{"id":23187,"date":"2025-04-24T11:22:17","date_gmt":"2025-04-24T09:22:17","guid":{"rendered":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/?p=23187"},"modified":"2026-02-17T20:35:54","modified_gmt":"2026-02-17T19:35:54","slug":"aspartam-czym-jest-wlasciwosci-bezpieczenstwo-potencjalna-szkodliwosc-dzialania","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/aspartam-czym-jest-wlasciwosci-bezpieczenstwo-potencjalna-szkodliwosc-dzialania\/","title":{"rendered":"Aspartam \u2013 czym jest i jakie ma w\u0142a\u015bciwo\u015bci? Bezpiecze\u0144stwo  potencjalna szkodliwo\u015b\u0107 dzia\u0142ania"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Aspartam to s\u0142odzik powszechnie u\u017cywany jako zamiennik cukru o znikomej kaloryczno\u015bci. Czym jest aspartam, czy aspartam jest zdrowy, jaki jest aktualny stan wiedzy nt. potencjalnie rakotw\u00f3rczego dzia\u0142ania tego s\u0142odzika? Czy aspartam mo\u017cna stosowa\u0107 w ci\u0105\u017cy i czy mog\u0105 go spo\u017cywa\u0107 dzieci?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Spis tre\u015bci:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"#Co-to-jest-aspartam?\">Co to jest aspartam?<\/a>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"#Aspartam-w\u0142a\u015bciwo\u015bci-i-wch\u0142anianie-w-przewodzie-pokarmowym\">Aspartam w\u0142a\u015bciwo\u015bci i wch\u0142anianie w przewodzie pokarmowym<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Aspartam:-szkodliwo\u015b\u0107-substancji.-Skutki-uboczne-stosowania-aspartamu\">Aspartam: szkodliwo\u015b\u0107 substancji. Skutki uboczne stosowania aspartamu<\/a>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><span style=\"color: initial;\"><a href=\"#Aspartam-a-fenyloketonuria\">Aspartam a fenyloketonuria<\/a><\/span><\/li>\n\n\n\n<li><span style=\"color: initial;\"><a href=\"#Aspartam-a-alergia-\u2013-uczulenie-na-aspartam\">Aspartam a alergia \u2013 uczulenie na aspartam<\/a><\/span><\/li>\n\n\n\n<li><span style=\"color: initial;\"><a href=\"#Czy-aspartam-jest-rakotw\u00f3rczy?\">Czy aspartam jest rakotw\u00f3rczy?<\/a><\/span><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Aspartam-\u2013-wp\u0142yw-na-mikrobiot\u0119-jelitow\u0105\">Aspartam \u2013 wp\u0142yw na mikrobiot\u0119 jelitow\u0105<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Czy-aspartam-jest-zdrowy?\">Czy aspartam jest zdrowy?<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Aspartam-u-dzieci\">Aspartam u dzieci<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Czy-aspartam-mo\u017ce-by\u0107-stosowany-przez-kobiety-w-ci\u0105\u017cy-i-matki-karmi\u0105ce?\">Czy aspartam mo\u017ce by\u0107 stosowany przez kobiety w ci\u0105\u017cy i matki karmi\u0105ce?<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Gdzie-mo\u017cna-znale\u017a\u0107-aspartam?\">Gdzie mo\u017cna znale\u017a\u0107 aspartam?<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Aspartam---cz\u0119sto-zadawane-pytania\">Aspartam &#8211; cz\u0119sto zadawane pytania<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Aspartam-\u2013-podsumowanie\">Aspartam \u2013 podsumowanie<\/a><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Co-to-jest-aspartam?\">Co to jest aspartam?<\/h2>\n\n\n\n<p>Aspartam to syntetyczny <strong>\u015brodek s\u0142odz\u0105cy<\/strong>, wykazuj\u0105cy ok. 200 razy intensywniejszy smak s\u0142odki ni\u017c sacharoza. Aspartam jest dipeptydem, sk\u0142adaj\u0105cym si\u0119 z dw\u00f3ch <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/aminokwasy-czym-sa-rodzaje-rola-w-organizmie-i-zrodla\/\">aminokwas\u00f3w<\/a>:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>kwasu asparaginowego,<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/fenyloalanina-co-to-jest-i-jakie-wykazuje-dzialanie-wplyw-na-zdrowie-i-zrodla-wystepowania\/\">fenyloalaniny<\/a>.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Aspartam ma <strong>bardzo nisk\u0105 warto\u015b\u0107 energetyczn\u0105<\/strong>, zawiera 4 kcal\/g.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Aspartam-w\u0142a\u015bciwo\u015bci-i-wch\u0142anianie-w-przewodzie-pokarmowym\">Aspartam w\u0142a\u015bciwo\u015bci i wch\u0142anianie w przewodzie pokarmowym<\/h3>\n\n\n\n<p>W \u015brodowisku zasadowym aspartam jest substancj\u0105 nietrwa\u0142\u0105, mo\u017cna go przechowywa\u0107 do 6 miesi\u0119cy, po tym okresie traci s\u0142odki smak. W podwy\u017cszonej temperaturze ulega rozk\u0142adowi, dlatego nie jest u\u017cywany jako s\u0142odzik w wypiekach. Mo\u017cna go jednak znale\u017a\u0107 w wielu produktach \u017cywno\u015bciowych, tak\u017ce w formie soli z acesulfamem.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Spo\u017cyty aspartam jest ca\u0142kowicie rozk\u0142adany w przewodzie pokarmowym<\/strong>, produkty powsta\u0142e w wyniku jego hydrolizy to:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>fenyloalanina,<\/li>\n\n\n\n<li>kwas asparaginowy,<\/li>\n\n\n\n<li>metanol (hydroliza aspartamu uwalnia ok. 10% metanolu).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Wszystkie trzy substancje s\u0105 ca\u0142kowicie wch\u0142anianie w przewodzie pokarmowym.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&gt;&gt; Mo\u017ce Ci\u0119 zainteresowa\u0107: <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/budowa-funkcje-i-najczestsze-choroby-ukladu-pokarmowego-czlowieka\/\">Budowa, funkcje i najcz\u0119stsze choroby uk\u0142adu pokarmowego cz\u0142owieka<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Aspartam:-szkodliwo\u015b\u0107-substancji.-Skutki-uboczne-stosowania-aspartamu\">Aspartam: szkodliwo\u015b\u0107 substancji. Skutki uboczne stosowania aspartamu<\/h2>\n\n\n\n<p>Aspartam uznawany jest za substancj\u0119 <strong>bezpieczn\u0105 w u\u017cyciu<\/strong>, co potwierdzaj\u0105 badania. Nie zaobserwowano toksycznych efekt\u00f3w jego dzia\u0142ania, zar\u00f3wno w postaci ostrej, jak i przy stosowaniu przewlek\u0142ym. Eksperci uznaj\u0105 za bezpieczn\u0105 <strong>dawk\u0119 40 mg aspartam\/kg mc\/dzie\u0144<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Niekt\u00f3rzy obawiali si\u0119 skutk\u00f3w dzia\u0142ania produkt\u00f3w rozpadu aspartamu, g\u0142\u00f3wnie metanolu. Jednak hipotezy o jego szkodliwym dzia\u0142aniu nie znajduj\u0105 potwierdzenia w badaniach. Podobnie jest w przypadku innego metabolitu aspartamu \u2013 kwasu asparaginowego. Nara\u017cenie na kwas asparaginowy powsta\u0142y ze spo\u017cycia dopuszczalnej ilo\u015bci aspartamu nie budzi obaw co do jego bezpiecze\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Aspartam-a-fenyloketonuria\">Aspartam a fenyloketonuria<\/h3>\n\n\n\n<p>Metabolitem aspartamu budz\u0105cym obawy ze wzgl\u0119du na potencjalne skutki uboczne u ludzi jest aminokwas fenyloalanina. Aminokwas mo\u017ce by\u0107 <strong>gro\u017any dla pacjent\u00f3w z <\/strong><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/fenyloketonuria-co-to-za-choroba-i-jakie-daje-objawy-przyczyny-diagnostyka-leczenie\/\"><strong>fenyloketonuri\u0105<\/strong><\/a> \u2013 rzadk\u0105 chorob\u0105 dziedziczn\u0105 \u2013 w kt\u00f3rej wysoki poziom fenyloalaniny prowadzi do:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>uszkodzenia uk\u0142adu nerwowego,<\/li>\n\n\n\n<li>zaburze\u0144 neurologicznych.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Z tego powodu wszystkie produkty zawieraj\u0105ce aspartam musz\u0105 zawiera\u0107 <strong>ostrze\u017cenia dla os\u00f3b obci\u0105\u017conych tym schorzeniem<\/strong>. Pacjent z fenuloketornuri\u0105 musi \u015bci\u015ble monitorowa\u0107 swoj\u0105 <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/dieta-srodziemnomorska-zasady-produkty-przykladowy-jadlospis-i-przepisy\/\">diet\u0119<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><tbody><tr><td><strong>WA\u017bNE!<\/strong> Wszystkie produkty zawieraj\u0105ce aspartam musz\u0105 by\u0107 oznaczone ostrze\u017ceniem, i\u017c dany artyku\u0142 zawiera fenyloalanin\u0119 i mo\u017ce by\u0107 szkodliwy dla os\u00f3b z fenyloketonuri\u0105.<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Produkty metabolizmu aspartamu<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><tbody><tr><td>Kwas asparaginowy<\/td><td>Fenyloalanina<\/td><td>Metanol<\/td><\/tr><tr><td>40%<\/td><td>50%<\/td><td>10%<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Aspartam-a-alergia-\u2013-uczulenie-na-aspartam\">Aspartam a alergia \u2013 uczulenie na aspartam<\/h3>\n\n\n\n<p>W badaniach <em>in vitro<\/em> aspartam nie uruchamia\u0142 reakcji alergicznej <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/alergia-ige-zalezna-czyli-jaka\/\">IgE zale\u017cnej<\/a> i nie wp\u0142ywa\u0142 na uwalnianie histaminy. W badaniach <em>in vivo<\/em>, w kt\u00f3rych oceniano wp\u0142yw aspartamu na organizm przy pomocy sk\u00f3rnych test\u00f3w alergicznych, r\u00f3wnie\u017c nie potwierdzono, aby indukowa\u0142 klasyczne reakcje alergiczne.<\/p>\n\n\n\n<p>W literaturze medycznej opisywane s\u0105 pojedyncze przypadki <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/pokrzywka-alergiczna-objawy-przyczyny-leczenie\/\">pokrzywek<\/a> po aspartamie (r\u00f3wnie\u017c inne postacie nadwra\u017cliwo\u015bci na ten produkt) nie s\u0105 to jednak <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/alergia-objawy-przyczyny-rodzaje-rozpoznanie\/\">alergie<\/a>. W jednym z bada\u0144, gdzie diagnozowano grup\u0119 pacjent\u00f3w zg\u0142aszaj\u0105cych \u201euczulenie na aspartam\u201d, u \u017cadnej z os\u00f3b nie potwierdzono wyra\u017anie powtarzalnej niepo\u017c\u0105danej reakcji na ten s\u0142odzik. Oznacza to, i\u017c zg\u0142aszane reakcje zwi\u0105zane by\u0142y z innymi ni\u017c aspartam czynnikami.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&gt;&gt; Warto przeczyta\u0107 tak\u017ce: <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/ige-calkowite-o-czym-swiadczy-wynik-i-w-jakim-celu-przeprowadza-sie-badanie\/\">IgE ca\u0142kowite \u2013 o czym \u015bwiadczy wynik i w jakim celu przeprowadza si\u0119 badanie?<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Czy-aspartam-jest-rakotw\u00f3rczy?\">Czy aspartam jest rakotw\u00f3rczy?<\/h3>\n\n\n\n<p>Badania nad potencjalnie rakotw\u00f3rczym dzia\u0142aniem aspartam trwaj\u0105 ju\u017c wiele lat. Najbardziej aktualne stanowisko dotycz\u0105ce tego zagadnienia pochodzi z 14.07.2023 roku, gdy aspartam zosta\u0142 uznany za czynnik mog\u0105cy przypuszczalnie wywo\u0142ywa\u0107 <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/rak-watroby-objawy-przyczyny-leczenie-i-rokowania\/\">raka w\u0105troby<\/a> (raka w\u0105trobokom\u00f3rkowego) u ludzi.<\/p>\n\n\n\n<p>Mi\u0119dzynarodowa Agencja Bada\u0144 nad Rakiem, IARC \u2013 agenda WHO \u2013 zaklasyfikowa\u0142a aspartam do tej grupy zwi\u0105zk\u00f3w na podstawie bada\u0144, kt\u00f3re \u2013 w nomenklaturze badaczy \u2013 przynosz\u0105 \u201eograniczone\u201d dowody na wywo\u0142ywanie raka u ludzi i \u201emniej ni\u017c wystarczaj\u0105ce\u201d u zwierz\u0105t.<\/p>\n\n\n\n<p>Badania prowadzone na myszach nara\u017conych na aspartam oko\u0142oporodowo i spo\u017cywaj\u0105cych aspartam w paszy po urodzeniu, wykazywa\u0142y ryzyko zachorowania tych zwierz\u0105t laboratoryjnych nie tylko na raka w\u0105troby, ale r\u00f3wnie\u017c na nowotwory krwi. Niestety z powodu niedoci\u0105gni\u0119\u0107 metodologicznych wnioski p\u0142yn\u0105ce z tych bada\u0144 nie s\u0105 jednoznaczne.<\/p>\n\n\n\n<p>Mechanizm potencjalnie rakotw\u00f3rczego dzia\u0142ania aspartamu ma polega\u0107 na indukowaniu <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/stres-oksydacyjny-cz-2-czym-jest-i-jakie-sa-jego-skutki\/\">stresu oksydacyjnego<\/a>, co jest potwierdzane zwi\u0119kszonym st\u0119\u017ceniem marker\u00f3w tego stresu w organizmie.<\/p>\n\n\n\n<p>Dalsze badania nad substancj\u0105 trwaj\u0105. Eksperci podkre\u015blaj\u0105, i\u017c dla bezpiecze\u0144stwa nie nale\u017cy przekracza\u0107 dopuszczalnej dawki tego s\u0142odzika, kt\u00f3ra wynosi 40 mg\/kg mc\/dob\u0119.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Aspartam-\u2013-wp\u0142yw-na-mikrobiot\u0119-jelitow\u0105\">Aspartam \u2013 wp\u0142yw na mikrobiot\u0119 jelitow\u0105<\/h3>\n\n\n\n<p>Badania nad wp\u0142ywem aspartamu na <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/mikrobiota-jelitowa\/\">mikrobiot\u0119 jelitow\u0105<\/a> pokazuj\u0105, i\u017c nara\u017cenie na ten s\u0142odzik mo\u017ce powodowa\u0107 wiele <strong>zmian w sk\u0142adzie bakterii probiotycznych i patogennych<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Badania sk\u0142adu mikrobioty przeprowadzone u szczur\u00f3w, kt\u00f3re spo\u017cywa\u0142y aspartam przez 8 tygodni w wodzie pitnej, wykaza\u0142y znaczny wzrost liczebno\u015bci bakterii <em>Clostridium leptum<\/em> w grupie z ekspozycj\u0105 na ten s\u0142odzik w por\u00f3wnaniu z grup\u0105, kt\u00f3ra otrzymywa\u0142a czyst\u0105 wod\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p><em>C. leptum<\/em> jest znana jako bakteria powi\u0105zana z nieswoistymi chorobami zapalnymi jelit (tym <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/choroba-lesniowskiego-crohna-ciezka-choroba-o-wielu-twarzach\/\">chorob\u0105 Le\u015bniowskiego-Crohna<\/a> i <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-wzjg\/\">wrzodziej\u0105cym zapaleniem jelita grubego<\/a>) oraz zaburzeniami metabolicznymi \u2013 wi\u0119ksz\u0105 ich liczebno\u015b\u0107 stwierdza si\u0119 u pacjent\u00f3w z <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/cukrzyca\/\">cukrzyc\u0105 t.2<\/a> oraz u nastolatk\u00f3w z <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/nadwaga-a-otylosc-czym-sie-roznia-klasyfikacja-leczenie-i-konsekwencje-otylosci\/\">nadwag\u0105<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p>Inne badania wykaza\u0142y, i\u017c zmiana w sk\u0142adzie mikrobioty pod wp\u0142ywem aspartam powi\u0105zana jest ze sk\u0142adem diety, z kt\u00f3r\u0105 aspartam jest przyjmowany. Wzrost liczebno\u015bci bakterii z rodzaju <em>Clostridium, <\/em><em>Enterobacteriaceae <\/em>i<em> Roseburia spp<\/em> obserwowano je\u015bli dieta zawiera\u0142a wi\u0119ksze ilo\u015bci <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/podstawowe-skladniki-odzywcze-tluszcze-lipidy\/\">t\u0142uszczu<\/a>, w por\u00f3wnaniu z t\u0105 sam\u0105 ilo\u015bci\u0105 aspartamu w diecie niskot\u0142uszczowej.<\/p>\n\n\n\n<p>Wp\u0142yw aspartamu na sk\u0142ad mikrobioty jest r\u00f3wnie\u017c przedmiotem bada\u0144 u ludzi. W jednym z bada\u0144 randomizowanych, z grup\u0105 kontroln\u0105, obejmuj\u0105cych 20 zdrowych ochotnik\u00f3w odpowied\u017a mikrobioty na aspartam by\u0142a skorelowana z odpowiedzi\u0105 glikemii na ten s\u0142odzik.<\/p>\n\n\n\n<p>Zauwa\u017cono np. wzrost liczebno\u015bci Akkermensia muciniphila (bakterii o korzystnym wp\u0142ywie na metabolizm <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/glukoza-l43\">glukozy<\/a> i lipid\u00f3w oraz odpowied\u017a zapaln\u0105 u ludzi) u os\u00f3b wykazuj\u0105cych najni\u017csz\u0105 odpowied\u017a glikemiczn\u0105 po ekspozycji na aspartam.<\/p>\n\n\n\n<p>Inne r\u00f3\u017cnice to wzrost <em>Clostridium sp. CAG:7<\/em> i <em>Tyzzerella sp.Marseille-P3062<\/em> (szczep powi\u0105zany z z chorob\u0105 Le\u015bniowskiego-Crohna) i zmniejszenie liczby <em>Alistipes obesi<\/em> i <em>Eubacterium sp. CAG:248<\/em> u os\u00f3b o najwy\u017cszej reakcji glikemicznej.<\/p>\n\n\n\n<p>Aspartam jest s\u0142odzikiem, kt\u00f3ry \u2013 jak wspominano wy\u017cej \u2013 jest ca\u0142kowicie rozk\u0142adany w przewodzie pokarmowym, dlatego by\u0142 uwa\u017cany za substancj\u0119 niemaj\u0105c\u0105 wp\u0142ywu na mikrobiot\u0119. Badania pokazuj\u0105 jednak, \u017ce taki wp\u0142yw istnieje, co wi\u0119cej mo\u017ce by\u0107 zale\u017cny do parametr\u00f3w metabolicznych gospodarza czy diety, z kt\u00f3r\u0105 aspartam jest powi\u0105zany. Zagadnienie wymaga wielu dalszych bada\u0144, jednak warto je ju\u017c dzi\u015b bra\u0107 pod uwag\u0119 w rozwa\u017caniach nad s\u0142odzikami.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/organix-gastro-posredni-test-dysbiozy\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Badanie-Organix-Gastro-posredni-test-dysbiozy.jpg\" alt=\"Badanie Organix Gastro pos\u0301redni test dysbiozy banerek\" class=\"wp-image-21210\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Badanie-Organix-Gastro-posredni-test-dysbiozy.jpg 800w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Badanie-Organix-Gastro-posredni-test-dysbiozy-768x192.jpg 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Badanie-Organix-Gastro-posredni-test-dysbiozy-150x38.jpg 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Badanie-Organix-Gastro-posredni-test-dysbiozy-300x75.jpg 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Badanie-Organix-Gastro-posredni-test-dysbiozy-696x174.jpg 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Czy-aspartam-jest-zdrowy?\">Czy aspartam jest zdrowy?<\/h2>\n\n\n\n<p>Aspartam to <strong>praktycznie bezkaloryczny s\u0142odzik<\/strong>, dlatego jest propagowany jako <strong>\u201ezdrowy zamiennik cukru\u201d<\/strong>. Jaki jest zatem wp\u0142yw aspartamu na parametry metaboliczne: glikemi\u0119, poziom insuliny i mas\u0119 cia\u0142a?<\/p>\n\n\n\n<p>Wiele bada\u0144 wskazuje, i\u017c posi\u0142ek z aspartamem wywo\u0142uje ni\u017cszy poziom glikemii poposi\u0142kowej ni\u017c taki sam posi\u0142ek z sacharoz\u0105. Podobnie jest z poposi\u0142kowym poziomem <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/insulina-l97\">insuliny<\/a>. Wyniki by\u0142y podobne r\u00f3wnie\u017c w\u00f3wczas, gdy badani pili napoje s\u0142odzone aspartamem.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u0142odzik jest r\u00f3wnie\u017c <strong>bezpieczny dla pacjent\u00f3w z cukrzyc\u0105 t.2.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Aspartam nie wykazuje r\u00f3wnie\u017c negatywnego wp\u0142ywu na poziom <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/profil-lipidowy-czesc-1-triglicerydy\/\">tr\u00f3jgliceryd\u00f3w<\/a> \u2013 ich st\u0119\u017cenie nie ulega zmianie pod wp\u0142ywem spo\u017cycia aspartamu w por\u00f3wnaniu z grup\u0105 kontroln\u0105 (bez \u017cadnych s\u0142odzik\u00f3w) oraz grup\u0105 sacharozy.<\/p>\n\n\n\n<p>Wiele bada\u0144 wskazuje, i\u017c aspartam \u2013 jako substancja o intensywnie s\u0142odkim smaku \u2013 powoduje, i\u017c ilo\u015b\u0107 kalorii dostarczana z posi\u0142kiem jest ni\u017csza, co sprzyja utrzymaniu masy cia\u0142a.<\/p>\n\n\n\n<p>W roku 2023 ukaza\u0142o si\u0119 badanie, kt\u00f3re rzuci\u0142o \u015bwiat\u0142o na zagadnienie konsekwencji zdrowotnych przy d\u0142ugookresowym spo\u017cywaniu aspartamu. Obserwacja a\u017c 25-letniego jego stosowania wykaza\u0142a, i\u017c wy\u017csze jego spo\u017cycie wi\u0105\u017ce si\u0119 jednak z wi\u0119ksz\u0105 obj\u0119to\u015bci\u0105 wisceralnej tkanki t\u0142uszczowej (VAT), podsk\u00f3rnej tkanki t\u0142uszczowej (SAT) oraz t\u0142uszczu mi\u0119\u015bniowego (IMAT).<\/p>\n\n\n\n<p>Osoby, kt\u00f3re w opisywanym badaniu spo\u017cywa\u0142y najwi\u0119cej aspartamu (&gt; 28,5 mg\/kg mc\/dziennie) w por\u00f3wnaniu z najni\u017cszym spo\u017cyciem tego s\u0142odzika (do 3,9 mg) wykazywa\u0142y:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>zawarto\u015b\u0107 VAT wy\u017csz\u0105 o 8,4%,<\/li>\n\n\n\n<li>zawarto\u015b\u0107 SAT wy\u017csz\u0105 o 11,6%,<\/li>\n\n\n\n<li>zawarto\u015b\u0107 IMAT wy\u017csz\u0105 o 10,6 %.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Na podstawie tych wynik\u00f3w badacze sugeruj\u0105, aby w zaleceniach dotycz\u0105cych zast\u0119powania cukru, rozwa\u017ca\u0107 jednak inne opcje, poniewa\u017c aspartam ma d\u0142ugofalowe konsekwencje zdrowotne.<\/p>\n\n\n\n<p>W tym samym roku WHO zaleci\u0142o, aby nie rekomendowa\u0107 s\u0142odzik\u00f3w osobom, kt\u00f3re chc\u0105 kontrolowa\u0107 swoj\u0105 mas\u0119 cia\u0142a, poniewa\u017c nie przynosi to korzy\u015bci d\u0142ugoterminowych.<\/p>\n\n\n\n<p>Jeden z ekspert\u00f3w napisa\u0142, i\u017c je\u015bli konsument stoi przed wyborem czy zdrowszym wyborem b\u0119dzie nap\u00f3j ze s\u0142odzikiem, czy ten sam nap\u00f3j z cukrem, to nale\u017cy rozwa\u017cy\u0107 trzeci\u0105 opcj\u0119: napi\u0107 si\u0119 wody. Jest to r\u00f3wnie\u017c nasza rekomendacja.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Aspartam-u-dzieci\">Aspartam u dzieci<\/h2>\n\n\n\n<p>Zalecenia Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hepatologii i \u017bywienia Dzieci <strong>nie rekomenduj\u0105<\/strong> podawanie dzieciom &lt; 1 r.\u017c. produkt\u00f3w zawieraj\u0105cych glikozydy stewiolowe, poliole oraz s\u0142odziki intensywne (np. acesulfam K, aspartam, sacharyna), aby ich <strong>nie przyzwyczaja\u0107 do s\u0142odkiego smaku<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Ameryka\u0144ska Akademia Pediatrii wskazuje, i\u017c nie ma danych, kt\u00f3re potwierdzaj\u0105 skuteczno\u015b\u0107 i bezpiecze\u0144stwo stosowania s\u0142odzik\u00f3w u dzieci poni\u017cej 2 r.\u017c. Zwraca r\u00f3wnie\u017c uwag\u0119 na fakt, i\u017c bardzo s\u0142odki smak substancji s\u0142odz\u0105cych mo\u017ce wp\u0142ywa\u0107 na rozw\u00f3j okre\u015blonych, niekorzystnych z punktu widzenia zdrowia, preferencji \u017cywieniowych u dzieci.<\/p>\n\n\n\n<p>Zalecenia jednoznacznie wskazuj\u0105, i\u017c <strong>nie wolno podawa\u0107 aspartamu dzieciom z fenyloketonuri\u0105<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><tbody><tr><td><strong>WA\u017bNE!<\/strong> Nie zaleca si\u0119 podawania aspartamu dzieciom poni\u017cej 2 r.\u017c. Brak udokumentowanych danych potwierdzaj\u0105cych d\u0142ugotrwa\u0142e bezpiecze\u0144stwo jego stosowania powoduje, i\u017c nale\u017cy z rozwag\u0105 podchodzi\u0107 do ewentualnego wprowadzania s\u0142odzik\u00f3w do diety starszych dzieci.<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Czy-aspartam-mo\u017ce-by\u0107-stosowany-przez-kobiety-w-ci\u0105\u017cy-i-matki-karmi\u0105ce?\">Czy aspartam mo\u017ce by\u0107 stosowany przez kobiety w ci\u0105\u017cy i matki karmi\u0105ce?<\/h2>\n\n\n\n<p>Stosowanie aspartamu przez kobiety ci\u0119\u017carne wydaje si\u0119 <strong>bezpieczne<\/strong>. Nale\u017cy jednak pami\u0119ta\u0107, aby <strong>nie przekracza\u0107 dziennego dopuszczalnego limitu<\/strong> spo\u017cycia tego s\u0142odzika.<\/p>\n\n\n\n<p>Aspartam jest substancj\u0105, kt\u00f3ra szybko si\u0119 rozk\u0142ada, nie przenika do mleka matki. Po jego spo\u017cyciu nie stwierdza si\u0119 mierzalnych poziom\u00f3w s\u0142odzika w kobiecym pokarmie.<\/p>\n\n\n\n<p>Badano r\u00f3wnie\u017c wp\u0142yw spo\u017cycia aspartamu przez matk\u0119 karmi\u0105c\u0105 na st\u0119\u017cenie jednego z metabolit\u00f3w \u2013 fenyloalaniny \u2013 w kobiecym mleku. Fenyloalanina jest naturalnie obecna w pokarmie, nieznaczne zwi\u0119kszenie jej st\u0119\u017cenia zaobserwowano dopiero po spo\u017cyciu odpowiednika 17 puszek napoju gazowanego i wr\u00f3ci\u0142o ono do warto\u015bci wyj\u015bciowych po 12 godzinach.<\/p>\n\n\n\n<p>Kobiety karmi\u0105ce piersi\u0105 niemowl\u0119ta chore na fenyloketonuri\u0119 powinny unika\u0107 w swojej diecie tego s\u0142odzika, jednak jednorazowe, czasem omy\u0142kowe, jego spo\u017cycie nie powoduje dodatkowego ryzyka dla karmionego dziecka.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Gdzie-mo\u017cna-znale\u017a\u0107-aspartam?\">Gdzie mo\u017cna znale\u017a\u0107 aspartam?<\/h2>\n\n\n\n<p>Aspartam to <strong>zamiennik cukru <\/strong><strong>oznaczony kodem E951<\/strong> stosowany w produktach spo\u017cywczych o obni\u017conej kaloryczno\u015bci (produktach typu light) jak:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>napoje,<\/li>\n\n\n\n<li>s\u0142odycze,<\/li>\n\n\n\n<li>guma do \u017cucia.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Aspartam jest r\u00f3wnie\u017c <strong>sk\u0142adnikiem s\u0142odzik\u00f3w<\/strong> w tabletkach lub w proszku. Mo\u017cna go r\u00f3wnie\u017c spotka\u0107 w <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/czym-sa-suplementy-diety-i-czym-sie-roznia-od-lekow\/\">suplementach diety<\/a> czy lekach, np. w r\u00f3\u017cnych tabletkach musuj\u0105cych czy granulatach do sporz\u0105dzania doustnej zawiesiny (np. <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/antybiotyki-czy-nadal-sa-skuteczne\/\">antybiotykach<\/a>). Szacuje si\u0119, \u017ce aspartam jest obecny w ponad 5 tys. r\u00f3\u017cnych produkt\u00f3w \u017cywno\u015bciowych na \u015bwiecie.<\/p>\n\n\n\n<p>Aspartam mo\u017cna znale\u017a\u0107 w <strong>napojach gazowanych<\/strong> typu light, lub typu \u201ezero\u201d. Jest r\u00f3wnie\u017c obecny w:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>wodach smakowych,<\/li>\n\n\n\n<li>napojach izotonicznych i energetyzuj\u0105cych,<\/li>\n\n\n\n<li>piwie bezalkoholowym.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Napoje s\u0142odzone syntetycznymi s\u0142odzikami s\u0105 g\u0142\u00f3wnym \u017ar\u00f3d\u0142em tej substancji w naszej diecie.<\/p>\n\n\n\n<p>Inne produkty to <strong>jogurty, desery, galaretki, p\u0142atki \u015bniadaniowe<\/strong>. Co wi\u0119cej aspartam (i inne s\u0142odziki) mo\u017cna znale\u017a\u0107 nie tylko w artyku\u0142ach spo\u017cywczych o smaku s\u0142odkim, ale r\u00f3wnie\u017c w chipsach ziemniaczanych czy w\u0119dlinach.<\/p>\n\n\n\n<p>Jego obecno\u015b\u0107 w sk\u0142adzie produktu mo\u017cna \u0142atwo zidentyfikowa\u0107 czytaj\u0105c etykiet\u0119, gdzie jest informacja o jego obecno\u015bci. Mo\u017ce by\u0107 wymieniony jako \u201easpartam\u201d lub \u201eE591\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Aspartamu nie wolno dodawa\u0107 do \u017cywno\u015bci przeznaczonej dla niemowl\u0105t i ma\u0142ych dzieci.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><tbody><tr><td><strong>WA\u017bNE!<\/strong> Produkty \u017cywno\u015bciowe przeznaczone dla dzieci poni\u017cej 3 r.\u017c. nie mog\u0105 zawiera\u0107 \u017cadnych s\u0142odzik\u00f3w.<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Aspartam---cz\u0119sto-zadawane-pytania\">Aspartam &#8211; cz\u0119sto zadawane pytania<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"schema-faq wp-block-yoast-faq-block\"><div class=\"schema-faq-section\" id=\"faq-question-1751632499451\"><strong class=\"schema-faq-question\">Jak aspartam wp\u0142ywa na m\u00f3zg?<\/strong> <p class=\"schema-faq-answer\">Stosowanie aspartamu mo\u017ce podnosi\u0107 poziom fenyloalaniny i kwasu asparaginowego w m\u00f3zgu. Zwi\u0105zki te mog\u0105 hamowa\u0107 syntez\u0119 i uwalnianie neuroprzeka\u017anik\u00f3w: dopaminy, noradrenaliny i serotoniny, kt\u00f3re reguluj\u0105 aktywno\u015b\u0107 neuron\u00f3w w OUN. Dlatego stosowanie aspartamu jest wi\u0105zane z takimi objawami jak:<br\/>&#8211; problemy z nauk\u0105,<br\/>&#8211; b\u00f3le g\u0142owy,<br\/>&#8211; drgawki,<br\/>&#8211; migreny,<br\/>&#8211; dra\u017cliwo\u015b\u0107,<br\/>&#8211; l\u0119k,<br\/>&#8211; depresja,<br\/>&#8211; problemy ze snem.<br\/>Potrzebne s\u0105 jednak dalsze badania oceniaj\u0105ce neurobehawioralne skutki stosowani aspartamu, wiele prowadzonych do tej pory bada\u0144 by\u0142o badaniami na zwierz\u0119tach.<\/p> <\/div> <div class=\"schema-faq-section\" id=\"faq-question-1751632555251\"><strong class=\"schema-faq-question\">Czy aspartam jest niezdrowy?<\/strong> <p class=\"schema-faq-answer\">Aspartam w dawce do 40 mg\/kg mc\/dziennie jest uwa\u017cany za bezpieczny dla zdrowia. Stan wiedzy na dzi\u015b wskazuje, \u017ce stosowanie aspartamu od czasu do czasu nie niesie za sob\u0105 zagro\u017ce\u0144 zdrowotnych.<br\/>Jednak 25-letnie obserwacje os\u00f3b stosuj\u0105cych aspartam uwidaczniaj\u0105 jego powi\u0105zanie ze wzrostem obj\u0119to\u015bci tkanki t\u0142uszczowej oraz dzia\u0142anie potencjalnie rakotw\u00f3rcze. Mechanizm potencjalnie niekorzystnego dzia\u0142ania aspartamu na zdrowie opiera si\u0119 na indukowaniu stresu oksydacyjnego.<\/p> <\/div> <div class=\"schema-faq-section\" id=\"faq-question-1751632601483\"><strong class=\"schema-faq-question\">Ile czasu potrzeba, aby aspartam zosta\u0142 wydalony z organizmu?<\/strong> <p class=\"schema-faq-answer\">Aspartam nie jest wch\u0142aniania si\u0119 w przewodzie pokarmowym, jest rozk\u0142adany do fenyloalaniny, kwasu asparginowego i metanolu. Produkty powsta\u0142e w wyniku jego hydrolizy s\u0105 absorbowane w jelitach, nast\u0119pnie dalej metabolizowane i eliminowane z organizmu w ci\u0105gu 24 \u2013 72 godzin po spo\u017cyciu.<\/p> <\/div> <div class=\"schema-faq-section\" id=\"faq-question-1751632616883\"><strong class=\"schema-faq-question\">Czy aspartam pobudza apetyt?<\/strong> <p class=\"schema-faq-answer\">Aspartam nie pobudza apetytu. Badania wskazuj\u0105, i\u017c jego wp\u0142yw na apetyt jest neutralny, nie obserwuje si\u0119 po nim ani zwi\u0119kszonego ani mniejszego \u0142aknienia.<\/p> <\/div> <div class=\"schema-faq-section\" id=\"faq-question-1751632625529\"><strong class=\"schema-faq-question\">W jakich produktach jest aspartam?<\/strong> <p class=\"schema-faq-answer\">Aspartam jest obecny w bardzo wielu produktach \u017cywno\u015bciowych oraz lekach. Najcz\u0119\u015bciej mo\u017cna go znale\u017a\u0107 w produktach typu light, o zmniejszonej kaloryczno\u015bci, kt\u00f3re maj\u0105 by\u0107 przeznaczone dla os\u00f3b na dietach redukcyjnych.<br\/>Producenci maj\u0105 obowi\u0105zek informowa\u0107, i\u017c dany artyku\u0142 zawiera s\u0142odziki, w tym aspartam, dlatego najlepszym sposobem sprawdzenia w jakich produktach jest on obecny, jest czytanie etykiet.<\/p> <\/div> <div class=\"schema-faq-section\" id=\"faq-question-1751632630399\"><strong class=\"schema-faq-question\">Co oznacza symbol E951?<\/strong> <p class=\"schema-faq-answer\">Symbol E jest cz\u0119\u015bci\u0105 kodu chemicznego dodatk\u00f3w do \u017cywno\u015bci dopuszczonych w Unii Europejskiej. E951 jest symbolem aspartamu.<\/p> <\/div> <\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Aspartam-\u2013-podsumowanie\">Aspartam \u2013 podsumowanie<\/h2>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Aspartam \u2013 E951 \u2013 to niskokaloryczny zamiennik cukru pochodzenia syntetycznego.<\/li>\n\n\n\n<li>Mo\u017ce by\u0107 stosowany przez osoby z cukrzyc\u0105 t.2 i insulinooporno\u015bci\u0105, poniewa\u017c nie wp\u0142ywa na poziom glikemii poposi\u0142kowej.<\/li>\n\n\n\n<li>Dopuszczalny limit dziennego spo\u017cycia aspartamu to 40 mg\/kg mc\/dziennie.<\/li>\n\n\n\n<li>Aspartam uwa\u017cany jest za substancj\u0119 o mo\u017cliwym dzia\u0142aniu rakotw\u00f3rczym.<\/li>\n\n\n\n<li>Osoby z fenyloketonuri\u0105 nie mog\u0105 spo\u017cywa\u0107 aspartamu.<\/li>\n\n\n\n<li>Aspartam jest obecny w bardzo wielu produktach spo\u017cywczych, zw\u0142aszcza \u017cywno\u015bci typu \u201elight\u201d i niskokalorycznej. Jego obecno\u015b\u0107 w tych artyku\u0142ach musi by\u0107 oznaczona w sk\u0142adzie.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p><strong>PI\u015aMIENNICTWO<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>Riboli, Elio et al, Carcinogenicity of aspartame, methyleugenol, and isoeugenol, The Lancet Oncology, Volume 24, Issue 8, 848 \u2013 850. (dost\u0119p 23.04.2025 roku)<\/li>\n\n\n\n<li>Feng J, Peng J, Hsiao YC, Liu CW, Yang Y, Zhao H, Teitelbaum T, Wang X, Lu K. Non\/Low-Caloric Artificial Sweeteners and Gut Microbiome: From Perturbed Species to Mechanisms. Metabolites. 2024 Oct 11;14(10):544. doi: 10.3390\/metabo14100544. PMID: 39452925; PMCID: PMC11509705. (dost\u0119p 23.04.2025 roku)<\/li>\n\n\n\n<li><span style=\"color: initial;\">Choudhary AK. Aspartame: Should Individuals with Type II Diabetes be Taking it? Curr Diabetes Rev. 2018;14(4):350-362. doi: 10.2174\/1573399813666170601093336. PMID: 28571543. (dost\u0119p 23.04.2025 roku<\/span><\/li>\n\n\n\n<li>Santos NC, de Araujo LM, De Luca Canto G, Guerra ENS, Coelho MS, Borin MF. Metabolic effects of aspartame in adulthood: A systematic review and meta-analysis of randomized clinical trials. Crit Rev Food Sci Nutr. 2018;58(12):2068-2081. doi: 10.1080\/10408398.2017.1304358. Epub 2017 Aug 18. PMID: 28394643. (dost\u0119p 23.04.2025 roku)<\/li>\n\n\n\n<li>\u015awierczak U., Borowiecka A., Feder-Kubis J., STRUKTURA, W\u0141A\u015aCIWO\u015aCI I PRZYK\u0141ADY ZASTOSOWA\u0143 SYNTETYCZNYCH SUBSTANCJI S\u0141ODZ\u0104CYCH, \u017bYWNO\u015a\u0106. Nauka. Technologia. Jako\u015b\u0107, 2016, 4 (107), 15 \u2013 25, DOI: 10.15193\/zntj\/2016\/107\/134. (dost\u0119p 23.04.2025 roku)<\/li>\n\n\n\n<li>Scientific Opinion on the re-evaluation of aspartame (E 951) as a food additive, EFSA Panel on Food Additives and Nutrient Sources added to Food (ANS), European Food Safety Authority (EFSA), Parma, Italy, EFSA Journal 2013;11(12):3496. (dost\u0119p 23.04.2025 roku)<\/li>\n\n\n\n<li>https:\/\/www.mp.pl\/pytania\/pediatria\/chapter\/B25.QA.2.2.50. (dost\u0119p 23.04.2025 roku)<\/li>\n\n\n\n<li>Rozporz\u0105dzenie Parlamentu Europejskiego i&nbsp;Rady (UE) nr&nbsp;1169\/2011 z&nbsp;dnia 25&nbsp;pa\u017adziernika 2011&nbsp;r. w&nbsp;sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat \u017cywno\u015bci, zmiany rozporz\u0105dze\u0144 Parlamentu Europejskiego i&nbsp;Rady (WE) nr&nbsp;1924\/2006 i&nbsp;(WE) nr&nbsp;1925\/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87\/250\/EWG, dyrektywy Rady 90\/496\/EWG, dyrektywy Komisji 1999\/10\/WE, dyrektywy 2000\/13\/WE Parlamentu Europejskiego i&nbsp;Rady, dyrektyw Komisji 2002\/67\/WE i&nbsp;2008\/5\/WE oraz rozporz\u0105dzenia Komisji (WE) nr&nbsp;608\/2004. (dost\u0119p 23.04.2025 roku)<\/li>\n\n\n\n<li>Steffen B.T. et al,Long-term aspartame and saccharin intakes are related to greater volumes of visceral, intermuscular, and subcutaneous adipose tissue: the CARDIA study, International Journal of Obesity (2023) 47:939 \u2013 947. (dost\u0119p 23.04.2025 roku)<\/li>\n\n\n\n<li>Zasady \u017cywienia zdrowych niemowl\u0105t. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hepatologii i \u017bywienia Dzieci, STANDARDY MEDYCZNE\/PEDIATRIA 2021 T.18. (dost\u0119p 23.04.2025 roku)<\/li>\n\n\n\n<li>Drugs and Lactation Database (LactMed\u00ae) [Internet]. Bethesda (MD): National Institute of Child Health and Human Development; 2006-. Aspartam. [Aktualizacja 2024 stycze\u0144 15]. Dost\u0119pne na: https:\/\/www-ncbi-nlm-nih-gov.translate.goog\/books\/NBK501510\/?_x_tr_sl=en&amp;_x_tr_tl=pl&amp;_x_tr_hl=pl&amp;_x_tr_pto=rq. (dost\u0119p 23.04.2025 roku)<\/li>\n\n\n\n<li>Choudhary AK, Lee YY. Neurophysiological symptoms and aspartame: What is the connection? Nutr Neurosci. 2018 Jun;21(5):306-316. doi: 10.1080\/1028415X.2017.1288340. Epub 2017 Feb 15. PMID: 28198207. (dost\u0119p 23.04.2025 roku)<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Czym jest aspartam, czy aspartam jest zdrowy, jaki jest aktualny stan wiedzy nt. potencjalnie rakotw\u00f3rczego dzia\u0142ania tego s\u0142odzika? <\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":23090,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[17],"tags":[],"coauthors":[191],"class_list":{"0":"post-23187","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-dieta"},"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Co to jest aspartam i jakie ma w\u0142a\u015bciwo\u015bci? Czy jest szkodliwy?<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Czym jest aspartam i czy jest zdrowy? Jakie s\u0105 skutki uboczne jego stosowania? Wszystko co trzeba wiedzie\u0107 na temat tego s\u0142odzika i jego potencjalnej szkodliwo\u015bci\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/aspartam-czym-jest-wlasciwosci-bezpieczenstwo-potencjalna-szkodliwosc-dzialania\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Co to jest aspartam i jakie ma w\u0142a\u015bciwo\u015bci? Czy jest szkodliwy?\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Czym jest aspartam i czy jest zdrowy? Jakie s\u0105 skutki uboczne jego stosowania? Wszystko co trzeba wiedzie\u0107 na temat tego s\u0142odzika i jego potencjalnej szkodliwo\u015bci\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/aspartam-czym-jest-wlasciwosci-bezpieczenstwo-potencjalna-szkodliwosc-dzialania\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-04-24T09:22:17+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-02-17T19:35:54+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Aspartam_cover.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1925\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1285\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Magdalena Konowrocka\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Magdalena Konowrocka\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"16 minut\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label3\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data3\" content=\"Magdalena Konowrocka\" \/>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Co to jest aspartam i jakie ma w\u0142a\u015bciwo\u015bci? Czy jest szkodliwy?","description":"Czym jest aspartam i czy jest zdrowy? Jakie s\u0105 skutki uboczne jego stosowania? Wszystko co trzeba wiedzie\u0107 na temat tego s\u0142odzika i jego potencjalnej szkodliwo\u015bci","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/aspartam-czym-jest-wlasciwosci-bezpieczenstwo-potencjalna-szkodliwosc-dzialania\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Co to jest aspartam i jakie ma w\u0142a\u015bciwo\u015bci? Czy jest szkodliwy?","og_description":"Czym jest aspartam i czy jest zdrowy? Jakie s\u0105 skutki uboczne jego stosowania? Wszystko co trzeba wiedzie\u0107 na temat tego s\u0142odzika i jego potencjalnej szkodliwo\u015bci","og_url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/aspartam-czym-jest-wlasciwosci-bezpieczenstwo-potencjalna-szkodliwosc-dzialania\/","og_site_name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria","article_published_time":"2025-04-24T09:22:17+00:00","article_modified_time":"2026-02-17T19:35:54+00:00","og_image":[{"width":1925,"height":1285,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Aspartam_cover.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Magdalena Konowrocka","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Magdalena Konowrocka","Szacowany czas czytania":"16 minut","Written by":"Magdalena Konowrocka"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/aspartam-czym-jest-wlasciwosci-bezpieczenstwo-potencjalna-szkodliwosc-dzialania\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/aspartam-czym-jest-wlasciwosci-bezpieczenstwo-potencjalna-szkodliwosc-dzialania\/"},"author":{"name":"Magdalena Konowrocka","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/person\/f5efeaa1a9dd143fd159fd2fc446631c"},"headline":"Aspartam \u2013 czym jest i jakie ma w\u0142a\u015bciwo\u015bci? Bezpiecze\u0144stwo potencjalna szkodliwo\u015b\u0107 dzia\u0142ania","datePublished":"2025-04-24T09:22:17+00:00","dateModified":"2026-02-17T19:35:54+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/aspartam-czym-jest-wlasciwosci-bezpieczenstwo-potencjalna-szkodliwosc-dzialania\/"},"wordCount":3023,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/aspartam-czym-jest-wlasciwosci-bezpieczenstwo-potencjalna-szkodliwosc-dzialania\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Aspartam_cover.jpg","articleSection":["Dieta i suplementacja"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":["WebPage","FAQPage"],"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/aspartam-czym-jest-wlasciwosci-bezpieczenstwo-potencjalna-szkodliwosc-dzialania\/","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/aspartam-czym-jest-wlasciwosci-bezpieczenstwo-potencjalna-szkodliwosc-dzialania\/","name":"Co to jest aspartam i jakie ma w\u0142a\u015bciwo\u015bci? Czy jest szkodliwy?","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/aspartam-czym-jest-wlasciwosci-bezpieczenstwo-potencjalna-szkodliwosc-dzialania\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/aspartam-czym-jest-wlasciwosci-bezpieczenstwo-potencjalna-szkodliwosc-dzialania\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Aspartam_cover.jpg","datePublished":"2025-04-24T09:22:17+00:00","dateModified":"2026-02-17T19:35:54+00:00","description":"Czym jest aspartam i czy jest zdrowy? Jakie s\u0105 skutki uboczne jego stosowania? Wszystko co trzeba wiedzie\u0107 na temat tego s\u0142odzika i jego potencjalnej szkodliwo\u015bci","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/aspartam-czym-jest-wlasciwosci-bezpieczenstwo-potencjalna-szkodliwosc-dzialania\/#breadcrumb"},"mainEntity":[{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/aspartam-czym-jest-wlasciwosci-bezpieczenstwo-potencjalna-szkodliwosc-dzialania\/#faq-question-1751632499451"},{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/aspartam-czym-jest-wlasciwosci-bezpieczenstwo-potencjalna-szkodliwosc-dzialania\/#faq-question-1751632555251"},{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/aspartam-czym-jest-wlasciwosci-bezpieczenstwo-potencjalna-szkodliwosc-dzialania\/#faq-question-1751632601483"},{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/aspartam-czym-jest-wlasciwosci-bezpieczenstwo-potencjalna-szkodliwosc-dzialania\/#faq-question-1751632616883"},{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/aspartam-czym-jest-wlasciwosci-bezpieczenstwo-potencjalna-szkodliwosc-dzialania\/#faq-question-1751632625529"},{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/aspartam-czym-jest-wlasciwosci-bezpieczenstwo-potencjalna-szkodliwosc-dzialania\/#faq-question-1751632630399"}],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/aspartam-czym-jest-wlasciwosci-bezpieczenstwo-potencjalna-szkodliwosc-dzialania\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/aspartam-czym-jest-wlasciwosci-bezpieczenstwo-potencjalna-szkodliwosc-dzialania\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Aspartam_cover.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Aspartam_cover.jpg","width":1925,"height":1285,"caption":"Aspartam_cover"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/aspartam-czym-jest-wlasciwosci-bezpieczenstwo-potencjalna-szkodliwosc-dzialania\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Aspartam \u2013 czym jest i jakie ma w\u0142a\u015bciwo\u015bci? Bezpiecze\u0144stwo potencjalna szkodliwo\u015b\u0107 dzia\u0142ania"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#website","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/","name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization","name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/alabek.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/alabek.jpg","width":1250,"height":1251,"caption":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/person\/f5efeaa1a9dd143fd159fd2fc446631c","name":"Magdalena Konowrocka","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Magdalena-Konowrocka-jpg-150x150.webp89854cb66701ee4f4b5429d528843904","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Magdalena-Konowrocka-jpg-150x150.webp","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Magdalena-Konowrocka-jpg-150x150.webp","caption":"Magdalena Konowrocka"},"description":"Dietetyk i psychodietetyk, absolwentka studi\u00f3w magisterskich na SGGW oraz studi\u00f3w podyplomowych na WUM na kierunku \u201eDietetyka w choroby wewn\u0119trznych i metabolicznych\u201d, studiowa\u0142a w Instytucie \u017bywienia i \u017bywno\u015bci \u201ePoradnictwo dietetyczne \u2013 post\u0119py w \u017cywieniu cz\u0142owieka\u201d. Prowadzi gabinet doradztwa \u017cywieniowego i dietetycznego Optimum Zdrowia.","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/author\/magdalena-konowrocka\/"},{"@type":"Question","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/aspartam-czym-jest-wlasciwosci-bezpieczenstwo-potencjalna-szkodliwosc-dzialania\/#faq-question-1751632499451","position":1,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/aspartam-czym-jest-wlasciwosci-bezpieczenstwo-potencjalna-szkodliwosc-dzialania\/#faq-question-1751632499451","name":"Jak aspartam wp\u0142ywa na m\u00f3zg?","answerCount":1,"acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Stosowanie aspartamu mo\u017ce podnosi\u0107 poziom fenyloalaniny i kwasu asparaginowego w m\u00f3zgu. Zwi\u0105zki te mog\u0105 hamowa\u0107 syntez\u0119 i uwalnianie neuroprzeka\u017anik\u00f3w: dopaminy, noradrenaliny i serotoniny, kt\u00f3re reguluj\u0105 aktywno\u015b\u0107 neuron\u00f3w w OUN. Dlatego stosowanie aspartamu jest wi\u0105zane z takimi objawami jak:<br\/>- problemy z nauk\u0105,<br\/>- b\u00f3le g\u0142owy,<br\/>- drgawki,<br\/>- migreny,<br\/>- dra\u017cliwo\u015b\u0107,<br\/>- l\u0119k,<br\/>- depresja,<br\/>- problemy ze snem.<br\/>Potrzebne s\u0105 jednak dalsze badania oceniaj\u0105ce neurobehawioralne skutki stosowani aspartamu, wiele prowadzonych do tej pory bada\u0144 by\u0142o badaniami na zwierz\u0119tach.","inLanguage":"pl-PL"},"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Question","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/aspartam-czym-jest-wlasciwosci-bezpieczenstwo-potencjalna-szkodliwosc-dzialania\/#faq-question-1751632555251","position":2,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/aspartam-czym-jest-wlasciwosci-bezpieczenstwo-potencjalna-szkodliwosc-dzialania\/#faq-question-1751632555251","name":"Czy aspartam jest niezdrowy?","answerCount":1,"acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Aspartam w dawce do 40 mg\/kg mc\/dziennie jest uwa\u017cany za bezpieczny dla zdrowia. Stan wiedzy na dzi\u015b wskazuje, \u017ce stosowanie aspartamu od czasu do czasu nie niesie za sob\u0105 zagro\u017ce\u0144 zdrowotnych.<br\/>Jednak 25-letnie obserwacje os\u00f3b stosuj\u0105cych aspartam uwidaczniaj\u0105 jego powi\u0105zanie ze wzrostem obj\u0119to\u015bci tkanki t\u0142uszczowej oraz dzia\u0142anie potencjalnie rakotw\u00f3rcze. Mechanizm potencjalnie niekorzystnego dzia\u0142ania aspartamu na zdrowie opiera si\u0119 na indukowaniu stresu oksydacyjnego.","inLanguage":"pl-PL"},"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Question","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/aspartam-czym-jest-wlasciwosci-bezpieczenstwo-potencjalna-szkodliwosc-dzialania\/#faq-question-1751632601483","position":3,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/aspartam-czym-jest-wlasciwosci-bezpieczenstwo-potencjalna-szkodliwosc-dzialania\/#faq-question-1751632601483","name":"Ile czasu potrzeba, aby aspartam zosta\u0142 wydalony z organizmu?","answerCount":1,"acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Aspartam nie jest wch\u0142aniania si\u0119 w przewodzie pokarmowym, jest rozk\u0142adany do fenyloalaniny, kwasu asparginowego i metanolu. Produkty powsta\u0142e w wyniku jego hydrolizy s\u0105 absorbowane w jelitach, nast\u0119pnie dalej metabolizowane i eliminowane z organizmu w ci\u0105gu 24 \u2013 72 godzin po spo\u017cyciu.","inLanguage":"pl-PL"},"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Question","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/aspartam-czym-jest-wlasciwosci-bezpieczenstwo-potencjalna-szkodliwosc-dzialania\/#faq-question-1751632616883","position":4,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/aspartam-czym-jest-wlasciwosci-bezpieczenstwo-potencjalna-szkodliwosc-dzialania\/#faq-question-1751632616883","name":"Czy aspartam pobudza apetyt?","answerCount":1,"acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Aspartam nie pobudza apetytu. Badania wskazuj\u0105, i\u017c jego wp\u0142yw na apetyt jest neutralny, nie obserwuje si\u0119 po nim ani zwi\u0119kszonego ani mniejszego \u0142aknienia.","inLanguage":"pl-PL"},"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Question","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/aspartam-czym-jest-wlasciwosci-bezpieczenstwo-potencjalna-szkodliwosc-dzialania\/#faq-question-1751632625529","position":5,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/aspartam-czym-jest-wlasciwosci-bezpieczenstwo-potencjalna-szkodliwosc-dzialania\/#faq-question-1751632625529","name":"W jakich produktach jest aspartam?","answerCount":1,"acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Aspartam jest obecny w bardzo wielu produktach \u017cywno\u015bciowych oraz lekach. Najcz\u0119\u015bciej mo\u017cna go znale\u017a\u0107 w produktach typu light, o zmniejszonej kaloryczno\u015bci, kt\u00f3re maj\u0105 by\u0107 przeznaczone dla os\u00f3b na dietach redukcyjnych.<br\/>Producenci maj\u0105 obowi\u0105zek informowa\u0107, i\u017c dany artyku\u0142 zawiera s\u0142odziki, w tym aspartam, dlatego najlepszym sposobem sprawdzenia w jakich produktach jest on obecny, jest czytanie etykiet.","inLanguage":"pl-PL"},"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Question","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/aspartam-czym-jest-wlasciwosci-bezpieczenstwo-potencjalna-szkodliwosc-dzialania\/#faq-question-1751632630399","position":6,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/aspartam-czym-jest-wlasciwosci-bezpieczenstwo-potencjalna-szkodliwosc-dzialania\/#faq-question-1751632630399","name":"Co oznacza symbol E951?","answerCount":1,"acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Symbol E jest cz\u0119\u015bci\u0105 kodu chemicznego dodatk\u00f3w do \u017cywno\u015bci dopuszczonych w Unii Europejskiej. E951 jest symbolem aspartamu.","inLanguage":"pl-PL"},"inLanguage":"pl-PL"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23187","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=23187"}],"version-history":[{"count":13,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23187\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":29829,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23187\/revisions\/29829"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/23090"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=23187"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=23187"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=23187"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=23187"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}