{"id":20265,"date":"2024-12-30T14:47:08","date_gmt":"2024-12-30T13:47:08","guid":{"rendered":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/?p=20265"},"modified":"2024-12-30T15:14:10","modified_gmt":"2024-12-30T14:14:10","slug":"demencja-otepienie-starcze-objawy-diagnostyka-leczenie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/demencja-otepienie-starcze-objawy-diagnostyka-leczenie\/","title":{"rendered":"Demencja (ot\u0119pienie starcze) \u2013 objawy, diagnostyka, leczenie"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Starzenie si\u0119 organizmu jest nieuchronnym procesem, kt\u00f3ry w pewnym okresie \u017cycia dotyczy ka\u017cdego. Wraz z wiekiem kom\u00f3rki ludzkiego cia\u0142a ulegaj\u0105 powolnej, coraz s\u0142abszej regeneracji, narz\u0105dy wewn\u0119trzne stopniowo wyczerpuj\u0105 swoje funkcje. W o\u015brodkowym uk\u0142adzie nerwowym tworzy si\u0119 coraz mniej po\u0142\u0105cze\u0144 nerwowych, a kolejne neurony obumieraj\u0105. Fizjologicznie dochodzi do tego oko\u0142o 60-65 roku \u017cycia. Co dzieje si\u0119 w sytuacji, gdy zaburzenia pami\u0119ci pojawiaj\u0105 si\u0119 nagle i zaczynaj\u0105 utrudnia\u0107 codziennie funkcjonowanie? Czy problem z rozpoznawaniem os\u00f3b bliskich, miejsc i dat jest naturalnym procesem starzenia? A mo\u017ce to jednak ot\u0119pienie starcze?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Spis tre\u015bci:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"#Ot\u0119pienie-\u2013-definicja\">Ot\u0119pienie \u2013 definicja<\/a>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"#Demencja-a-\u0142agodne-zaburzenia-funkcji-poznawczych\">Demencja a \u0142agodne zaburzenia funkcji poznawczych<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Demencja:-przyczyny-wyst\u0119powania-ot\u0119pienia-starczego\">Demencja: przyczyny wyst\u0119powania ot\u0119pienia starczego<\/a>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"#Ot\u0119pienie-naczyniopochodne\">Ot\u0119pienie naczyniopochodne<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Ot\u0119pienie-jako-efekt-zmian-zwyrodnieniowych-OUN\">Ot\u0119pienie jako efekt zmian zwyrodnieniowych OUN<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Objawy-charakterystyczne-dla-ot\u0119pienia\">Objawy charakterystyczne dla ot\u0119pienia<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Post\u0119powanie-diagnostyczne-procesu-ot\u0119piennego\">Post\u0119powanie diagnostyczne procesu ot\u0119piennego<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Leczenie-proces\u00f3w-ot\u0119piennych\">Leczenie proces\u00f3w ot\u0119piennych<\/a>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"#Demencja:-znaczenie-diety-w-leczeniu-ot\u0119pienia-starczego\">Demencja: znaczenie diety w leczeniu ot\u0119pienia starczego<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Ot\u0119pienie-\u2013-definicja\">Ot\u0119pienie \u2013 definicja<\/h2>\n\n\n\n<p>Demencja (ot\u0119pienie) to proces post\u0119puj\u0105cego obni\u017cania si\u0119 sprawno\u015bci intelektualnej cz\u0142owieka, wywo\u0142any uszkodzeniem m\u00f3zgu. Poziom zaawansowania deficyt\u00f3w poznawczych jest na tyle g\u0142\u0119boki, \u017ce zaburza codziennie funkcjonowanie chorego i powoduje konieczno\u015b\u0107 pozostawania zale\u017cnym od opiekuna.<\/p>\n\n\n\n<p>Zgodnie z kryteriami przyj\u0119tymi przez \u015awiatow\u0105 Organizacj\u0119 Zdrowia (ang. World Health Organization, WHO), <strong>ot\u0119pienie jest zespo\u0142em wywo\u0142anym chorob\u0105 m\u00f3zgu o charakterze przewlek\u0142ym lub post\u0119puj\u0105cym,<\/strong> w kt\u00f3rym wyst\u0119puje zaburzenie funkcji poznawczych: my\u015blenia, pami\u0119ci, orientacji, rozumienia, liczenia, zdolno\u015bci uczenia si\u0119, por\u00f3wnywania, oceniania i dokonywania wybor\u00f3w. Nie dochodzi w tym procesie do zaburze\u0144 \u015bwiadomo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&gt;&gt; Sprawd\u017a: <\/strong><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/badania-laboratoryjne-dla-seniorow\/\"><strong>Badania laboratoryjne dla senior\u00f3w<\/strong><\/a><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Demencja-a-\u0142agodne-zaburzenia-funkcji-poznawczych\">Demencja a \u0142agodne zaburzenia funkcji poznawczych<\/h3>\n\n\n\n<p>Ka\u017cdy proces ot\u0119pienny mo\u017ce by\u0107 poprzedzony, na wiele lat przed wyst\u0105pieniem pe\u0142ni objaw\u00f3w, stanem nazywanym<strong> \u0142agodnymi zaburzeniami funkcji poznawczych.<\/strong> Najbardziej charakterystyczne dla tego stanu jest to, \u017ce mimo odczuwania przez pacjenta pogorszenia w zakresie pami\u0119ci, orientacji, rozumienia czy funkcji j\u0119zykowych, pozostaje on samodzielny, bez zaburze\u0144 w zakresie codziennego funkcjonowania i nie wykazuje cech ot\u0119pienia.<\/p>\n\n\n\n<p>Upo\u015bledzenie funkcji poznawczych cz\u0119sto poprzedzone jest przez obni\u017cenie kontroli nad reakcjami emocjonalnymi, spo\u0142ecznymi, motywacj\u0105 czy zachowaniem.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/apolipoproteina-e-genotyp\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Badanie-apolipoproteiny-A1-Apo-A1-jpg.webp\" alt=\"\" class=\"wp-image-12006\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Badanie-apolipoproteiny-A1-Apo-A1-jpg.webp 800w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Badanie-apolipoproteiny-A1-Apo-A1-jpg-768x192.webp 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Badanie-apolipoproteiny-A1-Apo-A1-jpg-150x38.webp 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Badanie-apolipoproteiny-A1-Apo-A1-jpg-300x75.webp 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Badanie-apolipoproteiny-A1-Apo-A1-jpg-696x174.webp 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Demencja:-przyczyny-wyst\u0119powania-ot\u0119pienia-starczego\">Demencja: przyczyny wyst\u0119powania ot\u0119pienia starczego<\/h2>\n\n\n\n<p>Ot\u0119pienie nie jest naturalnie post\u0119puj\u0105cym procesem starzenia si\u0119 o\u015brodkowego uk\u0142adu nerwowego. <strong>W&nbsp;trakcie rozwoju choroby dochodzi&nbsp; w r\u00f3\u017cnym tempie do pogarszania si\u0119 poszczeg\u00f3lnych funkcji poznawczych,<\/strong> o kt\u00f3rych wspomnieli\u015bmy we wcze\u015bniejszym fragmencie artyku\u0142u.<\/p>\n\n\n\n<p>Wraz z procesem ot\u0119piennym chorym towarzyszy spadek kontroli nad emocjami (chwiejno\u015b\u0107 emocjonalna), pogarszaj\u0105ca si\u0119 zdolno\u015b\u0107 do panowania nad reakcjami spo\u0142ecznymi, zachowaniem, motywacj\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Schorzenie ma charakter post\u0119puj\u0105cy, przewlek\u0142y. W zale\u017cno\u015bci od czynnika sprawczego (przyczyny), mo\u017ce rozwija\u0107 si\u0119 powoli lub dynamicznie, pogarszaj\u0105c funkcjonowanie chorego w ci\u0105gu kilku tygodni do kilku miesi\u0119cy. Najwa\u017cniejszymi przyczynami prowadz\u0105cymi do uszkodzenia uk\u0142adu nerwowego s\u0105 choroby neurodegeneracyjne jak:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/choroba-alzheimera-badania-genetyczne\/\"><strong>choroba Alzheimera<\/strong><\/a><strong> (Alzheimer Disease \u2013 AD),<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li><strong>ot\u0119pienie z cia\u0142kami Lewy&#8217;ego (Dementia with Lewy Bodies \u2013 DLB),<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li><strong>ot\u0119pienie czo\u0142owo-skroniowe (Frontotemporal Dementia \u2013 FTD),<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>a tak\u017ce choroby zaka\u017ane, metaboliczne i naczyniowe m\u00f3zgu. Bardzo cz\u0119sto w diagnostyce procesu demencyjnego spotyka\u0107 si\u0119 mo\u017cna z mieszanymi typami procesu ot\u0119piennego.<\/p>\n\n\n\n<p>W przypadku dziedzicznych i rodzinnych przyczyn rozwoju procesu ot\u0119piennego, dok\u0142adny mechanizm uszkodzenia OUN jest zr\u00f3\u017cnicowany.<\/p>\n\n\n\n<p>Procentowy udzia\u0142 poszczeg\u00f3lnych przyczyn wywo\u0142uj\u0105cych proces ot\u0119pienny OUN przestawia si\u0119 nast\u0119puj\u0105co:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>choroba Alzheimera \u2013 47%;<\/li>\n\n\n\n<li>ot\u0119pienie naczyniowe \u2013 28%;<\/li>\n\n\n\n<li>ot\u0119pienie czo\u0142owo-korowe \u2013 oko\u0142o 7%;<\/li>\n\n\n\n<li>ot\u0119pienie z cia\u0142kami Lewego \u2013 oko\u0142o 5%;<\/li>\n\n\n\n<li>pozosta\u0142e typy \u2013 oko\u0142o 13%.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Podejmuj\u0105c si\u0119 diagnostyki ot\u0119pienia, w ramach r\u00f3\u017cnicowania demencji z innymi jednostkami chorobowymi, bierze si\u0119 pod uwag\u0119 m.in.: \u0142agodne zaburzenia funkcji poznawczych, <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/depresja-objawy-przyczyny-diagnostyka-i-leczenie\/\">zaburzenia depresyjne<\/a>, majaczenie.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&gt;&gt; To mo\u017ce Ci\u0119 zainteresowa\u0107: <\/strong><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/choroba-alzheimera-wczesne-sygnaly-ostrzegawcze-dla-pacjenta\/\"><strong>Choroba Alzheimera: wczesne sygna\u0142y ostrzegawcze dla pacjenta<\/strong><\/a><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Ot\u0119pienie-naczyniopochodne\">Ot\u0119pienie naczyniopochodne<\/h3>\n\n\n\n<p>W przypadku, gdy ot\u0119pienie post\u0119puje na wskutek procesu chorobowego rozwijaj\u0105cego si\u0119 w naczyniach, m\u00f3wi si\u0119 o tzw. ot\u0119pieniu naczyniopochodnym (b\u0119d\u0105cym nast\u0119pstwem <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/cukrzyca\/\">cukrzycy<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/czym-jest-miazdzyca-objawy-i-konsekwencje\/\">mia\u017cd\u017cycy<\/a>, nadci\u015bnienia t\u0119tniczego czy przebytego udaru OUN). Przyczyn\u0105 wyst\u0105pienia ot\u0119pienia naczyniopochodnego do m\u00f3zgu dociera mniejsza ilo\u015b\u0107 tlenu i substancji od\u017cywczych. Prowadzi to do post\u0119puj\u0105cego uszkodzenia kom\u00f3rek nerwowych (neuron\u00f3w).<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Ot\u0119pienie-jako-efekt-zmian-zwyrodnieniowych-OUN\">Ot\u0119pienie jako efekt zmian zwyrodnieniowych OUN<\/h3>\n\n\n\n<p>W procesie demencyjnym, powsta\u0142ym jako efekt zmian zwyrodnieniowych OUN, <strong>dochodzi do niszczenia kom\u00f3rek nerwowych poprzez odk\u0142adanie si\u0119 w neuronach nieprawid\u0142owych <\/strong><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/dzienne-zapotrzebowanie-na-bialko-jak-je-obliczyc-i-ile-wynosi\/\"><strong>bia\u0142ek<\/strong><\/a><strong>.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W przypadku dziedzicznych i rodzinnych przyczyn rozwoju procesu ot\u0119piennego, dok\u0142adny mechanizm uszkodzenia OUN jest zr\u00f3\u017cnicowany.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&gt;&gt; Przeczytaj te\u017c: <\/strong><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/sarkopenia-przyczyny-objawy-diagnostyka-leczenie\/\"><strong>Sarkopenia \u2013 przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie<\/strong><\/a><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Objawy-charakterystyczne-dla-ot\u0119pienia\">Objawy charakterystyczne dla ot\u0119pienia<\/h2>\n\n\n\n<p>Z uwagi na pocz\u0105tkowy bezobjawowy lub sk\u0105poobjawowy przebieg procesu ot\u0119piennego, rozpoznanie pierwszych symptom\u00f3w choroby bywa utrudnione. <strong>Objawy cz\u0119sto s\u0105 na tyle dyskretne, \u017ce bywaj\u0105 niezauwa\u017calne przez samego chorego.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W\u015br\u00f3d najcz\u0119stszych problem\u00f3w pacjent\u00f3w wyr\u00f3\u017cnia si\u0119:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>zaburzenia pami\u0119ci \u015bwie\u017cej (zapominanie, jak\u0105 wykonuje si\u0119 czynno\u015b\u0107, a tak\u017ce o um\u00f3wionych wcze\u015bniej wizytach; mylenie godzin konsultacji lekarskich\/spotka\u0144; chowanie i gubienie przybor\u00f3w osobistych);<\/li>\n\n\n\n<li>zapominanie i gubienie s\u0142\u00f3w, gorsze przyswajanie nowych tre\u015bci i przekazywanych informacji; trudno\u015bci ze skupieniem uwagi;<\/li>\n\n\n\n<li>narastaj\u0105ca utrata zainteresowa\u0144, apatia;<\/li>\n\n\n\n<li>trudno\u015b\u0107 z rozpoznawaniem os\u00f3b bliskich lub poszukiwanie nie\u017cyj\u0105cych ju\u017c krewnych albo znanych wcze\u015bniej miejsc (w tym np. gubienie drogi do domu);<\/li>\n\n\n\n<li>utrudnione dobieranie s\u0142\u00f3w, problemy z pisaniem i liczeniem;<\/li>\n\n\n\n<li>zaburzenia zachowania i chwiejno\u015b\u0107 emocjonalna (impulsywno\u015bc, nadmierna nerwowo\u015b\u0107, obni\u017cenie nastroju);<\/li>\n\n\n\n<li>stopniowe wycofywanie si\u0119 z \u017cycia spo\u0142ecznego;<\/li>\n\n\n\n<li>szybkie zniech\u0119cenie, rozdra\u017cneinie, sk\u0142onno\u015b\u0107 do p\u0142aczu;<\/li>\n\n\n\n<li>ograniczenie funkcji motorycznych i samodzielnego wykonywania czynno\u015bci domowych (ubierania i rozbierania si\u0119, sprz\u0105tania, mycia, gotowania).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Wraz z pog\u0142\u0119bieniem si\u0119 demencji, chorzy coraz bardziej zaczynaj\u0105 by\u0107 zale\u017cni od otoczenia<\/strong> i wymagaj\u0105 coraz wi\u0119kszego wsparcia najbli\u017cszych.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&gt;&gt; Sprawd\u017a r\u00f3wnie\u017c: <\/strong><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/kryptopiroluria-choroba-ktora-nie-istnieje\/\"><strong>Kryptopiroluria \u2013 choroba, kt\u00f3ra nie istnieje<\/strong><\/a><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Post\u0119powanie-diagnostyczne-procesu-ot\u0119piennego\">Post\u0119powanie diagnostyczne procesu ot\u0119piennego<\/h2>\n\n\n\n<p>Mo\u017cliwo\u015b\u0107 wyst\u0105pienia demencji wzrasta wraz z wiekiem chorego (powy\u017cej 50 roku \u017cycia). Statystycznie schorzenie to rozpoznawane jest u 1% populacji w wieku 60-65 lat, a u oko\u0142o w 10-35% u os\u00f3b powy\u017cej 85. roku \u017cycia. Szacuje si\u0119, \u017ce <strong>oko\u0142o p\u00f3\u0142 miliona populacji Polski mierzy si\u0119 z diagnoz\u0105 ot\u0119pienia,<\/strong> z czego prawie 50% stanowi choroba Alzheimera.<\/p>\n\n\n\n<p>Podstaw\u0105 do postawienia rozpoznania jest wywiad zebrany od chorego i jego rodziny, opiekun\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>W diagnostyce wykorzystuje si\u0119 szereg r\u00f3\u017cnych test\u00f3w psychologicznych i przesiewowych umo\u017cliwiaj\u0105cych rozpoznanie zaburze\u0144 funkcji poznawczych jak:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>kr\u00f3tka skala oceny stanu umys\u0142owego (Mini Mental State Examination, w skr. MMSE),<\/li>\n\n\n\n<li>monteralska skala oceny zaburze\u0144 funkcji poznawczych (MoCa test),<\/li>\n\n\n\n<li>test rysowania zegara,<\/li>\n\n\n\n<li>Ca\u0142o\u015bciowa Ocena Geriatryczna (COG),<\/li>\n\n\n\n<li>skala Depresji Becka,<\/li>\n\n\n\n<li>Kwestionariusz Zdrowia Pacjenta- PHQ-9.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>By wykluczy\u0107 przyczyny metaboliczne wyst\u0119puj\u0105cych dolegliwo\u015bci, <strong>niezb\u0119dne jest poszerzenie diagnostyki o badania laboratoryjne<\/strong> takie jak:<a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/morfologia-krwi-c55\">morfologia krwi obwodowej<\/a> z rozmazem, <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/ferrytyna-l05\">ferrytyna<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/tyreotropina-tsh-trzeciej-generacji-l69\">TSH<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/wolna-tyroksyna-ft4-o69\">fT4<\/a>, glukoza, <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/pakiet\/pakiet-elektrolitow\">st\u0119\u017cenie elektrolit\u00f3w<\/a> (s\u00f3d, potas), <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/witamina-b12-o83\">poziom witaminy B12<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/kwas-foliowy-m41\">kwasu foliowego<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/lipidogram-profil-lipidowy-co-to-za-badanie-jak-sie-do-niego-przygotowac\/\">profil lipidowy<\/a>, proteinogram.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/pakiet\/pakiet-ogolny\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Pakiet-ogolny-13-badan-jpg.webp\" alt=\"\" class=\"wp-image-12228\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Pakiet-ogolny-13-badan-jpg.webp 800w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Pakiet-ogolny-13-badan-jpg-768x192.webp 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Pakiet-ogolny-13-badan-jpg-150x38.webp 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Pakiet-ogolny-13-badan-jpg-300x75.webp 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Pakiet-ogolny-13-badan-jpg-696x174.webp 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p>Ka\u017cdy chory, u kt\u00f3rego z czasem pog\u0142\u0119biaj\u0105 si\u0119 zaburzenia funkcji poznawczych, powinien by\u0107 poddany badaniom diagnostyki obrazowej \u2013 np. rezonansowi magnetycznemu czy tomografii komputerowej o\u015brodkowego uk\u0142adu nerwowego. Cennym uzupe\u0142nieniem bada\u0144 jest badanie neuropsychologiczne, konsultacja z zakresu neurologii, psychiatrii czy geriatrii.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Leczenie-proces\u00f3w-ot\u0119piennych\">Leczenie proces\u00f3w ot\u0119piennych<\/h2>\n\n\n\n<p>W zale\u017cno\u015bci od typu rozpoznanego procesu ot\u0119piennego, chory poddawany jest odpowiedniemu leczeniu.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>W przypadku ot\u0119pienia o typie naczyniopochodnym<\/strong> nie ma tak naprawd\u0119 \u017cadnej skutecznej metody terapeutycznej. Leczenie polega na \u0142agodzeniu niekt\u00f3rych objaw\u00f3w i spowolnieniu procesu demencyjnego poprzez prawid\u0142owe leczenie chor\u00f3b b\u0119d\u0105cych przyczyn\u0105 niedokrwienia, jak cukrzyca, <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/nadcisnienie-tetnicze-klasyfikacja-przyczyny-jak-mierzyc-cisnienie\/\">nadci\u015bnienie t\u0119tnicze<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/arytmia-serca-przyczyny-objawy-leczenie-i-rokowania\/\">migotanie przedsionk\u00f3w<\/a> czy zaburzenia lipidowe. Nale\u017cy wi\u0119c zadba\u0107 o w\u0142a\u015bciwe od\u017cywianie, ustabilizowanie warto\u015bci ci\u015bnienia t\u0119tniczego krwi, poziomu cholesterolu i <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/glukoza-l43\">glukozy we krwi<\/a>, by zapobiec dalszemu uszkodzeniu OUN.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>W leczeniu ot\u0119pienia alzheimerowskiego,<\/strong> w zale\u017cno\u015bci od stopnia zaawansowania choroby, stosuje si\u0119 r\u00f3\u017cne preparaty z uwzgl\u0119dnieniem takich substancji jak inhibitory cholinoesterazy (donepezil, riwastigmina, galantamina). Zastosowanie tych preparat\u00f3w ma na celu popraw\u0119 przeka\u017anictwa nerwowego w uk\u0142adzie cholinergicznym poprzez zwi\u0119kszenie st\u0119\u017cenia acetylocholiny w m\u00f3zgu. Drug\u0105 grup\u0105 lek\u00f3w s\u0105 preparaty prokognitywne jak np. memantyna.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Sam proces farmakoterapii ma s\u0142u\u017cy\u0107 przede wszystkim spowolnieniu rozwoju procesu ot\u0119piennego i podtrzymaniu ca\u0142o\u015bciowego funkcjonowania osoby chorej.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/choroba-alzheimera-badanie-mutacji-w-regionie-kodujacym-genu-psen1-eksony-od-3-do-12\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/Choroba-Alzheimera-badanie-mutacji-w-regionie-kodujacym-genu-PSEN1-eksony-od-3-do-12-jpg.webp\" alt=\"\" class=\"wp-image-6951\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/Choroba-Alzheimera-badanie-mutacji-w-regionie-kodujacym-genu-PSEN1-eksony-od-3-do-12-jpg.webp 800w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/Choroba-Alzheimera-badanie-mutacji-w-regionie-kodujacym-genu-PSEN1-eksony-od-3-do-12-jpg-768x192.webp 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/Choroba-Alzheimera-badanie-mutacji-w-regionie-kodujacym-genu-PSEN1-eksony-od-3-do-12-jpg-150x38.webp 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/Choroba-Alzheimera-badanie-mutacji-w-regionie-kodujacym-genu-PSEN1-eksony-od-3-do-12-jpg-300x75.webp 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/Choroba-Alzheimera-badanie-mutacji-w-regionie-kodujacym-genu-PSEN1-eksony-od-3-do-12-jpg-696x174.webp 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Demencja:-znaczenie-diety-w-leczeniu-ot\u0119pienia-starczego\">Demencja: znaczenie diety w leczeniu ot\u0119pienia starczego<\/h3>\n\n\n\n<p>Poza standardow\u0105 farmakoterapi\u0105 maj\u0105c\u0105 na celu popraw\u0119 sprawno\u015bci umys\u0142owej czy modyfikuj\u0105cej zachowanie chorego (leki uspokajaj\u0105ce, przeciwdepresyjne), niezwykle istotne jest leczenie \u017cywieniowe. Zaleca si\u0119, by dieta osoby z rozpoznaniem procesu ot\u0119piennego by\u0142a urozmaicana w szereg substancji od\u017cywczych.<\/p>\n\n\n\n<p>W diecie wskazane jest stosowanie:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/kwasy-omega-3-epa-i-dha-znaczenie-w-depresji-rola-i-zrodla-kwasow-omega-3\/\">kwas\u00f3w t\u0142uszczowych omega-3 (kwasy EPA, DHA)<\/a>, kt\u00f3re poprawiaj\u0105 przeka\u017anictwo nerwowe, a kwasy DHA odgrywaj\u0105 rol\u0119 w prewencji odk\u0142adania z\u0142og\u00f3w \u03d0-amyloidu w OUN (udowodniono, \u017ce dieta bogata w ryby zmniejsza o 60% ryzyko rozwoju choroby Alzheimera);<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/witamina-a\/\">witamin A<\/a>, E, <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/witamina-c-niewielka-czasteczka-o-wielkim-znaczeniu\/\">C<\/a> (poda\u017c <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/witamina-e-tokoferol\/\">witaminy E<\/a> zawartej w naturalnych produktach \u017cywno\u015bciowych jest bardziej skuteczna ni\u017c w postaci suplement\u00f3w diety);<\/li>\n\n\n\n<li>polifenoli ro\u015blinnych;<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/witaminy-z-grupy-b-objawy-niedoboru-rola-w-organizmie-wlasciwosci-i-dzialanie\/\">witamin z grupy B<\/a>: B6, B12, i kwasu foliowego (niedobory tych witamin, a g\u0142\u00f3wnie kwasu foliowego, sprzyjaj\u0105 zwi\u0119kszeniu st\u0119\u017cenia <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/co-to-jest-homocysteina-i-jaka-pelni-funkcje-w-organizmie-jak-obnizyc-jej-poziom\/\">homocysteiny<\/a> we krwi co stanowi do\u015b\u0107 istotny prognostycznie czynnik rozwoju m.in. choroby Alzheimera).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>&gt;&gt; To mo\u017ce Ci\u0119 zainteresowa\u0107: <\/strong><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/jak-laczyc-witaminy-i-mineraly-synergizm-i-antagonizm-skladnikow-odzywczych\/\"><strong>Jak \u0142\u0105czy\u0107 witaminy i minera\u0142y? Synergizm i antagonizm sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych<\/strong><\/a><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Objawy ot\u0119pienia pojawiaj\u0105 si\u0119 cz\u0119sto po wielu latach post\u0119puj\u0105cego procesu uszkadzaj\u0105cego o\u015brodkowy uk\u0142ad nerwowy. Ka\u017cdy niepokoj\u0105cy objaw, mog\u0105cy wskazywa\u0107 na rozw\u00f3j demencji, powinien wzbudzi\u0107 czujno\u015b\u0107 zar\u00f3wno samych chorych, jak i ich rodzin czy pracownik\u00f3w ochrony zdrowia, kt\u00f3rzy na co dzie\u0144 maj\u0105 z nimi styczno\u015b\u0107. Im wcze\u015bniej choroba zostanie rozpoznana, tym wi\u0119cej mo\u017cliwo\u015bci terapeutycznych b\u0119dzie mo\u017cna zaproponowa\u0107 pacjentowi, a tym samym podnie\u015b\u0107 komfort i jako\u015b\u0107 jego dalszego \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p><strong>Bibliografia<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>\u201eMedycyna rodzinna. Podr\u0119cznik dla lekarzy i student\u00f3w\u201d. A. Windak, S. Chlabicz, A. Mastalerz- Migas, wyd. Termedia , Pozna\u0144 2015<\/li>\n\n\n\n<li>dost\u0119p online w dniu 23.11.2024r. : https:\/\/www.mp.pl\/pacjent\/dieta\/diety\/diety_w_chorobach\/194938,dieta-w-chorobie-alzheimera<\/li>\n\n\n\n<li>dost\u0119p online w dniu 23.11.2024 r.: https:\/\/www.mp.pl\/pacjent\/neurologia\/choroby\/150100,otepienie<\/li>\n\n\n\n<li>\u201eRzadkie i\u00a0nietypowe ot\u0119pienia\u201d. Susham Gupta, Olivia Fiertag, James Warner, Advances in psychiatric treatment (2009), vol. 15, 364\u2013371<\/li>\n\n\n\n<li>\u201eGeriatria z elementami gerontologii og\u00f3lnej. Podr\u0119cznik dla lekarzy i student\u00f3w\u201d. T. Grodzicki, J. Kocemba, A. Skalska, wyd. Via Medica, Gda\u0144sk 2006<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Czy problem z rozpoznawaniem os\u00f3b bliskich, miejsc i dat jest naturalnym procesem starzenia? A mo\u017ce to jednak ot\u0119pienie starcze?<\/p>\n","protected":false},"author":184,"featured_media":20268,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[13,28],"tags":[],"coauthors":[223],"class_list":{"0":"post-20265","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-choroby-ukladu-nerwowego","8":"category-warto-wiedziec"},"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.5 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Demencja (ot\u0119pienie starcze) \u2013 objawy, diagnostyka, leczenie - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Czy problem z rozpoznawaniem os\u00f3b bliskich, miejsc i dat jest naturalnym procesem starzenia? A mo\u017ce to jednak ot\u0119pienie starcze?\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/demencja-otepienie-starcze-objawy-diagnostyka-leczenie\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Demencja (ot\u0119pienie starcze) \u2013 objawy, diagnostyka, leczenie - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Czy problem z rozpoznawaniem os\u00f3b bliskich, miejsc i dat jest naturalnym procesem starzenia? A mo\u017ce to jednak ot\u0119pienie starcze?\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/demencja-otepienie-starcze-objawy-diagnostyka-leczenie\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-12-30T13:47:08+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-12-30T14:14:10+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/demencja.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1766\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1179\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Katarzyna Koc\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Katarzyna Koc\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"10 minut\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label3\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data3\" content=\"Katarzyna Koc\" \/>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Demencja (ot\u0119pienie starcze) \u2013 objawy, diagnostyka, leczenie - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","description":"Czy problem z rozpoznawaniem os\u00f3b bliskich, miejsc i dat jest naturalnym procesem starzenia? A mo\u017ce to jednak ot\u0119pienie starcze?","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/demencja-otepienie-starcze-objawy-diagnostyka-leczenie\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Demencja (ot\u0119pienie starcze) \u2013 objawy, diagnostyka, leczenie - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","og_description":"Czy problem z rozpoznawaniem os\u00f3b bliskich, miejsc i dat jest naturalnym procesem starzenia? A mo\u017ce to jednak ot\u0119pienie starcze?","og_url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/demencja-otepienie-starcze-objawy-diagnostyka-leczenie\/","og_site_name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria","article_published_time":"2024-12-30T13:47:08+00:00","article_modified_time":"2024-12-30T14:14:10+00:00","og_image":[{"width":1766,"height":1179,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/demencja.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Katarzyna Koc","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Katarzyna Koc","Szacowany czas czytania":"10 minut","Written by":"Katarzyna Koc"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/demencja-otepienie-starcze-objawy-diagnostyka-leczenie\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/demencja-otepienie-starcze-objawy-diagnostyka-leczenie\/"},"author":{"name":"Katarzyna Koc","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/person\/c6c2a8b21bb0dcfcd8f8ab6f038a580f"},"headline":"Demencja (ot\u0119pienie starcze) \u2013 objawy, diagnostyka, leczenie","datePublished":"2024-12-30T13:47:08+00:00","dateModified":"2024-12-30T14:14:10+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/demencja-otepienie-starcze-objawy-diagnostyka-leczenie\/"},"wordCount":1773,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/demencja-otepienie-starcze-objawy-diagnostyka-leczenie\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/demencja.jpg","articleSection":["Choroby uk\u0142adu nerwowego","Warto wiedzie\u0107"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/demencja-otepienie-starcze-objawy-diagnostyka-leczenie\/","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/demencja-otepienie-starcze-objawy-diagnostyka-leczenie\/","name":"Demencja (ot\u0119pienie starcze) \u2013 objawy, diagnostyka, leczenie - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/demencja-otepienie-starcze-objawy-diagnostyka-leczenie\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/demencja-otepienie-starcze-objawy-diagnostyka-leczenie\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/demencja.jpg","datePublished":"2024-12-30T13:47:08+00:00","dateModified":"2024-12-30T14:14:10+00:00","description":"Czy problem z rozpoznawaniem os\u00f3b bliskich, miejsc i dat jest naturalnym procesem starzenia? A mo\u017ce to jednak ot\u0119pienie starcze?","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/demencja-otepienie-starcze-objawy-diagnostyka-leczenie\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/demencja-otepienie-starcze-objawy-diagnostyka-leczenie\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/demencja-otepienie-starcze-objawy-diagnostyka-leczenie\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/demencja.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/demencja.jpg","width":1766,"height":1179,"caption":"demencja"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/demencja-otepienie-starcze-objawy-diagnostyka-leczenie\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Demencja (ot\u0119pienie starcze) \u2013 objawy, diagnostyka, leczenie"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#website","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/","name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization","name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/alabek.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/alabek.jpg","width":1250,"height":1251,"caption":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/person\/c6c2a8b21bb0dcfcd8f8ab6f038a580f","name":"Katarzyna Koc","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/woman-150x150.png510376ddb3c99b233fa30c560b9695e9","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/woman-150x150.png","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/woman-150x150.png","caption":"Katarzyna Koc"},"description":"Lekarz, specjalista medycyny rodzinnej z kilkunastoletnim do\u015bwiadczeniem zawodowym w pracy w podstawowej opiece zdrowotnej (POZ). Absolwentka Wydzia\u0142u Lekarskiego z Pododdzia\u0142em Stomatologii i Nauczania w J\u0119zyku Angielskim Uniwersytetu Medycznego w Bia\u0142ymstoku i Wydzia\u0142u Ekonomii i Zarz\u0105dzania Akademii Humanistyczno-Ekonomicznej w \u0141odzi. Certyfikowany lekarz Polskiego Towarzystwa Leczenia Oty\u0142o\u015bci, cz\u0142onek Polskiego Towarzystwa Medycyny Rodzinnej. Wsp\u00f3\u0142autorka medycznych publikacji naukowych z zakresu diabetologii, kardiologii i echokardiografii.","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/author\/katarzyna-koc\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20265","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/184"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=20265"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20265\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20269,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20265\/revisions\/20269"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/20268"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20265"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=20265"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20265"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=20265"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}