{"id":18643,"date":"2024-11-21T10:00:00","date_gmt":"2024-11-21T09:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/sklep.alablaboratoria.pl\/centrum-wiedzy\/?p=18643"},"modified":"2025-10-03T14:17:00","modified_gmt":"2025-10-03T12:17:00","slug":"choroby-cywilizacyjne-czym-sa-rodzaje-przyczyny-i-profilaktyka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/choroby-cywilizacyjne-czym-sa-rodzaje-przyczyny-i-profilaktyka\/","title":{"rendered":"Choroby cywilizacyjne: czym s\u0105, rodzaje, przyczyny i profilaktyka \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><br>Wsp\u00f3\u0142czesne tempo \u017cycia i post\u0119p cywilizacyjny przynios\u0142y nam niezwyk\u0142e osi\u0105gni\u0119cia, ale z drugiej strony przyczyni\u0142y si\u0119 do powstania tak zwanych chor\u00f3b cywilizacyjnych. W miar\u0119 przyzwyczajania si\u0119 do wyg\u00f3d i technologii, nasze zdrowie staje si\u0119 podatne na coraz to nowsze wyzwania. To choroby, kt\u00f3re stanowi\u0105 ciemn\u0105 stron\u0105 rozwoju: niepostrze\u017cenie rosn\u0105 w si\u0142e, nap\u0119dzane siedz\u0105cym trybem \u017cycia, niezdrow\u0105 diet\u0105 i stresem, a\u017c po zanieczyszczenie \u015brodowiska. Czym dok\u0142adnie s\u0105 choroby cywilizacyjne, jakie s\u0105 ich przyczyny, jak si\u0119 manifestuj\u0105 i co mo\u017cna zrobi\u0107, by im przeciwdzia\u0142a\u0107?<br><br><\/strong>Spis tre\u015bci:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"#Czym-s\u0105-choroby-cywilizacyjne?\">Czym s\u0105 choroby cywilizacyjne?<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Przyczyny-chor\u00f3b-cywilizacyjnych\">Przyczyny chor\u00f3b cywilizacyjnych<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Jakie-s\u0105-choroby-cywilizacyjne?\">Jakie s\u0105 choroby cywilizacyjne?<\/a>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"#Choroby-cywilizacyjne-uk\u0142adu-kr\u0105\u017cenia\">Choroby cywilizacyjne uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Choroby-cywilizacyjne-psychiczne-\">Choroby cywilizacyjne psychiczne&nbsp;<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Choroby-cywilizacyjne-\u2013-nowotwory\">Choroby cywilizacyjne \u2013 nowotwory<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Choroby-cywilizacyjne-\u2013-oty\u0142o\u015b\u0107\">Choroby cywilizacyjne \u2013 oty\u0142o\u015b\u0107<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Choroby-cywilizacyjne-\u2013-cukrzyca\">Choroby cywilizacyjne \u2013 cukrzyca<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Profilaktyka-chor\u00f3b-cywilizacyjnych\">Profilaktyka chor\u00f3b cywilizacyjnych<\/a><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Czym-s\u0105-choroby-cywilizacyjne?\">Czym s\u0105 choroby cywilizacyjne?<\/h2>\n\n\n\n<p>Choroby cywilizacyjne to w zasadzie efekt uboczny dynamicznych zmian spo\u0142ecznych, ekonomicznych i \u015brodowiskowych, kt\u00f3re zacz\u0119\u0142y post\u0119powa\u0107 w czasach rewolucji przemys\u0142owej, a ich wzrost wida\u0107 wyra\u017anie w XX i XXI wieku. Nie wynikaj\u0105 one z rozprzestrzeniania si\u0119 czynnika patogennego, jak kiedy\u015b d\u017cuma czy cholera, ale z naszego stylu \u017cycia i warunk\u00f3w otoczenia. To choroby, kt\u00f3re \u201enabywamy\u201d wraz z nadmiernym konsumpcjonizmem i komfortem, jakie oferuje nam wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107. Takie choroby nie tylko wp\u0142ywaj\u0105 na jednostki, ale maj\u0105 tak\u017ce konsekwencje ekonomiczne i spo\u0142eczne.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Przyczyny-chor\u00f3b-cywilizacyjnych\">Przyczyny chor\u00f3b cywilizacyjnych<\/h2>\n\n\n\n<p>U podstaw chor\u00f3b cywilizacyjnych le\u017cy wiele czynnik\u00f3w, kt\u00f3re cz\u0119sto kumuluj\u0105 si\u0119, wp\u0142ywaj\u0105c na siebie nawzajem i wzmacniaj\u0105c swoje oddzia\u0142ywanie:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Dieta i nawyki \u017cywieniowe:<\/strong> Dzisiejsza dieta jest wype\u0142niona produktami wysoko przetworzonymi, bogatymi w cukry proste, t\u0142uszcze nasycone i s\u00f3l, kt\u00f3re zwi\u0119kszaj\u0105 ryzyko chor\u00f3b metabolicznych i sercowo-naczyniowych. Pami\u0119tamy o tym, co wygodne i szybkie, zapominaj\u0105c o tym, co zdrowe. Nasze sto\u0142y obfituj\u0105 w kalorie, ale niestety brakuje w nich warto\u015bciowych sk\u0142adnik\u00f3w, co prowadzi do problem\u00f3w z wag\u0105 i <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/cukrzyca\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">cukrzyc\u0105<\/a>.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>&gt;&gt; Przeczytaj tak\u017ce: <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/nadwaga-a-otylosc-czym-sie-roznia-klasyfikacja-leczenie-i-konsekwencje-otylosci\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Nadwaga a oty\u0142o\u015b\u0107 \u2013 czym si\u0119 r\u00f3\u017cni\u0105? Klasyfikacja, leczenie i konsekwencje oty\u0142o\u015bci<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Siedz\u0105cy tryb \u017cycia:<\/strong> Cho\u0107 technologia u\u0142atwia nam codzienno\u015b\u0107, to wygodny, stacjonarny tryb \u017cycia sprawia, \u017ce rezygnujemy z ruchu. Coraz mniej os\u00f3b codziennie spaceruje, je\u017adzi na rowerze, czy wykonuje inne formy aktywno\u015bci fizycznej. Tymczasem nasz organizm \u2013 kt\u00f3ry przez tysi\u0105ce lat ewolucji przyzwyczai\u0142 si\u0119 do pozostawania w ruchu \u2013 \u017ale znosi jego brak, co prowadzi do problem\u00f3w z kr\u0105\u017ceniem, nadwag\u0105 i chorobami serca.<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/stres-przyjaciel-czy-wrog\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><strong>Stres<\/strong><\/a><strong> i tempo \u017cycia:<\/strong> \u017bycie w po\u015bpiechu, nieustanna rywalizacja i presja sukcesu powoduj\u0105, \u017ce poziom stresu jest wy\u017cszy ni\u017c kiedykolwiek wcze\u015bniej. Stres zaburza r\u00f3wnowag\u0119 hormonaln\u0105, prowadzi do problem\u00f3w psychicznych, a tak\u017ce przyczynia si\u0119 do powstawania schorze\u0144 somatycznych.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Zanieczyszczenie \u015brodowiska:<\/strong> Wsp\u00f3\u0142czesne \u015brodowisko pe\u0142ne jest szkodliwych substancji: toksyn, py\u0142\u00f3w i metali ci\u0119\u017ckich. Cho\u0107 na co dzie\u0144 ich nie widzimy, s\u0105 one nieustannie obecne wok\u00f3\u0142 nas, odk\u0142adaj\u0105c si\u0119 w naszym organizmie i negatywnie wp\u0142ywaj\u0105c na nasze zdrowie.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/pakiet\/pakiet-ciagle-zmeczenie-kobieta\" target=\"_blank\" rel=\" noreferrer noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Pakiet-ciagle-zmeczenie-kobieta-12-badan.jpg\" alt=\"Pakiet cia\u0328g\u0142e zme\u0328czenie kobieta (12 badan\u0301) banerek\" class=\"wp-image-21197\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Pakiet-ciagle-zmeczenie-kobieta-12-badan.jpg 800w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Pakiet-ciagle-zmeczenie-kobieta-12-badan-768x192.jpg 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Pakiet-ciagle-zmeczenie-kobieta-12-badan-150x38.jpg 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Pakiet-ciagle-zmeczenie-kobieta-12-badan-300x75.jpg 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Pakiet-ciagle-zmeczenie-kobieta-12-badan-696x174.jpg 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/pakiet\/pakiet-ciagle-zmeczenie-mezczyzna\" target=\"_blank\" rel=\" noreferrer noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Pakiet-ciagle-zmeczenie-mezczyzna-12-badan.jpg\" alt=\"Pakiet cia\u0328g\u0142e zme\u0328czenie me\u0328z\u0307czyzna (12 badan\u0301) banerek\" class=\"wp-image-21198\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Pakiet-ciagle-zmeczenie-mezczyzna-12-badan.jpg 800w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Pakiet-ciagle-zmeczenie-mezczyzna-12-badan-768x192.jpg 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Pakiet-ciagle-zmeczenie-mezczyzna-12-badan-150x38.jpg 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Pakiet-ciagle-zmeczenie-mezczyzna-12-badan-300x75.jpg 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Pakiet-ciagle-zmeczenie-mezczyzna-12-badan-696x174.jpg 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Jakie-s\u0105-choroby-cywilizacyjne?\">Jakie s\u0105 choroby cywilizacyjne?<\/h2>\n\n\n\n<p>Choroby cywilizacyjne to schorzenia zwi\u0105zane z trybem \u017cycia, w tym choroby serca, nadci\u015bnienie, oty\u0142o\u015b\u0107, cukrzyca typu 2, <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/depresja-objawy-przyczyny-diagnostyka-i-leczenie\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">depresja<\/a> czy nowotwory.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Choroby-cywilizacyjne-uk\u0142adu-kr\u0105\u017cenia\">Choroby cywilizacyjne uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia<\/h3>\n\n\n\n<p>Choroby cywilizacyjne uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia nale\u017c\u0105 do najcz\u0119stszych i&nbsp; obejmuj\u0105 przede wszystkim <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/nadcisnienie-tetnicze-klasyfikacja-przyczyny-jak-mierzyc-cisnienie\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">nadci\u015bnienie t\u0119tnicze<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/czym-jest-miazdzyca-objawy-i-konsekwencje\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">mia\u017cd\u017cyc\u0119<\/a> oraz chorob\u0119 niedokrwienn\u0105 serca. Nadci\u015bnienie cz\u0119sto prowadzi do uszkodzenia naczy\u0144 krwiono\u015bnych, co wt\u00f3rnie zwi\u0119ksza ryzyko udaru i zawa\u0142u serca. Mia\u017cd\u017cyca, wynikaj\u0105ca z odk\u0142adania si\u0119 z\u0142og\u00f3w t\u0142uszczowych w t\u0119tnicach, powoduje zw\u0119\u017cenie naczy\u0144 i utrudnia przep\u0142yw krwi, prowadz\u0105c do powa\u017cnych powik\u0142a\u0144 sercowo-naczyniowych.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Choroby-cywilizacyjne-psychiczne-\">Choroby cywilizacyjne psychiczne&nbsp;<\/h3>\n\n\n\n<p>Wzrost zachorowa\u0144 na zaburzenia psychiczne, takie jak depresja, stany l\u0119kowe czy zaburzenia nerwicowe, jest konsekwencj\u0105 licznych czynnik\u00f3w charakterystycznych dla wsp\u00f3\u0142czesnego stylu \u017cycia. Do kluczowych nale\u017c\u0105 przewlek\u0142y stres, niestabilno\u015b\u0107 ekonomiczna oraz nadmiar obowi\u0105zk\u00f3w zawodowych, kt\u00f3re intensyfikuj\u0105 obci\u0105\u017cenie psychiczne. Ponadto, sta\u0142a ekspozycja na niebieskie \u015bwiat\u0142o emitowane przez urz\u0105dzenia elektroniczne zaburza rytm dobowy, prowadz\u0105c do pogorszenia jako\u015bci snu i utraty r\u00f3wnowagi neurochemicznej.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Choroby-cywilizacyjne-\u2013-nowotwory\">Choroby cywilizacyjne \u2013 nowotwory<\/h3>\n\n\n\n<p>Nowotwory, niezale\u017cnie od rodzaju, nale\u017c\u0105 do chor\u00f3b, kt\u00f3rych cz\u0119sto\u015b\u0107 wzrasta alarmuj\u0105co szybko. Powodem s\u0105 zar\u00f3wno uwarunkowania genetyczne, jak i czynniki \u015brodowiskowe: zanieczyszczenia, promieniowanie, dieta bogata w produkty przetworzone, niski poziom aktywno\u015bci fizycznej i obecno\u015b\u0107 substancji rakotw\u00f3rczych, takich jak dym tytoniowy i alkohol. Dodatkowo, przewlek\u0142y stres, nadmierna ekspozycja na promieniowanie, w tym UV, oraz warunki pracy mog\u0105 znacz\u0105co zwi\u0119ksza\u0107 ryzyko ich rozwoju.<strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>&gt;&gt; Przeczytaj tak\u017ce: <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/najczestsze-nowotwory-u-kobiet-i-mezczyzn\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Najcz\u0119stsze nowotwory u kobiet i m\u0119\u017cczyzn<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Choroby-cywilizacyjne-\u2013-oty\u0142o\u015b\u0107\">Choroby cywilizacyjne \u2013 oty\u0142o\u015b\u0107<\/h3>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/otylosc-i-jej-zapobieganie-profilaktyka-otylosci-pierwotnej-i-wtornej\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Oty\u0142o\u015b\u0107<\/a> jako jedna z g\u0142\u00f3wnych chor\u00f3b cywilizacyjnych, wynika z niew\u0142a\u015bciwej diety, opartej na wysokoprzetworzonej \u017cywno\u015bci, nadmiernego spo\u017cycia kalorii przy braku aktywno\u015bci fizycznej. Wi\u0105\u017ce si\u0119 z wieloma powa\u017cnymi schorzeniami, takimi jak cukrzyca typu 2, nadci\u015bnienie, choroby serca, a tak\u017ce niekt\u00f3re nowotwory. Oty\u0142o\u015b\u0107 mo\u017ce prowadzi\u0107 do zaburze\u0144 metabolicznych, a jej leczenie wymaga kompleksowego podej\u015bcia.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&gt;&gt; Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej: <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wplyw-otylosci-zapalenia-i-leptyny-na-rozwoj-chorob-cywilizacyjnych\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Wp\u0142yw oty\u0142o\u015bci, zapalenia i leptyny na rozw\u00f3j chor\u00f3b cywilizacyjnych<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/pakiet\/pakiet-otylosc-i-kontrola-masy-ciala-podstawowy\" target=\"_blank\" rel=\" noreferrer noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Pakiet-otylosc-i-kontrola-masy-ciala-podstawowy-10-badan.png\" alt=\"Pakiet oty\u0142os\u0301c\u0301 i kontrola masy cia\u0142a podstawowy (10 badan\u0301) banerek\" class=\"wp-image-27212\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Pakiet-otylosc-i-kontrola-masy-ciala-podstawowy-10-badan.png 800w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Pakiet-otylosc-i-kontrola-masy-ciala-podstawowy-10-badan-768x192.png 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Pakiet-otylosc-i-kontrola-masy-ciala-podstawowy-10-badan-150x38.png 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Pakiet-otylosc-i-kontrola-masy-ciala-podstawowy-10-badan-300x75.png 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Pakiet-otylosc-i-kontrola-masy-ciala-podstawowy-10-badan-696x174.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/pakiet\/pakiet-otylosc-i-kontrola-masy-ciala\" target=\"_blank\" rel=\" noreferrer noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Pakiet-otylosc-i-kontrola-masy-ciala-15-badan.png\" alt=\"Pakiet oty\u0142os\u0301c\u0301 i kontrola masy cia\u0142a (15 badan\u0301) banerek\" class=\"wp-image-27211\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Pakiet-otylosc-i-kontrola-masy-ciala-15-badan.png 800w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Pakiet-otylosc-i-kontrola-masy-ciala-15-badan-768x192.png 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Pakiet-otylosc-i-kontrola-masy-ciala-15-badan-150x38.png 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Pakiet-otylosc-i-kontrola-masy-ciala-15-badan-300x75.png 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Pakiet-otylosc-i-kontrola-masy-ciala-15-badan-696x174.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Choroby-cywilizacyjne-\u2013-cukrzyca\">Choroby cywilizacyjne \u2013 cukrzyca<\/h3>\n\n\n\n<p>Cukrzyca, zw\u0142aszcza typu 2, jest nie tylko wynikiem z\u0142ej diety i braku ruchu, ale tak\u017ce wsp\u00f3\u0142czesnych nawyk\u00f3w \u017cywieniowych, kt\u00f3re obfituj\u0105 w cukry proste, obecne niemal wsz\u0119dzie \u2014 w napojach, przek\u0105skach, a nawet produktach uznawanych za \u201ezdrowe\u201d. Nadmiar cukru w diecie prowadzi do oporno\u015bci na insulin\u0119, co skutkuje zaburzeniami metabolizmu glukozy. Choroba ta wi\u0105\u017ce si\u0119 z ryzykiem wielu powik\u0142a\u0144, w tym chor\u00f3b serca, uszkodzenia nerek, a tak\u017ce problem\u00f3w ze wzrokiem.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&gt;&gt; Przeczytaj tak\u017ce: <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/jak-obnizyc-poziom-cukru-we-krwi-dieta-cukrzycowa\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Jak obni\u017cy\u0107 poziom cukru we krwi? Dieta cukrzycowa<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/pakiet\/pakiet-ryzyko-cukrzycy\" target=\"_blank\" rel=\" noreferrer noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/pakiet-ryzyko-cukrzycy2-badania-1-1.jpg\" alt=\"pakiet ryzyko cukrzycy (2 badania) banerek\" class=\"wp-image-20850\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/pakiet-ryzyko-cukrzycy2-badania-1-1.jpg 800w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/pakiet-ryzyko-cukrzycy2-badania-1-1-768x192.jpg 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/pakiet-ryzyko-cukrzycy2-badania-1-1-150x38.jpg 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/pakiet-ryzyko-cukrzycy2-badania-1-1-300x75.jpg 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/pakiet-ryzyko-cukrzycy2-badania-1-1-696x174.jpg 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Profilaktyka-chor\u00f3b-cywilizacyjnych\">Profilaktyka chor\u00f3b cywilizacyjnych<\/h2>\n\n\n\n<p>Profilaktyka chor\u00f3b cywilizacyjnych opiera si\u0119 na kilku kluczowych elementach:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Zdrowa dieta:<\/strong> Dieta bogata w owoce, warzywa, bia\u0142ka pochodzenia ro\u015blinnego oraz zdrowe t\u0142uszcze (np. t\u0142uszcze nienasycone) jest fundamentem profilaktyki. Unikanie przetworzonych produkt\u00f3w, nadmiaru soli i cukru, a tak\u017ce spo\u017cywanie produkt\u00f3w pe\u0142noziarnistych mo\u017ce znacz\u0105co obni\u017cy\u0107 ryzyko chor\u00f3b metabolicznych i kardiologicznych.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Aktywno\u015b\u0107 fizyczna:<\/strong> Aktywno\u015b\u0107 fizyczna, nawet w umiarkowanej formie, ma korzystny wp\u0142yw na zdrowie serca, poziom cukru we krwi oraz zdrowie psychiczne. Regularne \u0107wiczenia obni\u017caj\u0105 ryzyko wyst\u0105pienia nadci\u015bnienia t\u0119tniczego, cukrzycy i oty\u0142o\u015bci.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Redukcja stresu:<\/strong> Praktykowanie technik relaksacyjnych, takich jak medytacja, joga, czy regularne przerwy w pracy, mo\u017ce znacz\u0105co wp\u0142yn\u0105\u0107 na redukcj\u0119 stresu, poprawiaj\u0105c zdrowie psychiczne i fizyczne. Osoby, kt\u00f3re radz\u0105 sobie ze stresem, s\u0105 mniej nara\u017cone na choroby psychiczne i schorzenia sercowo-naczyniowe.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>\u015awiadomo\u015b\u0107 i edukacja: <\/strong>Edukacja spo\u0142eczna na temat chor\u00f3b cywilizacyjnych oraz ich profilaktyki jest kluczowa. Wdra\u017canie program\u00f3w zdrowotnych oraz promocja zdrowego stylu \u017cycia w szko\u0142ach i miejscach pracy mog\u0105 pom\u00f3c w obni\u017ceniu liczby przypadk\u00f3w chor\u00f3b cywilizacyjnych.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Regularne badania profilaktyczne:<\/strong> Regularne badania, takie jak kontrola poziomu <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/cholesterol-calkowity-i99\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">cholesterolu<\/a>, ci\u015bnienia krwi, <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/glukoza-l43\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">poziomu cukru we krwi<\/a>, mog\u0105 pom\u00f3c w szybkim wykryciu i leczeniu potencjalnych problem\u00f3w zdrowotnych, zanim przejd\u0105 one w stan przewlek\u0142y.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Choroby cywilizacyjne s\u0105 nieod\u0142\u0105cznym elementem wsp\u00f3\u0142czesnego \u017cycia, ale mo\u017cemy aktywnie dzia\u0142a\u0107, by im zapobiega\u0107. Wystarczy \u015bwiadomie wprowadzi\u0107 do codzienno\u015bci proste, ale skuteczne nawyki, takie jak zdrowa dieta, regularna aktywno\u015b\u0107 fizyczna, dbanie o r\u00f3wnowag\u0119 mi\u0119dzy prac\u0105 a odpoczynkiem oraz unikanie nadmiernego stresu. Dzi\u0119ki odpowiednim dzia\u0142aniom profilaktycznym mo\u017cemy nie tylko zwi\u0119kszy\u0107 jako\u015b\u0107 naszego \u017cycia, ale r\u00f3wnie\u017c zmniejszy\u0107 ryzyko wyst\u0105pienia schorze\u0144, kt\u00f3re dotykaj\u0105 coraz wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 populacji.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p><strong>Bibliografia<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ol start=\"1\" style=\"list-style-type:1\" class=\"wp-block-list\">\n<li>Konduracka E. <em>A link between environmental pollution and civilization disorders: a mini review.<\/em> Rev Environ Health. 2019 Sep 25;34(3):227-233.<\/li>\n\n\n\n<li>Kones R., Rumana U. <em>Cardiometabolic diseases of civilization: history and maturation of an evolving global threat. <\/em><em>An update and call to action.<\/em> Ann Med. 2017 May;49(3):260-274.<\/li>\n\n\n\n<li>Dziemidok P., Makara-Studzi\u0144ska M., Jarosz MJ. <em>Diabetes and depression: a combination of civilization and life-style diseases is more than simple problem adding &#8211; literature review.<\/em> Ann Agric Environ Med. 2011;18(2):318-22.<\/li>\n\n\n\n<li>Kopp W. <em>How Western Diet And Lifestyle Drive The Pandemic Of Obesity And Civilization Diseases.<\/em> Diabetes Metab Syndr Obes. 2019 Oct 24;12:2221-2236.<\/li>\n\n\n\n<li>Clatici VG., Voicu C., Voaides C. et al. <em>Diseases of Civilization &#8211; Cancer, Diabetes, Obesity and Acne &#8211; the Implication of Milk, IGF-1 and mTORC1.<\/em> Maedica (Bucur). 2018 Dec;13(4):273-281.<\/li>\n\n\n\n<li>Isbit J. <em>Preventing diseases of civilization.<\/em> J Pediatr Surg. 2018 Jun;53(6):1261.<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wsp\u00f3\u0142czesne tempo \u017cycia przyczyni\u0142o si\u0119 do powstania chor\u00f3b cywilizacyjnych. Czym s\u0105 choroby cywilizacyjne i jakie s\u0105 ich przyczyny?<\/p>\n","protected":false},"author":170,"featured_media":18645,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[28],"tags":[],"coauthors":[172],"class_list":{"0":"post-18643","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-warto-wiedziec"},"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.5 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Choroby cywilizacyjne: czym s\u0105, rodzaje, przyczyny i profilaktyka \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Wsp\u00f3\u0142czesne tempo \u017cycia przyczyni\u0142o si\u0119 do powstania chor\u00f3b cywilizacyjnych. Czym s\u0105 choroby cywilizacyjne i jakie s\u0105 ich przyczyny?\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/choroby-cywilizacyjne-czym-sa-rodzaje-przyczyny-i-profilaktyka\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Choroby cywilizacyjne: czym s\u0105, rodzaje, przyczyny i profilaktyka \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Wsp\u00f3\u0142czesne tempo \u017cycia przyczyni\u0142o si\u0119 do powstania chor\u00f3b cywilizacyjnych. Czym s\u0105 choroby cywilizacyjne i jakie s\u0105 ich przyczyny?\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/choroby-cywilizacyjne-czym-sa-rodzaje-przyczyny-i-profilaktyka\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-11-21T09:00:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-10-03T12:17:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/choroby_cywilizacyjne-jpg.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2330\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1306\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Kacper Staniszewski\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Kacper Staniszewski\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"9 minut\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label3\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data3\" content=\"Kacper Staniszewski\" \/>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Choroby cywilizacyjne: czym s\u0105, rodzaje, przyczyny i profilaktyka \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","description":"Wsp\u00f3\u0142czesne tempo \u017cycia przyczyni\u0142o si\u0119 do powstania chor\u00f3b cywilizacyjnych. Czym s\u0105 choroby cywilizacyjne i jakie s\u0105 ich przyczyny?","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/choroby-cywilizacyjne-czym-sa-rodzaje-przyczyny-i-profilaktyka\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Choroby cywilizacyjne: czym s\u0105, rodzaje, przyczyny i profilaktyka \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","og_description":"Wsp\u00f3\u0142czesne tempo \u017cycia przyczyni\u0142o si\u0119 do powstania chor\u00f3b cywilizacyjnych. Czym s\u0105 choroby cywilizacyjne i jakie s\u0105 ich przyczyny?","og_url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/choroby-cywilizacyjne-czym-sa-rodzaje-przyczyny-i-profilaktyka\/","og_site_name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria","article_published_time":"2024-11-21T09:00:00+00:00","article_modified_time":"2025-10-03T12:17:00+00:00","og_image":[{"width":2330,"height":1306,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/choroby_cywilizacyjne-jpg.webp","type":"image\/webp"}],"author":"Kacper Staniszewski","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Kacper Staniszewski","Szacowany czas czytania":"9 minut","Written by":"Kacper Staniszewski"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/choroby-cywilizacyjne-czym-sa-rodzaje-przyczyny-i-profilaktyka\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/choroby-cywilizacyjne-czym-sa-rodzaje-przyczyny-i-profilaktyka\/"},"author":{"name":"Kacper Staniszewski","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/person\/2e8901b610242a0ad82808285d04fe65"},"headline":"Choroby cywilizacyjne: czym s\u0105, rodzaje, przyczyny i profilaktyka \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0","datePublished":"2024-11-21T09:00:00+00:00","dateModified":"2025-10-03T12:17:00+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/choroby-cywilizacyjne-czym-sa-rodzaje-przyczyny-i-profilaktyka\/"},"wordCount":1434,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/choroby-cywilizacyjne-czym-sa-rodzaje-przyczyny-i-profilaktyka\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/choroby_cywilizacyjne-jpg.webp","articleSection":["Warto wiedzie\u0107"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/choroby-cywilizacyjne-czym-sa-rodzaje-przyczyny-i-profilaktyka\/","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/choroby-cywilizacyjne-czym-sa-rodzaje-przyczyny-i-profilaktyka\/","name":"Choroby cywilizacyjne: czym s\u0105, rodzaje, przyczyny i profilaktyka \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/choroby-cywilizacyjne-czym-sa-rodzaje-przyczyny-i-profilaktyka\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/choroby-cywilizacyjne-czym-sa-rodzaje-przyczyny-i-profilaktyka\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/choroby_cywilizacyjne-jpg.webp","datePublished":"2024-11-21T09:00:00+00:00","dateModified":"2025-10-03T12:17:00+00:00","description":"Wsp\u00f3\u0142czesne tempo \u017cycia przyczyni\u0142o si\u0119 do powstania chor\u00f3b cywilizacyjnych. Czym s\u0105 choroby cywilizacyjne i jakie s\u0105 ich przyczyny?","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/choroby-cywilizacyjne-czym-sa-rodzaje-przyczyny-i-profilaktyka\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/choroby-cywilizacyjne-czym-sa-rodzaje-przyczyny-i-profilaktyka\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/choroby-cywilizacyjne-czym-sa-rodzaje-przyczyny-i-profilaktyka\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/choroby_cywilizacyjne-jpg.webp","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/choroby_cywilizacyjne-jpg.webp","width":2330,"height":1306,"caption":"choroby cywilizacyjne"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/choroby-cywilizacyjne-czym-sa-rodzaje-przyczyny-i-profilaktyka\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Choroby cywilizacyjne: czym s\u0105, rodzaje, przyczyny i profilaktyka \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#website","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/","name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization","name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/alabek.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/alabek.jpg","width":1250,"height":1251,"caption":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/person\/2e8901b610242a0ad82808285d04fe65","name":"Kacper Staniszewski","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Kacper-Staniszewski-150x150.jpgc73da3b138f9e7edf0e9feacbca89431","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Kacper-Staniszewski-150x150.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Kacper-Staniszewski-150x150.jpg","caption":"Kacper Staniszewski"},"description":"Lekarz medycyny estetycznej oraz radiolog w trakcie specjalizacji. Absolwent Collegium Medicum w Bydgoszczy, znany z precyzji, wyj\u0105tkowego zmys\u0142u estetycznego i zaanga\u017cowania w swoj\u0105 prac\u0119. Prywatnie mi\u0142o\u015bnik zwierz\u0105t. Stale podnosi swoje kwalifikacje, uczestnicz\u0105c w licznych szkoleniach i konferencjach, by dostarcza\u0107 swoim pacjentom najnowocze\u015bniejsze rozwi\u0105zania.","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/author\/kacper-staniszewski\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18643","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/170"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18643"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18643\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":27214,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18643\/revisions\/27214"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/18645"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18643"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18643"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18643"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=18643"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}