{"id":16877,"date":"2024-09-18T11:34:14","date_gmt":"2024-09-18T09:34:14","guid":{"rendered":"https:\/\/sklep.alablaboratoria.pl\/centrum-wiedzy\/?p=16877"},"modified":"2024-09-18T11:34:14","modified_gmt":"2024-09-18T09:34:14","slug":"markery-nowotworowe-w-diagnozie-raka-jelita-grubego-i-trzustki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/markery-nowotworowe-w-diagnozie-raka-jelita-grubego-i-trzustki\/","title":{"rendered":"Markery nowotworowe w diagnozie raka jelita grubego i trzustki"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Rak jelita grubego i trzustki to jedne z najbardziej agresywnych nowotwor\u00f3w z\u0142o\u015bliwych, charakteryzuj\u0105ce si\u0119 wysok\u0105 \u015bmiertelno\u015bci\u0105 i trudno\u015bciami we wczesnym wykryciu. O ile rak jelita grubego cz\u0119sto rozwija si\u0119 z polip\u00f3w, kt\u00f3re mo\u017cna zidentyfikowa\u0107 na etapie zmian przednowotworowych, o tyle rak trzustki pozostaje zazwyczaj ukryty a\u017c do momentu, gdy jest ju\u017c w zaawansowanym stadium. Markery nowotworowe odgrywaj\u0105 kluczow\u0105 rol\u0119 w diagnostyce, monitorowaniu oraz prognozowaniu tych chor\u00f3b. W artykule przedstawiamy najwa\u017cniejsze markery nowotworowe stosowane w diagnostyce raka jelita grubego i trzustki, omawiamy wskazania do ich badania oraz co mog\u0105 oznacza\u0107 odchylenia od normy.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Spis tre\u015bci:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"#Markery-nowotworowe-jelita-grubego-lub-trzustki:-wskazania-do-badania\">Markery nowotworowe jelita grubego lub trzustki: wskazania do badania<\/a>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"#Kiedy-warto-wykona\u0107-marker-raka-trzustki?\">Kiedy warto wykona\u0107 marker raka trzustki?<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Kiedy-wykona\u0107-markery-raka-jelita-grubego?\">Kiedy wykona\u0107 markery raka jelita grubego?<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Nowotw\u00f3r-trzustki-i-rak-jelita-grubego:-jakie-markery-nale\u017cy-zbada\u0107?\">Nowotw\u00f3r trzustki i rak jelita grubego: jakie markery nale\u017cy zbada\u0107?<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Co-mog\u0105-oznacza\u0107-odchylenia-od-normy-przy-badaniu-marker\u00f3w-raka-jelita-grubego-i-trzustki?\">Co mog\u0105 oznacza\u0107 odchylenia od normy przy badaniu marker\u00f3w raka jelita grubego i trzustki?<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Kt\u00f3re-markery-\u2013-opr\u00f3cz-raka-trzustki-i-jelita-grubego-\u2013-warto-sprawdzi\u0107-dodatkowo?\">Kt\u00f3re markery \u2013 opr\u00f3cz raka trzustki i jelita grubego \u2013 warto sprawdzi\u0107 dodatkowo?<\/a>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"#Markery-nowotworowe,-kt\u00f3re-powinna-sprawdzi\u0107-kobieta\">Markery nowotworowe, kt\u00f3re powinna sprawdzi\u0107 kobieta<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Markery-nowotworowe,-kt\u00f3re-powinien-sprawdzi\u0107-m\u0119\u017cczyzna\">Markery nowotworowe, kt\u00f3re powinien sprawdzi\u0107 m\u0119\u017cczyzna<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Jak-przygotowa\u0107-si\u0119-do-badania-marker\u00f3w-raka-jelita-grubego-i-trzustki?\">Jak przygotowa\u0107 si\u0119 do badania marker\u00f3w raka jelita grubego i trzustki?<\/a><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Markery-nowotworowe-jelita-grubego-lub-trzustki:-wskazania-do-badania\">Markery nowotworowe jelita grubego lub trzustki: wskazania do badania<\/h2>\n\n\n\n<p>Badania marker\u00f3w nowotworowych jelita grubego i trzustki s\u0105 kluczowe dla os\u00f3b z grup ryzyka, w tym tych z <strong>obci\u0105\u017conym wywiadem rodzinnym<\/strong> oraz os\u00f3b zmagaj\u0105cych si\u0119 z <strong>przewlek\u0142ymi chorobami zapalnymi jelit lub trzustki<\/strong>. Wczesne wykrycie zmian nowotworowych za pomoc\u0105 odpowiednich bada\u0144 mo\u017ce znacz\u0105co poprawi\u0107 rokowania pacjent\u00f3w, umo\u017cliwiaj\u0105c wcze\u015bniejsze wdro\u017cenie skutecznej terapii. Testy te s\u0105 szczeg\u00f3lnie przydatne w monitorowaniu pacjent\u00f3w po zabiegach chirurgicznych oraz w ocenie efektywno\u015bci leczenia.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>>> Sprawd\u017a: <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/mikrobiota-jelitowa\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Mikrobiota jelitowa \u2013 narz\u0105d bakteryjny do zada\u0144 specjalnych<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Kiedy-warto-wykona\u0107-marker-raka-trzustki?\">Kiedy warto wykona\u0107 marker raka trzustki?<\/h3>\n\n\n\n<p>Rak trzustki jest cz\u0119sto diagnozowany dopiero w zaawansowanym stadium, co ogranicza mo\u017cliwo\u015bci skutecznego leczenia. Badania marker\u00f3w nowotworowych trzustki s\u0105 zalecane przede wszystkim osobom z grup ryzyka, w tym <strong>z dziedzicznymi predyspozycjami do tego nowotworu<\/strong>, jak np. <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/mutacje-w-genach-brca1-i-brca2-wystepowanie-ryzyko-badania-genetyczne\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">mutacje w genach <em>BRCA1<\/em> i <em>BRCA2<\/em><\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p>Markery takie jak <strong>CA 19-9<\/strong>, kt\u00f3ry jest obecnie najcz\u0119\u015bciej stosowanym dla diagnostyki raka trzustki, to antygen w\u0119glowodanowy, podwy\u017cszony u wi\u0119kszo\u015bci pacjent\u00f3w z tym nowotworem. Mimo \u017ce nie jest on w 100% specyficzny (podwy\u017cszony poziom mo\u017ce by\u0107 obserwowany r\u00f3wnie\u017c w innych chorobach, takich jak zapalenie trzustki czy choroby dr\u00f3g \u017c\u00f3\u0142ciowych), <strong>stanowi cenny wska\u017anik w po\u0142\u0105czeniu z obrazowaniem<\/strong><strong>.<\/strong> Jego poziomy mog\u0105 korelowa\u0107 z wielko\u015bci\u0105 guza oraz stopniem zaawansowania choroby, czyni\u0105c go przydatnym w monitorowaniu przebiegu leczenia oraz wykrywaniu nawrot\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Opr\u00f3cz CA 19-9, w diagnostyce raka trzustki mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c rozwa\u017cy\u0107 oznaczenie markera <strong>CA 50<\/strong>. Chocia\u017c jest rzadziej stosowany, mo\u017ce on stanowi\u0107 warto\u015bciowe uzupe\u0142nienie w przypadkach, gdy poziom CA 19-9 jest niewystarczaj\u0105cy do postawienia diagnozy.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Kiedy-wykona\u0107-markery-raka-jelita-grubego?\">Kiedy wykona\u0107 markery raka jelita grubego?<\/h3>\n\n\n\n<p>Wykonanie oznaczenia marker\u00f3w raka jelita grubego zalecane jest zar\u00f3wno w ramach bada\u0144 przesiewowych, jak i diagnostyki pacjent\u00f3w z podejrzeniem tego nowotworu. Szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 na <strong>osoby powy\u017cej 50. roku \u017cycia<\/strong>, zw\u0142aszcza je\u015bli maj\u0105 <strong>obci\u0105\u017cony wywiad rodzinny<\/strong>, a tak\u017ce na osoby z <strong>przewlek\u0142ymi chorobami zapalnymi jelit<\/strong>, jak <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-wzjg\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">wrzodziej\u0105ce zapalenie jelita grubego<\/a> czy <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/choroba-lesniowskiego-crohna-ciezka-choroba-o-wielu-twarzach\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">choroba Le\u015bniowskiego-Crohna<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>CEA<\/strong> (antygen karcynoembrionalny) jest najcz\u0119\u015bciej stosowanym markerem w diagnostyce raka jelita grubego. Podwy\u017cszony poziom CEA mo\u017ce wskazywa\u0107 na obecno\u015b\u0107 nowotworu, chocia\u017c <strong>nie jest specyficzny wy\u0142\u0105cznie dla raka jelita grubego<\/strong> i mo\u017ce by\u0107 podwy\u017cszony r\u00f3wnie\u017c w innych nowotworach, takich jak rak trzustki, p\u0142uc czy piersi.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Nowotw\u00f3r-trzustki-i-rak-jelita-grubego:-jakie-markery-nale\u017cy-zbada\u0107?\">Nowotw\u00f3r trzustki i rak jelita grubego: jakie markery nale\u017cy zbada\u0107?<\/h2>\n\n\n\n<p>W diagnostyce raka trzustki i jelita grubego, obok marker\u00f3w CA 19-9, CA 50 i CEA, jako diagnostyka uzupe\u0142niaj\u0105ca mog\u0105 by\u0107 oznaczane inne antygeny.<\/p>\n\n\n\n<p>Badania sugeruj\u0105, \u017ce kombinacja markera CA 19-9 z CA 125 czy AFP w przypadku podejrzenia raka trzustki mo\u017ce zwi\u0119kszy\u0107 czu\u0142o\u015b\u0107 diagnostyczn\u0105. Nowe badania nad markerami molekularnymi, takimi jak mutacje w genie <em>KRAS<\/em>, wskazuj\u0105 na ich potencjalne zastosowanie w przysz\u0142o\u015bci do bardziej precyzyjnej diagnostyki.<\/p>\n\n\n\n<p>W przypadku raka jelita grubego CEA jest g\u0142\u00f3wnym markerem wykorzystywanym w diagnostyce, jednak w pewnych sytuacjach dodatkowo ocenia si\u0119 poziomy CA 19-9, <strong>zw\u0142aszcza gdy istnieje podejrzenie przerzut\u00f3w do w\u0105troby. <\/strong>R\u00f3wnocze\u015bnie badania nad molekularnymi markerami, takimi jak mutacje w genach <em>APC<\/em> i <em>KRAS<\/em> oraz niestabilno\u015b\u0107 mikrosatelitarna (MSI), dostarczaj\u0105 cennych informacji prognostycznych, kt\u00f3re mog\u0105 znacz\u0105co wp\u0142yn\u0105\u0107 na wyb\u00f3r optymalnej strategii leczenia.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>>> Przeczytaj tak\u017ce: <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/bol-trzustki-jakie-moga-byc-przyczyny-gdzie-lokalizuje-sie-bol-jak-postepowac\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">B\u00f3l trzustki \u2013 jakie mog\u0105 by\u0107 przyczyny, gdzie lokalizuje si\u0119 b\u00f3l, jak post\u0119powa\u0107?<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Co-mog\u0105-oznacza\u0107-odchylenia-od-normy-przy-badaniu-marker\u00f3w-raka-jelita-grubego-i-trzustki?\">Co mog\u0105 oznacza\u0107 odchylenia od normy przy badaniu marker\u00f3w raka jelita grubego i trzustki?<\/h2>\n\n\n\n<p>Odchylenia od normy w poziomach marker\u00f3w nowotworowych mog\u0105 mie\u0107 r\u00f3\u017cne znaczenia, w zale\u017cno\u015bci od kontekstu klinicznego. Podwy\u017cszony poziom CA 19-9 w raku trzustki mo\u017ce \u015bwiadczy\u0107 o zaawansowaniu choroby, obecno\u015bci przerzut\u00f3w lub nawrocie po leczeniu. Niemniej jednak <strong>nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce podwy\u017cszone warto\u015bci mog\u0105 wyst\u0119powa\u0107 tak\u017ce w innych schorzeniach,<\/strong> takich jak zapalenie trzustki czy choroby w\u0105troby, co wymaga ostro\u017cnej interpretacji wynik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Podobnie, podwy\u017cszony poziom CEA w raku jelita grubego mo\u017ce wskazywa\u0107 na obecno\u015b\u0107 nowotworu, jednak warto\u015bci te mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c wzrasta\u0107 w chorobach nienowotworowych, takich jak zapalenie oskrzeli, <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/marskosc-watroby-przyczyny-objawy-i-diagnostyka\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">marsko\u015b\u0107 w\u0105troby<\/a> czy zapalenie trzustki. Warto zaznaczy\u0107, \u017ce po operacji usuni\u0119cia nowotworu, <strong>stopniowy spadek poziomu CEA jest dobrym wska\u017anikiem skuteczno\u015bci leczenia,<\/strong> natomiast jego ponowny wzrost mo\u017ce sugerowa\u0107 nawr\u00f3t choroby.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Kt\u00f3re-markery-\u2013-opr\u00f3cz-raka-trzustki-i-jelita-grubego-\u2013-warto-sprawdzi\u0107-dodatkowo?\">Kt\u00f3re markery \u2013 opr\u00f3cz raka trzustki i jelita grubego \u2013 warto sprawdzi\u0107 dodatkowo?<\/h2>\n\n\n\n<p>W diagnostyce nowotworowej warto rozwa\u017cy\u0107 badanie marker\u00f3w nie tylko specyficznych dla raka trzustki i jelita grubego, ale r\u00f3wnie\u017c tych zwi\u0105zanych z innymi powszechnie wyst\u0119puj\u0105cymi nowotworami. Statystyki wskazuj\u0105, \u017ce poza rakiem jelita grubego i trzustki, cz\u0119sto wyst\u0119puj\u0105 tak\u017ce nowotwory takie jak rak p\u0142uc (<strong>CEA, CYFRA 21.1<\/strong>), <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/rak-piersi-objawy-przyczyny-rodzaje-i-badania\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">rak piersi<\/a> (<strong>BRCA1, BRCA2, HER2, CA 15-3<\/strong>) oraz <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/rak-watroby-objawy-przyczyny-leczenie-i-rokowania\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">rak w\u0105troby<\/a> (<strong>AFP<\/strong>).<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Markery-nowotworowe,-kt\u00f3re-powinna-sprawdzi\u0107-kobieta\">Markery nowotworowe, kt\u00f3re powinna sprawdzi\u0107 kobieta<\/h3>\n\n\n\n<p>U kobiet, opr\u00f3cz marker\u00f3w raka \u017co\u0142\u0105dka, warto rozwa\u017cy\u0107 <strong>badanie marker\u00f3w specyficznych dla nowotwor\u00f3w narz\u0105d\u00f3w rodnych<\/strong> oraz tych, kt\u00f3re, wed\u0142ug statystyk, wyst\u0119puj\u0105 najcz\u0119\u015bciej. Zalecany pakiet marker\u00f3w obejmuje: CA 125, HE4, CEA, CA 19-9, CA 15-3 oraz S-100. Oznaczenie tych marker\u00f3w mo\u017ce by\u0107 szczeg\u00f3lnie istotne u kobiet z dodatnim wywiadem rodzinnym.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/pakiet\/pakiet-markery-nowotworowe-kobieta\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Pakiet-markery-nowotworowe-kobieta-5-badan-jpg.webp\" alt=\"\" class=\"wp-image-15484\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Pakiet-markery-nowotworowe-kobieta-5-badan-jpg.webp 800w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Pakiet-markery-nowotworowe-kobieta-5-badan-jpg-768x192.webp 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Pakiet-markery-nowotworowe-kobieta-5-badan-jpg-150x38.webp 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Pakiet-markery-nowotworowe-kobieta-5-badan-jpg-300x75.webp 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Pakiet-markery-nowotworowe-kobieta-5-badan-jpg-696x174.webp 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Markery-nowotworowe,-kt\u00f3re-powinien-sprawdzi\u0107-m\u0119\u017cczyzna\">Markery nowotworowe, kt\u00f3re powinien sprawdzi\u0107 m\u0119\u017cczyzna<\/h3>\n\n\n\n<p>U m\u0119\u017cczyzn, poza markerami raka \u017co\u0142\u0105dka, warto uwzgl\u0119dni\u0107 badanie marker\u00f3w zwi\u0105zanych z nowotworami prostaty, takich jak PSA (antygen swoisty dla prostaty). <strong>Podwy\u017cszony poziom PSA mo\u017ce \u015bwiadczy\u0107 o raku prostaty, <\/strong>ale tak\u017ce o \u0142agodnym przero\u015bcie tego narz\u0105du. Regularne badania tego antygenu s\u0105 zalecane zw\u0142aszcza u m\u0119\u017cczyzn po 50. roku \u017cycia. Dodatkowo podobnie jak u kobiet zaleca si\u0119 oznaczenie marker\u00f3w zwi\u0105zanych z najcz\u0119stszymi nowotworami u m\u0119\u017cczyzn: CEA, CA 19-9, AFP oraz S-100.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/pakiet\/pakiet-markery-nowotworowe-mezczyzna\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Pakiet-markery-nowotworowe-mezczyzna-5-badan-jpg.webp\" alt=\"\" class=\"wp-image-15486\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Pakiet-markery-nowotworowe-mezczyzna-5-badan-jpg.webp 800w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Pakiet-markery-nowotworowe-mezczyzna-5-badan-jpg-768x192.webp 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Pakiet-markery-nowotworowe-mezczyzna-5-badan-jpg-150x38.webp 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Pakiet-markery-nowotworowe-mezczyzna-5-badan-jpg-300x75.webp 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Pakiet-markery-nowotworowe-mezczyzna-5-badan-jpg-696x174.webp 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Jak-przygotowa\u0107-si\u0119-do-badania-marker\u00f3w-raka-jelita-grubego-i-trzustki?\">Jak przygotowa\u0107 si\u0119 do badania marker\u00f3w raka jelita grubego i trzustki?<\/h2>\n\n\n\n<p>Przygotowanie do badania marker\u00f3w nowotworowych nie wymaga zazwyczaj specjalnych procedur, jednak istnieje kilka zasad, kt\u00f3re warto przestrzega\u0107. Przede wszystkim, nale\u017cy zg\u0142osi\u0107 si\u0119 na badanie na czczo. Wa\u017cne jest r\u00f3wnie\u017c, aby <strong>poinformowa\u0107 lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach oraz ewentualnych chorobach wsp\u00f3\u0142istniej\u0105cych,<\/strong> kt\u00f3re mog\u0105 wp\u0142yn\u0105\u0107 na wyniki bada\u0144. Nale\u017cy unika\u0107 intensywnego wysi\u0142ku fizycznego na kilka dni przed badaniem, poniewa\u017c mo\u017ce to wp\u0142ywa\u0107 na poziom niekt\u00f3rych marker\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Markery nowotworowe, cho\u0107 nie zast\u0119puj\u0105 pe\u0142nej diagnostyki, pe\u0142ni\u0105 istotn\u0105 rol\u0119 w wykrywaniu i monitorowaniu raka choroby nowotworowej. <strong>Stanowi\u0105 cenne narz\u0119dzie, kt\u00f3re umo\u017cliwia wcze\u015bniejsze podj\u0119cie dzia\u0142a\u0144 terapeutycznych,<\/strong> co znacz\u0105co wp\u0142ywa na skuteczno\u015b\u0107 leczenia i rokowanie pacjent\u00f3w. Odpowiednie wykorzystanie tych wska\u017anik\u00f3w mo\u017ce zwi\u0119kszy\u0107 szanse na pomy\u015blne leczenie oraz polepszy\u0107 rokowanie.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p><strong>Bibliografia<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\" type=\"1\">\n<li>Winder T, Lenz HJ. <em>Molecular predictive and prognostic markers in colon cancer.<\/em> Cancer Treat Rev. 2010 Nov;36(7):550-6.<\/li>\n\n\n\n<li>Kozovska Z, Gabrisova V, Kucerova L. <em>Colon cancer: cancer stem cells markers, drug resistance and treatment.<\/em> Biomed Pharmacother. 2014 Oct;68(8):911-6.<\/li>\n\n\n\n<li>Herreros-Villanueva M, Gironella M, Castells A, Bujanda L. M<em>olecular markers in pancreatic cancer diagnosis.<\/em> Clin Chim Acta. 2013 Mar 15;418:22-9.<\/li>\n\n\n\n<li>Buxbaum JL, Eloubeidi MA. <em>Molecular and clinical markers of pancreas cancer.<\/em> JOP. 2010 Nov 9;11(6):536-44.<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Markery nowotworowe odgrywaj\u0105 kluczow\u0105 rol\u0119 w diagnostyce i monitorowaniu raka jelita grubego i trzustki. Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej na ich temat.<\/p>\n","protected":false},"author":170,"featured_media":16878,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"coauthors":[172],"class_list":{"0":"post-16877","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-choroby-nowotworowe"},"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.3 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Markery nowotworowe w diagnozie raka jelita grubego i trzustki - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Markery nowotworowe odgrywaj\u0105 kluczow\u0105 rol\u0119 w diagnostyce i monitorowaniu raka jelita grubego i trzustki. Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/markery-nowotworowe-w-diagnozie-raka-jelita-grubego-i-trzustki\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Markery nowotworowe w diagnozie raka jelita grubego i trzustki - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Markery nowotworowe odgrywaj\u0105 kluczow\u0105 rol\u0119 w diagnostyce i monitorowaniu raka jelita grubego i trzustki. Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/markery-nowotworowe-w-diagnozie-raka-jelita-grubego-i-trzustki\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-09-18T09:34:14+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/markery_nowotworowe_rak_jelita_grubego_i_trzustki-scaled-1.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1350\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Kacper Staniszewski\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Kacper Staniszewski\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"8 minut\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label3\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data3\" content=\"Kacper Staniszewski\" \/>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Markery nowotworowe w diagnozie raka jelita grubego i trzustki - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","description":"Markery nowotworowe odgrywaj\u0105 kluczow\u0105 rol\u0119 w diagnostyce i monitorowaniu raka jelita grubego i trzustki. Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/markery-nowotworowe-w-diagnozie-raka-jelita-grubego-i-trzustki\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Markery nowotworowe w diagnozie raka jelita grubego i trzustki - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","og_description":"Markery nowotworowe odgrywaj\u0105 kluczow\u0105 rol\u0119 w diagnostyce i monitorowaniu raka jelita grubego i trzustki. Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej.","og_url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/markery-nowotworowe-w-diagnozie-raka-jelita-grubego-i-trzustki\/","og_site_name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria","article_published_time":"2024-09-18T09:34:14+00:00","og_image":[{"width":2560,"height":1350,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/markery_nowotworowe_rak_jelita_grubego_i_trzustki-scaled-1.webp","type":"image\/webp"}],"author":"Kacper Staniszewski","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Kacper Staniszewski","Szacowany czas czytania":"8 minut","Written by":"Kacper Staniszewski"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/markery-nowotworowe-w-diagnozie-raka-jelita-grubego-i-trzustki\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/markery-nowotworowe-w-diagnozie-raka-jelita-grubego-i-trzustki\/"},"author":{"name":"Kacper Staniszewski","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/person\/2e8901b610242a0ad82808285d04fe65"},"headline":"Markery nowotworowe w diagnozie raka jelita grubego i trzustki","datePublished":"2024-09-18T09:34:14+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/markery-nowotworowe-w-diagnozie-raka-jelita-grubego-i-trzustki\/"},"wordCount":1412,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/markery-nowotworowe-w-diagnozie-raka-jelita-grubego-i-trzustki\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/markery_nowotworowe_rak_jelita_grubego_i_trzustki-scaled-1.webp","articleSection":["Choroby nowotworowe"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/markery-nowotworowe-w-diagnozie-raka-jelita-grubego-i-trzustki\/","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/markery-nowotworowe-w-diagnozie-raka-jelita-grubego-i-trzustki\/","name":"Markery nowotworowe w diagnozie raka jelita grubego i trzustki - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/markery-nowotworowe-w-diagnozie-raka-jelita-grubego-i-trzustki\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/markery-nowotworowe-w-diagnozie-raka-jelita-grubego-i-trzustki\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/markery_nowotworowe_rak_jelita_grubego_i_trzustki-scaled-1.webp","datePublished":"2024-09-18T09:34:14+00:00","description":"Markery nowotworowe odgrywaj\u0105 kluczow\u0105 rol\u0119 w diagnostyce i monitorowaniu raka jelita grubego i trzustki. Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/markery-nowotworowe-w-diagnozie-raka-jelita-grubego-i-trzustki\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/markery-nowotworowe-w-diagnozie-raka-jelita-grubego-i-trzustki\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/markery-nowotworowe-w-diagnozie-raka-jelita-grubego-i-trzustki\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/markery_nowotworowe_rak_jelita_grubego_i_trzustki-scaled-1.webp","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/markery_nowotworowe_rak_jelita_grubego_i_trzustki-scaled-1.webp","width":2560,"height":1350,"caption":"markery rak jelita grubego"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/markery-nowotworowe-w-diagnozie-raka-jelita-grubego-i-trzustki\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Markery nowotworowe w diagnozie raka jelita grubego i trzustki"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#website","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/","name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization","name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/alabek.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/alabek.jpg","width":1250,"height":1251,"caption":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/person\/2e8901b610242a0ad82808285d04fe65","name":"Kacper Staniszewski","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Kacper-Staniszewski-150x150.jpgc73da3b138f9e7edf0e9feacbca89431","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Kacper-Staniszewski-150x150.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Kacper-Staniszewski-150x150.jpg","caption":"Kacper Staniszewski"},"description":"Lekarz medycyny estetycznej oraz radiolog w trakcie specjalizacji. Absolwent Collegium Medicum w Bydgoszczy, znany z precyzji, wyj\u0105tkowego zmys\u0142u estetycznego i zaanga\u017cowania w swoj\u0105 prac\u0119. Prywatnie mi\u0142o\u015bnik zwierz\u0105t. Stale podnosi swoje kwalifikacje, uczestnicz\u0105c w licznych szkoleniach i konferencjach, by dostarcza\u0107 swoim pacjentom najnowocze\u015bniejsze rozwi\u0105zania.","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/author\/kacper-staniszewski\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16877","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/170"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16877"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16877\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16878"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16877"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16877"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16877"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=16877"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}