{"id":21024,"date":"2025-02-04T07:47:13","date_gmt":"2025-02-04T06:47:13","guid":{"rendered":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/?p=21024"},"modified":"2025-02-04T09:52:21","modified_gmt":"2025-02-04T08:52:21","slug":"podstawowe-skladniki-odzywcze-w-diecie-czlowieka-weglowodany","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/podstawowe-skladniki-odzywcze-w-diecie-czlowieka-weglowodany\/","title":{"rendered":"Podstawowe sk\u0142adniki od\u017cywcze w diecie cz\u0142owieka \u2013 w\u0119glowodany"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Sk\u0142adniki od\u017cywcze to substancje chemiczne, kt\u00f3re musz\u0105 by\u0107 dostarczone organizmowi cz\u0142owieka wraz z po\u017cywieniem. Podstawowe sk\u0142adniki od\u017cywcze to w\u0119glowodany, bia\u0142ka i t\u0142uszcze. Sk\u0142adnikami od\u017cywczymi s\u0105 r\u00f3wnie\u017c witaminy i sk\u0142adniki mineralne. Artyku\u0142 opisuje w\u0119glowodany, kt\u00f3re stanowi\u0105 podstawowy sk\u0142adnik od\u017cywczy i energetyczny.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Spis tre\u015bci:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"#Co-to-s\u0105-w\u0119glowodany?-Rodzaje-w\u0119glowodan\u00f3w\">Co to s\u0105 w\u0119glowodany? Rodzaje w\u0119glowodan\u00f3w<\/a>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><span style=\"color: initial;\"><a href=\"#Cukry-proste-\u2013-monosacharydy\">Cukry proste \u2013 monosacharydy<\/a><\/span><\/li>\n\n\n\n<li><span style=\"color: initial;\"><a href=\"#Cukry-z\u0142o\u017cone-\u2013-oligosacharydy\">Cukry z\u0142o\u017cone \u2013 oligosacharydy<\/a><\/span><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Cukry-z\u0142o\u017cone-\u2013-polisacharydy\">Cukry z\u0142o\u017cone &#8211; polisacharydy<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Funkcje-w\u0119glowodan\u00f3w\">Funkcje w\u0119glowodan\u00f3w<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#\u0179r\u00f3d\u0142a-w\u0119glowodan\u00f3w-w-diecie\">\u0179r\u00f3d\u0142a w\u0119glowodan\u00f3w w diecie<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Zapotrzebowanie-organizmu-cz\u0142owieka-na-w\u0119glowodany\">Zapotrzebowanie organizmu cz\u0142owieka na w\u0119glowodany<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Podsumowanie\">Podsumowanie<\/a><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Co-to-s\u0105-w\u0119glowodany?-Rodzaje-w\u0119glowodan\u00f3w\">Co to s\u0105 w\u0119glowodany? Rodzaje w\u0119glowodan\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n<p>W\u0119glowodany \u2013 inaczej cukry \u2013 to zwi\u0105zki chemiczne sk\u0142adaj\u0105ce si\u0119 z w\u0119gla, wodoru i tlenu.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Podzia\u0142 w\u0119glowodan\u00f3w<\/strong> oparty jest na ich <strong>budowie chemicznej<\/strong>. Zaliczamy do nich cukry proste i cukry z\u0142o\u017cone.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Cukry proste<\/strong> to monosacharydy.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Cukry z\u0142o\u017cone<\/strong> to:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>oligosacharydy \u2013 zbudowane z 2-10 cz\u0105steczek cukr\u00f3w prostych,<\/li>\n\n\n\n<li>polisacharydy \u2013 wielocukry.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Cukry-proste-\u2013-monosacharydy\">Cukry proste \u2013 monosacharydy<\/h3>\n\n\n\n<p>Cukry proste \u2013 czyli monosacharydy \u2013 to grupa w\u0119glowodan\u00f3w zawieraj\u0105ca od 3 do 6 atom\u00f3w w\u0119gla w jednej cz\u0105steczce.<\/p>\n\n\n\n<p>Najbardziej rozpowszechnione s\u0105 heksozy \u2013 czyli cukry zawieraj\u0105ce 6 atom\u00f3w w\u0119gla, cukry z kr\u00f3tszym \u0142a\u0144cuchem w\u0119glowym spotykane s\u0105 rzadziej.<\/p>\n\n\n\n<p>Przyk\u0142ady cukr\u00f3w prostych:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>heksozy \u2013 glukoza, fruktoza, galaktoza,<\/li>\n\n\n\n<li>pentozy \u2013 zawieraj\u0105ce 5 atom\u00f3w w\u0119gla: ryboza, rybuloza, ksyloza, arabinoza,<\/li>\n\n\n\n<li>tetrozy \u2013 zawieraj\u0105ce 4 atomy w\u0119gla: treoza,<\/li>\n\n\n\n<li>triozy \u2013 zawieraj\u0105ce 3 atomy w\u0119gla: aldehyd glicerynowy.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Najbardziej rozpowszechnionym w przyrodzie cukrem prostym, wyst\u0119puj\u0105cym w stanie wolnym, jest <strong>glukoza<\/strong>. Jest to cukier obecny w sokach owocowych i miodzie, zawieraj\u0105 go tak\u017ce tkanki zwierz\u0119ce \u2013 <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/krew-budowa-funkcje-w-organizmie-grupy-krwi-i-ich-dziedziczenie\/\">krew<\/a> i p\u0142yny ustrojowe. Glukoza to r\u00f3wnie\u017c podstawowa jednostka wielu oligosacharyd\u00f3w i polisacharyd\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Fruktoza<\/strong> jest cukrem prostym wyst\u0119puj\u0105cym w stanie wolnym w miodzie. Od zawarto\u015bci fruktozy w miodzie zale\u017cy m.in. jego indeks glikemiczny \u2013 im wi\u0119cej fruktozy, tym IG miodu ni\u017csze. Fruktoza to tak\u017ce sk\u0142adnik wielu owoc\u00f3w i warzyw. Fruktoza jest r\u00f3wnie\u017c sk\u0142adnikiem oligosacharyd\u00f3w, np. sacharozy i polisacharyd\u00f3w, np. inuliny.<\/p>\n\n\n\n<p>>>> <strong>Przeczytaj te\u017c: <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/miod-i-jego-wlasciwosci-czy-miod-jest-zdrowy-miod-a-cukrzyca\/\">Mi\u00f3d i jego w\u0142a\u015bciwo\u015bci. Czy mi\u00f3d jest zdrowy? Mi\u00f3d a cukrzyca<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Galaktoza <\/strong>to najcz\u0119\u015bciej sk\u0142adnik oligosacharyd\u00f3w, np. laktozy i polisacharyd\u00f3w, np. galaktan\u00f3w i agaru. Galaktoza wyst\u0119puje r\u00f3wnie\u017c w po\u0142\u0105czeniu z bia\u0142kami, jako glikoproteiny i t\u0142uszczami, jako glikolipidy.<\/p>\n\n\n\n<p>Monosacharydy zawieraj\u0105ce 5 atom\u00f3w w\u0119gla nie wyst\u0119puj\u0105 w przyrodzie samodzielnie. Ryboza jest sk\u0142adnikiem DNA i RNA, jest tak\u017ce elementem ATP \u2013 zwi\u0105zku, kt\u00f3ry jest g\u0142\u00f3wnym no\u015bnikiem energii w kom\u00f3rkach. Ksyloza to cz\u0105stka ksylan\u00f3w buduj\u0105cych zdrewnia\u0142e tkanki ro\u015blinne, a arabinoza obecna jest w gumach ro\u015blinnych.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Cukry-z\u0142o\u017cone-\u2013-oligosacharydy\">Cukry z\u0142o\u017cone \u2013 oligosacharydy<\/h3>\n\n\n\n<p>Oligosacharydy to cukry z\u0142o\u017cone z dw\u00f3ch do dziesi\u0119ciu cz\u0105steczek cukr\u00f3w prostych.<\/p>\n\n\n\n<p>Oligosacharydy z\u0142o\u017cone z dw\u00f3ch cz\u0105steczek to dwucukry, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych najwa\u017cniejsze s\u0105 sacharoza i laktoza.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Sacharoza<\/strong> \u2013 cukier buraczany \u2013 sk\u0142ada si\u0119 w glukozy i fruktozy. Najwi\u0119cej sacharozy jest w burakach cukrowych i trzcinie cukrowej. S\u0142odycz sacharozy to podstawowa jednostka, do kt\u00f3rej por\u00f3wnuje si\u0119 s\u0142odycz innych cukr\u00f3w.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"890\" height=\"459\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/weglowodany_talebla_1.jpg\" alt=\"weglowodany_talebla_1\" class=\"wp-image-20845\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/weglowodany_talebla_1.jpg 890w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/weglowodany_talebla_1-768x396.jpg 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/weglowodany_talebla_1-150x77.jpg 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/weglowodany_talebla_1-300x155.jpg 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/weglowodany_talebla_1-696x359.jpg 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 890px) 100vw, 890px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Laktoza<\/strong> \u2013 cukier mleczny \u2013 sk\u0142ada si\u0119 z glukozy i galaktozy. Laktoza jest s\u0142abiej rozpuszczalna w wodzie od sacharozy, wyst\u0119puje w mleku wszystkich ssak\u00f3w. W przewodzie pokarmowym cz\u0142owieka rozk\u0142adana jest przez enzym laktaz\u0119. Brak lub niedob\u00f3r tego enzymu wywo\u0142uje <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/nietolerancja-laktozy\/\">nietolerancj\u0119 laktozy<\/a>.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Maltoza <\/strong>\u2013 zbudowana jest z dw\u00f3ch cz\u0105steczek glukozy, obecna w organizmach ro\u015blinnych i zwierz\u0119cych. Du\u017ce ilo\u015bci maltozy wyst\u0119puj\u0105 w s\u0142odzie.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Do oligosacharyd\u00f3w o wi\u0119kszej liczbie cz\u0105steczek zaliczamy:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>rafinoz\u0119 (tr\u00f3jcukier),<\/li>\n\n\n\n<li>stachioz\u0119 (czterocukier),<\/li>\n\n\n\n<li>werbaskoz\u0119 (pi\u0119cokier).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Obecne w ro\u015blinach str\u0105czkowych, nie s\u0105 hydrolizowane przez <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/enzymy-trawienne-co-to-jest-jakie-sa-rodzaje-i-ich-funkcje-objawy-niedoboru-i-diagnostyka\/\">enzymy trawienne<\/a> przewodu pokarmowego. Ulegaj\u0105 rozk\u0142adowi pod wp\u0142ywem drobnoustroj\u00f3w obecnych w jelicie, co jest przyczyn\u0105 wzd\u0119\u0107 wyst\u0119puj\u0105cych po spo\u017cyciu str\u0105czk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Cukry-z\u0142o\u017cone-\u2013-polisacharydy\">Cukry z\u0142o\u017cone \u2013 polisacharydy<\/h3>\n\n\n\n<p>Grupa w\u0119glowodan\u00f3w zbudowana z wielu cz\u0105steczek cukr\u00f3w prostych lub ich pochodych.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Z \u017cywieniowego punktu widzenia<\/strong> mo\u017cna wyr\u00f3\u017cni\u0107:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>polisacharydy skrobiowe \u2013 skrobia, glikogen, inulina,<\/li>\n\n\n\n<li>polisacharydy nie skrobiowe \u2013 grupa w\u0119glowodan\u00f3w stanowi\u0105ca cz\u0119\u015b\u0107 <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/jedz-blonnik-twoje-jelita-beda-ci-wdzieczne\/\">b\u0142onnika pokarmowego<\/a>.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Skrobia wyst\u0119puje w kom\u00f3rkach ro\u015blin, zbudowana jest z licznych \u2013 liczonych nawet w tysi\u0105ce \u2013cz\u0105steczek glukozy. W budowie strukturalnej skrobi wyst\u0119puje amyloza i amylopektyna. Amylopektyna nie rozpuszcza si\u0119 w wodzie, lecz w niej p\u0119cznieje, przy ogrzewaniu wytwarzaj\u0105c kleik. Skrobia w najwi\u0119kszych ilo\u015bciach wyst\u0119puje w ziarnach zb\u00f3\u017c, ziemniakach i warzywach okopowych.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>B\u0142onnik pokarmowy<\/strong> \u2013 polisacharyd obecny w produktach ro\u015blinnych. Z \u017cywieniowego punktu widzenia mo\u017cemy wyr\u00f3\u017cni\u0107:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>b\u0142onnik nierozpuszczalny (celuloza i lignina) \u2013 nie jest rozk\u0142adany przez bakterie jelitowe, wywiera pozytywny wp\u0142yw na motoryk\u0119 przewodu pokarmowego, jednak w zbyt du\u017cych ilo\u015bciach mo\u017ce powodowa\u0107 <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wzdecia-brzucha-kiedy-zglosic-sie-do-lekarza\/\">wzd\u0119cia<\/a>,<\/li>\n\n\n\n<li>b\u0142onnik rozpuszczalny (pektyny, gumy, hemicelulozy, beta-glukany) \u2013 rozk\u0142adany przez bakterie jelitowe przewodu pokarmowego.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Funkcje-w\u0119glowodan\u00f3w\">Funkcje w\u0119glowodan\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n<p>Rola i znaczenie w\u0119glowodan\u00f3w w organizmie cz\u0142owieka zale\u017cy od ich <strong>budowy<\/strong> oraz stopnia <strong>przyswajalno\u015bci.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W\u0119glowodany przyswajalne to podstawowe \u017ar\u00f3d\u0142o&nbsp; energii \u2013 spalanie 1 g w\u0119glowodan\u00f3w dostarcza 4 kcal.<a><\/a><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"890\" height=\"266\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/weglowodany_talebla_1-1.jpg\" alt=\"weglowodany_talebla_1-1\" class=\"wp-image-20846\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/weglowodany_talebla_1-1.jpg 890w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/weglowodany_talebla_1-1-768x230.jpg 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/weglowodany_talebla_1-1-150x45.jpg 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/weglowodany_talebla_1-1-300x90.jpg 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/weglowodany_talebla_1-1-696x208.jpg 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 890px) 100vw, 890px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Energia uzyskiwana z w\u0119glowodan\u00f3w zu\u017cywana jest na utrzymanie prawid\u0142owej ciep\u0142oty cia\u0142a, pracy narz\u0105d\u00f3w wewn\u0119trznych oraz aktywno\u015bci ruchowej. Wa\u017cnym narz\u0105dem w metabolizmie w\u0119glowodan\u00f3w jest <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/watroba-budowa-funkcje-najczestsze-choroby\/\">w\u0105troba<\/a>, w kt\u00f3rej wch\u0142oni\u0119te z przewodu pokarmowego monosacharydy przekszta\u0142cane s\u0105 w glukoz\u0119, kt\u00f3ra jest paliwem dla <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/mozg-budowa-funkcje-dzialanie-ludzkiego-mozgu\/\">m\u00f3zgu<\/a>, rdzenia kr\u0119gowego, erytrocyt\u00f3w, ale r\u00f3wnie\u017c serca, mi\u0119\u015bni i jelit.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00f3zg zu\u017cywa ok. 140 g glukozy na dob\u0119, co stanowi a\u017c 20% podstawowej przemiany energii. Erytrocyty potrzebuj\u0105 40 g glukozy na dob\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>W\u0119glowodany s\u0105 r\u00f3wnie\u017c niezb\u0119dne do <strong>metabolizmu t\u0142uszcz\u00f3w i bia\u0142ek<\/strong>. Przy niedostatecznej poda\u017cy cukr\u00f3w kwasy t\u0142uszczowe nie s\u0105 ca\u0142kowicie spalane, powstaj\u0105 cia\u0142a ketonowe, kt\u00f3re przyczyniaj\u0105 si\u0119 do zakwaszenia organizmu. Ma\u0142e spo\u017cycie w\u0119glowodan\u00f3w powoduje r\u00f3wnie\u017c, i\u017c organizm zmuszony jest do pozyskiwania glukozy z <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/aminokwasy-czym-sa-rodzaje-rola-w-organizmie-i-zrodla\/\">aminokwas\u00f3w<\/a> \u2013 glukoneogeneza \u2013 co powoduje rozpad bia\u0142ek mi\u0119\u015bniowych. Zbyt wysokie spo\u017cyciu cukr\u00f3w skutkuje zjawiskiem odwrotnym i prowadzi do syntezy niekt\u00f3rych aminokwas\u00f3w (np. alaniny) i t\u0142uszcz\u00f3w, odk\u0142adanych nast\u0119pnie jako t\u0142uszcz zapasowy.<\/p>\n\n\n\n<p>Cz\u0119\u015b\u0107 w\u0119glowodan\u00f3w magazynowana jest w postaci glikogenu zawartego w mi\u0119\u015bniach i w\u0105trobie. Inne cukry \u2013 ryboza i dezoksyryboza stanowi\u0105 element struktury kwas\u00f3w DNA i RNA. Cukier mleczny \u2013 laktoza \u2013 pomaga we wch\u0142anianiu <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wapn-podstawowy-pierwiastek-ukladu-kostnego\/\">wapnia<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"\u0179r\u00f3d\u0142a-w\u0119glowodan\u00f3w-w-diecie\">\u0179r\u00f3d\u0142a w\u0119glowodan\u00f3w w diecie<\/h2>\n\n\n\n<p>Najwi\u0119ksze ilo\u015bci w\u0119glowodan\u00f3w wyst\u0119puj\u0105 w produktach pochodzenia ro\u015blinnego.<\/p>\n\n\n\n<p>Cukry proste \u2013 glukoza i fruktoza \u2013 w postaci wolnej wyst\u0119puj\u0105 w owocach, warzywach, przetworach owocowych i warzywnych oraz w miodzie.<\/p>\n\n\n\n<p>Zawarto\u015b\u0107 cukr\u00f3w w tych produktach jest zr\u00f3\u017cnicowana, zale\u017cy od rodzaju i odmiany danej ro\u015bliny i od stopnia ich dojrza\u0142o\u015bci. <strong>Owoce zawieraj\u0105 wi\u0119cej cukr\u00f3w prostych ni\u017c warzywa<\/strong>. Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, i\u017c glukoza i fruktoza s\u0105 r\u00f3wnie\u017c dodawane do \u017cywno\u015bci jako syrop glukozowo-fruktozowy.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"980\" height=\"1520\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/weglowodany_talebla_2.jpg\" alt=\"weglowodany_talebla_2\" class=\"wp-image-20847\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/weglowodany_talebla_2.jpg 980w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/weglowodany_talebla_2-768x1191.jpg 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/weglowodany_talebla_2-150x233.jpg 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/weglowodany_talebla_2-300x465.jpg 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/weglowodany_talebla_2-696x1080.jpg 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 980px) 100vw, 980px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Sacharoza wyst\u0119puje przede wszystkim w przetworzonej \u017cywno\u015bci jako cukier dodany oraz u\u017cywana w gospodarstwach domowych (cukier rafinowany), w wyrobach ciastkarskich i cukierniczych.<\/p>\n\n\n\n<p>Z \u017cywieniowego punktu widzenia podstawowym \u017ar\u00f3d\u0142em w\u0119glowodan\u00f3w s\u0105 jednak produkty zbo\u017cowe, ziemniaki i nasiona ro\u015blin str\u0105czkowych.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"980\" height=\"490\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/weglowodany_talebla_3.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-20848\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/weglowodany_talebla_3.jpg 980w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/weglowodany_talebla_3-768x384.jpg 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/weglowodany_talebla_3-150x75.jpg 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/weglowodany_talebla_3-300x150.jpg 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/weglowodany_talebla_3-696x348.jpg 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 980px) 100vw, 980px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Zapotrzebowanie-organizmu-cz\u0142owieka-na-w\u0119glowodany\">Zapotrzebowanie organizmu cz\u0142owieka na w\u0119glowodany<\/h2>\n\n\n\n<p>W\u0119glowodany s\u0105 traktowane jako <strong>\u017ar\u00f3d\u0142o energii<\/strong>. Podstaw\u0105 wyliczenia ile w\u0119glowodan\u00f3w dziennie powinno by\u0107 w diecie jest za\u0142o\u017cenie, i\u017c po zaspokojeniu zapotrzebowania organizmu na bia\u0142ko (10-20% ca\u0142odziennej energii) i t\u0142uszcz (20-35% ca\u0142odziennej energii) pozosta\u0142e potrzeby powinny by\u0107 pokryte przez w\u0119glowodany.<\/p>\n\n\n\n<p>Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, i\u017c w\u0119glowodany <strong>musz\u0105 by\u0107<\/strong> <strong>obecne w diecie<\/strong>, glukoza to podstawowy sk\u0142adnik energetyczny organizmu. D\u0142ugotrwa\u0142y niedob\u00f3r w\u0119glowodan\u00f3w powoduje, i\u017c organizm \u2013 poszukuj\u0105c \u017ar\u00f3d\u0142a glukozy \u2013 zaczyna wykorzystywa\u0107 do tego celu bia\u0142ko. W rezultacie bia\u0142ko \u2013 zamiast s\u0142u\u017cy\u0107 celom budulcowym \u2013 jest wykorzystywane jako \u017ar\u00f3d\u0142o energii.<\/p>\n\n\n\n<p>Oczywi\u015bcie problemem jest r\u00f3wnie\u017c nadmiar w\u0119glowodan\u00f3w w diecie, kt\u00f3ry jest jednym z element\u00f3w prowadz\u0105cych do choroby, jak\u0105 jest <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/otylosc-i-jej-zapobieganie-profilaktyka-otylosci-pierwotnej-i-wtornej\/\">oty\u0142o\u015b\u0107<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p>Szczeg\u00f3\u0142owe dane przedstawia tabela.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left\">Normy na w\u0119glowodany ustalone jako referencyjny zakres spo\u017cycia<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"890\" height=\"581\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/weglowodany_talebla_4.jpg\" alt=\"weglowodany_talebla_4\" class=\"wp-image-20849\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/weglowodany_talebla_4.jpg 890w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/weglowodany_talebla_4-768x501.jpg 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/weglowodany_talebla_4-150x98.jpg 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/weglowodany_talebla_4-300x196.jpg 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/weglowodany_talebla_4-696x454.jpg 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 890px) 100vw, 890px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/pakiet\/pakiet-ryzyko-cukrzycy\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Pakiet-ryzyko-cukrzycy-rozszerzony-4-badania-1-jpg.webp\" alt=\"pakiet ryzyko cukrzycy rozszerzony\" class=\"wp-image-10411\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Pakiet-ryzyko-cukrzycy-rozszerzony-4-badania-1-jpg.webp 800w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Pakiet-ryzyko-cukrzycy-rozszerzony-4-badania-1-jpg-768x192.webp 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Pakiet-ryzyko-cukrzycy-rozszerzony-4-badania-1-jpg-150x38.webp 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Pakiet-ryzyko-cukrzycy-rozszerzony-4-badania-1-jpg-300x75.webp 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Pakiet-ryzyko-cukrzycy-rozszerzony-4-badania-1-jpg-696x174.webp 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Podsumowanie\">Podsumowanie<\/h2>\n\n\n\n<p>W\u0119glowodany to bardzo wa\u017cny sk\u0142adnik pokarmowy, kt\u00f3ry musi by\u0107 obecny w diecie cz\u0142owieka. Zar\u00f3wno nadmiar w\u0119glowodan\u00f3w, jak i niedob\u00f3r w\u0119glowodan\u00f3w, nie s\u0105 korzystne dla zdrowia, dlatego trzeba w tej kwestii zachowa\u0107 zdrowy rozs\u0105dek.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p><strong>Bibliografia<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>Gertig H., Przys\u0142awski J., Bromatologia. Zarys nauki o \u017cywno\u015bci i \u017cywieniu. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2015, 31-42. (dost\u0119p 30.01.2025)<\/li>\n\n\n\n<li>Jarosz M., Rychlik E., Sto\u015b K., Charzewska J. (red.),&nbsp;<em>Normy \u017cywienia dla populacji Polski i ich zastosowanie<\/em>. Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego \u2013 Pa\u0144stwowy Zak\u0142ad Higieny, 2020, 134-147. (dost\u0119p 30.01.2025)<\/li>\n\n\n\n<li>https:\/\/www.alergiapokarmowa.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/tabela-nietolerancji.pdf. (dost\u0119p 30.01.2025)<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej na temat w\u0119glowodan\u00f3w, kt\u00f3re stanowi\u0105 podstawowy sk\u0142adnik od\u017cywczy i energetyczny w diecie cz\u0142owieka.<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":20844,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[17],"tags":[],"coauthors":[191],"class_list":{"0":"post-21024","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-dieta"},"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Podstawowe sk\u0142adniki od\u017cywcze w diecie cz\u0142owieka \u2013 w\u0119glowodany - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej na temat w\u0119glowodan\u00f3w, kt\u00f3re stanowi\u0105 podstawowy sk\u0142adnik od\u017cywczy i energetyczny w diecie cz\u0142owieka.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/podstawowe-skladniki-odzywcze-w-diecie-czlowieka-weglowodany\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Podstawowe sk\u0142adniki od\u017cywcze w diecie cz\u0142owieka \u2013 w\u0119glowodany - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej na temat w\u0119glowodan\u00f3w, kt\u00f3re stanowi\u0105 podstawowy sk\u0142adnik od\u017cywczy i energetyczny w diecie cz\u0142owieka.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/podstawowe-skladniki-odzywcze-w-diecie-czlowieka-weglowodany\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-02-04T06:47:13+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-02-04T08:52:21+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/weglowodany_cover.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"800\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"534\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Magdalena Konowrocka\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Magdalena Konowrocka\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"9 minut\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label3\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data3\" content=\"Magdalena Konowrocka\" \/>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Podstawowe sk\u0142adniki od\u017cywcze w diecie cz\u0142owieka \u2013 w\u0119glowodany - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","description":"Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej na temat w\u0119glowodan\u00f3w, kt\u00f3re stanowi\u0105 podstawowy sk\u0142adnik od\u017cywczy i energetyczny w diecie cz\u0142owieka.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/podstawowe-skladniki-odzywcze-w-diecie-czlowieka-weglowodany\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Podstawowe sk\u0142adniki od\u017cywcze w diecie cz\u0142owieka \u2013 w\u0119glowodany - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","og_description":"Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej na temat w\u0119glowodan\u00f3w, kt\u00f3re stanowi\u0105 podstawowy sk\u0142adnik od\u017cywczy i energetyczny w diecie cz\u0142owieka.","og_url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/podstawowe-skladniki-odzywcze-w-diecie-czlowieka-weglowodany\/","og_site_name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria","article_published_time":"2025-02-04T06:47:13+00:00","article_modified_time":"2025-02-04T08:52:21+00:00","og_image":[{"width":800,"height":534,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/weglowodany_cover.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Magdalena Konowrocka","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Magdalena Konowrocka","Szacowany czas czytania":"9 minut","Written by":"Magdalena Konowrocka"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/podstawowe-skladniki-odzywcze-w-diecie-czlowieka-weglowodany\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/podstawowe-skladniki-odzywcze-w-diecie-czlowieka-weglowodany\/"},"author":{"name":"Magdalena Konowrocka","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/person\/f5efeaa1a9dd143fd159fd2fc446631c"},"headline":"Podstawowe sk\u0142adniki od\u017cywcze w diecie cz\u0142owieka \u2013 w\u0119glowodany","datePublished":"2025-02-04T06:47:13+00:00","dateModified":"2025-02-04T08:52:21+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/podstawowe-skladniki-odzywcze-w-diecie-czlowieka-weglowodany\/"},"wordCount":1547,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/podstawowe-skladniki-odzywcze-w-diecie-czlowieka-weglowodany\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/weglowodany_cover.jpg","articleSection":["Dieta i suplementacja"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/podstawowe-skladniki-odzywcze-w-diecie-czlowieka-weglowodany\/","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/podstawowe-skladniki-odzywcze-w-diecie-czlowieka-weglowodany\/","name":"Podstawowe sk\u0142adniki od\u017cywcze w diecie cz\u0142owieka \u2013 w\u0119glowodany - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/podstawowe-skladniki-odzywcze-w-diecie-czlowieka-weglowodany\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/podstawowe-skladniki-odzywcze-w-diecie-czlowieka-weglowodany\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/weglowodany_cover.jpg","datePublished":"2025-02-04T06:47:13+00:00","dateModified":"2025-02-04T08:52:21+00:00","description":"Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej na temat w\u0119glowodan\u00f3w, kt\u00f3re stanowi\u0105 podstawowy sk\u0142adnik od\u017cywczy i energetyczny w diecie cz\u0142owieka.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/podstawowe-skladniki-odzywcze-w-diecie-czlowieka-weglowodany\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/podstawowe-skladniki-odzywcze-w-diecie-czlowieka-weglowodany\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/podstawowe-skladniki-odzywcze-w-diecie-czlowieka-weglowodany\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/weglowodany_cover.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/weglowodany_cover.jpg","width":800,"height":534,"caption":"weglowodany_cover"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/podstawowe-skladniki-odzywcze-w-diecie-czlowieka-weglowodany\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Podstawowe sk\u0142adniki od\u017cywcze w diecie cz\u0142owieka \u2013 w\u0119glowodany"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#website","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/","name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization","name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/alabek.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/alabek.jpg","width":1250,"height":1251,"caption":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/person\/f5efeaa1a9dd143fd159fd2fc446631c","name":"Magdalena Konowrocka","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Magdalena-Konowrocka-jpg-150x150.webp89854cb66701ee4f4b5429d528843904","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Magdalena-Konowrocka-jpg-150x150.webp","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Magdalena-Konowrocka-jpg-150x150.webp","caption":"Magdalena Konowrocka"},"description":"Dietetyk i psychodietetyk, absolwentka studi\u00f3w magisterskich na SGGW oraz studi\u00f3w podyplomowych na WUM na kierunku \u201eDietetyka w choroby wewn\u0119trznych i metabolicznych\u201d, studiowa\u0142a w Instytucie \u017bywienia i \u017bywno\u015bci \u201ePoradnictwo dietetyczne \u2013 post\u0119py w \u017cywieniu cz\u0142owieka\u201d. Prowadzi gabinet doradztwa \u017cywieniowego i dietetycznego Optimum Zdrowia.","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/author\/magdalena-konowrocka\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21024","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=21024"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21024\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21070,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21024\/revisions\/21070"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/20844"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=21024"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=21024"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=21024"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=21024"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}