{"id":14862,"date":"2024-06-28T07:00:00","date_gmt":"2024-06-28T05:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/sklep.alablaboratoria.pl\/centrum-wiedzy\/?p=14862"},"modified":"2024-06-28T07:00:00","modified_gmt":"2024-06-28T05:00:00","slug":"trad-relikt-minionych-wiekow-czy-trad-jest-uleczalny","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/trad-relikt-minionych-wiekow-czy-trad-jest-uleczalny\/","title":{"rendered":"Tr\u0105d \u2013 relikt minionych wiek\u00f3w?\u00a0Czy tr\u0105d jest uleczalny?"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Tr\u0105d, zwany inaczej chorob\u0105 Hansena, w naszej szeroko\u015bci geograficznej i rzeczywisto\u015bci XXI wieku jest kojarzony g\u0142\u00f3wnie z kartami historii biblijnych. Nie jest to jednak r\u00f3wnoznaczne z brakiem wyst\u0119powania tej choroby. Przeciwnie, podobnie jak inne choroby zaka\u017ane uznawane za relikty minionych wiek\u00f3w, tr\u0105d jest nadal obecny. Jak si\u0119 objawia? Kto jest szczeg\u00f3lnie nara\u017cony na zachorowanie? Czy istniej\u0105 skuteczne metody leczenia? Przeczytaj, a znajdziesz odpowied\u017a na te i wiele innych pyta\u0144.<\/strong>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Spis tre\u015bci:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"#Tr\u0105d-co-to-za-choroba\">Tr\u0105d \u2013 co to za choroba i jakie s\u0105 jej przyczyny?&nbsp;<\/a>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"#Jak-dochodzi-do-zaka\u017cenia-tr\u0105dem\">Jak dochodzi do zaka\u017cenia tr\u0105dem?&nbsp;<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Kto-jest-nara\u017cony-na-zaka\u017cenie-tr\u0105dem\">Kto jest nara\u017cony na zaka\u017cenie tr\u0105dem?&nbsp;<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Jakie-s\u0105-objawy-tr\u0105du\">Jakie s\u0105 objawy tr\u0105du?&nbsp;<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Tr\u0105d-diagnostyka-choroby\">Tr\u0105d \u2013 diagnostyka choroby&nbsp;<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Leczenie-tr\u0105du\">Na czym polega leczenie tr\u0105du?&nbsp;<\/a>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"#Czy-tr\u0105d-jest-uleczalny\">Czy tr\u0105d jest uleczalny?&nbsp;<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Tr\u0105d\">Tr\u0105d \u2013 podsumowanie&nbsp;informacji&nbsp;<\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Tr\u0105d-co-to-za-choroba\">Tr\u0105d \u2013 co to za choroba i jakie s\u0105 jej przyczyny?&nbsp;<\/h2>\n\n\n\n<p>Tr\u0105d jest chorob\u0105 zaka\u017an\u0105 wywo\u0142ywan\u0105 przez bakteri\u0119 <em>Mycobacterium leprae<\/em>. Jest to mikrobiologicznie kwasoodporna, gram-dodatnia pa\u0142eczka, kt\u00f3ra namna\u017ca si\u0119 wewn\u0105trzkom\u00f3rkowo.<strong> <\/strong>Wykazuje ona zdolno\u015b\u0107 do wnikania do<strong> fagocyt\u00f3w w sk\u00f3rze <\/strong>i do tzw. <strong>kom\u00f3rek Schwanna <\/strong>(buduj\u0105cych os\u0142onki nerw\u00f3w), kt\u00f3re znajduj\u0105 si\u0119 w nerwach obwodowych. Ta podstawowa charakterystyka bakterii pozwala zrozumie\u0107 objawy, przebieg i powik\u0142ania nieleczonego tr\u0105du.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Jak-dochodzi-do-zaka\u017cenia-tr\u0105dem\">Jak dochodzi do zaka\u017cenia tr\u0105dem?&nbsp;<\/h3>\n\n\n\n<p>W wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w <strong>tr\u0105d lepromatyczny przenosi si\u0119 z osoby na osob\u0119 <\/strong>poprzez kontakt z pacjentami nieleczonymi, o wysokim wska\u017aniku namna\u017cania si\u0119 bakterii. Pr\u0105tki <em>M. leprae <\/em>bytuj\u0105 w zmianach sk\u00f3rnych, mleku matki, \u015brodowisku i zwierz\u0119tach \u2013 jednak g\u0142\u00f3wn\u0105 drog\u0105 transmisji s\u0105 drogi oddechowe. Wed\u0142ug wytycznych <strong>\u015awiatowej Organizacji Zdrowia<\/strong> nie mo\u017cna ca\u0142kowicie wykluczy\u0107 ich przeniesienia przez kontakt ze sk\u00f3r\u0105 lub w inny spos\u00f3b. Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce g\u0142\u00f3wnym naturalnym rezerwuarem tych bakterii jest cz\u0142owiek. Istniej\u0105 tak\u017ce doniesienia o naturalnie zaka\u017conych pancernikach i wiewi\u00f3rkach, st\u0105d niewielka cz\u0119\u015b\u0107 przypadk\u00f3w mo\u017ce by\u0107 konsekwencj\u0105 kontaktu z tymi zwierz\u0119tami.&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Kto-jest-nara\u017cony-na-zaka\u017cenie-tr\u0105dem\">Kto jest nara\u017cony na zaka\u017cenie tr\u0105dem?&nbsp;<\/h3>\n\n\n\n<p><strong>Tr\u0105d wyst\u0119puje endemicznie w krajach tropikalnych<\/strong>, szczeg\u00f3lnie tych s\u0142abo rozwini\u0119tych. W Polsce choroba nie wyst\u0119puje. Wed\u0142ug danych<strong> Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego<\/strong> (zaktualizowanych 23 kwietnia br.) liczba zachorowa\u0144 na choroby tropikalne (do kt\u00f3rych zalicza si\u0119 tr\u0105d) <strong>w roku 2023 wynios\u0142a 140 przypadk\u00f3w. <\/strong>Podr\u00f3\u017cuj\u0105c do kraj\u00f3w, gdzie choroba Hansena jest obecna, warto zna\u0107 czynniki ryzyka zachorowania, tj.:&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>przebywanie w tych samych pomieszczeniach co osoba zaka\u017cona;&nbsp;<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>choroby obni\u017caj\u0105ce odporno\u015b\u0107 i\/lub przyjmowanie lek\u00f3w immunosupresyjnych. WHO podaje, \u017ce u 95% os\u00f3b nara\u017conych na kontakt z <em>M.leprae <\/em>nie rozwinie si\u0119 tr\u0105d;&nbsp;<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>brak szczepienia przeciwko gru\u017alicy. Szczepionka BCG wykazuje dzia\u0142anie ochronne przeciwko zaka\u017ceniu <em>M.leprae<\/em>;&nbsp;<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>podatno\u015b\u0107 genetyczna (mutacja w genie MRC1).&nbsp;<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>&gt;&gt; Mo\u017ce zainteresowa\u0107 Ci\u0119 te\u017c:<\/strong> <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/choroby-zakazne-w-polsce-podsumowanie-2023-roku\/\">Choroby zaka\u017ane 2023 \u2013 podsumowanie<\/a><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Jakie-s\u0105-objawy-tr\u0105du\">Jakie s\u0105 objawy tr\u0105du?&nbsp;<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Czas inkubacji po zara\u017ceniu <\/strong>jest zmienny i wynosi <strong>od 2 do 20 lat lub d\u0142u\u017cej<\/strong>. Choroba jawna wyst\u0119puje jednak tylko u oko\u0142o <strong>5\u201310% zaka\u017conych os\u00f3b<\/strong>. Klasyfikacja tr\u0105du obejmuje dwie g\u0142\u00f3wne postacie (w zale\u017cno\u015bci od tempa namna\u017cania si\u0119 bakterii):&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>posta\u0107 tuberkuloidowa <\/strong>(liczba pr\u0105tk\u00f3w niewielka) \u2013 dominuj\u0105 sk\u0105pe, dobrze odgraniczone odbarwienia sk\u00f3ry, lokalizuj\u0105ce si\u0119 asymetrycznie. Jest obecne uszkodzenie nerw\u00f3w po\u0142o\u017conych powierzchownie, co objawia si\u0119 zaburzeniami czucia, wt\u00f3rnie urazami, niekiedy zanikami mi\u0119\u015bni i zniekszta\u0142ceniami staw\u00f3w;&nbsp;<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>posta\u0107 lepromatyczna<\/strong> (du\u017ca liczba pr\u0105tk\u00f3w) \u2013 zmiany sk\u00f3rne s\u0105 asymetryczne i bardzo heterogenne, obejmuj\u0105 grudki, odbarwienia i nacieki, a tak\u017ce deformacj\u0119 ma\u0142\u017cowin usznych, obrz\u0119k czo\u0142a, zapadni\u0119cie nosa (co daje tzw. lwi\u0105 twarz). Zmiany pojawiaj\u0105 si\u0119 tak\u017ce na b\u0142onie \u015bluzowej nosa (st\u0105d wydzielina jest silnie zaka\u017ana), na rog\u00f3wce i spoj\u00f3wkach.&nbsp;<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>&gt;&gt; Sprawd\u017a: <\/strong><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/przebarwienia-skory-przyczyny-diagnostyka-i-terapia\/\">Przebarwienia sk\u00f3ry: przyczyny, diagnostyka, terapia <\/a><\/p>\n\n\n\n<p>W zale\u017cno\u015bci od charakteru zmian i przebiegu klinicznego mi\u0119dzynarodowa klasyfikacja chor\u00f3b (ICD-10) wyr\u00f3\u017cnia <strong>tr\u0105d tuberkuloidowy, graniczny tuberkuloidowy, graniczny, graniczny lepromatyczny i lepromatyczny.<\/strong>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Tr\u0105d-diagnostyka-choroby\">Tr\u0105d \u2013 diagnostyka choroby&nbsp;<\/h2>\n\n\n\n<p>Aktualne wytyczne \u015awiatowej Organizacji Zdrowia podaj\u0105, \u017ce w przypadku klinicznego podejrzenia i\/lub rozpoznania tr\u0105du nale\u017cy przeprowadzi\u0107:&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>testy PCR\u00a0wykrywaj\u0105ce kwasy nukleinowe, antygeny lub inne sk\u0142adniki <em>M. leprae<\/em>;\u00a0<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>testy wykrywaj\u0105ce biomarkery gospodarza, takie jak przeciwcia\u0142a (przeciwko PGL-1 lub NDO-LID); chemokiny i cytokiny (tj. IP-10, IL-10) lub wykrywaj\u0105ce przeciwcia\u0142a wraz z chemokinami i cytokinami;&nbsp;<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>badanie, kt\u00f3re uwidoczni nast\u0119pstwa zaka\u017cenia, takie jak obrz\u0119k nerw\u00f3w (np. USG);&nbsp;<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>badanie neurologiczne w celu identyfikacji: czucia w odbarwionym lub zaczerwienionym miejscu na sk\u00f3rze, pogrubionego lub powi\u0119kszonego nerwu obwodowego z utrat\u0105 czucia i\/lub os\u0142abieniem mi\u0119\u015bni zaopatrywanych przez ten nerw;&nbsp;<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>w przypadkach w\u0105tpliwych biopsj\u0119 sk\u00f3ry lub nerwu (na obecno\u015b\u0107 pa\u0142eczek kwasoodpornych).&nbsp;<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>U os\u00f3b z kontaktu z osob\u0105 zaka\u017con\u0105 (w tym domownik\u00f3w, oraz wszystkich os\u00f3b, z kt\u00f3rymi nastapi\u0142y kontakty towarzyskie) rekomendowane jest wykonanie wymienionych wy\u017cej bada\u0144 \u2013 <strong>testu PCR, oznaczenia przeciwcia\u0142, chemokin i\/lub cytokin.&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/enzym-konwertujacy-angiotensyny-ace-k89\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Badanie-enzymu-konwertujacego-angiotensyny-ACE-jpg.webp\" alt=\"Badanie enzymu konwertuja\u0328cego angiotensyny (ACE)\" class=\"wp-image-14405\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Badanie-enzymu-konwertujacego-angiotensyny-ACE-jpg.webp 800w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Badanie-enzymu-konwertujacego-angiotensyny-ACE-jpg-768x192.webp 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Badanie-enzymu-konwertujacego-angiotensyny-ACE-jpg-150x38.webp 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Badanie-enzymu-konwertujacego-angiotensyny-ACE-jpg-300x75.webp 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Badanie-enzymu-konwertujacego-angiotensyny-ACE-jpg-696x174.webp 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Leczenie-tr\u0105du\">Na czym polega leczenie tr\u0105du?&nbsp;<\/h2>\n\n\n\n<p>G\u0142\u00f3wny schemat leczenia obu postaci tr\u0105du polega na <strong>podawaniu 3 antybiotyk\u00f3w <\/strong>\u2013&nbsp;ryfampicyny, dapsonui klofazyminy \u2013 przez 6 miesi\u0119cy.&nbsp;W przypadku postaci tuberkuloidowej dopuszczalne jest<strong> 6-miesi\u0119czne leczenie ryfampicyn\u0105 i dapsonem. <\/strong>Tr\u0105d lepromatyczny wymaga niekiedy przed\u0142u\u017cenia terapii tr\u00f3jlekowej \u2013 z 6 do 12 miesi\u0119cy.&nbsp;Nale\u017cy zauwa\u017cy\u0107, \u017ce ryfampicyna jest stosowana tak\u017ce w leczeniu gru\u017alicy. St\u0105d obserwuje si\u0119 oporno\u015b\u0107 bakterii na ten lek. W tym przypadku terapia tr\u0105du obejmuje podawanie ofloksacyny, minocykliny i klofazyminy codziennie przez 6 miesi\u0119cy, nast\u0119pnie sam\u0105 ofloksacyn\u0119 lub minocykliny z klofazymin\u0105 przez co najmniej 18 miesi\u0119cy.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Dodatkowo wszyscy, kt\u00f3rzy mieli kontakt z osob\u0105 zaka\u017con\u0105 (opr\u00f3cz wymienionej wy\u017cej diagnostyki), powinni otrzyma\u0107 farmakoprofilaktyk\u0119 w postaci pojedynczej dawki (600 mg) ryfampicyny. Zalecenie obejmuje tak\u017ce osoby \u017cyj\u0105ce na terenach endemicznych. Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce bardzo wa\u017cnym elementem profilaktyki jest <strong>szczepienie przeciwko gru\u017alicy.<\/strong>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Czy-tr\u0105d-jest-uleczalny\">Czy tr\u0105d jest uleczalny?&nbsp;<\/h3>\n\n\n\n<p>Tak, rozpoznany i odpowiednio leczony tr\u0105d jest ca\u0142kowicie uleczalny. Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce okres inkubacji jest d\u0142ugi (nawet ponad 20 lat), st\u0105d przebywanie na terenach endemicznych i\/lub kontakt z osob\u0105 zaka\u017con\u0105 powinny sk\u0142oni\u0107 do obserwowania swojej sk\u00f3ry przez wiele lat pod k\u0105tem zmian, kt\u00f3re mog\u0105 sugerowa\u0107 zachorowanie.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Tr\u0105d\">Tr\u0105d \u2013 podsumowanie&nbsp;informacji&nbsp;<\/h2>\n\n\n\n<p>W Polsce tr\u0105d nie wyst\u0119puje naturalnie \u2013 jest to choroba tropikalna. Mo\u017cna zarazi\u0107 si\u0119 ni\u0105, przebywaj\u0105c na terenach endemicznych. Okres inkubacji jest d\u0142ugi \u2013 waha si\u0119 od 2 do ponad 20 lat. <strong>Istniej\u0105 2 g\u0142\u00f3wne postaci choroby Hansena: tuberkuloidowa i lepromatyczna.<\/strong> W pierwszym przypadku zmiany obejmuj\u0105 g\u0142\u00f3wnie sk\u00f3r\u0119 i powierzchowne nerwy. W drugim \u2013 choroba rozprzestrzenia si\u0119 znacznie szerzej. Przy podejrzeniu tr\u0105du&nbsp;wskazane jest wykonanie bada\u0144 mikrobiologicznych i\/lub biopsji potwierdzaj\u0105cych rozpoznanie. Leczenie jest d\u0142ugie (co najmniej 6-miesi\u0119czne), jednak w znacznej wi\u0119kszo\u015bci skuteczne i prowadzi do wyzdrowienia.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p><strong>Bibliografia<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>Chen KH, Lin CY, Su SB, Chen KT. Leprosy: A Review of Epidemiology, Clinical Diagnosis, and Management. J Trop Med. 2022 Jul 4;2022:8652062. doi: 10.1155\/2022\/8652062. PMID: 35832335; PMCID: PMC9273393.[https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pmc\/articles\/PMC9273393\/]&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>Alrehaili J. Leprosy Classification, Clinical Features, Epidemiology, and Host Immunological Responses: Failure of Eradication in 2023. Cureus. 2023 Sep 6;15(9):e44767. doi: 10.7759\/cureus.44767. PMID: 37809252; PMCID: PMC10557090.[https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pmc\/articles\/PMC10557090\/]&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>Cruz RCDS, B\u00fchrer-S\u00e9kula S, Penna MLF, Penna GO, Talhari S. Leprosy: current situation, clinical and laboratory aspects, treatment history and perspective of the uniform multidrug therapy for all patients. An Bras Dermatol. 2017 Nov-Dec;92(6):761-773. doi: 10.1590\/abd1806-4841.20176724. PMID: 29364430; PMCID: PMC5786388.[https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pmc\/articles\/PMC5786388\/]&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>Fischer, M. (2017), Leprosy \u2013 an overview of clinical features, diagnosis, and treatment. JDDG: Journal der Deutschen Dermatologischen Gesellschaft, 15: 801-827. [https:\/\/doi.org\/10.1111\/ddg.13301]&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>World Health Organisation, Guidelines for the diagnosis, treatment and prevention of leprosy 2018 [https:\/\/www.who.int\/publications\/i\/item\/9789290226383]&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>Last\u00f3ria JC, Abreu MA. Leprosy: review of the epidemiological, clinical, and etiopathogenic aspects &#8211; part 1. An Bras Dermatol. 2014 Mar-Apr;89(2):205-18. doi: 10.1590\/abd1806-4841.20142450. PMID: 24770495; PMCID: PMC4008049.[https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pmc\/articles\/PMC4008049\/]&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego \u2013 Pa\u0144stwowy Zak\u0142ad Higieny, Liczba zachorowa\u0144 na wybrane choroby tropikalne [https:\/\/sdg.gov.pl\/statistics_glob\/3-3-5\/]&nbsp;<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Czy tr\u0105d jest uleczalny? Czym charakteryzuje si\u0119 choroba zaka\u017ana, kt\u00f3r\u0105 wywo\u0142uj\u0105 bakterie Mycobacterium leprae?<\/p>\n","protected":false},"author":154,"featured_media":14406,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[12,23],"tags":[],"coauthors":[151],"class_list":{"0":"post-14862","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-choroby-skory","8":"category-infekcje-i-pasozyty"},"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.5 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Tr\u0105d \u2013 relikt minionych wiek\u00f3w?\u00a0Czy tr\u0105d jest uleczalny? - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Czy tr\u0105d jest uleczalny? Czym charakteryzuje si\u0119 choroba zaka\u017ana, kt\u00f3r\u0105 wywo\u0142uj\u0105 bakterie Mycobacterium leprae?\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/trad-relikt-minionych-wiekow-czy-trad-jest-uleczalny\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Tr\u0105d \u2013 relikt minionych wiek\u00f3w?\u00a0Czy tr\u0105d jest uleczalny? - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Czy tr\u0105d jest uleczalny? Czym charakteryzuje si\u0119 choroba zaka\u017ana, kt\u00f3r\u0105 wywo\u0142uj\u0105 bakterie Mycobacterium leprae?\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/trad-relikt-minionych-wiekow-czy-trad-jest-uleczalny\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-06-28T05:00:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Trad-cover-jpg.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1925\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1285\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Damian Matusiak\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Damian Matusiak\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"7 minut\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label3\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data3\" content=\"Damian Matusiak\" \/>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Tr\u0105d \u2013 relikt minionych wiek\u00f3w?\u00a0Czy tr\u0105d jest uleczalny? - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","description":"Czy tr\u0105d jest uleczalny? Czym charakteryzuje si\u0119 choroba zaka\u017ana, kt\u00f3r\u0105 wywo\u0142uj\u0105 bakterie Mycobacterium leprae?","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/trad-relikt-minionych-wiekow-czy-trad-jest-uleczalny\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Tr\u0105d \u2013 relikt minionych wiek\u00f3w?\u00a0Czy tr\u0105d jest uleczalny? - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","og_description":"Czy tr\u0105d jest uleczalny? Czym charakteryzuje si\u0119 choroba zaka\u017ana, kt\u00f3r\u0105 wywo\u0142uj\u0105 bakterie Mycobacterium leprae?","og_url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/trad-relikt-minionych-wiekow-czy-trad-jest-uleczalny\/","og_site_name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria","article_published_time":"2024-06-28T05:00:00+00:00","og_image":[{"width":1925,"height":1285,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Trad-cover-jpg.webp","type":"image\/webp"}],"author":"Damian Matusiak","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Damian Matusiak","Szacowany czas czytania":"7 minut","Written by":"Damian Matusiak"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/trad-relikt-minionych-wiekow-czy-trad-jest-uleczalny\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/trad-relikt-minionych-wiekow-czy-trad-jest-uleczalny\/"},"author":{"name":"Damian Matusiak","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/person\/5709fe1c1c909754033072d7f8155a44"},"headline":"Tr\u0105d \u2013 relikt minionych wiek\u00f3w?\u00a0Czy tr\u0105d jest uleczalny?","datePublished":"2024-06-28T05:00:00+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/trad-relikt-minionych-wiekow-czy-trad-jest-uleczalny\/"},"wordCount":1445,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/trad-relikt-minionych-wiekow-czy-trad-jest-uleczalny\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Trad-cover-jpg.webp","articleSection":["Choroby sk\u00f3ry","Infekcje i paso\u017cyty"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/trad-relikt-minionych-wiekow-czy-trad-jest-uleczalny\/","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/trad-relikt-minionych-wiekow-czy-trad-jest-uleczalny\/","name":"Tr\u0105d \u2013 relikt minionych wiek\u00f3w?\u00a0Czy tr\u0105d jest uleczalny? - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/trad-relikt-minionych-wiekow-czy-trad-jest-uleczalny\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/trad-relikt-minionych-wiekow-czy-trad-jest-uleczalny\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Trad-cover-jpg.webp","datePublished":"2024-06-28T05:00:00+00:00","description":"Czy tr\u0105d jest uleczalny? Czym charakteryzuje si\u0119 choroba zaka\u017ana, kt\u00f3r\u0105 wywo\u0142uj\u0105 bakterie Mycobacterium leprae?","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/trad-relikt-minionych-wiekow-czy-trad-jest-uleczalny\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/trad-relikt-minionych-wiekow-czy-trad-jest-uleczalny\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/trad-relikt-minionych-wiekow-czy-trad-jest-uleczalny\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Trad-cover-jpg.webp","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Trad-cover-jpg.webp","width":1925,"height":1285,"caption":"Tra\u0328d cover"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/trad-relikt-minionych-wiekow-czy-trad-jest-uleczalny\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Tr\u0105d \u2013 relikt minionych wiek\u00f3w?\u00a0Czy tr\u0105d jest uleczalny?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#website","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/","name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization","name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/alabek.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/alabek.jpg","width":1250,"height":1251,"caption":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/person\/5709fe1c1c909754033072d7f8155a44","name":"Damian Matusiak","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Damian-Matusiak-jpg-150x150.webp4a39f9a6ab8bdce93cc7d4859c6e6401","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Damian-Matusiak-jpg-150x150.webp","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Damian-Matusiak-jpg-150x150.webp","caption":"Damian Matusiak"},"description":"Specjalista pediatrii, kieruj\u0105cy Oddzia\u0142em Pediatrycznym w Lesznie, absolwent Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu; pasjonat ultrasonografii i nowinek ze \u015bwiata nauki.","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/author\/damian-matusiak\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14862","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/154"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14862"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14862\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14406"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14862"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14862"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14862"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=14862"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}