{"id":15318,"date":"2024-07-11T15:30:00","date_gmt":"2024-07-11T13:30:00","guid":{"rendered":"https:\/\/sklep.alablaboratoria.pl\/centrum-wiedzy\/?p=15318"},"modified":"2024-07-11T15:30:00","modified_gmt":"2024-07-11T13:30:00","slug":"krztusiec-choroba-napadowego-kaszlu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/krztusiec-choroba-napadowego-kaszlu\/","title":{"rendered":"Krztusiec \u2013 choroba napadowego kaszlu\u00a0"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Krztusiec to choroba zaka\u017ana uk\u0142adu oddechowego, kt\u00f3ra dotyka g\u0142\u00f3wnie ma\u0142e dzieci, lecz mo\u017cna si\u0119 ni\u0105 zarazi\u0107 w ka\u017cdym wieku. Mo\u017ce prowadzi\u0107 do gro\u017anych powik\u0142a\u0144, a jej przebieg \u2013 zw\u0142aszcza u os\u00f3b nieszczepionych lub w z\u0142ym stanie zdrowia \u2013 bywa ci\u0119\u017cki. Sk\u0105d bierze si\u0119 krztusiec? Jakie daje objawy? Co zrobi\u0107, by nie zachorowa\u0107 i jak si\u0119 wyleczy\u0107? Sprawd\u017a poni\u017csze kompendium wiedzy o krztu\u015bcu.<\/strong>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Spis tre\u015bci:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"#Czym-jest-krztusiec?-\">Czym jest krztusiec?&nbsp;<\/a>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"#W-jaki-spos\u00f3b-dochodzi-do-zachorowania-na-krztusiec?\">W jaki spos\u00f3b dochodzi do zachorowania na krztusiec?<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Objawy-krztu\u015bca-u-doros\u0142ych-i-dzieci-\">Objawy krztu\u015bca u doros\u0142ych i dzieci&nbsp;<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Krztusiec-\u2013-jakie-badania-nale\u017cy-wykona\u0107?-\">Krztusiec \u2013 jakie badania nale\u017cy wykona\u0107?&nbsp;<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Jak-leczy\u0107-krztusiec?-\">Jak leczy\u0107 krztusiec?&nbsp;<\/a>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"#Krztusiec-\u2013-powik\u0142ania-\">Krztusiec \u2013 powik\u0142ania&nbsp;<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Krztusiec-\u2013-profilaktyka-\">Krztusiec \u2013 profilaktyka&nbsp;<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Krztusiec-\u2013-podsumowanie-\">Krztusiec \u2013 podsumowanie&nbsp;<\/a><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Czym-jest-krztusiec?-\">Czym jest krztusiec?&nbsp;<\/h2>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/krztusiec-objawy-diagnostyka-laboratoryjna\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Krztusiec<\/a> jest wysoce zara\u017aliw\u0105 chorob\u0105 wywo\u0142ywan\u0105 przez bakteri\u0119 Gram-ujemn\u0105 <em>Bordetella pertussis<\/em>. W minionym stuleciu wyst\u0119powa\u0142 niezwykle cz\u0119sto zw\u0142aszcza w\u015br\u00f3d ma\u0142ych dzieci. By\u0142 przyczyn\u0105 bardzo du\u017cej liczby hospitalizacji i zgon\u00f3w w\u015br\u00f3d niemowl\u0105t. Obecnie, g\u0142\u00f3wnie z uwagi na program szczepie\u0144 ochronnych, wysoki standard higieny i lepszy og\u00f3lny stan zdrowia populacji zgon\u00f3w jest zdecydowanie mniej. Nie oznacza to jednak, \u017ce choroby nie ma. Przeciwnie \u2013 dane z pocz\u0105tku tego roku wskazuj\u0105, \u017ce w Polsce, w por\u00f3wnaniu do analogicznego okresu w roku 2023, odnotowano niemal<strong> 3 razy wi\u0119cej zachorowa\u0144 na krztusiec.\u00a0<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>>> To mo\u017ce Ci\u0119 zainteresowa\u0107: <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/krztusiec-objawy-diagnostyka-laboratoryjna\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Kompleksowy przewodnik po diagnostyce krztu\u015bca: jaki test wybra\u0107?<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"W-jaki-spos\u00f3b-dochodzi-do-zachorowania-na-krztusiec?\">W jaki spos\u00f3b dochodzi do zachorowania na krztusiec?&nbsp;<\/h3>\n\n\n\n<p>Pa\u0142eczki <em>Bordetella pertussis<\/em> s\u0105 przenoszone z osoby na osob\u0119 drog\u0105 kropelkow\u0105, zw\u0142aszcza podczas kaszlu, kichania i wydmuchiwania nosa. <strong>Krztusiec jest wysoce zaka\u017any.<\/strong> Wed\u0142ug danych literatury naukowej osoby nieuodpornione maj\u0105 90% szans na zachorowanie przy kontaktach domowych z osob\u0105 chor\u0105. Przy kontaktach w szkole czy zak\u0142adzie pracy odsetek ten jest nieco ni\u017cszy (ale wci\u0105\u017c wysoki) \u2013 w zakresie 50 do 80%.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&gt;&gt; Przeczytaj:<\/strong> <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/choroby-zakazne-w-polsce-podsumowanie-2023-roku\/\">Choroby zaka\u017ane 2023 \u2013 podsumowanie <\/a><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Objawy-krztu\u015bca-u-doros\u0142ych-i-dzieci-\">Objawy krztu\u015bca u doros\u0142ych i dzieci&nbsp;<\/h2>\n\n\n\n<p>Objawy krztu\u015bca r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 w zale\u017cno\u015bci od fazy choroby. Wyr\u00f3\u017cniamy:&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>okres inkubacji<\/strong> (czyli wyl\u0119gania zaka\u017cenia), kt\u00f3ry wynosi od 7 do 10 dni, a u niekt\u00f3rych pacjent\u00f3w mo\u017ce trwa\u0107 nawet do czterech tygodni;&nbsp;<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>faz\u0119 nie\u017cytow\u0105<\/strong>, kt\u00f3ra<strong> <\/strong>trwa od jednego do dw\u00f3ch tygodni. Towarzysz\u0105 jej \u0142agodne objawy ze strony uk\u0142adu oddechowego, kt\u00f3re stopniowo nasilaj\u0105 si\u0119 (zw\u0142aszcza kaszel);&nbsp;<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>faz\u0119 kaszlu napadowego<\/strong>, kt\u00f3ra trwa od 2 do 10 tygodni. Silne napady bardzo intensywnego kaszlu mog\u0105 prowadzi\u0107 do wymiot\u00f3w, bezdechu i\/lub utraty przytomno\u015bci, a tak\u017ce powstawania wybroczyn na twarzy. Dolegliwo\u015bci s\u0105 szczeg\u00f3lnie gro\u017ane u dzieci poni\u017cej 1. roku \u017cycia \u2013 mog\u0105 prowadzi\u0107 nawet do zgonu;&nbsp;<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>faz\u0119 zdrowienia<\/strong>, kt\u00f3ra<strong> <\/strong>charakteryzuje si\u0119 stopniowym zmniejszaniem cz\u0119stotliwo\u015bci, czasu trwania i nasilenia kaszlu. Faza to utrzymuje si\u0119 od dw\u00f3ch do sze\u015bciu tygodni, a mo\u017ce te\u017c trwa\u0107 kilka miesi\u0119cy.&nbsp;<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1200\" height=\"709\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/krztusiec-infografika-jpg.webp\" alt=\"krztusiec infografika\" class=\"wp-image-15187\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/krztusiec-infografika-jpg.webp 1200w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/krztusiec-infografika-jpg-768x454.webp 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/krztusiec-infografika-jpg-150x89.webp 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/krztusiec-infografika-jpg-300x177.webp 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/krztusiec-infografika-jpg-696x411.webp 696w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/krztusiec-infografika-jpg-1068x631.webp 1068w\" sizes=\"auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce u os\u00f3b uodpornionych szczepionk\u0105 tak\u017ce mo\u017ce doj\u015b\u0107 do rozwoju krztu\u015bca. Jednak jej przebieg jest o wiele \u0142agodniejszy, a powa\u017cne powik\u0142ania s\u0105 ekstremalnie rzadkie. Drug\u0105 mo\u017cliwo\u015bci\u0105 jest wywo\u0142anie choroby przez <em>Bordetella parapertussis<\/em> \u2013 <strong>parakrztusiec<\/strong>, kt\u00f3ry przebiega o wiele \u0142agodniej.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Krztusiec-\u2013-jakie-badania-nale\u017cy-wykona\u0107?-\">Krztusiec \u2013 jakie badania nale\u017cy wykona\u0107?&nbsp;<\/h2>\n\n\n\n<p>Obecno\u015b\u0107 kaszlu trwaj\u0105cego ponad 3 tygodnie jest wystarczaj\u0105c\u0105 przes\u0142ank\u0105 do diagnostyki w kierunku krztu\u015bca. Chorob\u0119 potwierdza si\u0119 badaniem mikrobiologicznym:&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>hodowl\u0105 z materia\u0142u pobranego z nosa lub gard\u0142a<\/strong> \u2013 ta metoda to tzw. z\u0142oty standard, jednak rzadko si\u0119 j\u0105 stosuje, poniewa\u017c wymaga specjalnego pod\u0142o\u017ca do wzrostu bakterii, a hodowla trwa do\u015b\u0107 d\u0142ugo. Co wi\u0119cej, metoda ta cz\u0119sto daje wyniki fa\u0142szywie ujemne. Przeprowadzenia badania nie u\u0142atwia te\u017c fakt, \u017ce materia\u0142 nale\u017cy pobra\u0107 tylko do 2 tygodni trwania objaw\u00f3w;&nbsp;<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>oznaczenie materia\u0142u genetycznego<em> B.pertussis<\/em> metod\u0105 PCR<\/strong> \u2013 to czu\u0142a, lecz droga i stosunkowo s\u0142abo dost\u0119pna metoda. Materia\u0142 mo\u017cna pobra\u0107 do 4 tygodni od pocz\u0105tku objaw\u00f3w;&nbsp;<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>badania serologiczne<\/strong> \u2013 pojedyncze oznaczenie swoistych przeciwcia\u0142 przeciwko toksynie krztu\u015bcowej ma ma\u0142\u0105 warto\u015b\u0107 diagnostyczn\u0105. Bardziej wiarygodny jest co najmniej 4-krotny wzrost miana w dw\u00f3ch r\u00f3\u017cnych oznaczeniach w ci\u0105gu 4 tygodni.&nbsp;<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/krztusiec-pc-igg-bordetella-pertussis-s07\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Krztusiec-\u2013-badanie-przeciwcial-klasy-IgG-jpg.webp\" alt=\"\" class=\"wp-image-10096\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Krztusiec-\u2013-badanie-przeciwcial-klasy-IgG-jpg.webp 800w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Krztusiec-\u2013-badanie-przeciwcial-klasy-IgG-jpg-768x192.webp 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Krztusiec-\u2013-badanie-przeciwcial-klasy-IgG-jpg-150x38.webp 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Krztusiec-\u2013-badanie-przeciwcial-klasy-IgG-jpg-300x75.webp 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Krztusiec-\u2013-badanie-przeciwcial-klasy-IgG-jpg-696x174.webp 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>W diagnostyce krztu\u015bca u doros\u0142ych i dzieci cenne s\u0105 tak\u017ce badania uzupe\u0142niaj\u0105ce. <\/strong>W p\u00f3\u017anej fazie nie\u017cytowej i wczesnej fazie napadowej wyst\u0119puje leukocytoza (cz\u0119sto 25 000 do 60 000) z limfocytoz\u0105. RTG klatki piersiowej jest przydatne, jednak niespecyficzne i mo\u017ce wykazywa\u0107 zag\u0119szczenia oko\u0142ooskrzelowe, niedodm\u0119 lub nacieki. Cho\u0107 nie jest to cz\u0119sto spotykane, klasycznym objawem krztu\u015bca jest \u201ekud\u0142ata\u201d granica prawej cz\u0119\u015bci serca. Inne oznaczenia zale\u017c\u0105 od stanu pacjenta, a wskazana do ich wykonania s\u0105 indywidualne.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/morfologia-krwi-c55\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/morfologia-krwi-baner-jpg.webp\" alt=\"morfologia krwi\" class=\"wp-image-7698\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/morfologia-krwi-baner-jpg.webp 800w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/morfologia-krwi-baner-jpg-768x192.webp 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/morfologia-krwi-baner-jpg-150x38.webp 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/morfologia-krwi-baner-jpg-300x75.webp 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/morfologia-krwi-baner-jpg-696x174.webp 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Jak-leczy\u0107-krztusiec?-\">Jak leczy\u0107 krztusiec?&nbsp;<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Leczenie krztu\u015bca polega w du\u017cej mierze na leczeniu wspomagaj\u0105cym.<\/strong> Obejmuje podanie tlenu (w ci\u0119\u017cszych przypadkach), odsysanie wydzieliny, odpowiednie nawodnienie i unikanie substancji dra\u017cni\u0105cych drogi oddechowe. Wp\u0142yw antybiotyk\u00f3w na czas trwania lub ci\u0119\u017cko\u015b\u0107 choroby jest minimalny \u2013 g\u0142\u00f3wnym celem leczenia jest ograniczenie zaka\u017ano\u015bci.<strong> <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>W tym celu stosuje si\u0119 g\u0142\u00f3wnie antybiotyki z grupy makrolid\u00f3w<\/strong>: <\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>erytromycyn\u0119<\/strong> (40 do 50 mg\/kg na dzie\u0144, maksymalnie 2 g na dzie\u0144, w 2 do 3 dawkach podzielonych (w Polsce ta posta\u0107 leku jest s\u0142abo dost\u0119pna);<\/li>\n\n\n\n<li><strong>azytromycyn\u0119<\/strong> (10 mg\/kg na dob\u0119 w pierwszym dniu, a nast\u0119pnie 5 mg\/kg w dniach od 2 do 5);<\/li>\n\n\n\n<li><strong>klarytromycyn\u0119<\/strong> (15 mg\/kg na dob\u0119 w 2 dawkach podzielonych przez 7 dni). <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>W przypadku nadwra\u017cliwo\u015bci\/nietolerancji tej grupy lek\u00f3w stosuje si\u0119 kotrimoksazol, jednak jego skuteczno\u015b\u0107 jest w\u0105tpliwa.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Krztusiec-\u2013-powik\u0142ania-\">Krztusiec \u2013 powik\u0142ania&nbsp;<\/h3>\n\n\n\n<p>Powik\u0142ania choroby wahaj\u0105 si\u0119 od \u0142agodnych do bardzo ci\u0119\u017ckich. Najcz\u0119stsze obejmuj\u0105:&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>zapalenie ucha \u015brodkowego;&nbsp;<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>zapalenie p\u0142uc i\/lub niedodm\u0119 cz\u0119\u015bci p\u0142uca (wskutek zatkania cz\u0119\u015bci dr\u00f3g oddechowych g\u0119st\u0105, lepk\u0105 wydzielin\u0105);&nbsp;<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>zach\u0142ystowe zapalenie p\u0142uc (wymioty przy silnym kaszlu mog\u0105 prowadzi\u0107 do aspiracji);&nbsp;<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>drgawki lub nawet trwa\u0142e uszkodzenie m\u00f3zgu, kt\u00f3re mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 wt\u00f3rnie do niedotlenienia, hipoglikemii, lub krwawienia m\u00f3zgowego spowodowanego zwi\u0119kszonym ci\u015bnieniem podczas kaszlu;&nbsp;<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>nag\u0142e wzrosty ci\u015bnienia w klatce piersiowej i w jamie brzusznej, kt\u00f3re mog\u0105 powodowa\u0107 obrz\u0119k oczodo\u0142u, odm\u0119 op\u0142ucnow\u0105, odm\u0119 \u015br\u00f3dpiersia, rozedm\u0119 podsk\u00f3rn\u0105, p\u0119kni\u0119cie przepony, przepuklin\u0119 p\u0119pkow\u0105 i pachwinow\u0105 oraz wypadanie odbytnicy;&nbsp;<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>zwolnienie t\u0119tna, niedoci\u015bnienie i zatrzymanie akcji serca, na co szczeg\u00f3lnie podatne s\u0105 niemowl\u0119ta.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>&gt;&gt; Mo\u017ce te\u017c zainteresowa\u0107 Ci\u0119:<\/strong> <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/arytmia-serca-przyczyny-objawy-leczenie-i-rokowania\/\">Arytmia serca \u2013 przyczyny, objawy, leczenie i rokowania&nbsp;<\/a><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Krztusiec-\u2013-profilaktyka-\">Krztusiec \u2013 profilaktyka&nbsp;<\/h2>\n\n\n\n<p>Podstaw\u0105 profilaktyki s\u0105 szczepienia ochronne. Wed\u0142ug Programu Szczepie\u0144 Ochronnych na rok 2024:&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Wszystkie nowo urodzone dzieci powinny zosta\u0107 poddane obowi\u0105zkowemu <strong>szczepieniu szczepionk\u0105 DTP (b\u0142onica, t\u0119\u017cec, krztusiec)<\/strong> w drugim, trzecim lub czwartym, pi\u0105tym i szesnastym-osiemnastym miesi\u0105cu \u017cycia. &nbsp;<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Kolejne dawki podaje si\u0119 w sz\u00f3stym i czternastym roku \u017cycia. Mo\u017cna tak\u017ce stosowa\u0107 <strong>szczepionki wysokoskojarzone (tzw. 6w1)<\/strong>, kt\u00f3re podaje si\u0119 w drugim, czwartym, sz\u00f3stym-si\u00f3dmym i szesnastym-osiemnastym miesi\u0105cu \u017cycia. &nbsp;<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Nieobowi\u0105zkowe, ale zalecane jest podanie <strong>dodatkowej dawki w 19. roku \u017cycia<\/strong> zamiast trzeciej dawki szczepienia przypominaj\u0105cego przeciw b\u0142onicy i t\u0119\u017ccowi.&nbsp;&nbsp;<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Rekomenduje si\u0119 te\u017c podawanie <strong>dawki przypominaj\u0105cej osobom doros\u0142ym co 10 lat.<\/strong> &nbsp;<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Grupami os\u00f3b, kt\u00f3re powinny zosta\u0107 obj\u0119te szczepieniem jest personel medyczny pracuj\u0105cy z dzie\u0107mi, kobiety w ci\u0105\u017cy (mi\u0119dzy 27. a 36. tygodniem), osoby w podesz\u0142ym wieku, kt\u00f3re maj\u0105 potencjalny kontakt z krztu\u015bcem, a tak\u017ce osoby z otoczenia noworodk\u00f3w i niemowl\u0105t.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Niezale\u017cnie od statusu szczepie\u0144 ka\u017cda osoba maj\u0105ca kontakt z chorym na krztusiec (potwierdzony mikrobiologicznie) powinna otrzyma\u0107 profilaktyk\u0119 poekspozycyjn\u0105, kt\u00f3ra jest taka sama jak leczenie (podanie antybiotyku makrolidowego).&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Krztusiec-\u2013-podsumowanie-\">Krztusiec \u2013 podsumowanie&nbsp;<\/h2>\n\n\n\n<p>Krztusiec to uci\u0105\u017cliwa i gro\u017ana choroba zaka\u017ana, szczeg\u00f3lnie gro\u017ana dla ma\u0142ych dzieci. W przypadku zachorowania nie istnieje zbyt wiele metod pozwalaj\u0105cych na z\u0142agodzenie dolegliwo\u015bci, mo\u017cna jedynie skr\u00f3ci\u0107 czas zaka\u017ano\u015bci stosuj\u0105c antybiotyki. Na szcz\u0119\u015bcie istniej\u0105 szczepienia, kt\u00f3re znacznie obni\u017caj\u0105 ryzyko zachorowania, a w przypadku jego wyst\u0105pienia zapobiegaj\u0105 powik\u0142aniom (z kt\u00f3rych cz\u0119\u015b\u0107 jest bardzo ci\u0119\u017cka) i \u0142agodz\u0105 przebieg.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p><strong>\u0179r\u00f3d\u0142a: <\/strong><\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>Kandeil W, van den Ende C, Bunge EM, Jenkins VA, Ceregido MA, Guignard A. A systematic review of the burden of pertussis disease in infants and the effectiveness of maternal immunization against pertussis. Expert Rev Vaccines. 2020 Jul;19(7):621-638. doi: 10.1080\/14760584.2020.1791092. Epub 2020 Aug 9. PMID: 32772755.[https:\/\/www.tandfonline.com\/doi\/full\/10.1080\/14760584.2020.1791092]&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>Macina D, Evans KE. Pertussis in Individuals with Co-morbidities: A Systematic Review. Infect Dis Ther. 2021 Sep;10(3):1141-1170. doi: 10.1007\/s40121-021-00465-z. Epub 2021 Jun 12. PMID: 34117998; PMCID: PMC8322178.[https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pmc\/articles\/PMC8322178\/]&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>Decker MD, Edwards KM. Pertussis (Whooping Cough). J Infect Dis. 2021 Sep 30;224(12 Suppl 2):S310-S320. doi: 10.1093\/infdis\/jiaa469. PMID: 34590129; PMCID: PMC8482022. [https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pmc\/articles\/PMC8482022\/]&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>Kilgore PE, Salim AM, Zervos MJ, Schmitt HJ. Pertussis: Microbiology, Disease, Treatment, and Prevention. Clin Microbiol Rev. 2016 Jul;29(3):449-86. doi: 10.1128\/CMR.00083-15. PMID: 27029594; PMCID: PMC4861987.&nbsp;[https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pmc\/articles\/PMC4861987\/]&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>Esposito S. Prevention of pertussis: from clinical trials to Real World Evidence. J Prev Med Hyg. 2018 Sep 28;59(3):E177-E186. doi: 10.15167\/2421-4248\/jpmh2018.59.3.1041. PMID: 30397673; PMCID: PMC6196371.&nbsp;[https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pmc\/articles\/PMC6196371\/]&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>Nunes A, Abreu A, Furtado B, Soares da Silva A, Coelho EB, de Barros EN. Epidemiology of pertussis among adolescents, adults, and older adults in selected countries of Latin American: a systematic review. Hum Vaccin Immunother. 2021 Jun 3;17(6):1733-1746. doi: 10.1080\/21645515.2020.1827613. Epub 2021 Mar 18. PMID: 33734002; PMCID: PMC8115456 [https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pmc\/articles\/PMC8115456\/]&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>Lauria AM, Zabbo CP. Pertussis. [Updated 2022 Oct 7]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2024 Jan [https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/books\/NBK519008\/]&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>KOMUNIKAT G\u0141\u00d3WNEGO INSPEKTORA SANITARNEGO z dnia 27 pa\u017adziernika 2023 r. w sprawie Programu Szczepie\u0144 Ochronnych na rok 2024.&nbsp;<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jakie s\u0105 objawy krztu\u015bca u doros\u0142ych i dzieci? Poznaj dzia\u0142ania profilaktyczne i rol\u0119 szczepie\u0144 w zapobieganiu choroby.<\/p>\n","protected":false},"author":154,"featured_media":15186,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[23,30],"tags":[],"coauthors":[151],"class_list":{"0":"post-15318","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","8":"category-zdrowie-dzieci-i-mlodziezy"},"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.3 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Krztusiec \u2013 choroba napadowego kaszlu\u00a0 - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Czym jest krztusiec (inaczej koklusz) \u2013 powa\u017cna choroba zaka\u017ana uk\u0142adu oddechowego, kt\u00f3ra mo\u017ce dotkn\u0105\u0107 zar\u00f3wno dzieci, jak i doros\u0142ych?\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/krztusiec-choroba-napadowego-kaszlu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Krztusiec \u2013 choroba napadowego kaszlu\u00a0 - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Czym jest krztusiec (inaczej koklusz) \u2013 powa\u017cna choroba zaka\u017ana uk\u0142adu oddechowego, kt\u00f3ra mo\u017ce dotkn\u0105\u0107 zar\u00f3wno dzieci, jak i doros\u0142ych?\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/krztusiec-choroba-napadowego-kaszlu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-07-11T13:30:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/krztusiec-cover-jpg.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1925\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1285\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Damian Matusiak\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Damian Matusiak\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"9 minut\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label3\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data3\" content=\"Damian Matusiak\" \/>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Krztusiec \u2013 choroba napadowego kaszlu\u00a0 - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","description":"Czym jest krztusiec (inaczej koklusz) \u2013 powa\u017cna choroba zaka\u017ana uk\u0142adu oddechowego, kt\u00f3ra mo\u017ce dotkn\u0105\u0107 zar\u00f3wno dzieci, jak i doros\u0142ych?","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/krztusiec-choroba-napadowego-kaszlu\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Krztusiec \u2013 choroba napadowego kaszlu\u00a0 - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","og_description":"Czym jest krztusiec (inaczej koklusz) \u2013 powa\u017cna choroba zaka\u017ana uk\u0142adu oddechowego, kt\u00f3ra mo\u017ce dotkn\u0105\u0107 zar\u00f3wno dzieci, jak i doros\u0142ych?","og_url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/krztusiec-choroba-napadowego-kaszlu\/","og_site_name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria","article_published_time":"2024-07-11T13:30:00+00:00","og_image":[{"width":1925,"height":1285,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/krztusiec-cover-jpg.webp","type":"image\/webp"}],"author":"Damian Matusiak","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Damian Matusiak","Szacowany czas czytania":"9 minut","Written by":"Damian Matusiak"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/krztusiec-choroba-napadowego-kaszlu\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/krztusiec-choroba-napadowego-kaszlu\/"},"author":{"name":"Damian Matusiak","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/person\/5709fe1c1c909754033072d7f8155a44"},"headline":"Krztusiec \u2013 choroba napadowego kaszlu\u00a0","datePublished":"2024-07-11T13:30:00+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/krztusiec-choroba-napadowego-kaszlu\/"},"wordCount":1677,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/krztusiec-choroba-napadowego-kaszlu\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/krztusiec-cover-jpg.webp","articleSection":["Infekcje i paso\u017cyty","Zdrowie dzieci i m\u0142odzie\u017cy"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/krztusiec-choroba-napadowego-kaszlu\/","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/krztusiec-choroba-napadowego-kaszlu\/","name":"Krztusiec \u2013 choroba napadowego kaszlu\u00a0 - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/krztusiec-choroba-napadowego-kaszlu\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/krztusiec-choroba-napadowego-kaszlu\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/krztusiec-cover-jpg.webp","datePublished":"2024-07-11T13:30:00+00:00","description":"Czym jest krztusiec (inaczej koklusz) \u2013 powa\u017cna choroba zaka\u017ana uk\u0142adu oddechowego, kt\u00f3ra mo\u017ce dotkn\u0105\u0107 zar\u00f3wno dzieci, jak i doros\u0142ych?","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/krztusiec-choroba-napadowego-kaszlu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/krztusiec-choroba-napadowego-kaszlu\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/krztusiec-choroba-napadowego-kaszlu\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/krztusiec-cover-jpg.webp","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/krztusiec-cover-jpg.webp","width":1925,"height":1285,"caption":"krztusiec cover"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/krztusiec-choroba-napadowego-kaszlu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Krztusiec \u2013 choroba napadowego kaszlu\u00a0"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#website","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/","name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization","name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/alabek.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/alabek.jpg","width":1250,"height":1251,"caption":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/person\/5709fe1c1c909754033072d7f8155a44","name":"Damian Matusiak","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Damian-Matusiak-jpg-150x150.webp4a39f9a6ab8bdce93cc7d4859c6e6401","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Damian-Matusiak-jpg-150x150.webp","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Damian-Matusiak-jpg-150x150.webp","caption":"Damian Matusiak"},"description":"Specjalista pediatrii, kieruj\u0105cy Oddzia\u0142em Pediatrycznym w Lesznie, absolwent Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu; pasjonat ultrasonografii i nowinek ze \u015bwiata nauki.","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/author\/damian-matusiak\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15318","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/154"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15318"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15318\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15186"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15318"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15318"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15318"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=15318"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}