ce by\u0107 zdiagnozowane r\u00f3wnie\u017c u dzieci.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Jakie-s\u0105-przyczyny-choroby-Wilsona\">Jakie s\u0105 przyczyny choroby Wilsona?<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Za pojawienie si\u0119 choroby odpowiadania obecno\u015b\u0107 mutacji w obr\u0119bie genu ATP7B zlokalizowanego na chromosomie 13<\/strong>. Schorzenie to dziedziczone jest w spos\u00f3b autosomalny recesywny, co oznacza, \u017ce <strong>ryzyko wyst\u0105pienia choroby wynosi 25% w odniesieniu do rodze\u0144stwa chorego<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Gen ATP7B odpowiada za kodowanie bia\u0142ka, kt\u00f3re warunkuje wbudowywanie miedzi w specjalne struktury bia\u0142kowe. Nieprawid\u0142owe funkcjonowanie tego bia\u0142ka prowadzi do gromadzenia si\u0119 miedzi w w\u0105trobie, a nast\u0119pnie w m\u00f3zgu, rog\u00f3wce, nerkach i sercu.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Choroba-Wilsona---objawy\">Choroba Wilsona &#8211; objawy<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Jakie objawy daje choroba Wilsona?<\/strong> Najwa\u017cniejsze symptomy tego schorzenia wynikaj\u0105 z uszkodzenia w\u0105troby oraz uk\u0142adu nerwowego, co <strong>prowadzi do pojawienia si\u0119 objaw\u00f3w psychiatrycznych i neurologicznych<\/strong>, kt\u00f3re zostan\u0105 om\u00f3wione w dalszej cz\u0119\u015bci tego artyku\u0142u.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Choroba-Wilsona-\u2013-objawy-kliniczne\">Choroba Wilsona \u2013 objawy kliniczne<\/h3>\n\n\n\n<p><strong>Objawy kliniczne choroby Wilsona<\/strong>, wynikaj\u0105ce z uszkodzenia w\u0105troby to przede wszystkim:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>powi\u0119kszenie w\u0105troby,<\/li>\n\n\n\n<li>\u017c\u00f3\u0142taczka,<\/li>\n\n\n\n<li>zaburzenia krzepni\u0119cia,<\/li>\n\n\n\n<li>spadek masy cia\u0142a,<\/li>\n\n\n\n<li>nudno\u015bci, wymioty,<\/li>\n\n\n\n<li>wzd\u0119cia,<\/li>\n\n\n\n<li>b\u00f3le brzucha,<\/li>\n\n\n\n<li>os\u0142abienie.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Zmiany w innych narz\u0105dach i uk\u0142adach, o kt\u00f3rych r\u00f3wnie\u017c warto wspomnie\u0107 to:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>pier\u015bcie\u0144 Kaysera i Fleischera &#8211; czyli br\u0105zowe zabarwienie rog\u00f3wki, obserwowane w badaniu okulistycznym,<\/li>\n\n\n\n<li>za\u0107ma,<\/li>\n\n\n\n<li>niedokrwisto\u015b\u0107,<\/li>\n\n\n\n<li>zaburzenia rytmu serca,<\/li>\n\n\n\n<li>osteoporoza,<\/li>\n\n\n\n<li>b\u00f3le staw\u00f3w,<\/li>\n\n\n\n<li>niedoczynno\u015b\u0107 tarczycy i objawy z ni\u0105 zwi\u0105zane,<\/li>\n\n\n\n<li>zaburzenia p\u0142odno\u015bci,<\/li>\n\n\n\n<li>zaburzenia dojrzewania.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Choroba-Wilsona---objawy-neurologiczne\">Choroba Wilsona &#8211; objawy neurologiczne<\/h3>\n\n\n\n<p><strong>Objawy neurologiczne<\/strong> <strong>prezentuje oko\u0142o 40-50% chorych<\/strong>. Najcz\u0119stsze z nich to:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>dr\u017cenia,<\/li>\n\n\n\n<li>sztywno\u015b\u0107 &#8211; jak w chorobie Parkinsona,<\/li>\n\n\n\n<li>ataksja &#8211; a wi\u0119c niezborno\u015b\u0107 ruchowa,<\/li>\n\n\n\n<li>dystonie &#8211; wyst\u0119powanie ruch\u00f3w mimowolnych, pierwsze objawy choroby Wilsona cz\u0119sto manifestuje si\u0119 w\u0142a\u015bnie jako dystonie,<\/li>\n\n\n\n<li>dyzartria &#8211; czyli zaburzenia mowy.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Choroba-Wilsona---objawy-psychiatryczne\">Choroba Wilsona &#8211; objawy psychiatryczne<\/h3>\n\n\n\n<p><strong>Objawy psychiatryczne<\/strong> <strong>wyst\u0119puj\u0105 rzadziej, ni\u017c neurologiczne, dotycz\u0105 bowiem oko\u0142o 10% chorych<\/strong>. W tym przypadku obserwujemy przede wszystkim:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>zaburzenia osobowo\u015bci,<\/li>\n\n\n\n<li>chwiejno\u015b\u0107 nastroju,<\/li>\n\n\n\n<li>zaburzenia koncentracji i uwagi,<\/li>\n\n\n\n<li>zaburzenia pami\u0119ci,<\/li>\n\n\n\n<li>psychozy.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Diagnostyka-choroby-Wilsona\">Diagnostyka choroby Wilsona<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Diagnostyka schorzenia obejmuje wykonanie zar\u00f3wno bada\u0144 biochemicznych, genetycznych, jak i obrazowych<\/strong>. W przebiegu choroby Wilsona wykonuje si\u0119 takie badania laboratoryjne jak:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>oznaczenie enzym\u00f3w w\u0105trobowych<\/strong> &#8211; klasycznie obserwujemy zwi\u0119kszenie ich aktywno\u015bci,<\/li>\n\n\n\n<li><strong>ocena st\u0119\u017cenia ceruloplazminy w surowicy<\/strong> &#8211; w przebiegu choroby Wilsona dochodzi do obni\u017cenia jej st\u0119\u017cenia,<\/li>\n\n\n\n<li><strong>oznaczenie st\u0119\u017cenia miedzi w surowicy<\/strong> &#8211; jest ono typowo obni\u017cone,<\/li>\n\n\n\n<li><strong>ocena wydalania miedzi z moczem<\/strong> &#8211; uwa\u017cane jest za najlepsze badanie przesiewowe, chorob\u0119 cechuje wzrost st\u0119\u017cenia miedzi w moczu.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/ceruloplazmina-i95\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Badanie-ceruloplazminy-jpg.webp\" alt=\"badanie ceruloplazminy\" class=\"wp-image-15274\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Badanie-ceruloplazminy-jpg.webp 800w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Badanie-ceruloplazminy-jpg-768x192.webp 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Badanie-ceruloplazminy-jpg-150x38.webp 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Badanie-ceruloplazminy-jpg-300x75.webp 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Badanie-ceruloplazminy-jpg-696x174.webp 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/miedz-w-moczu-g68\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Badanie-miedzi-w-moczu-jpg.webp\" alt=\"\" class=\"wp-image-8858\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Badanie-miedzi-w-moczu-jpg.webp 800w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Badanie-miedzi-w-moczu-jpg-768x192.webp 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Badanie-miedzi-w-moczu-jpg-150x38.webp 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Badanie-miedzi-w-moczu-jpg-300x75.webp 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Badanie-miedzi-w-moczu-jpg-696x174.webp 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>W\u015br\u00f3d bada\u0144 obrazowych zastosowanie znajduje ultrasonografia, ale r\u00f3wnie\u017c tomografia komputerowa i rezonans magnetyczny<\/strong>. W badaniach tych uwidacznia si\u0119 typowo powi\u0119kszenie w\u0105troby, cechy nadci\u015bnienia wrotnego, a tak\u017ce zmiany w uk\u0142adzie nerwowym (rezonans magnetyczny). Rzadziej wykonuje si\u0119 <strong>badanie histologiczne wycinka w\u0105troby<\/strong>, w kt\u00f3rym zauwa\u017calne jest przede wszystkim marsko\u015b\u0107, w\u0142\u00f3knienie tkanek oraz cechy zapalenia w\u0105troby.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Podstaw\u0105 postawienia rozpoznania choroby Wilsona jest wykonanie bada\u0144 genetycznych<\/strong>, wykrywaj\u0105cych mutacje wspomnianego ju\u017c genu ATP7B. Badania te powinno si\u0119 wykona\u0107 u krewnych pierwszego stopnia i u ka\u017cdego pacjenta spokrewnionego, je\u017celi obecne s\u0105 objawy nasuwaj\u0105ce podejrzenie choroby Wilsona.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/atp7b-choroba-wilsona-identyfikacja-najczestszej-mutacji-phis1069gln-oraz-innych-mutacji-wystepujacych-w-eksonie-15-genu-atp7b-choroba-wilsona-metoda-sekwencjonowania-sangera\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Choroba-Wilsona-\u2013-badanie-genetyczne-mutacje-w-genie-ATP7B-jpg.webp\" alt=\"Choroba Wilsona \u2013 badanie genetyczne (mutacje w genie ATP7B)\" class=\"wp-image-15985\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Choroba-Wilsona-\u2013-badanie-genetyczne-mutacje-w-genie-ATP7B-jpg.webp 800w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Choroba-Wilsona-\u2013-badanie-genetyczne-mutacje-w-genie-ATP7B-jpg-768x192.webp 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Choroba-Wilsona-\u2013-badanie-genetyczne-mutacje-w-genie-ATP7B-jpg-150x38.webp 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Choroba-Wilsona-\u2013-badanie-genetyczne-mutacje-w-genie-ATP7B-jpg-300x75.webp 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Choroba-Wilsona-\u2013-badanie-genetyczne-mutacje-w-genie-ATP7B-jpg-696x174.webp 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/miedz-w-surowicy-g68\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Badanie-miedzi-we-krwi-1-jpg.webp\" alt=\"\" class=\"wp-image-8856\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Badanie-miedzi-we-krwi-1-jpg.webp 800w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Badanie-miedzi-we-krwi-1-jpg-768x192.webp 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Badanie-miedzi-we-krwi-1-jpg-150x38.webp 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Badanie-miedzi-we-krwi-1-jpg-300x75.webp 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Badanie-miedzi-we-krwi-1-jpg-696x174.webp 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Choroba-Wilsona---leczenie\">Choroba Wilsona &#8211; leczenie<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>W leczeniu choroby Wilsona wykorzystuje si\u0119 \u015brodki chelatuj\u0105ce<\/strong>, a wi\u0119c wi\u0105\u017c\u0105ce mied\u017a, do kt\u00f3rych nale\u017cy penicylamina oraz trientyna, dost\u0119pna w ramach programu lekowego.<\/p>\n\n\n\n<p>W celu leczenia uzupe\u0142niaj\u0105cego lub <strong>u pacjent\u00f3w, kt\u00f3rzy nie mog\u0105 przyjmowa\u0107 lek\u00f3w chelatuj\u0105cych, zastosowanie znajduje podawanie cynku<\/strong>. Pierwiastek ten hamuje wch\u0142anianie miedzi w przewodzie pokarmowym, przez co zmniejsza zawarto\u015b\u0107 miedzi w organizmie.<\/p>\n\n\n\n<p>W zaawansowanych postaciach choroby konieczne mo\u017ce by\u0107 wykonanie <strong>przeszczepu w\u0105troby<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Choroba-Wilsona---dieta\">Choroba Wilsona &#8211; dieta<\/h3>\n\n\n\n<p><strong>Zmiana stylu \u017cycia i stosowanie odpowiedniej diety jest r\u00f3wnie\u017c bardzo istotne w terapii choroby Wilsona.<\/strong> <strong>Spo\u017cywanie alkoholu jest bezwzgl\u0119dnie przeciwwskazane<\/strong>. Co wi\u0119cej, pacjenci powinni unika\u0107 pokarm\u00f3w bogatych w mied\u017a, do kt\u00f3rych zaliczamy:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>orzechy,<\/li>\n\n\n\n<li>czekolad\u0119,<\/li>\n\n\n\n<li>soj\u0119,<\/li>\n\n\n\n<li>grzyby,<\/li>\n\n\n\n<li>w\u0105tr\u00f3bk\u0119,<\/li>\n\n\n\n<li>owoce morza, w tym ma\u0142\u017ce.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Choroba-Wilsona---rokowania\">Choroba Wilsona &#8211; rokowania<\/h2>\n\n\n\n<p>Rokowanie co do zdrowia i dalszego prze\u017cycia zale\u017cy przede wszystkim od tego, w kt\u00f3rym momencie zosta\u0142o wdro\u017cone leczenie. <strong>Im p\u00f3\u017aniej dojdzie do postawienia diagnozy i w\u0142\u0105czenia odpowiedniego leczenia, tym wi\u0119ksze ryzyko powa\u017cnych sytuacji klinicznych,<\/strong> takich jak ostra niewydolno\u015b\u0107 w\u0105troby, kt\u00f3ra grozi zgonem pacjenta.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Na wczesne postawienie rozpoznania pozwalaj\u0105 przede wszystkim badania genetyczne<\/strong>, dzi\u0119ki kt\u00f3rym mo\u017cliwe jest potwierdzenie choroby u jeszcze bezobjawowych cz\u0142onk\u00f3w rodziny. Daje to szanse na wczesne w\u0142\u0105czenie leczenia i tym samym unikni\u0119cie powa\u017cnych powik\u0142a\u0144.<\/p>\n\n\n\n<p>Podsumowuj\u0105c, <strong>choroba Wilsona to powa\u017cne schorzenie, kt\u00f3re nie zawsze jest \u0142atwe do zdiagnozowania<\/strong>. Zdarza si\u0119, \u017ce pacjenci z ma\u0142o swoistymi objawami d\u0142ugo czekaj\u0105 na znalezienie przyczyny tych symptom\u00f3w. <strong>Leczeniem choroby Wilsona zajmuj\u0105 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie lekarze interni\u015bci, a tak\u017ce hepatolodzy i neurolodzy<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Z objawami, kt\u00f3re mog\u0105 \u015bwiadczy\u0107 o chorobie Wilsona warto uda\u0107 si\u0119 do lekarza rodzinnego, kt\u00f3ry zadecyduje o dalszym post\u0119powaniu i w razie potrzeby skieruje pacjenta do odpowiedniego specjalisty.<\/p>\n\n\n\n<p>&gt;&gt;&gt; <strong>Przeczytaj te\u017c: <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/miedz-w-organizmie-zapotrzebowanie-rola-zrodla-miedzi-w-diecie\/\">Mied\u017a w organizmie &#8211; zapotrzebowanie, rola, \u017ar\u00f3d\u0142a miedzi w diecie<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p><strong>Bibliografia<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\" type=\"1\" start=\"1\">\n<li>P. Gajewski, Interna Szczeklika. Podr\u0119cznik chor\u00f3b wewn\u0119trznych, Medycyna Praktyczna, Krak\u00f3w 2019\/2020,<\/li>\n\n\n\n<li>K. Dzie\u017cyc i inni, Choroby genetyczne OUN przebiegaj\u0105ce z gromadzeniem metali: \u017celaza, manganu i miedzi \u2013 schematy diagnostyczno-lecznicze, Neurologia po Dyplomie, 2017\/14,<\/li>\n\n\n\n<li>K. Dzie\u017cyc i inni, Families with Wilson\u2019s disease in subsequent generations: clinical and genetic analysis, Mov Disord 2014;29:1828-32.<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Choroba Wilsona mo\u017ce powodowa\u0107 uszkodzenie w\u0105troby, ale nie tylko. Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej na temat tej choroby.<\/p>\n","protected":false},"author":165,"featured_media":13858,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[21],"tags":[],"coauthors":[176],"class_list":{"0":"post-13854","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-genetyka"},"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.5 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Choroba Wilsona: jak nadmiar miedzi wp\u0142ywa na organizm? - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Choroba Wilsona to schorzenie uwarunkowane genetycznie, kt\u00f3re mo\u017ce powodowa\u0107 m.in. uszkodzenie w\u0105troby. Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej o tej chorobie.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/choroba-wilsona-jak-nadmiar-miedzi-wplywa-na-organizm\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Choroba Wilsona: jak nadmiar miedzi wp\u0142ywa na organizm? - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Choroba Wilsona to schorzenie uwarunkowane genetycznie, kt\u00f3re mo\u017ce powodowa\u0107 m.in. uszkodzenie w\u0105troby. Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej o tej chorobie.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/choroba-wilsona-jak-nadmiar-miedzi-wplywa-na-organizm\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-05-23T12:00:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/choroba_wilsona-jpg.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2025\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1519\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Katarzyna Banaszczyk\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Katarzyna Banaszczyk\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"7 minut\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label3\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data3\" content=\"Katarzyna Banaszczyk\" \/>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Choroba Wilsona: jak nadmiar miedzi wp\u0142ywa na organizm? - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","description":"Choroba Wilsona to schorzenie uwarunkowane genetycznie, kt\u00f3re mo\u017ce powodowa\u0107 m.in. uszkodzenie w\u0105troby. Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej o tej chorobie.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/choroba-wilsona-jak-nadmiar-miedzi-wplywa-na-organizm\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Choroba Wilsona: jak nadmiar miedzi wp\u0142ywa na organizm? - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","og_description":"Choroba Wilsona to schorzenie uwarunkowane genetycznie, kt\u00f3re mo\u017ce powodowa\u0107 m.in. uszkodzenie w\u0105troby. Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej o tej chorobie.","og_url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/choroba-wilsona-jak-nadmiar-miedzi-wplywa-na-organizm\/","og_site_name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria","article_published_time":"2024-05-23T12:00:00+00:00","og_image":[{"width":2025,"height":1519,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/choroba_wilsona-jpg.webp","type":"image\/webp"}],"author":"Katarzyna Banaszczyk","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Katarzyna Banaszczyk","Szacowany czas czytania":"7 minut","Written by":"Katarzyna Banaszczyk"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/choroba-wilsona-jak-nadmiar-miedzi-wplywa-na-organizm\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/choroba-wilsona-jak-nadmiar-miedzi-wplywa-na-organizm\/"},"author":{"name":"Katarzyna Banaszczyk","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/person\/308fb46be1959418e2e115e61c335941"},"headline":"Choroba Wilsona: jak nadmiar miedzi wp\u0142ywa na organizm?","datePublished":"2024-05-23T12:00:00+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/choroba-wilsona-jak-nadmiar-miedzi-wplywa-na-organizm\/"},"wordCount":1100,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/choroba-wilsona-jak-nadmiar-miedzi-wplywa-na-organizm\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/choroba_wilsona-jpg.webp","articleSection":["Genetyka"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/choroba-wilsona-jak-nadmiar-miedzi-wplywa-na-organizm\/","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/choroba-wilsona-jak-nadmiar-miedzi-wplywa-na-organizm\/","name":"Choroba Wilsona: jak nadmiar miedzi wp\u0142ywa na organizm? - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/choroba-wilsona-jak-nadmiar-miedzi-wplywa-na-organizm\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/choroba-wilsona-jak-nadmiar-miedzi-wplywa-na-organizm\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/choroba_wilsona-jpg.webp","datePublished":"2024-05-23T12:00:00+00:00","description":"Choroba Wilsona to schorzenie uwarunkowane genetycznie, kt\u00f3re mo\u017ce powodowa\u0107 m.in. uszkodzenie w\u0105troby. Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej o tej chorobie.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/choroba-wilsona-jak-nadmiar-miedzi-wplywa-na-organizm\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/choroba-wilsona-jak-nadmiar-miedzi-wplywa-na-organizm\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/choroba-wilsona-jak-nadmiar-miedzi-wplywa-na-organizm\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/choroba_wilsona-jpg.webp","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/choroba_wilsona-jpg.webp","width":2025,"height":1519,"caption":"choroba Wilsona"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/choroba-wilsona-jak-nadmiar-miedzi-wplywa-na-organizm\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Choroba Wilsona: jak nadmiar miedzi wp\u0142ywa na organizm?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#website","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/","name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization","name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/alabek.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/alabek.jpg","width":1250,"height":1251,"caption":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/person\/308fb46be1959418e2e115e61c335941","name":"Katarzyna Banaszczyk","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Katarzyna-Banaszczyk-150x150.jpgdd037207674aeb9b7e97c9616a0cf536","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Katarzyna-Banaszczyk-150x150.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Katarzyna-Banaszczyk-150x150.jpg","caption":"Katarzyna Banaszczyk"},"description":"Lekarka w trakcie specjalizacji z dermatologii i wenerologii. Absolwentka Collegium Medicum UMK im. Ludwika Rydygiera w Bydgoszczy. Wyk\u0142adowca akademicki Collegium Medicum im. W\u0142adys\u0142awa Biega\u0144skiego w Cz\u0119stochowie.","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/author\/katarzyna-banaszczyk\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13854","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/165"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13854"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13854\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13858"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13854"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13854"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13854"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=13854"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}