{"id":20975,"date":"2025-02-03T09:38:07","date_gmt":"2025-02-03T08:38:07","guid":{"rendered":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/?p=20975"},"modified":"2025-02-03T14:00:25","modified_gmt":"2025-02-03T13:00:25","slug":"bablowica-drogi-zakazenia-objawy-diagnostyka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/bablowica-drogi-zakazenia-objawy-diagnostyka\/","title":{"rendered":"B\u0105blowica \u2013 drogi zaka\u017cenia, objawy, diagnostyka"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>B\u0105blowica jest chorob\u0105 paso\u017cytnicz\u0105 wywo\u0142ywan\u0105 przez tasiemce b\u0105blowcowe <em>Echinococcus granulosus <\/em>i<em> Echinococcus multilocularis<\/em>. Choroba mo\u017ce da\u0107 o sobie zna\u0107 nawet po wielu latach od zetkni\u0119cia z paso\u017cytem. Objawy b\u0105blowicy s\u0105 niespecyficzne, a ich rodzaj i nasilenie zale\u017c\u0105 od liczby oraz wielko\u015bci i umiejscowienia torbieli powstaj\u0105cych w przebiegu zara\u017cenia. Choroba mo\u017ce prowadzi\u0107 do nieodwracalnych powik\u0142a\u0144 zdrowotnych.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Spis tre\u015bci:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"#Czym-jest-b\u0105blowica-i-co-j\u0105-wywo\u0142uje?\">Czym jest b\u0105blowica i co j\u0105 wywo\u0142uje?<\/a>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><span style=\"color: initial;\"><a href=\"#B\u0105blowica-jednokomorowa-(echinokokoza)\">B\u0105blowica jednokomorowa (echinokokoza)<\/a><\/span><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#B\u0105blowica-wielokomorowa-(alweokokoza)\">B\u0105blowica wielokomorowa (alweokokoza)<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Jak-dochodzi-do-zara\u017cenia-b\u0105blowic\u0105?\">Jak dochodzi do zara\u017cenia b\u0105blowic\u0105?<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Jakie-objawy-wyst\u0119puj\u0105-w-przebiegu-b\u0105blowicy?\">Jakie objawy wyst\u0119puj\u0105 w przebiegu b\u0105blowicy?<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Diagnostyka-b\u0105blowicy\">Diagnostyka b\u0105blowicy<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Leczenie-b\u0105blowicy\">Leczenie b\u0105blowicy<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Jak-unikn\u0105\u0107-zachorowania-na-b\u0105blowic\u0119?\">Jak unikn\u0105\u0107 zachorowania na b\u0105blowic\u0119?<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#B\u0105blowica-\u2013-podsumowanie\">B\u0105blowica \u2013 podsumowanie<\/a><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Czym-jest-b\u0105blowica-i-co-j\u0105-wywo\u0142uje?\">Czym jest b\u0105blowica i co j\u0105 wywo\u0142uje?<\/h2>\n\n\n\n<p>B\u0105blowica jest <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/infekcje-pasozytnicze-u-doroslych\/\">chorob\u0105 paso\u017cytnicz\u0105<\/a> wywo\u0142ywan\u0105 przez larwy dw\u00f3ch gatunk\u00f3w tasiemc\u00f3w b\u0105blowcowych. <em>Echinococcus granulosus <\/em>jest odpowiedzialny za wywo\u0142ywanie b\u0105blowicy jednokomorowej, natomiast <em>Echinococcus multilocularis <\/em>wywo\u0142uje b\u0105blowic\u0119 wielokomorow\u0105. <strong>W Polsce b\u0105blowica jest chorob\u0105 stosunkowo rzadk\u0105 <\/strong>(w 2024 roku zg\u0142oszono 73 przypadki), powodowan\u0105 g\u0142\u00f3wnie przez <em>E.granulosus<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&gt;&gt; Sprawd\u017a te\u017c: <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/tasiemczyca-u-ludzi-objawy-przyczyny-i-leczenie-zarazenia\/\">Tasiemczyca u ludzi<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Postaci\u0105 inwazyjn\u0105 tasiemca b\u0105blowcowego s\u0105 jaja i larwy. W cyklu rozwojowym tasiemc\u00f3w wyst\u0119puje \u017cywiciel ostateczny, w kt\u00f3rym paso\u017cyty osi\u0105gaj\u0105 dojrza\u0142o\u015b\u0107 p\u0142ciow\u0105 i produkuj\u0105 jaja, oraz \u017cywiciel po\u015bredni, u kt\u00f3rego wyst\u0119puj\u0105 formy larwalne. <strong>Cz\u0142owiek jest przypadkowym \u017cywicielem po\u015brednim.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"B\u0105blowica-jednokomorowa-(echinokokoza)\">B\u0105blowica jednokomorowa (echinokokoza)<\/h3>\n\n\n\n<p>Tasiemiec<em> E. <\/em><em>granulosus <\/em>wyst\u0119puje na ca\u0142ym \u015bwiecie. \u017bywicielem ostatecznym paso\u017cyta s\u0105 zwierz\u0119ta mi\u0119so\u017cerne (np. psy, wilki, koty), naturalnym \u017cywicielem po\u015brednim s\u0105 zwierz\u0119ta ro\u015blino\u017cerne i wszystko\u017cerne (np. owce, \u015bwinie, byd\u0142o).<\/p>\n\n\n\n<p>Do zara\u017cenia cz\u0142owieka dochodzi poprzez <strong>spo\u017cycie inwazyjnych jaj wydalanych wraz z ka\u0142em \u017cywiciela ostatecznego<\/strong>. Jaja prze\u017cywaj\u0105 w wodzie do 16 dni, w temperaturze 0\u00b0C przez 4 miesi\u0105ce, w \u015brodowisku suchym 12 dni. W jelitach cz\u0142owieka z jaj wyl\u0119gaj\u0105 si\u0119 larwy (onkosfery), kt\u00f3re penetruj\u0105 \u015bcian\u0119 jelita i w\u0119druj\u0105 do w\u0105troby. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 onkosfer zagnie\u017cd\u017ca si\u0119 w w\u0105trobie, a ok. 20-30 % z nich wraz z krwi\u0105 przemieszcza si\u0119 do innych tkanek.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&gt;&gt; Zobacz tak\u017ce: <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/toksoplazmoza-zrodla-zarazenia-objawy-diagnostyka\/\">Toksoplazmoza \u2013 \u017ar\u00f3d\u0142a zara\u017cenia, objawy, diagnostyka<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W organach i narz\u0105dach wewn\u0119trznych (g\u0142\u00f3wnie w\u0105trobie i p\u0142ucach) larwy tworz\u0105 pojedyncze lub mnogie jednokomorowe torbiele (cysty).<strong> Torbiele rosn\u0105 w r\u00f3\u017cnym tempie (zazwyczaj powoli) osi\u0105gaj\u0105c ok. 5 cm \u015brednicy, czasami mog\u0105 rozrasta\u0107 si\u0119 do du\u017co wi\u0119kszych rozmiar\u00f3w (20-30 cm).<\/strong> Torbiele wype\u0142nione s\u0105 p\u0142ynem, a w otaczaj\u0105cej je b\u0142onie rozwijaj\u0105 si\u0119 g\u0142owy tasiemca (protoskoleksy).<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"B\u0105blowica-wielokomorowa-(alweokokoza)\">B\u0105blowica wielokomorowa (alweokokoza)<\/h3>\n\n\n\n<p>Tasiemiec <em>E<\/em>.<em> multilocularis<\/em> wyst\u0119puje g\u0142\u00f3wnie na p\u00f3\u0142kuli p\u00f3\u0142nocnej. \u017bywicielem ostatecznym paso\u017cyta s\u0105 przede wszystkim lisy, mog\u0105 by\u0107 nim tak\u017ce wilki, psy, koty. Naturalnymi \u017cywicielami po\u015brednimi s\u0105 gryzonie (np. myszy, nornice).<\/p>\n\n\n\n<p>Do zara\u017cenia cz\u0142owieka dochodzi poprzez spo\u017cycie inwazyjnych jaj tasiemca. W jelicie cienkim z jaj wykluwaj\u0105 si\u0119 larwy (onkosfery), kt\u00f3re pokonuj\u0105 barier\u0119 \u015bciany jelita.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>W&nbsp;b\u0105blowicy wielokomorowej dochodzi niemal wy\u0142\u0105cznie do zaj\u0119cia w\u0105troby<\/strong>, rzadziej onkosfery zagnie\u017cd\u017caj\u0105 si\u0119 w innych narz\u0105dach (p\u0142uca, m\u00f3zg). W przeciwie\u0144stwie do b\u0105blowicy jednokomorowej, w przypadku zara\u017cenia <em>E<\/em>.<em> multilocularis<\/em> nie pojawiaj\u0105 si\u0119 odgraniczone od tkanek cysty, lecz powstaj\u0105 <strong>drobne p\u0119cherzyki tworz\u0105ce wielotorbielowe struktury<\/strong>, kt\u00f3re szerz\u0105c si\u0119 przez ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 mog\u0105 upodabnia\u0107 si\u0119 do nowotworu z\u0142o\u015bliwego.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Jak-dochodzi-do-zara\u017cenia-b\u0105blowic\u0105?\">Jak dochodzi do zara\u017cenia b\u0105blowic\u0105?<\/h2>\n\n\n\n<p>Cz\u0142owiek jest w cyklu \u017cyciowym tasiemc\u00f3w b\u0105blowcowych przypadkowym \u017cywicielem po\u015brednim. <strong>Do zara\u017cenia dochodzi drog\u0105 pokarmow\u0105 na skutek spo\u017cycia inwazyjnych jaj produkowanych przez dojrza\u0142e osobniki tasiemc\u00f3w.<\/strong> Jaja wydalane s\u0105 do \u015brodowiska zewn\u0119trznego wraz z ka\u0142em \u017cywiciela ostatecznego.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Przyczyn\u0105 zara\u017cenia b\u0105blowic\u0105 mo\u017ce by\u0107:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>bliski kontakt ze zwierz\u0119tami \u017cywicielami ostatecznymi (psy, koty, lisy),<\/li>\n\n\n\n<li>spo\u017cywanie ska\u017conej jajami wody lub \u017cywno\u015bci np. \u015bwie\u017cych, niemytych jag\u00f3d i&nbsp;innych owoc\u00f3w le\u015bnych,<\/li>\n\n\n\n<li>przenoszenie jaj do ust za pomoc\u0105 brudnych r\u0105k np. podczas g\u0142askania psa, kota, dotykania dzikich zwierz\u0105t lub zanieczyszczonej gleby i&nbsp;ro\u015blin.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>UWAGA:<\/strong> Nie jest mo\u017cliwe zara\u017cenie cz\u0142owieka tasiemcem b\u0105blowcowym na skutek spo\u017cycia surowego lub p\u00f3\u0142surowego mi\u0119sa innego \u017cywiciela po\u015bredniego (np. \u015bwini, dzika).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&gt;&gt; Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej: <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/najczestsze-choroby-odzwierzece-i-ich-objawy\/\">Najcz\u0119stsze choroby odzwierz\u0119ce i ich objawy<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Jakie-objawy-wyst\u0119puj\u0105-w-przebiegu-b\u0105blowicy?\">Jakie objawy wyst\u0119puj\u0105 w przebiegu b\u0105blowicy?<\/h2>\n\n\n\n<p>Wi\u0119kszo\u015b\u0107 przypadk\u00f3w zara\u017cenia larwami tasiemca b\u0105blowcowego przebiega bezobjawowo. Symptomy choroby mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 po wielu latach od zetkni\u0119cia z paso\u017cytem.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Objawy b\u0105blowicy nie s\u0105 charakterystyczne i zale\u017c\u0105 od intensywno\u015bci zara\u017cenia, liczby i umiejscowienia torbieli oraz tempa ich wzrostu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Onkosfery mog\u0105 umiejscawia\u0107 si\u0119 w w\u0105trobie, p\u0142ucach, \u015bledzionie, nerkach, m\u00f3zgu, ko\u015bciach. &nbsp;Czasami torbiele samoistnie zanikaj\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Cysty umiejscowione w w\u0105trobie mog\u0105 powodowa\u0107:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u017c\u00f3\u0142taczk\u0119,<\/li>\n\n\n\n<li>uczucie wzd\u0119cia,<\/li>\n\n\n\n<li>b\u00f3le brzucha,<\/li>\n\n\n\n<li>b\u00f3le w prawym pod\u017cebrzu,<\/li>\n\n\n\n<li>b\u00f3le g\u0142owy,<\/li>\n\n\n\n<li>nudno\u015bci,<\/li>\n\n\n\n<li>wymioty,<\/li>\n\n\n\n<li>powi\u0119kszenie w\u0105troby,<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Cysty umiejscowione w p\u0142ucach mog\u0105 by\u0107 przyczyn\u0105:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>duszno\u015bci,<\/li>\n\n\n\n<li>krwioplucia,<\/li>\n\n\n\n<li>b\u00f3lu w klatce piersiowej,<\/li>\n\n\n\n<li>przewlek\u0142ego kaszlu.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Cysty umiejscowione w m\u00f3zgu mog\u0105 powodowa\u0107:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>b\u00f3le g\u0142owy,<\/li>\n\n\n\n<li>nudno\u015bci,<\/li>\n\n\n\n<li>wymioty,<\/li>\n\n\n\n<li>zaburzenia \u015bwiadomo\u015bci,<\/li>\n\n\n\n<li>zaburzenia widzenia,<\/li>\n\n\n\n<li>stany padaczkowe.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Nast\u0119pstwem b\u0105blowicy pierwotnej mo\u017ce by\u0107:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>b\u0105blowica wt\u00f3rna, do kt\u00f3rej dochodzi w wyniku p\u0119kni\u0119cia torbieli (samoistnego lub na skutek urazu np. zabiegu chirurgicznego) &#8211; p\u0119kni\u0119cie powoduje rozsianie larw po organizmie,<\/li>\n\n\n\n<li>wstrz\u0105s anafilaktyczny powodowany uwalnianiem toksyn z uszkodzonych torbieli,<\/li>\n\n\n\n<li>bakteryjne nadka\u017cenie torbieli (szczeg\u00f3lnie obumar\u0142ych),<\/li>\n\n\n\n<li>ucisk rozrastaj\u0105cych si\u0119 torbieli na s\u0105siaduj\u0105ce narz\u0105dy,<\/li>\n\n\n\n<li>zapalenie dr\u00f3g \u017c\u00f3\u0142ciowych,<\/li>\n\n\n\n<li>marsko\u015b\u0107 i&nbsp;niewydolno\u015b\u0107 w\u0105troby,<\/li>\n\n\n\n<li>nadci\u015bnienie wrotne,<\/li>\n\n\n\n<li>zgon (\u015bredni czas prze\u017cycia nieleczonych os\u00f3b z b\u0105blowic\u0105 wielokomorow\u0105 wynosi ok. 10 lat).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Diagnostyka-b\u0105blowicy\">Diagnostyka b\u0105blowicy<\/h2>\n\n\n\n<p>Ze wzgl\u0119du na rzadko\u015b\u0107 wyst\u0119powania i niespecyficzne objawy, <strong>b\u0105blowica cz\u0119sto wykrywana jest przez przypadek,<\/strong> np. w trakcie wykonywania z innego powodu bada\u0144 obrazowych lub bada\u0144 przesiewowych.<\/p>\n\n\n\n<p>W diagnozowaniu b\u0105blowicy wykorzystywane s\u0105:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>techniki obrazowe (USG, TK, MR),<\/li>\n\n\n\n<li>testy serologiczne (ELISA , Western-Blot) \u2013 wykrywaj\u0105 specyficzne przeciwcia\u0142a w klasie IgG powstaj\u0105ce w organizmie cz\u0142owieka na skutek zara\u017cenia<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/bablowica-echinococcus-pc-met-elisa-x05\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Bablowica-\u2013-badanie-przeciwcial-IgG-met.-ELISA.jpg\" alt=\"Ba\u0328blowica \u2013 badanie przeciwcia\u0142 IgG (met. ELISA)\" class=\"wp-image-20590\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Bablowica-\u2013-badanie-przeciwcial-IgG-met.-ELISA.jpg 800w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Bablowica-\u2013-badanie-przeciwcial-IgG-met.-ELISA-768x192.jpg 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Bablowica-\u2013-badanie-przeciwcial-IgG-met.-ELISA-150x38.jpg 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Bablowica-\u2013-badanie-przeciwcial-IgG-met.-ELISA-300x75.jpg 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Bablowica-\u2013-badanie-przeciwcial-IgG-met.-ELISA-696x174.jpg 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>badania histopatologiczne,<\/li>\n\n\n\n<li>badania genetyczne.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>W laboratoryjnych badaniach pomocniczych mo\u017cna w przypadku b\u0105blowicy zaobserwowa\u0107: <strong>eozynofili\u0119, wzrost aktywno\u015bci enzym\u00f3w w\u0105trobowych, wzrost st\u0119\u017cenia bilirubiny i spadek st\u0119\u017cenia bia\u0142ka w krwi<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/pakiet\/pakiet-watrobowy\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Pakiet-watrobowy-rozszerzony-8-badan-jpg.webp\" alt=\"Pakiet wa\u0328trobowy rozszerzony\" class=\"wp-image-12949\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Pakiet-watrobowy-rozszerzony-8-badan-jpg.webp 800w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Pakiet-watrobowy-rozszerzony-8-badan-jpg-768x192.webp 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Pakiet-watrobowy-rozszerzony-8-badan-jpg-150x38.webp 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Pakiet-watrobowy-rozszerzony-8-badan-jpg-300x75.webp 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Pakiet-watrobowy-rozszerzony-8-badan-jpg-696x174.webp 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Rozpoznanie b\u0105blowicy wymaga spe\u0142nienia co najmniej jednego z pi\u0119ciu kryteri\u00f3w:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>Wykrycie <em>Echinococcus multilocularis<\/em> lub <em>Echinococcus<\/em> <em>granulosus<\/em> w badaniu histopatologicznym lub parazytologicznym (np. stwierdzenie protoskoleks\u00f3w w p\u0142ynie torbieli).<\/li>\n\n\n\n<li>Wykrycie cyst o budowie charakterystycznej dla <em>Echinococcus granulosus<\/em> w wycinkach chirurgicznych.<\/li>\n\n\n\n<li>Wykrycie typowych zmian organ\u00f3w w badaniu obrazowym (np. tomografia komputerowa, badanie ultrasonograficzne, MRI) <strong>ORAZ<\/strong> potwierdzenie ich etiologii testem serologicznym.<\/li>\n\n\n\n<li>Wykrycie obecno\u015bci swoistych przeciwcia\u0142 przeciw <em>Echinococcus<\/em> spp. w surowicy krwi przy pomocy testu serologicznego o wysokiej czu\u0142o\u015bci<strong> ORAZ <\/strong>potwierdzenie ich wyst\u0119powania testem serologicznym o wysokiej swoisto\u015bci.<\/li>\n\n\n\n<li>Wykrycie kwasu nukleinowego <em>E.multilocularis<\/em> lub <em>E.granulosus<\/em> w materiale klinicznym.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/morfologia-krwi-c55\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Morfologia-krwi-obwodowej-jpg.webp\" alt=\"Morfologia krwi obwodowej\" class=\"wp-image-16675\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Morfologia-krwi-obwodowej-jpg.webp 800w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Morfologia-krwi-obwodowej-jpg-768x192.webp 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Morfologia-krwi-obwodowej-jpg-150x38.webp 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Morfologia-krwi-obwodowej-jpg-300x75.webp 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Morfologia-krwi-obwodowej-jpg-696x174.webp 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Leczenie-b\u0105blowicy\">Leczenie b\u0105blowicy<\/h2>\n\n\n\n<p>Wyb\u00f3r terapii b\u0105blowicy zale\u017cny jest od liczby, wielko\u015bci i&nbsp;lokalizacji torbieli. W leczeniu stosowane s\u0105:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>obserwacja<\/strong> \u2013 dotyczy ma\u0142ych torbieli o&nbsp;grubej zwapnia\u0142ej \u015bcianie (torbiele degeneruj\u0105ce)<\/li>\n\n\n\n<li><strong>leczenie farmakologiczne<\/strong> \u2013 dotyczy ma\u0142ych torbieli, lekiem z wyboru jest&nbsp; albendazol. Ca\u0142kowite wyleczenie nast\u0119puje u ok. 30% os\u00f3b poddanych terapii, u pozosta\u0142ych leczenie prowadzi do zmniejszenia wielko\u015bci torbieli,<\/li>\n\n\n\n<li><strong>zabiegi chirurgiczne<\/strong> \u2013 dotycz\u0105 torbieli szybkorosn\u0105cych, du\u017cych, uciskaj\u0105cych du\u017ce naczynia krwiono\u015bne i drogi \u017c\u00f3\u0142ciowe. Zabieg polega na ca\u0142kowitym usuni\u0119ciu torbieli. Metoda niesie za sob\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 p\u0119kni\u0119cia torbieli, a w nast\u0119pstwie rozsianie larw tasiemca po organizmie i wstrz\u0105s anafilaktyczny.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>UWAGA:<\/strong> Leczenie b\u0105blowicy wielokomorowej prowadzone jest wy\u0142\u0105cznie w o\u015brodkach specjalistycznych i obejmuje zabieg wyci\u0119cia torbieli w skojarzeniu z podawaniem albendazolu (mebendazolu) przez co najmniej 2 lata.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Jak-unikn\u0105\u0107-zachorowania-na-b\u0105blowic\u0119?\">Jak unikn\u0105\u0107 zachorowania na b\u0105blowic\u0119?<\/h2>\n\n\n\n<p>Unikni\u0119ciu zachorowania na b\u0105blowic\u0119 sprzyjaj\u0105:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>stosowanie zasad higieny osobistej<\/strong>, w tym <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/higiena-rak-jak-skutecznie-myc-rece\/\">higieny r\u0105k<\/a> (mycie r\u0105k po zabawie ze zwierz\u0119tami, pracy w polu, ogrodzie, wycieczce do lasu);<\/li>\n\n\n\n<li><strong>regularne odrobaczanie zwierz\u0105t<\/strong>;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>przestrzeganie higieny przygotowywania posi\u0142k\u00f3w<\/strong> \u2013 dok\u0142adne mycie grzyb\u00f3w, warzyw i owoc\u00f3w, w tym owoc\u00f3w le\u015bnych;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>unikanie kontaktu z lisami <\/strong>(zabezpieczanie przed ich dost\u0119pem do domostw, \u015bmietnik\u00f3w).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"B\u0105blowica-\u2013-podsumowanie\">B\u0105blowica \u2013 podsumowanie<\/h2>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>B\u0105blowica jest odzwierz\u0119c\u0105 chorob\u0105 paso\u017cytnicz\u0105.<\/li>\n\n\n\n<li>W cyklu rozwojowym tasiemc\u00f3w b\u0105blowcowych cz\u0142owiek jest przypadkowym \u017cywicielem po\u015brednim.<\/li>\n\n\n\n<li>Do zaka\u017cenia cz\u0142owieka tasiemcem b\u0105blowcowym dochodzi g\u0142\u00f3wnie drog\u0105 pokarmow\u0105 na skutek spo\u017cycia \u017cywno\u015bci zawieraj\u0105cej inwazyjne jaja tasiemc\u00f3w np. niemytych owoc\u00f3w le\u015bnych.<\/li>\n\n\n\n<li>Objawy chorobowe w przebiegu b\u0105blowicy mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 po d\u0142ugim okresie od momentu zara\u017cenia (nawet po wielu latach).<\/li>\n\n\n\n<li>Torbiele powstaj\u0105ce w b\u0105blowicy najcz\u0119\u015bciej umiejscawiaj\u0105 si\u0119 w w\u0105trobie, ale zmiany mog\u0105 dotyczy\u0107 r\u00f3wnie\u017c innych narz\u0105d\u00f3w.<\/li>\n\n\n\n<li>Objawy kliniczne b\u0105blowicy nie s\u0105 charakterystyczne, a potwierdzenie zara\u017cenia wymaga bada\u0144 diagnostycznych.<\/li>\n\n\n\n<li>Leczenie niekt\u00f3rych postaci b\u0105blowicy wymaga interwencji chirurgicznej.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p><strong>Pi\u015bmiennictwo<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>Dr n. med. Ewa Duszczyk \u201eB\u0105blowica (zara\u017cenie tasiemcem b\u0105blowcowym): przyczyny, objawy i leczenie\u201d https:\/\/www.mp.pl\/pacjent\/choroby-zakazne\/choroby\/zarazenia-pasozytnicze\/157118,bablowica (dost\u0119p 09.01.2025 r.)<\/li>\n\n\n\n<li>Przemys\u0142aw Myjak i inni \u201eStandardy w zakresie laboratoryjnych czynno\u015bci w parazytologii medycznej, oceny ich jako\u015bci i warto\u015bci diagnostycznej oraz laboratoryjnej interpretacji i autoryzacji wynik\u00f3w bada\u0144 (propozycje)\u201d; Diagnostyka laboratoryjna; 2011 Vol. 47 Nr 3&nbsp;341-351<\/li>\n\n\n\n<li>Definicje przypadk\u00f3w chor\u00f3b zaka\u017anych na potrzeby nadzoru epidemiologicznego; Wersja robocza (6b), luty, 2020; Zak\u0142ad Epidemiologii Chor\u00f3b Zaka\u017anych i Nadzoru NIZP-PZH<\/li>\n\n\n\n<li>Informacje o&nbsp;zachorowaniach na&nbsp;choroby&nbsp;zaka\u017ane i&nbsp;zatruciach w&nbsp;Polsce w&nbsp;2024&nbsp;roku; Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH-PIB<\/li>\n\n\n\n<li>Jerzy Stefaniak, Krystyna Fr\u0105ckowiak, Krzysztof Kaczmarek \u201eB\u0105blowica jednojamowa (echinokokoza)\u201d https:\/\/www.mp.pl\/interna\/chapter\/B16.II.18.4.4.1.?postlogin= (dost\u0119p 09.01.2025 r.)<\/li>\n\n\n\n<li>Jerzy Stefaniak, El\u017cbieta Kacprzak \u201eB\u0105blowica wielojamowa (alweokokoza) https:\/\/www.mp.pl\/interna\/chapter\/B16.II.18.4.4.2. (dost\u0119p 09.01.2025 r.)<\/li>\n\n\n\n<li>Patric R. Murray, K.S. Rozenthal, M.A.Pfaller \u2013&nbsp;Mikrobiologia wyd. VI Wroc\u0142aw 2011<\/li>\n\n\n\n<li>Zbigniew Anusz \u201eMikrobiologia i parazytologia lekarska\u201d; PZWL 1990<\/li>\n\n\n\n<li>prof. dr hab. n. med. Ernest Kuchar \u201eJak mo\u017cna si\u0119 zarazi\u0107 b\u0105blowcem? Czy jedzenie jag\u00f3d z&nbsp;lasu zanieczyszczonych odchodami lisa mo\u017ce prowadzi\u0107 do zara\u017cenia?\u201d https:\/\/www.mp.pl\/pytania\/pediatria\/chapter\/B25.QA.19.24.3.&nbsp; (dost\u0119p 10.01.2025 r.)<\/li>\n\n\n\n<li>B\u0105blowica \u2013 letnie zagro\u017cenie https:\/\/pacjent.gov.pl\/aktualnosc\/bablowica-letnie-zagrozenie (dost\u0119p 10.01.2025 r.)<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>B\u0105blowica jest chorob\u0105 paso\u017cytnicz\u0105, kt\u00f3ra mo\u017ce prowadzi\u0107 do nieodwracalnych powik\u0142a\u0144 zdrowotnych. Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej.<\/p>\n","protected":false},"author":95,"featured_media":20591,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[],"coauthors":[154],"class_list":{"0":"post-20975","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-infekcje-i-pasozyty"},"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>B\u0105blowica \u2013 drogi zaka\u017cenia, objawy, diagnostyka - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"B\u0105blowica jest chorob\u0105 paso\u017cytnicz\u0105, kt\u00f3ra mo\u017ce prowadzi\u0107 do nieodwracalnych powik\u0142a\u0144 zdrowotnych. Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/bablowica-drogi-zakazenia-objawy-diagnostyka\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"B\u0105blowica \u2013 drogi zaka\u017cenia, objawy, diagnostyka - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"B\u0105blowica jest chorob\u0105 paso\u017cytnicz\u0105, kt\u00f3ra mo\u017ce prowadzi\u0107 do nieodwracalnych powik\u0142a\u0144 zdrowotnych. Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/bablowica-drogi-zakazenia-objawy-diagnostyka\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-02-03T08:38:07+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-02-03T13:00:25+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Bablowica_cover.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1925\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1285\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Elwira Zawidzka\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Elwira Zawidzka\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"10 minut\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label3\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data3\" content=\"Elwira Zawidzka\" \/>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"B\u0105blowica \u2013 drogi zaka\u017cenia, objawy, diagnostyka - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","description":"B\u0105blowica jest chorob\u0105 paso\u017cytnicz\u0105, kt\u00f3ra mo\u017ce prowadzi\u0107 do nieodwracalnych powik\u0142a\u0144 zdrowotnych. Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/bablowica-drogi-zakazenia-objawy-diagnostyka\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"B\u0105blowica \u2013 drogi zaka\u017cenia, objawy, diagnostyka - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","og_description":"B\u0105blowica jest chorob\u0105 paso\u017cytnicz\u0105, kt\u00f3ra mo\u017ce prowadzi\u0107 do nieodwracalnych powik\u0142a\u0144 zdrowotnych. Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej.","og_url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/bablowica-drogi-zakazenia-objawy-diagnostyka\/","og_site_name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria","article_published_time":"2025-02-03T08:38:07+00:00","article_modified_time":"2025-02-03T13:00:25+00:00","og_image":[{"width":1925,"height":1285,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Bablowica_cover.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Elwira Zawidzka","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Elwira Zawidzka","Szacowany czas czytania":"10 minut","Written by":"Elwira Zawidzka"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/bablowica-drogi-zakazenia-objawy-diagnostyka\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/bablowica-drogi-zakazenia-objawy-diagnostyka\/"},"author":{"name":"Elwira Zawidzka","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/person\/1ae34e072d82e416ba56554dcb881d62"},"headline":"B\u0105blowica \u2013 drogi zaka\u017cenia, objawy, diagnostyka","datePublished":"2025-02-03T08:38:07+00:00","dateModified":"2025-02-03T13:00:25+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/bablowica-drogi-zakazenia-objawy-diagnostyka\/"},"wordCount":1789,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/bablowica-drogi-zakazenia-objawy-diagnostyka\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Bablowica_cover.jpg","articleSection":["Infekcje i paso\u017cyty"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/bablowica-drogi-zakazenia-objawy-diagnostyka\/","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/bablowica-drogi-zakazenia-objawy-diagnostyka\/","name":"B\u0105blowica \u2013 drogi zaka\u017cenia, objawy, diagnostyka - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/bablowica-drogi-zakazenia-objawy-diagnostyka\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/bablowica-drogi-zakazenia-objawy-diagnostyka\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Bablowica_cover.jpg","datePublished":"2025-02-03T08:38:07+00:00","dateModified":"2025-02-03T13:00:25+00:00","description":"B\u0105blowica jest chorob\u0105 paso\u017cytnicz\u0105, kt\u00f3ra mo\u017ce prowadzi\u0107 do nieodwracalnych powik\u0142a\u0144 zdrowotnych. Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/bablowica-drogi-zakazenia-objawy-diagnostyka\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/bablowica-drogi-zakazenia-objawy-diagnostyka\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/bablowica-drogi-zakazenia-objawy-diagnostyka\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Bablowica_cover.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Bablowica_cover.jpg","width":1925,"height":1285,"caption":"Ba\u0328blowica_cover"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/bablowica-drogi-zakazenia-objawy-diagnostyka\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"B\u0105blowica \u2013 drogi zaka\u017cenia, objawy, diagnostyka"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#website","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/","name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization","name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/alabek.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/alabek.jpg","width":1250,"height":1251,"caption":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/person\/1ae34e072d82e416ba56554dcb881d62","name":"Elwira Zawidzka","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/Elwira-Zawidzka-scaled-1-150x149.jpg2f127cfeae6d9bf00c170f9c737413d3","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/Elwira-Zawidzka-scaled-1-150x149.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/Elwira-Zawidzka-scaled-1-150x149.jpg","caption":"Elwira Zawidzka"},"description":"Specjalista mikrobiologii medycznej, diagnosta laboratoryjny, cz\u0142onek Zespo\u0142u ds. Kontroli Zaka\u017ce\u0144 Szpitalnych. Absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego i Akademii Leona Ko\u017ami\u0144skiego.","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/author\/elwira\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20975","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/95"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=20975"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20975\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21008,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20975\/revisions\/21008"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/20591"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20975"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=20975"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20975"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=20975"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}