{"id":23268,"date":"2025-04-28T07:30:00","date_gmt":"2025-04-28T05:30:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/?p=23268"},"modified":"2025-04-27T17:17:50","modified_gmt":"2025-04-27T15:17:50","slug":"uklad-nerwowy-czlowieka-budowa-funkcje-podzial","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/uklad-nerwowy-czlowieka-budowa-funkcje-podzial\/","title":{"rendered":"Uk\u0142ad nerwowy cz\u0142owieka \u2013 budowa, funkcje, podzia\u0142"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Uk\u0142ad nerwowy to najbardziej z\u0142o\u017cona struktura w organizmie cz\u0142owieka. To w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki niemu mo\u017cliwe jest m.in. odbieranie bod\u017ac\u00f3w ze \u015brodowiska zewn\u0119trznego i wewn\u0119trznego, przetwarzanie informacji i koordynowanie pracy wszystkich narz\u0105d\u00f3w. Od jego prawid\u0142owego funkcjonowania zale\u017cy dzia\u0142anie ca\u0142ego cia\u0142a. Poznaj budow\u0119 i funkcje uk\u0142adu nerwowego cz\u0142owieka.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Spis tre\u015bci:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"#Budowa-uk\u0142adu-nerwowego-cz\u0142owieka\">Budowa uk\u0142adu nerwowego cz\u0142owieka<\/a>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"#O\u015brodkowy-uk\u0142ad-nerwowy\">O\u015brodkowy uk\u0142ad nerwowy<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Obwodowy-uk\u0142ad-nerwowy\">Obwodowy uk\u0142ad nerwowy<\/a>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"#Somatyczny-uk\u0142ad-nerwowy\">Somatyczny uk\u0142ad nerwowy<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Autonomiczny-uk\u0142ad-nerwowy\">Autonomiczny uk\u0142ad nerwowy<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Jak-dzia\u0142a-wsp\u00f3\u0142czulny-i-przywsp\u00f3\u0142czulny-uk\u0142ad-nerwowy?\">Jak dzia\u0142a wsp\u00f3\u0142czulny i przywsp\u00f3\u0142czulny uk\u0142ad nerwowy?<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Funkcje-uk\u0142adu-nerwowego\">Funkcje uk\u0142adu nerwowego<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Uk\u0142ad-nerwowy-cz\u0142owieka-\u2013-podsumowanie\">Uk\u0142ad nerwowy cz\u0142owieka \u2013 podsumowanie<\/a><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Budowa-uk\u0142adu-nerwowego-cz\u0142owieka\">Budowa uk\u0142adu nerwowego cz\u0142owieka<\/h2>\n\n\n\n<p>Uk\u0142ad nerwowy cz\u0142owieka dzieli si\u0119 na dwie g\u0142\u00f3wne cz\u0119\u015bci, kt\u00f3re \u015bci\u015ble ze sob\u0105 wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>o\u015brodkowy uk\u0142ad nerwowy (OUN)<\/strong> \u2013 obejmuje m\u00f3zgowie i rdze\u0144 kr\u0119gowy, stanowi\u0105c g\u0142\u00f3wny o\u015brodek przetwarzania informacji,<\/li>\n\n\n\n<li><strong>obwodowy uk\u0142ad nerwowy<\/strong> \u2013 sk\u0142ada si\u0119 z nerw\u00f3w czaszkowych, rdzeniowych oraz zwoj\u00f3w nerwowych, przekazuj\u0105c informacje mi\u0119dzy OUN a reszt\u0105 cia\u0142a.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Natomiast na obwodowy uk\u0142ad nerwowy sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 jeszcze:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>somatyczny uk\u0142ad nerwowy,<\/li>\n\n\n\n<li>autonomiczny uk\u0142ad nerwowy.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Podstawow\u0105 jednostk\u0105 buduj\u0105c\u0105 uk\u0142ad nerwowy cz\u0142owieka jest <strong>neuron (kom\u00f3rka nerwowa)<\/strong>, kt\u00f3ry przetwarza informacje w postaci sygna\u0142u elektrycznego. Jest zbudowany z <strong>cia\u0142a kom\u00f3rki, dendryt\u00f3w i aksonu<\/strong>. Akson mo\u017ce by\u0107 otoczony <strong>os\u0142onk\u0105 mielinow\u0105, kt\u00f3ra odpowiada za ochron\u0119 oraz szybsze przewodzenie impuls\u00f3w nerwowych<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Neurony komunikuj\u0105 si\u0119 ze sob\u0105 poprzez <strong>synapsy<\/strong> i tworz\u0105 <strong>sieci neuronowe<\/strong>. Zbi\u00f3r kom\u00f3rek nerwowych okre\u015blany jest mianem<strong> tkanki nerwowej<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><tbody><tr><td>Niekt\u00f3re aksony mog\u0105 osi\u0105ga\u0107 d\u0142ugo\u015b\u0107 nawet 1 metra.<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p>Pod wzgl\u0119dem czynno\u015bciowym neurony dzieli si\u0119 na:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>czuciowe,<\/li>\n\n\n\n<li>ruchowe,<\/li>\n\n\n\n<li>po\u015brednie.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Innymi kom\u00f3rkami buduj\u0105cymi uk\u0142ad nerwowy s\u0105 <strong>kom\u00f3rki glejowe (glej)<\/strong>. Mog\u0105 pe\u0142ni\u0107 r\u00f3\u017cnorodne funkcje i do tej pory nie uda\u0142o si\u0119 pozna\u0107 ich wszystkich. Wiadomo, \u017ce odpowiadaj\u0105 m.in. za od\u017cywianie kom\u00f3rek nerwowych, syntez\u0119 enzym\u00f3w niezb\u0119dnych do produkcji neuroprzeka\u017anik\u00f3w, tworz\u0105 os\u0142onki mielinowe oraz barier\u0119 krew-m\u00f3zg. <strong>Kom\u00f3rki glejowe s\u0105 mniejsze od neuron\u00f3w oraz nie posiadaj\u0105 dendryt\u00f3w i akson\u00f3w<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><tbody><tr><td>Kom\u00f3rki glejowe s\u0105 znacznie liczniejsze ni\u017c neurony \u2013 w m\u00f3zgu doros\u0142ego cz\u0142owieka przypada nawet kilkana\u015bcie kom\u00f3rek glejowych na jeden neuron. Dawniej uwa\u017cano je tylko za &#8222;rusztowanie&#8221; dla neuron\u00f3w, ale dzi\u015b wiadomo, \u017ce pe\u0142ni\u0105 szereg innych funkcji.<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"O\u015brodkowy-uk\u0142ad-nerwowy\">O\u015brodkowy uk\u0142ad nerwowy<\/h3>\n\n\n\n<p>O\u015brodkowy uk\u0142ad nerwowy (OUN) sk\u0142ada si\u0119 z <strong>m\u00f3zgowia<\/strong> (znajduj\u0105cego si\u0119 w jamie czaszki) oraz <strong>rdzenia kr\u0119gowego<\/strong> (biegn\u0105cego w kanale kr\u0119gowym). Jest chroniony przez ko\u015bci czaszki i kr\u0119gos\u0142upa, a tak\u017ce przez trzy opony m\u00f3zgowo-rdzeniowe oraz <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/plyn-mozgowo-rdzeniowy-czym-jest-i-jakie-pelni-funkcje-pobieranie-i-badania\/\">p\u0142yn m\u00f3zgowo-rdzeniowy<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p>O\u015brodkowy uk\u0142ad nerwowy zbudowany jest z:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>istoty bia\u0142ej,<\/li>\n\n\n\n<li>istoty szarej.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Istota bia\u0142a<\/strong> sk\u0142ada si\u0119 g\u0142\u00f3wnie z akson\u00f3w (w\u0142\u00f3kien nerwowych), kt\u00f3re s\u0105 otoczone przez os\u0142onk\u0119 mielinow\u0105. Odpowiada za przewodzenie impuls\u00f3w nerwowych mi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi cz\u0119\u015bciami OUN.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Istota szara<\/strong> zawiera g\u0142\u00f3wnie cia\u0142a kom\u00f3rek nerwowych (neuron\u00f3w), dendryty oraz w\u0142\u00f3kna nerwowe (bez os\u0142onek mielinowych). To w tej cz\u0119\u015bci o\u015brodkowego uk\u0142adu nerwowego zachodzi przetwarzanie informacji, czyli procesy zwi\u0105zane z odbiorem, analiz\u0105 i przekazywaniem sygna\u0142\u00f3w nerwowych.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><tbody><tr><td>W m\u00f3zgowiu istota szara znajduje si\u0119 na zewn\u0105trz, a istota bia\u0142a w \u015brodku. Natomiast w rdzeniu kr\u0119gowym ich u\u0142o\u017cenie jest odwrotne.<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p>M\u00f3zgowie dzieli si\u0119 funkcjonalnie na: <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/mozg-budowa-funkcje-dzialanie-ludzkiego-mozgu\/\"><strong>m\u00f3zg<\/strong><\/a><strong>, m\u00f3\u017cd\u017cek i pie\u0144 m\u00f3zgu<\/strong>. Anatomicznie wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 natomiast:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>kresom\u00f3zgowie,<\/li>\n\n\n\n<li>mi\u0119dzym\u00f3zgowie,<\/li>\n\n\n\n<li>\u015br\u00f3dm\u00f3zgowie,<\/li>\n\n\n\n<li>ty\u0142om\u00f3zgowie,<\/li>\n\n\n\n<li>rdze\u0144 przed\u0142u\u017cony.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Kresom\u00f3zgowie tworz\u0105 <strong>dwie p\u00f3\u0142kule, kt\u00f3re dziel\u0105 si\u0119 na p\u0142aty<\/strong>:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>czo\u0142owy,<\/li>\n\n\n\n<li>ciemieniowy,<\/li>\n\n\n\n<li>potyliczny,<\/li>\n\n\n\n<li>skroniowy.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Na obszarze m\u00f3zgowia rozpoczynaj\u0105 si\u0119 <strong>nerwy czaszkowe<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><tbody><tr><td>M\u00f3zg odpowiada za wy\u017csze czynno\u015bci nerwowe. M\u00f3\u017cd\u017cek kontroluje koordynacj\u0119 ruchow\u0105. Natomiast w pniu m\u00f3zgu znajduj\u0105 si\u0119 o\u015brodki odpowiedzialne za utrzymanie funkcji \u017cyciowych.<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Rdze\u0144 kr\u0119gowy przewodzi impulsy nerwowe mi\u0119dzy m\u00f3zgiem a obwodowym uk\u0142adem nerwowym. <\/strong>Ma d\u0142ugo\u015b\u0107 oko\u0142o 40\u201345 cm u doros\u0142ego cz\u0142owieka i jest otoczony przez kr\u0119gi kr\u0119gos\u0142upa, kt\u00f3re chroni\u0105 go przed uszkodzeniami. Odchodz\u0105 od niego parzyste <strong>nerwy rdzeniowe<\/strong>. Rdze\u0144 kr\u0119gowy ko\u0144czy si\u0119 na poziomie I\u2013II kr\u0119gu l\u0119d\u017awiowego.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Obwodowy-uk\u0142ad-nerwowy\">Obwodowy uk\u0142ad nerwowy<\/h3>\n\n\n\n<p>Obwodowy uk\u0142ad nerwowy <strong>sk\u0142ada si\u0119 z nerw\u00f3w czaszkowych i rdzeniowych oraz zwoj\u00f3w nerwowych<\/strong>. Jego funkcj\u0105 jest <strong>przewodzenie impuls\u00f3w nerwowych z narz\u0105d\u00f3w zmys\u0142\u00f3w do o\u015brodkowego uk\u0142adu nerwowego i odwrotnie<\/strong> \u2013 z OUN do efektor\u00f3w, takich jak m.in. mi\u0119\u015bnie i gruczo\u0142y.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\" id=\"Somatyczny-uk\u0142ad-nerwowy\"><a><\/a>Somatyczny uk\u0142ad nerwowy<\/h4>\n\n\n\n<p>Uk\u0142ad somatyczny umo\u017cliwia <strong>\u015bwiadom\u0105 kontrol\u0119 nad ruchem i odpowiada za odbi\u00f3r bod\u017ac\u00f3w czuciowych<\/strong>. Dzieli si\u0119 na:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>ruchowy (piramidowy i pozapiramidowy),<\/li>\n\n\n\n<li>czuciowy.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Neurony czuciowe (aferentne) dostarczaj\u0105 informacji o bod\u017acach dotykowych, temperaturze, b\u00f3lu i wibracjach, natomiast neurony ruchowe (eferentne) wysy\u0142aj\u0105 sygna\u0142y do mi\u0119\u015bni szkieletowych.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><tbody><tr><td>Uk\u0142ad piramidowy kontroluje ruchy dowolne. Natomiast uk\u0142ad pozapiramidowy jest odpowiedzialny za tworzenie automatyzm\u00f3w ruchowych (wykonywanie czynno\u015bci, kt\u00f3re wymagaj\u0105 mniej \u015bwiadomej kontroli) oraz regulowanie postawy cia\u0142a i napi\u0119cia mi\u0119\u015bni.<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\" id=\"Autonomiczny-uk\u0142ad-nerwowy\">Autonomiczny uk\u0142ad nerwowy<\/h4>\n\n\n\n<p>Autonomiczny uk\u0142ad nerwowy <strong>zaopatruje mi\u0119\u015bnie g\u0142adkie, mi\u0119sie\u0144 sercowy i gruczo\u0142y<\/strong>. Dzia\u0142a niezale\u017cnie od woli i <strong>steruje podstawowymi procesami \u017cyciowymi<\/strong> \u2013 m.in. rytmem serca, trawieniem, wydzielaniem hormon\u00f3w, gospodark\u0105 ciepln\u0105 organizmu czy ci\u015bnieniem krwi.<\/p>\n\n\n\n<p>Autonomiczny uk\u0142ad nerwowy dzieli si\u0119 na:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>uk\u0142ad wsp\u00f3\u0142czulny,<\/li>\n\n\n\n<li>uk\u0142ad przywsp\u00f3\u0142czulny.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Jak-dzia\u0142a-wsp\u00f3\u0142czulny-i-przywsp\u00f3\u0142czulny-uk\u0142ad-nerwowy?\">Jak dzia\u0142a wsp\u00f3\u0142czulny i przywsp\u00f3\u0142czulny uk\u0142ad nerwowy?<\/h2>\n\n\n\n<p>Uk\u0142ad wsp\u00f3\u0142czulny <strong>dominuje w sytuacjach stresowych i nag\u0142ych, w kt\u00f3rych organizm musi szybko zareagowa\u0107<\/strong>. Powoduje wzrost ci\u015bnienia krwi, rozszerzenie oskrzeli i \u017arenic, zwi\u0119kszenie si\u0142y skurcz\u00f3w mi\u0119\u015bni oraz zahamowanie funkcji trawiennych. To on odpowiada za klasyczn\u0105 reakcj\u0119 \u201ewalcz albo uciekaj\u201d.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/pakiet\/pakiet-stres\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Pakiet-stres-12-badan.png\" alt=\"Pakiet stres (12 bada\u0144) banerek\" class=\"wp-image-22206\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Pakiet-stres-12-badan.png 800w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Pakiet-stres-12-badan-768x192.png 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Pakiet-stres-12-badan-150x38.png 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Pakiet-stres-12-badan-300x75.png 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Pakiet-stres-12-badan-696x174.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p>Natomiast <strong>uk\u0142ad przywsp\u00f3\u0142czulny jest aktywowany w czasie odpoczynku, snu i regeneracji<\/strong>. Spowalnia czynno\u015bci serca, powoduje spadek ci\u015bnienia krwi, pobudza wydzielanie \u015bliny i enzym\u00f3w trawiennych, aktywuje perystaltyk\u0119 jelit.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><tbody><tr><td>Wszystkie narz\u0105dy wewn\u0119trzne s\u0105 unerwione jednocze\u015bnie przez uk\u0142ad wsp\u00f3\u0142czulny i przywsp\u00f3\u0142czulny. Dzia\u0142aj\u0105 one antagonistycznie, czyli przeciwstawnie, aby utrzyma\u0107 r\u00f3wnowag\u0119 organizmu.<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p>Zaburzenia r\u00f3wnowagi mi\u0119dzy aktywno\u015bci\u0105 uk\u0142adu wsp\u00f3\u0142czulnego i przywsp\u00f3\u0142czulnego mog\u0105 prowadzi\u0107 do rozwoju wielu chor\u00f3b \u2013 m.in. <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/nadcisnienie-tetnicze-klasyfikacja-przyczyny-jak-mierzyc-cisnienie\/\">nadci\u015bnienia t\u0119tniczego<\/a> czy zaburze\u0144 rytmu serca.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Funkcje-uk\u0142adu-nerwowego\">Funkcje uk\u0142adu nerwowego<\/h2>\n\n\n\n<p>Podstawowe <strong>funkcje uk\u0142adu nerwowego<\/strong> cz\u0142owieka to:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>odbi\u00f3r informacji (bod\u017ac\u00f3w) ze \u015brodowiska zewn\u0119trznego i wewn\u0119trznego,<\/li>\n\n\n\n<li>przetwarzanie i zapami\u0119tywanie informacji,<\/li>\n\n\n\n<li>wysy\u0142anie odpowiedzi do efektor\u00f3w.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><tbody><tr><td>Kom\u00f3rki nerwowe mog\u0105 odbiera\u0107 bod\u017ace na dwa sposoby: za pomoc\u0105 zako\u0144cze\u0144 swoich w\u0142\u00f3kien nerwowych lub poprzez kom\u00f3rki zmys\u0142owe. Oba te mechanizmy nazywane s\u0105 receptorami. Wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 <strong>eksteroreceptory<\/strong> (odbieranie bod\u017ac\u00f3w ze \u015brodowiska zewn\u0119trznego), <strong>interoreceptory<\/strong> (odbieranie bod\u017ac\u00f3w z narz\u0105d\u00f3w wewn\u0119trznych), <strong>proprioreceptory<\/strong> (odbieranie bod\u017ac\u00f3w z narz\u0105du ruchu), <strong>telereceptory<\/strong> (odbieranie bod\u017ac\u00f3w na odleg\u0142o\u015b\u0107 np. poprzez zmys\u0142 wzroku).<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p>Uk\u0142ad nerwowy odpowiada r\u00f3wnie\u017c za bardziej z\u0142o\u017cone funkcje. S\u0105 to m.in.:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>utrzymanie homeostazy (m.in. regulacja temperatury cia\u0142a, <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/ph-krwi-w-jakim-celu-sie-je-bada-co-oznacza-podwyzszone-i-obnizone-ph-krwi\/\">pH krwi<\/a>, poziomu glukozy),<\/li>\n\n\n\n<li>regulacja funkcji \u017cyciowych (m.in. oddychanie, praca serca),<\/li>\n\n\n\n<li>procesy poznawcze (m.in. my\u015blenie, pami\u0119\u0107, uczenie si\u0119, podejmowanie decyzji, rozwi\u0105zywanie problem\u00f3w, wyobra\u017ania),<\/li>\n\n\n\n<li>odbi\u00f3r i przetwarzanie bod\u017ac\u00f3w zmys\u0142owych (w tym wzrokowych, s\u0142uchowych, dotykowych),<\/li>\n\n\n\n<li>regulacja emocji i zachowa\u0144,<\/li>\n\n\n\n<li>kontrola ruch\u00f3w dobrowolnych i odruch\u00f3w bezwarunkowych,<\/li>\n\n\n\n<li>kontrola ekspresji mowy.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Warto zaznaczy\u0107, \u017ce ka\u017cda z tych funkcji jest realizowana przez okre\u015blone struktury uk\u0142adu nerwowego, kt\u00f3rych dzia\u0142anie jest ze sob\u0105 \u015bci\u015ble zintegrowane.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>>> Zobacz tak\u017ce: <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/zapalenie-opon-mozgowych-rodzaje-objawy-przyczyny-badania\/\">Zapalenie opon m\u00f3zgowych \u2013 rodzaje, objawy, przyczyny, badania<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Uk\u0142ad-nerwowy-cz\u0142owieka-\u2013-podsumowanie\">Uk\u0142ad nerwowy cz\u0142owieka \u2013 podsumowanie<\/h2>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Uk\u0142ad nerwowy cz\u0142owieka dzieli si\u0119 na o\u015brodkowy (OUN) i obwodowy.<\/li>\n\n\n\n<li>O\u015brodkowy uk\u0142ad nerwowy obejmuje m\u00f3zgowie i rdze\u0144 kr\u0119gowy, pe\u0142ni funkcje nadrz\u0119dne w zakresie przetwarzania informacji.<\/li>\n\n\n\n<li>Obwodowy uk\u0142ad nerwowy zbudowany jest z nerw\u00f3w i zwoj\u00f3w nerwowych, kt\u00f3re przekazuj\u0105 sygna\u0142y mi\u0119dzy o\u015brodkowym uk\u0142adem nerwowym a reszt\u0105 cia\u0142a.<\/li>\n\n\n\n<li>Obwodowy uk\u0142ad nerwowy dzieli si\u0119 na somatyczny (zale\u017cny od woli) i autonomiczny (niezale\u017cny od woli).<\/li>\n\n\n\n<li>G\u0142\u00f3wn\u0105 funkcj\u0105 uk\u0142adu nerwowego jest odbieranie bod\u017ac\u00f3w, przetwarzanie ich i wysy\u0142anie odpowiedzi do efektor\u00f3w.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Opieka merytoryczna: lek. Katarzyna Ciep\u0142ucha<\/strong><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p><strong>Bibliografia<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ol start=\"1\" class=\"wp-block-list\">\n<li>L. Borodulin-Nadzieja, <em>Fizjologia cz\u0142owieka. Podr\u0119cznik dla student\u00f3w licencjat\u00f3w medycznych<\/em>, G\u00f3rnicki Wydawnictwo Medyczne, Wroc\u0142aw 2005<\/li>\n\n\n\n<li>W. Sylwanowicz, A. Michajlik, W. Ramotowski, <em>Anatomia i fizjologia cz\u0142owieka. Podr\u0119cznik dla \u015brednich szk\u00f3\u0142 medycznych<\/em>, Pa\u0144stwowy Zak\u0142ad Wydawnictw Lekarskich PZWL<\/li>\n\n\n\n<li>M. Maszczyk i in., <em>Rola kom\u00f3rek glejowych w chorobach neurodegeneracyjnych. Cz\u0119\u015b\u0107 I. Charakterystyka i funkcje fizjologiczne<\/em>, Farmacja Polska 2021, vol. 77, s. 745\u2013751<\/li>\n\n\n\n<li>A. Bochenek, M. Reicher, <em>Anatomia cz\u0142owieka. Repetytorium<\/em>, Pa\u0144stwowy Zak\u0142ad Wydawnictw Lekarskich, Warszawa, 2014<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Uk\u0142ad nerwowy to najbardziej z\u0142o\u017cona struktura w organizmie cz\u0142owieka. Poznaj budow\u0119 i funkcje uk\u0142adu nerwowego cz\u0142owieka.<\/p>\n","protected":false},"author":100,"featured_media":23271,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[13,28],"tags":[],"coauthors":[143],"class_list":{"0":"post-23268","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-choroby-ukladu-nerwowego","8":"category-warto-wiedziec"},"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.3 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Uk\u0142ad nerwowy cz\u0142owieka \u2013 budowa, funkcje, podzia\u0142 - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Uk\u0142ad nerwowy to najbardziej z\u0142o\u017cona struktura w organizmie cz\u0142owieka. Poznaj budow\u0119 i funkcje uk\u0142adu nerwowego cz\u0142owieka.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/uklad-nerwowy-czlowieka-budowa-funkcje-podzial\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Uk\u0142ad nerwowy cz\u0142owieka \u2013 budowa, funkcje, podzia\u0142 - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Uk\u0142ad nerwowy to najbardziej z\u0142o\u017cona struktura w organizmie cz\u0142owieka. Poznaj budow\u0119 i funkcje uk\u0142adu nerwowego cz\u0142owieka.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/uklad-nerwowy-czlowieka-budowa-funkcje-podzial\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-04-28T05:30:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/uklad_nerwowy.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2534\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1425\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Angelika Janowicz\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Angelika Janowicz\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"8 minut\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label3\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data3\" content=\"Angelika Janowicz\" \/>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Uk\u0142ad nerwowy cz\u0142owieka \u2013 budowa, funkcje, podzia\u0142 - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","description":"Uk\u0142ad nerwowy to najbardziej z\u0142o\u017cona struktura w organizmie cz\u0142owieka. Poznaj budow\u0119 i funkcje uk\u0142adu nerwowego cz\u0142owieka.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/uklad-nerwowy-czlowieka-budowa-funkcje-podzial\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Uk\u0142ad nerwowy cz\u0142owieka \u2013 budowa, funkcje, podzia\u0142 - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","og_description":"Uk\u0142ad nerwowy to najbardziej z\u0142o\u017cona struktura w organizmie cz\u0142owieka. Poznaj budow\u0119 i funkcje uk\u0142adu nerwowego cz\u0142owieka.","og_url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/uklad-nerwowy-czlowieka-budowa-funkcje-podzial\/","og_site_name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria","article_published_time":"2025-04-28T05:30:00+00:00","og_image":[{"width":2534,"height":1425,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/uklad_nerwowy.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Angelika Janowicz","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Angelika Janowicz","Szacowany czas czytania":"8 minut","Written by":"Angelika Janowicz"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/uklad-nerwowy-czlowieka-budowa-funkcje-podzial\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/uklad-nerwowy-czlowieka-budowa-funkcje-podzial\/"},"author":{"name":"Angelika Janowicz","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/person\/f714a3843f15f9646db0448b28a900e1"},"headline":"Uk\u0142ad nerwowy cz\u0142owieka \u2013 budowa, funkcje, podzia\u0142","datePublished":"2025-04-28T05:30:00+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/uklad-nerwowy-czlowieka-budowa-funkcje-podzial\/"},"wordCount":1542,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/uklad-nerwowy-czlowieka-budowa-funkcje-podzial\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/uklad_nerwowy.jpg","articleSection":["Choroby uk\u0142adu nerwowego","Warto wiedzie\u0107"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/uklad-nerwowy-czlowieka-budowa-funkcje-podzial\/","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/uklad-nerwowy-czlowieka-budowa-funkcje-podzial\/","name":"Uk\u0142ad nerwowy cz\u0142owieka \u2013 budowa, funkcje, podzia\u0142 - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/uklad-nerwowy-czlowieka-budowa-funkcje-podzial\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/uklad-nerwowy-czlowieka-budowa-funkcje-podzial\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/uklad_nerwowy.jpg","datePublished":"2025-04-28T05:30:00+00:00","description":"Uk\u0142ad nerwowy to najbardziej z\u0142o\u017cona struktura w organizmie cz\u0142owieka. Poznaj budow\u0119 i funkcje uk\u0142adu nerwowego cz\u0142owieka.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/uklad-nerwowy-czlowieka-budowa-funkcje-podzial\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/uklad-nerwowy-czlowieka-budowa-funkcje-podzial\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/uklad-nerwowy-czlowieka-budowa-funkcje-podzial\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/uklad_nerwowy.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/uklad_nerwowy.jpg","width":2534,"height":1425,"caption":"uk\u0142ad nerwowy"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/uklad-nerwowy-czlowieka-budowa-funkcje-podzial\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Uk\u0142ad nerwowy cz\u0142owieka \u2013 budowa, funkcje, podzia\u0142"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#website","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/","name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization","name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/alabek.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/alabek.jpg","width":1250,"height":1251,"caption":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/person\/f714a3843f15f9646db0448b28a900e1","name":"Angelika Janowicz","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/Janowicz-Angelika-150x150.png9339cd1d56dcba9ded72b55067841306","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/Janowicz-Angelika-150x150.png","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/Janowicz-Angelika-150x150.png","caption":"Angelika Janowicz"},"description":"Z wykszta\u0142cenia piel\u0119gniarka, absolwentka Uniwersytetu Medycznego im. Piast\u00f3w \u015al\u0105skich we Wroc\u0142awiu. Do\u015bwiadczenie zawodowe zdobywa\u0142a w gabinecie zabiegowym, a tak\u017ce w poradni laryngologicznej, pediatrycznej i kardiologicznej. Interesuje si\u0119 psychodietetyk\u0105 i \u017cywieniem cz\u0142owieka w chorobach metabolicznych \u2013 w szczeg\u00f3lno\u015bci zastosowaniem diet niskow\u0119glowodanowych w insulinooporno\u015bci.","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/author\/angelika-janowicz\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23268","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/100"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=23268"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23268\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23273,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23268\/revisions\/23273"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/23271"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=23268"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=23268"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=23268"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=23268"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}