{"id":20649,"date":"2025-01-20T09:07:35","date_gmt":"2025-01-20T08:07:35","guid":{"rendered":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/?p=20649"},"modified":"2025-01-20T09:07:37","modified_gmt":"2025-01-20T08:07:37","slug":"bole-fantomowe-czym-sa-i-jak-sobie-z-nimi-radzic","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/bole-fantomowe-czym-sa-i-jak-sobie-z-nimi-radzic\/","title":{"rendered":"B\u00f3le fantomowe \u2013 czym s\u0105 i jak sobie z nimi radzi\u0107?\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0"},"content":{"rendered":"\n

B\u00f3le fantomowe to jedno z najbardziej intryguj\u0105cych, a zarazem trudnych do leczenia zjawisk, kt\u00f3re mog\u0105 dotkn\u0105\u0107 pacjent\u00f3w po amputacji ko\u0144czyny lub cz\u0119\u015bci cia\u0142a. Mimo post\u0119p\u00f3w w medycynie ich dok\u0142adne przyczyny oraz skuteczne metody terapii wci\u0105\u017c pozostaj\u0105 pozostaj\u0105 przedmiotem intensywnych bada\u0144. Co to s\u0105 b\u00f3le fantomowe? Jak sobie radzi\u0107 z tego typu problemem? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdziesz w poni\u017cszym artykule.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Spis tre\u015bci:<\/p>\n\n\n\n

    \n
  1. B\u00f3le fantomowe \u2014 co to takiego?<\/a><\/li>\n\n\n\n
  2. Przyczyny b\u00f3lu fantomowego<\/a><\/li>\n\n\n\n
  3. B\u00f3le fantomowe po amputacji \u2013 jakie daj\u0105 objawy?<\/a><\/li>\n\n\n\n
  4. Jak radzi\u0107 sobie z b\u00f3lem fantomowym?<\/a><\/li>\n\n\n\n
  5. Czy b\u00f3le fantomowe mo\u017cna ca\u0142kowicie wyleczy\u0107?<\/a><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

    B\u00f3le fantomowe \u2014 co to takiego?<\/h2>\n\n\n\n

    B\u00f3le fantomowe to specyficzna forma b\u00f3lu, odczuwana w miejscu nieistniej\u0105cej lub amputowanej cz\u0119\u015bci cia\u0142a. Zjawisko to najcz\u0119\u015bciej kojarzone jest z b\u00f3lem w ko\u0144czynie, kt\u00f3ra zosta\u0142a usuni\u0119ta, ale mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c wyst\u0119powa\u0107 po utracie innych cz\u0119\u015bci cia\u0142a, takich jak pier\u015b, z\u0105b, j\u0119zyk, oko, a rzadziej genitalia lub narz\u0105dy wewn\u0119trzne. Charakter tego b\u00f3lu jest subiektywny i trudny do uchwycenia, co podkre\u015bla termin \u201efantomowy”.<\/p>\n\n\n\n

    Szacuje si\u0119, \u017ce a\u017c 90% os\u00f3b po amputacji mo\u017ce do\u015bwiadcza\u0107 czucia fantomowego, jednak cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 wyst\u0119powania b\u00f3lu pozostaje niejednoznaczna ze wzgl\u0119du na r\u00f3\u017cnorodne definicje i brak rozgraniczenia pomi\u0119dzy b\u00f3lem fantomowym, czuciem fantomowym i innymi rodzajami b\u00f3lu po amputacji.<\/p>\n\n\n\n

    >> Sprawd\u017a tak\u017ce: <\/strong>B\u00f3l staw\u00f3w \u2013 przyczyny, objawy, diagnostyka i leczenie b\u00f3l\u00f3w stawowych<\/strong><\/a><\/p>\n\n\n\n

    Przyczyny b\u00f3lu fantomowego<\/h2>\n\n\n\n

    Przyczyny b\u00f3l\u00f3w fantomowych s\u0105 z\u0142o\u017cone i wieloczynnikowe, obejmuj\u0105c zar\u00f3wno obwodowy, jak i o\u015brodkowy uk\u0142ad nerwowy<\/strong>. Dawniej s\u0105dzono, \u017ce b\u00f3l ten wynika wy\u0142\u0105cznie z podra\u017cnienia przerwanych zako\u0144cze\u0144 nerwowych w obwodowym uk\u0142adzie nerwowym, co potwierdza\u0142y badania wykazuj\u0105ce obecno\u015b\u0107 nerwiak\u00f3w w kikutach pacjent\u00f3w po amputacjach. Obecnie wiadomo, \u017ce istotn\u0105 rol\u0119 w powstawaniu b\u00f3lu odgrywaj\u0105 tak\u017ce zmiany w o\u015brodkowym uk\u0142adzie nerwowym, w tym patologiczna przebudowa neuronalna w m\u00f3zgu i rdzeniu kr\u0119gowym.<\/p>\n\n\n\n

    Techniki obrazowania, takie jak funkcjonalny rezonans magnetyczny (fMRI) i pozytonowa tomografia emisyjna (PET), wykaza\u0142y aktywno\u015b\u0107 obszar\u00f3w m\u00f3zgu odpowiedzialnych za amputowan\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 cia\u0142a w chwili odczuwania b\u00f3lu. Kluczow\u0105 rol\u0119 w tym procesie przypisuje si\u0119 nadmiernej aktywacji receptor\u00f3w NMDA oraz reorganizacji kory czuciowo-ruchowej.<\/p>\n\n\n\n

    B\u00f3le fantomowe po amputacji \u2013 jakie daj\u0105 objawy?<\/h2>\n\n\n\n

    B\u00f3le fantomowe po amputacji wyr\u00f3\u017cniaj\u0105 si\u0119 niezwykle zr\u00f3\u017cnicowanymi objawami, kt\u00f3re odzwierciedlaj\u0105 z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 tego zjawiska neuropatycznego. Pacjenci opisuj\u0105 je jako doznania piek\u0105ce, mia\u017cd\u017c\u0105ce lub przypominaj\u0105ce nag\u0142e impulsy elektryczne, cz\u0119sto o zmiennym nat\u0119\u017ceniu, kt\u00f3re szczeg\u00f3lnie nasilaj\u0105 si\u0119 wieczorem i w nocy. Wra\u017cenie to bywa \u015bci\u015ble powi\u0105zane z czuciem fantomowym \u2013 iluzj\u0105 obecno\u015bci amputowanej ko\u0144czyny, kt\u00f3ra cz\u0119sto pojawia si\u0119 wkr\u00f3tce po operacji.<\/p>\n\n\n\n

    Obok b\u00f3lu fantomowego, cz\u0119\u015b\u0107 pacjent\u00f3w do\u015bwiadcza b\u00f3lu kikuta, b\u0119d\u0105cego wynikiem formowania si\u0119 nerwiak\u00f3w<\/strong> \u2013 nadwra\u017cliwych guz\u00f3w powstaj\u0105cych w miejscu regeneruj\u0105cych si\u0119 zako\u0144cze\u0144 nerwowych. Ucisk na nerwiaka mo\u017ce prowadzi\u0107 do intensywnego b\u00f3lu, dodatkowo pog\u0142\u0119biaj\u0105c problem.<\/p>\n\n\n\n

    >> Zobacz: <\/strong>Mrowienie i dr\u0119twienie lewej r\u0119ki \u2013 co oznacza i jak leczy\u0107 te objawy<\/strong><\/a>?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Jak radzi\u0107 sobie z b\u00f3lem fantomowym?<\/h2>\n\n\n\n

    Leczenie b\u00f3lu fantomowego to z\u0142o\u017cony proces, wymagaj\u0105cy indywidualnego podej\u015bcia i zastosowania r\u00f3\u017cnorodnych metod terapeutycznych<\/strong>. W\u015br\u00f3d dost\u0119pnych strategii znajduj\u0105 si\u0119 zar\u00f3wno farmakoterapia, jak i nowoczesne techniki niefarmakologiczne. Leki takie jak gabapentyna lub pregabalina pomagaj\u0105 z\u0142agodzi\u0107 b\u00f3l neuropatyczny, jednak ich skuteczno\u015b\u0107 mo\u017ce by\u0107 r\u00f3\u017cna i kr\u00f3tkotrwa\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

    Coraz wi\u0119ksz\u0105 uwag\u0119 zwraca si\u0119 tak\u017ce na metody alternatywne, takie jak:<\/p>\n\n\n\n

      \n
    • terapia lustrzana;<\/li>\n\n\n\n
    • przezczaszkowa stymulacja magnetyczna m\u00f3zgu;<\/li>\n\n\n\n
    • terapia poznawczo-behawioralna;<\/li>\n\n\n\n
    • terapia rzeczywisto\u015bci\u0105 wirtualn\u0105.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

      Metody te wykorzystuj\u0105 zdolno\u015b\u0107 m\u00f3zgu do reorganizacji i mog\u0105 znacz\u0105co zmniejszy\u0107 intensywno\u015b\u0107 b\u00f3lu fantomowego. W przypadkach opornych na leczenie zachowawcze stosuje si\u0119 interwencje chirurgiczne<\/strong>, takie jak stymulacja rdzenia kr\u0119gowego, kt\u00f3ra mo\u017ce pom\u00f3c w modulacji odczuwania b\u00f3lu.<\/p>\n\n\n\n

      Istotnym elementem terapii jest tak\u017ce wdro\u017cenie dzia\u0142a\u0144 prewencyjnych, np. ci\u0105g\u0142ego znieczulenia zewn\u0105trzoponowego w okresie przedoperacyjnym, co zmniejsza ryzyko wyst\u0105pienia b\u00f3lu fantomowego. Ka\u017cda z metod ma swoje ograniczenia, dlatego najlepsze efekty osi\u0105ga si\u0119, \u0142\u0105cz\u0105c r\u00f3\u017cne podej\u015bcia, dostosowane do indywidualnych potrzeb pacjenta.<\/p>\n\n\n\n

      Czy b\u00f3le fantomowe mo\u017cna ca\u0142kowicie wyleczy\u0107?<\/h2>\n\n\n\n

      Ca\u0142kowite wyleczenie b\u00f3l\u00f3w fantomowych nie zawsze jest mo\u017cliwe<\/strong>, co wynika z ich z\u0142o\u017conej natury i wci\u0105\u017c nie w pe\u0142ni poznanych mechanizm\u00f3w powstawania. Dost\u0119pne metody terapeutyczne, takie jak farmakoterapia, techniki niefarmakologiczne (np. terapia lustrzana czy TENS) oraz interwencje chirurgiczne, cz\u0119sto przynosz\u0105 ulg\u0119 i zmniejszaj\u0105 intensywno\u015b\u0107 b\u00f3lu, ale nie zawsze prowadz\u0105 do ca\u0142kowitego ust\u0105pienia problemu<\/strong>. Skuteczno\u015b\u0107 leczenia zale\u017cy te\u017c od indywidualnych cech pacjenta, charakteru b\u00f3lu oraz odpowiedzi na terapi\u0119.<\/p>\n\n\n\n

      B\u00f3le fantomowe to niezwykle z\u0142o\u017cone i wci\u0105\u017c nie w pe\u0142ni poznane zjawisko, kt\u00f3re dotyka wielu pacjent\u00f3w po amputacjach, znacz\u0105co wp\u0142ywaj\u0105c na jako\u015b\u0107 ich \u017cycia. Zrozumienie mechanizm\u00f3w tego problemu oraz rozw\u00f3j skuteczniejszych terapii pozostaje wyzwaniem dla nauki. Je\u015bli do\u015bwiadczasz b\u00f3lu fantomowego, nie zwlekaj \u2013 skorzystaj z pomocy specjalisty.<\/p>\n\n\n\n

      Opieka merytoryczna: lek. Katarzyna Ciep\u0142ucha<\/strong><\/p>\n\n\n\n

      \n\n\n\n

      Bibliografia<\/strong><\/p>\n\n\n\n

        \n
      1. Graczyk M., Krajnik M., Malec-Milewska M., B\u00f3l fantomowy \u2013 wyzwanie terapeutyczne, Medycyna Paliatywna w Praktyce 2010; 4, 2: 66\u201373.<\/li>\n\n\n\n
      2. Noparlik M., Krzemienowska A., Matus I., Olesi\u0144ska N., B\u00f3l fantomowy ko\u0144czyn \u2013 mechanizmy badawcze oraz wsp\u00f3\u0142czesne metody badawcze. B\u00d3L. (2024);25(2):15-22.<\/li>\n\n\n\n
      3. Setlak M., B\u00f3l fantomowy \u2013 co to za zjawisko, z czego wynika, jak go leczy\u0107?<\/li>\n\n\n\n
      4. Kim SY, Kim YY: Terapia lustrzana w b\u00f3lu fantomowym ko\u0144czyn. KoreanJ Pain. 2012; 25(4): 272\u2013274.<\/li>\n\n\n\n
      5. Culp C.J., Abdi S., Current Understanding of Phantom Pain and its Treatment, Pain Physician: October 2022 25: E941-E957.<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

        Co to s\u0105 b\u00f3le fantomowe? Jak sobie radzi\u0107 z tego typu problemem? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdziesz w poni\u017cszym artykule.<\/p>\n","protected":false},"author":185,"featured_media":20654,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[28],"tags":[],"coauthors":[224],"class_list":{"0":"post-20649","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-warto-wiedziec"},"acf":[],"yoast_head":"\nB\u00f3le fantomowe \u2013 czym s\u0105 i jak sobie z nimi radzi\u0107?\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0 - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Co to s\u0105 b\u00f3le fantomowe? Jak sobie radzi\u0107 z tego typu problemem? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdziesz w poni\u017cszym artykule.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/bole-fantomowe-czym-sa-i-jak-sobie-z-nimi-radzic\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"B\u00f3le fantomowe \u2013 czym s\u0105 i jak sobie z nimi radzi\u0107?\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0 - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Co to s\u0105 b\u00f3le fantomowe? Jak sobie radzi\u0107 z tego typu problemem? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdziesz w poni\u017cszym artykule.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/bole-fantomowe-czym-sa-i-jak-sobie-z-nimi-radzic\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-01-20T08:07:35+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-01-20T08:07:37+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/bole_fantomowe-.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1429\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"953\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Sandra S\u0142uszewska\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Sandra S\u0142uszewska\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"5 minut\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label3\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data3\" content=\"Sandra S\u0142uszewska\" \/>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"B\u00f3le fantomowe \u2013 czym s\u0105 i jak sobie z nimi radzi\u0107?\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0 - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","description":"Co to s\u0105 b\u00f3le fantomowe? Jak sobie radzi\u0107 z tego typu problemem? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdziesz w poni\u017cszym artykule.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/bole-fantomowe-czym-sa-i-jak-sobie-z-nimi-radzic\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"B\u00f3le fantomowe \u2013 czym s\u0105 i jak sobie z nimi radzi\u0107?\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0 - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","og_description":"Co to s\u0105 b\u00f3le fantomowe? Jak sobie radzi\u0107 z tego typu problemem? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdziesz w poni\u017cszym artykule.","og_url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/bole-fantomowe-czym-sa-i-jak-sobie-z-nimi-radzic\/","og_site_name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria","article_published_time":"2025-01-20T08:07:35+00:00","article_modified_time":"2025-01-20T08:07:37+00:00","og_image":[{"width":1429,"height":953,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/bole_fantomowe-.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Sandra S\u0142uszewska","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Sandra S\u0142uszewska","Szacowany czas czytania":"5 minut","Written by":"Sandra S\u0142uszewska"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/bole-fantomowe-czym-sa-i-jak-sobie-z-nimi-radzic\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/bole-fantomowe-czym-sa-i-jak-sobie-z-nimi-radzic\/"},"author":{"name":"Sandra S\u0142uszewska","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/person\/c615ff7d62d585a38d38cc93ab703793"},"headline":"B\u00f3le fantomowe \u2013 czym s\u0105 i jak sobie z nimi radzi\u0107?\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0","datePublished":"2025-01-20T08:07:35+00:00","dateModified":"2025-01-20T08:07:37+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/bole-fantomowe-czym-sa-i-jak-sobie-z-nimi-radzic\/"},"wordCount":1004,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/bole-fantomowe-czym-sa-i-jak-sobie-z-nimi-radzic\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/bole_fantomowe-.jpg","articleSection":["Warto wiedzie\u0107"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/bole-fantomowe-czym-sa-i-jak-sobie-z-nimi-radzic\/","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/bole-fantomowe-czym-sa-i-jak-sobie-z-nimi-radzic\/","name":"B\u00f3le fantomowe \u2013 czym s\u0105 i jak sobie z nimi radzi\u0107?\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0 - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/bole-fantomowe-czym-sa-i-jak-sobie-z-nimi-radzic\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/bole-fantomowe-czym-sa-i-jak-sobie-z-nimi-radzic\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/bole_fantomowe-.jpg","datePublished":"2025-01-20T08:07:35+00:00","dateModified":"2025-01-20T08:07:37+00:00","description":"Co to s\u0105 b\u00f3le fantomowe? Jak sobie radzi\u0107 z tego typu problemem? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdziesz w poni\u017cszym artykule.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/bole-fantomowe-czym-sa-i-jak-sobie-z-nimi-radzic\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/bole-fantomowe-czym-sa-i-jak-sobie-z-nimi-radzic\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/bole-fantomowe-czym-sa-i-jak-sobie-z-nimi-radzic\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/bole_fantomowe-.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/bole_fantomowe-.jpg","width":1429,"height":953,"caption":"b\u00f3le fantomowe"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/bole-fantomowe-czym-sa-i-jak-sobie-z-nimi-radzic\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"B\u00f3le fantomowe \u2013 czym s\u0105 i jak sobie z nimi radzi\u0107?\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#website","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/","name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization","name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/alabek.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/alabek.jpg","width":1250,"height":1251,"caption":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/person\/c615ff7d62d585a38d38cc93ab703793","name":"Sandra S\u0142uszewska","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Sandra-Sluszewska-150x150.jpg1b25111ddf6b1d444f36196b209215a6","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Sandra-Sluszewska-150x150.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Sandra-Sluszewska-150x150.jpg","caption":"Sandra S\u0142uszewska"},"description":"Z wykszta\u0142cenia biolog, absolwentka biologii na Uniwersytecie Gda\u0144skim. Od lat zwi\u0105zana z bran\u017c\u0105 medyczn\u0105, gdzie \u0142\u0105czy wiedz\u0119 biologiczn\u0105 z praktycznym do\u015bwiadczeniem zawodowym. Autorka licznych tekst\u00f3w zdrowotnych i edukacyjnych dotycz\u0105cych m.in. diagnostyki medycznej, dermatologii, profilaktyki zdrowotnej, \u017cywienia oraz zdrowego stylu \u017cycia. W swoich tekstach opiera si\u0119 na aktualnych danych naukowych, dbaj\u0105c o ich rzetelne, praktyczne i zrozumia\u0142e przedstawienie.","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/author\/sandra-sluszewska\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20649","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/185"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=20649"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20649\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20655,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20649\/revisions\/20655"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/20654"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20649"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=20649"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20649"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=20649"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}