{"id":24452,"date":"2025-06-23T08:36:53","date_gmt":"2025-06-23T06:36:53","guid":{"rendered":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/?p=24452"},"modified":"2025-07-09T11:13:37","modified_gmt":"2025-07-09T09:13:37","slug":"cisnienie-tetnicze-a-starzenie-jak-obnizyc-cisnienie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/cisnienie-tetnicze-a-starzenie-jak-obnizyc-cisnienie\/","title":{"rendered":"Ci\u015bnienie t\u0119tnicze a starzenie. Jak obni\u017cy\u0107 ci\u015bnienie?\u00a0"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Nadci\u015bnienie t\u0119tnicze to choroba, kt\u00f3ra najcz\u0119\u015bciej kojarzy si\u0119 z problemami kardiologicznymi. Wydaje nam si\u0119 r\u00f3wnie\u017c, i\u017c jest to problem os\u00f3b starszych. Wiele os\u00f3b z ju\u017c rozpoznanym nadci\u015bnieniem t\u0119tniczym lekcewa\u017cy problem, nie bierze lek\u00f3w, nie stara si\u0119 zmodyfikowa\u0107 swojego stylu \u017cycia.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Powik\u0142aniem nieleczonego nadci\u015bnienia t\u0119tniczego mo\u017ce by\u0107 udar m\u00f3zgu, niewydolno\u015b\u0107 serca, niewydolno\u015b\u0107 nerek, uszkodzenie wzroku. S\u0105 to gro\u017ane w skutkach nast\u0119pstwa nadci\u015bnienia, jednak wielu chorych my\u015bli, \u017ce \u201eu mnie si\u0119 to nie wydarzy\u201d. Jednak nadci\u015bnienie t\u0119tnicze szkodzi nam ka\u017cdego dnia i przyspiesza starzenie si\u0119 organizmu. Jak dba\u0107 o swoje ci\u015bnienie i dlaczego warto to robi\u0107 ju\u017c w m\u0142odym wieku?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Spis tre\u015bci:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"#Prawid\u0142owe-ci\u015bnienie-t\u0119tnicze\">Prawid\u0142owe ci\u015bnienie t\u0119tnicze<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Wp\u0142yw-ci\u015bnienia-t\u0119tniczego-na-starzenie-si\u0119-organizmu\">Wp\u0142yw ci\u015bnienia t\u0119tniczego na starzenie si\u0119 organizmu<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Jak-obni\u017cy\u0107-ci\u015bnienie\">Jak obni\u017cy\u0107 ci\u015bnienie<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Naturalne-sposoby-na-obni\u017cenie-ci\u015bnienia\">Naturalne sposoby na obni\u017cenie ci\u015bnienia<\/a>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><span style=\"color: initial;\"><a href=\"#Redukcja-stresu-a-obni\u017canie-ci\u015bnienia\">Redukcja stresu a obni\u017canie ci\u015bnienia<\/a><\/span><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Aktywno\u015b\u0107-fizyczna-a-ci\u015bnienie-t\u0119tnicze\">Aktywno\u015b\u0107 fizyczna a ci\u015bnienie t\u0119tnicze<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Dieta-na-obni\u017cenie-ci\u015bnienia\">Dieta na obni\u017cenie ci\u015bnienia<\/a>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><span style=\"color: initial;\"><a href=\"#Dieta-DASH-i-\u015br\u00f3dziemnomorska\">Dieta DASH i \u015br\u00f3dziemnomorska<\/a><\/span><\/li>\n\n\n\n<li><span style=\"color: initial;\"><a href=\"#Ograniczenie-spo\u017cycia-soli-i-sodu\">Ograniczenie spo\u017cycia soli i sodu<\/a><\/span><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Zawarto\u015b\u0107-potasu-w-diecie\">Zawarto\u015b\u0107 potasu w diecie<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Zio\u0142a-na-obni\u017cenie-ci\u015bnienia\">Zio\u0142a na obni\u017cenie ci\u015bnienia<\/a>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"#Mi\u0119ta-w-obni\u017ceniu-ci\u015bnienia\">Mi\u0119ta w obni\u017ceniu ci\u015bnienia<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Jak-obni\u017cy\u0107-ci\u015bnienie-w-5-minut?\">Jak obni\u017cy\u0107 ci\u015bnienie w 5 minut?<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Jak-obni\u017cy\u0107-ci\u015bnienie?-\u2013-cz\u0119sto-zadawane-pytania-\u2013-FAQ\">Jak obni\u017cy\u0107 ci\u015bnienie? \u2013 cz\u0119sto zadawane pytania \u2013 FAQ<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Obni\u017cenie-ci\u015bnienia-a-starzenie.-Podsumowanie\">Obni\u017cenie ci\u015bnienia a starzenie. Podsumowanie<\/a><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Prawid\u0142owe-ci\u015bnienie-t\u0119tnicze\">Prawid\u0142owe ci\u015bnienie t\u0119tnicze<\/h2>\n\n\n\n<p>Optymalne ci\u015bnienie t\u0119tnicze powinno by\u0107 ni\u017csze ni\u017c 120\/80 mmHg, ci\u015bnienie prawid\u0142owe to warto\u015b\u0107 <strong>120-129\/80-84 mmHg<\/strong>. U pacjent\u00f3w z <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/nadcisnienie-tetnicze-klasyfikacja-przyczyny-jak-mierzyc-cisnienie\/\">nadci\u015bnieniem t\u0119tniczym<\/a> korzystnie jest, aby warto\u015bci docelowe wynosi\u0142y:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>18-65 r.\u017c. \u2013 poni\u017cej 130\/80 mmHg.<\/li>\n\n\n\n<li>66-79 r.\u017c. \u2013 poni\u017cej 140\/80 mmHg.<\/li>\n\n\n\n<li>po 80 r.\u017c \u2013 poni\u017cej 150\/80 mmHg.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Wysokie ci\u015bnienie t\u0119tnicze uszkadza kom\u00f3rki \u015br\u00f3db\u0142onka naczy\u0144 krwiono\u015bnych \u2013 czyli warstw\u0119 wy\u015bcielaj\u0105c\u0105 wewn\u0119trzn\u0105 \u015bciank\u0119 naczy\u0144. Uszkodzony \u015br\u00f3db\u0142onek wydziela mniej tlenku azotu (NO) \u2013 zwi\u0105zku rozszerzaj\u0105cego naczynia. Zmniejszona synteza NO przyczynia si\u0119 do utraty elastyczno\u015bci naczy\u0144 krwiono\u015bnych, zwi\u0119kszenia ich sztywno\u015bci, obci\u0105\u017cenia <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/serce-czlowieka-budowa-polozenie-i-funkcje-w-organizmie\/\">serca<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/nerki-polozenie-budowa-funkcje-najczestsze-choroby-nerek\/\">nerek<\/a>, OUN. Opisane zjawiska wywo\u0142uj\u0105 niekorzystne zmiany w ca\u0142ym organizmie.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Wp\u0142yw-ci\u015bnienia-t\u0119tniczego-na-starzenie-si\u0119-organizmu\">Wp\u0142yw ci\u015bnienia t\u0119tniczego na starzenie si\u0119 organizmu<\/h2>\n\n\n\n<p>Wysokie ci\u015bnienie t\u0119tnicze ma niekorzystny wp\u0142yw na funkcjonowanie ca\u0142ego organizmu i przyczynia si\u0119 do wcze\u015bniejszego starzenia. Wysokie ci\u015bnienie krwi u os\u00f3b m\u0142odych, trzydziesto- i czterdziestolatk\u00f3w przyspiesza procesy starzenia si\u0119 <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/mozg-budowa-funkcje-dzialanie-ludzkiego-mozgu\/\">m\u00f3zgu<\/a>. Prawid\u0142owe ci\u015bnienie w wieku m\u0142odym i \u015brednim pomaga przeciwdzia\u0142a\u0107 zaburzeniom funkcji poznawczych i <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/demencja-otepienie-starcze-objawy-diagnostyka-leczenie\/\">ot\u0119pieniu<\/a> w wieku p\u00f3\u017aniejszym.<\/p>\n\n\n\n<p>Badania wskazuj\u0105, i\u017c m\u00f3zg 33-latka z wysokim ci\u015bnieniem t\u0119tniczym wygl\u0105da jak m\u00f3zg osoby 40-letniej z ci\u015bnieniem prawid\u0142owym. Dysfunkcje m\u00f3zgu m\u0142odych os\u00f3b z podwy\u017cszonym ci\u015bnieniem t\u0119tniczym to:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>redukcja obj\u0119to\u015bci istoty szarej<\/strong> w p\u0142atach czo\u0142owych,<\/li>\n\n\n\n<li><strong>uszkodzenia akson\u00f3w<\/strong>, czyli wypustek nerwowych odpowiadaj\u0105cych ze przewodzenie sygna\u0142\u00f3w i bod\u017ac\u00f3w z wn\u0119trza kom\u00f3rki nerwowej.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Badacze przypuszczaj\u0105, i\u017c mechanizmem odpowiadaj\u0105cym za powy\u017csze zmiany jest, pojawiaj\u0105ca si\u0119 wskutek wysokiego ci\u015bnienia, <strong>sztywno\u015b\u0107 naczy\u0144 krwiono\u015bnych<\/strong>, kt\u00f3ra utrudnia przep\u0142yw krwi i upo\u015bledza transport substancji od\u017cywczych i tlenu.<\/p>\n\n\n\n<p>Naukowcy podkre\u015blaj\u0105, i\u017c nawet subtelne zmiany naczyniowe w m\u00f3zgu mog\u0105 powodowa\u0107 widoczne skutki u os\u00f3b m\u0142odych i zwracaj\u0105 uwag\u0119 na potrzeb\u0119 kontroli ci\u015bnienia t\u0119tniczego w ka\u017cdym wieku.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><tbody><tr><td><strong>WA\u017bNE!<\/strong> Podwy\u017cszone ci\u015bnienie t\u0119tnicze powoduje wcze\u015bniejsze starzenie si\u0119 m\u00f3zgu.<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>&gt;&gt; Warto przeczyta\u0107 tak\u017ce: <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/nadcisnienie-tetnicze-choroba-takze-dzieci-i-mlodziezy\/\">Nadci\u015bnienie t\u0119tnicze \u2013 choroba (tak\u017ce) dzieci i m\u0142odzie\u017cy<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/pakiet\/pakiet-twoj-wiek-biologiczny\" target=\"_blank\" rel=\" noreferrer noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Pakiet-Twoj-wiek-biologiczny.png\" alt=\"Pakiet Two\u0301j wiek biologiczny banerek\" class=\"wp-image-24107\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Pakiet-Twoj-wiek-biologiczny.png 800w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Pakiet-Twoj-wiek-biologiczny-768x192.png 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Pakiet-Twoj-wiek-biologiczny-150x38.png 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Pakiet-Twoj-wiek-biologiczny-300x75.png 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Pakiet-Twoj-wiek-biologiczny-696x174.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Jak-obni\u017cy\u0107-ci\u015bnienie\">Jak obni\u017cy\u0107 ci\u015bnienie<\/h2>\n\n\n\n<p>Nadci\u015bnienie t\u0119tnicze jest chorob\u0105, kt\u00f3ra musi by\u0107 leczona. O tym, jakie leki nale\u017cy stosowa\u0107, decyduje lekarz. Niemniej wa\u017cnym elementem obni\u017cania ci\u015bnienia t\u0119tniczego s\u0105 <strong>zmiany w stylu \u017cycia<\/strong>. U os\u00f3b, kt\u00f3rych ci\u015bnienie t\u0119tnicze mie\u015bci si\u0119 w zakresie wysokiej normy (130-139\/84-89 mmHg) jest to obecnie jedyny zalecany spos\u00f3b post\u0119powania, poniewa\u017c zmniejsza to ryzyko progresji do rozwini\u0119tego nadci\u015bnienia i zwi\u0119kszonego ryzyka sercowo-naczyniowego. U os\u00f3b z nadci\u015bnieniem t\u0119tniczym korekta stylu \u017cycia jest uzupe\u0142nieniem farmakoterapii.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&gt;&gt; Warto przeczyta\u0107 te\u017c: <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/nadcisnienie-tetnicze-a-styl-zycia\/\">Nadci\u015bnienie t\u0119tnicze \u2013 nowe rekomendacje (cz.2). Ci\u015bnienie t\u0119tnicze a styl \u017cycia<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Naturalne-sposoby-na-obni\u017cenie-ci\u015bnienia\">Naturalne sposoby na obni\u017cenie ci\u015bnienia<\/h2>\n\n\n\n<p>Obni\u017canie ci\u015bnienia naturalnymi sposobami to przede wszystkim <strong>korekta stylu \u017cycia<\/strong> obejmuj\u0105ca:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>redukcj\u0119 <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/stres-przyjaciel-czy-wrog\/\">stresu<\/a>,<\/li>\n\n\n\n<li>obni\u017canie masy cia\u0142a,<\/li>\n\n\n\n<li>odpowiedni poziom aktywno\u015bci fizycznej,<\/li>\n\n\n\n<li>czynniki dietetyczne.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>&gt;&gt; Sprawd\u017a te\u017c: <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/zywienie-w-nadcisnieniu-tetniczym-praktyczne-wskazowki\/\">\u017bywienie w nadci\u015bnieniu t\u0119tniczym \u2013 praktyczne wskaz\u00f3wki<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Redukcja-stresu-a-obni\u017canie-ci\u015bnienia\">Redukcja stresu a obni\u017canie ci\u015bnienia<\/h3>\n\n\n\n<p>Redukcja stresu to wa\u017cny element normalizacji ci\u015bnienia t\u0119tniczego. Praktyki takie jak joga, <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/medytacja-jak-dziala-na-stres-czym-jest-medytacja-jak-zaczac-medytowac\/\">medytacja<\/a>, pranajama (jogiczna technika oddechowa), wykazuj\u0105 korzystny wp\u0142yw na obni\u017canie ci\u015bnienia zar\u00f3wno skurczowego, jak i rozkurczowego.<\/p>\n\n\n\n<p>Szczeg\u00f3ln\u0105 odmian\u0105 pranajamy jest oddychanie przez lewe nozdrze, kt\u00f3re joga uznaje za technik\u0119 obni\u017caj\u0105c\u0105 ci\u015bnienie t\u0119tnicze oraz inne parametry kr\u0105\u017ceniowo-oddechowe. Jedno z bada\u0144, do kt\u00f3rego w\u0142\u0105czono 106 m\u0142odych, zdrowych os\u00f3b w wieku od 18 do 25 lat pokaza\u0142o, i\u017c lewostronne oddychanie rzeczywi\u015bcie \u0142agodnie obni\u017ca zar\u00f3wno skurczowe, jak i rozkurczowe ci\u015bnienie krwi. Oddychanie prawostronne z kolei zwi\u0119ksza\u0142o ci\u015bnienie krwi.<\/p>\n\n\n\n<p>Lataralizacja nozdrzy wp\u0142ywa na autonomiczny <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/uklad-nerwowy-czlowieka-budowa-funkcje-podzial\/\">uk\u0142ad nerwowy<\/a>, podczas oddychania przez lewe nozdrze zmniejsza si\u0119 aktywno\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142czulna.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"890\" height=\"965\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/cisnienie_tetnicze_a_starzenie_infografika.jpg\" alt=\"cisnienie_tetnicze_a_starzenie_infografika\" class=\"wp-image-24337\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/cisnienie_tetnicze_a_starzenie_infografika.jpg 890w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/cisnienie_tetnicze_a_starzenie_infografika-768x833.jpg 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/cisnienie_tetnicze_a_starzenie_infografika-150x163.jpg 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/cisnienie_tetnicze_a_starzenie_infografika-300x325.jpg 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/cisnienie_tetnicze_a_starzenie_infografika-696x755.jpg 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 890px) 100vw, 890px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Aktywno\u015b\u0107-fizyczna-a-ci\u015bnienie-t\u0119tnicze\">Aktywno\u015b\u0107 fizyczna a ci\u015bnienie t\u0119tnicze<\/h3>\n\n\n\n<p>Aby osi\u0105gn\u0105\u0107 optymalne efekty zdrowotne, zaleca si\u0119 <strong>2,5 do 5 godzin tygodniowo<\/strong> umiarkowanych <strong>\u0107wicze\u0144 aerobowych<\/strong> (utrzymuj\u0105c 40-60% rezerwy t\u0119tna) albo <strong>1,15 do 2,5 godziny<\/strong> treningu o <strong>wysokiej intensywno\u015bci<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, i\u017c ka\u017cda aktywno\u015b\u0107 fizyczna jest dobra, nawet codzienne spacery mog\u0105 przyczyni\u0107 si\u0119 do obni\u017cenia ci\u015bnienia krwi. Warto wiedzie\u0107, i\u017c ju\u017c 4 tys. <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/ile-krokow-dziennie-powinno-sie-robic-fakty-i-mity\/\">krok\u00f3w dziennie<\/a> przyczynia si\u0119 do wyd\u0142u\u017cenia \u017cycia, a optymalna ich liczba to 8 tys. dziennie.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Dieta-na-obni\u017cenie-ci\u015bnienia\">Dieta na obni\u017cenie ci\u015bnienia<\/h2>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Dieta-DASH-i-\u015br\u00f3dziemnomorska\">Dieta DASH i \u015br\u00f3dziemnomorska<\/h3>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/dieta-dash-co-to-jest-i-na-czym-polega-przykladowe-przepisy\/\">Dieta DASH<\/a> (<em>Dietary Approaches to Stop Hypertension<\/em>) jest uznawana za <strong>najbardziej efektywn\u0105 w obni\u017caniu ci\u015bnienia krwi<\/strong>. Skupia si\u0119 na spo\u017cyciu:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>pe\u0142nych ziaren,<\/li>\n\n\n\n<li>owoc\u00f3w,<\/li>\n\n\n\n<li>warzyw,<\/li>\n\n\n\n<li>niskot\u0142uszczowych produkt\u00f3w mlecznych.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Jest bogata w <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/potas-podstawowy-kation-wnetrza-komorki\/\">potas<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/magnez-zapotrzebowanie-zrodla-suplementacja\/\">magnez<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wapn-podstawowy-pierwiastek-ukladu-kostnego\/\">wap\u0144<\/a> i <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/jedz-blonnik-twoje-jelita-beda-ci-wdzieczne\/\">b\u0142onnik<\/a>, a jej stosowanie, nawet w umiarkowanym stopniu, przynosi zauwa\u017calne korzy\u015bci zdrowotne.<\/p>\n\n\n\n<p>R\u00f3wnie korzystna dla os\u00f3b z nadci\u015bnieniem jest <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/dieta-srodziemnomorska-zasady-produkty-przykladowy-jadlospis-i-przepisy\/\">dieta \u015br\u00f3dziemnomorska<\/a>. Jej przestrzeganie wi\u0105\u017ce si\u0119 ze zmniejszeniem ryzyka zgonu i chor\u00f3b sercowo-naczyniowych o 10%.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Ograniczenie-spo\u017cycia-soli-i-sodu\">Ograniczenie spo\u017cycia soli i sodu<\/h3>\n\n\n\n<p>Modyfikacja stylu \u017cycia polegaj\u0105ca na <strong>ograniczeniu spo\u017cycia <\/strong><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/sol-w-diecie-i-jej-wplyw-na-zdrowie-czy-rodzaj-soli-ma-znaczenie\/\">soli<\/a><strong> do mniej ni\u017c 5,8 grama dziennie<\/strong> znacz\u0105co wp\u0142ywa na obni\u017cenie ci\u015bnienia krwi. U os\u00f3b z nadci\u015bnieniem obserwuje si\u0119<strong>spadek ci\u015bnienia skurczowego o 5 mmHg oraz rozkurczowego o 2 mmHg<\/strong><strong>.<\/strong> Zalecenie <strong>zmniejszenia dziennego spo\u017cycia soli do mniej ni\u017c 5 gram\u00f3w<\/strong> jest kluczow\u0105 niefarmakologiczn\u0105 zmian\u0105 stylu \u017cycia dla wszystkich pacjent\u00f3w z nadci\u015bnieniem.<\/p>\n\n\n\n<p>Warto r\u00f3wnie\u017c rozwa\u017cy\u0107 stosowanie zamiennik\u00f3w <strong>soli o ni\u017cszej zawarto\u015bci <\/strong><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/sod-rola-w-organizmie-czlowieka-zrodla-w-diecie\/\">sodu<\/a>, np. tych bazuj\u0105cych na chlorku potasu zamiast chlorku sodu. Przynosi to wymierne korzy\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Zawarto\u015b\u0107-potasu-w-diecie\">Zawarto\u015b\u0107 potasu w diecie<\/h3>\n\n\n\n<p>Istnieje zwi\u0105zek mi\u0119dzy poziomem potasu w diecie a warto\u015bciami ci\u015bnienia krwi. Ciekawym jest fakt, i\u017c zar\u00f3wno <strong>niedob\u00f3r<\/strong>, jak i <strong>nadmiar potasu nie sprzyjaj\u0105 optymalnym warto\u015bciom ci\u015bnienia t\u0119tniczego<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Spo\u017cycie 60 mmol (1380 mg) chlorku potasu mo\u017ce obni\u017cy\u0107 ci\u015bnienie skurczowe o 2 mmHg u os\u00f3b z prawid\u0142owym ci\u015bnieniem, a u pacjent\u00f3w z nadci\u015bnieniem nawet o 4-5 mmHg. Na zwi\u0119kszon\u0105 poda\u017c potasu szczeg\u00f3lnie dobrze reaguj\u0105 osoby spo\u017cywaj\u0105ce du\u017co sodu \u2013 u nich efekt obni\u017cenia ci\u015bnienia mo\u017ce by\u0107 nawet dwukrotnie silniejszy.<\/p>\n\n\n\n<p>Co wi\u0119cej, zast\u0105pienie 25% spo\u017cywanego chlorku sodu chlorkiem potasu zmniejsza ryzyko <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/udar-mozgu-objawy-przyczyny-pierwsza-pomoc-i-profilaktyka\/\">udaru<\/a>, chor\u00f3b serca i \u015bmiertelno\u015bci u pacjent\u00f3w ze zwi\u0119kszonym ryzykiem sercowo-naczyniowym.<\/p>\n\n\n\n<p>WA\u017bNE! S\u00f3l o zredukowanej zawarto\u015bci sodu ma korzystny wp\u0142yw na ci\u015bnienie t\u0119tnicze.<\/p>\n\n\n\n<p>Docelowe <strong>dzienne spo\u017cycie potasu<\/strong> powinno wynosi\u0107 <strong>3500 mg<\/strong> i pochodzi\u0107 z r\u00f3\u017cnorodnej diety. Doskona\u0142ymi \u017ar\u00f3d\u0142ami potasu s\u0105:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>warzywa,<\/li>\n\n\n\n<li>owoce,<\/li>\n\n\n\n<li>niskot\u0142uszczowe produkty mleczne,<\/li>\n\n\n\n<li>orzechy,<\/li>\n\n\n\n<li>produkty sojowe,<\/li>\n\n\n\n<li>niekt\u00f3re rodzaje mi\u0119s i ryb.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Spo\u017cycie czterech do pi\u0119ciu porcji warzyw i owoc\u00f3w zazwyczaj dostarcza od 1500 do 3000 mg potasu dziennie. Z tego powodu zaleca si\u0119 diety bogate w ten pierwiastek, takie jak dieta DASH.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/potas-w-surowicy-n45\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Badanie-potasu.jpg\" alt=\"Badanie potasu banerek\" class=\"wp-image-21345\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Badanie-potasu.jpg 800w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Badanie-potasu-768x192.jpg 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Badanie-potasu-150x38.jpg 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Badanie-potasu-300x75.jpg 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Badanie-potasu-696x174.jpg 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Zio\u0142a-na-obni\u017cenie-ci\u015bnienia\">Zio\u0142a na obni\u017cenie ci\u015bnienia<\/h2>\n\n\n\n<p>W obni\u017caniu ci\u015bnienia t\u0119tniczego <strong>wspomagaj\u0105co dzia\u0142aj\u0105 zio\u0142a<\/strong>. Nale\u017c\u0105 do nich:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>g\u0142\u00f3g,<\/li>\n\n\n\n<li>hibiskus,<\/li>\n\n\n\n<li>sza\u0142wia czerwona,<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/imbir-wlasciwosci-dzialanie-zastosowanie\/\">imbir<\/a>,<\/li>\n\n\n\n<li>seler naciowy,<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/czosnek-i-jego-wlasciwosci-na-co-pomaga-a-kiedy-szkodzi\/\">czosnek<\/a>,<\/li>\n\n\n\n<li>kolendra siewna,<\/li>\n\n\n\n<li>trawa cytrynowa,<\/li>\n\n\n\n<li>czarnuszka,<\/li>\n\n\n\n<li>\u017ce\u0144 &#8211; sze\u0144,<\/li>\n\n\n\n<li>mi\u0119ta.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Mi\u0119ta-w-obni\u017ceniu-ci\u015bnienia\">Mi\u0119ta w obni\u017ceniu ci\u015bnienia<\/h3>\n\n\n\n<p>Badania wskazuj\u0105, i\u017c mi\u0119ta obni\u017ca zar\u00f3wno skurczowe, jak i rozkurczowe ci\u015bnienie krwi, nie tylko <strong>dora\u017anie<\/strong>, ale r\u00f3wnie\u017c <strong>d\u0142ugoterminowo<\/strong>. Efekt obserwowano u os\u00f3b powy\u017cej 30. r.\u017c. oraz u uczestnik\u00f3w z wyj\u015bciowym SBP &gt; 130 mmHg lub DBP &gt; 80 mmHg.<\/p>\n\n\n\n<p>Dok\u0142adne mechanizmy, za pomoc\u0105 kt\u00f3rych mi\u0119ta wp\u0142ywa na ci\u015bnienie krwi, nie s\u0105 w pe\u0142ni poznane. Jednym z mo\u017cliwych jest dzia\u0142anie <strong>zwi\u0119kszaj\u0105ce aktywno\u015b\u0107 peroksydazy glutationowej<\/strong> i zmniejszanie <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/stres-oksydacyjny-cz-2-czym-jest-i-jakie-sa-jego-skutki\/\"><strong>stresu oksydacyjnego<\/strong><\/a>. Inny mechanizm to aktywacja kana\u0142u TRPM8, kt\u00f3ry kontroluje homeostaz\u0119 Ca2+. Kana\u0142 ten jest obecny w r\u00f3\u017cnych narz\u0105dach i tkankach, reguluj\u0105c wa\u017cne procesy, takie jak:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>proliferacja kom\u00f3rek,<\/li>\n\n\n\n<li>migracja,<\/li>\n\n\n\n<li>apoptoza,<\/li>\n\n\n\n<li>reakcje zapalne,<\/li>\n\n\n\n<li>immunomodulacja,<\/li>\n\n\n\n<li>b\u00f3l i napi\u0119cie mi\u0119\u015bni g\u0142adkich naczy\u0144.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Mi\u0119ta zawiera szereg <strong>sk\u0142adnik\u00f3w aktywnych<\/strong>, np.<a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/czym-sa-flawonoidy-wlasciwosci-dzialanie-zrodla\/\"> <strong>flawonoidy<\/strong><\/a>: apigenina, akacetyna, diosmina, salwigenina i tymonina. Zwi\u0105zki te stanowi\u0105 oko\u0142o 10 do 70 zwi\u0105zk\u00f3w z og\u00f3lnej liczby fenoli. Dodatkowo w mi\u0119cie wykryto <strong>flawonole<\/strong>, takie jak katechina i epikatechina, a tak\u017ce <strong>kumaryny<\/strong>, w tym eskuletyn\u0119 i skopoletyn\u0119. Wa\u017cnym sk\u0142adnikiem aktywnym mi\u0119ty jest <strong>mentol<\/strong>, kt\u00f3ry, podobnie jak potas, wspomaga obni\u017canie ci\u015bnienia krwi.<\/p>\n\n\n\n<p>Mentol to alkohol monoterpenowy maj\u0105cy dzia\u0142anie rozszerzaj\u0105ce naczynia krwiono\u015bne i wywo\u0142uj\u0105cy uczucie ch\u0142odu. Mo\u017ce odgrywa\u0107 wa\u017cn\u0105 rol\u0119 prewencyjn\u0105 i terapeutyczn\u0105, co jednak wymaga dalszych bada\u0144.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&gt;&gt; Warto przeczyta\u0107 r\u00f3wnie\u017c: <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/stres-oksydacyjny-cz-3-jaki-ma-zwiazek-z-procesem-starzenia\/\">Stres oksydacyjny cz. 3 \u2013 jaki ma zwi\u0105zek z procesem starzenia?<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/pakiet\/pakiet-lipidogram-extra\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Badanie-lipidogram-extra-6-badan.jpg\" alt=\"Badanie lipidogram extra (6 badan\u0301) banerek\" class=\"wp-image-20866\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Badanie-lipidogram-extra-6-badan.jpg 800w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Badanie-lipidogram-extra-6-badan-768x192.jpg 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Badanie-lipidogram-extra-6-badan-150x38.jpg 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Badanie-lipidogram-extra-6-badan-300x75.jpg 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Badanie-lipidogram-extra-6-badan-696x174.jpg 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Jak-obni\u017cy\u0107-ci\u015bnienie-w-5-minut?\">Jak obni\u017cy\u0107 ci\u015bnienie w 5 minut?<\/h2>\n\n\n\n<p>Ci\u015bnienie t\u0119tnicze u cz\u0142owieka wzrasta pod wp\u0142ywem stresu czy wysi\u0142ku fizycznego. Mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c rosn\u0105\u0107 w wysokiej temperaturze otoczenia czy z powodu b\u00f3lu. U osoby zdrowej wzrost ci\u015bnienia jest jednak kr\u00f3tkotrwa\u0142y i szybko wraca do warto\u015bci prawid\u0142owych.<\/p>\n\n\n\n<p>Jak sobie pom\u00f3c w takich sytuacjach?<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>U os\u00f3b<strong> zdrowych <\/strong>\u2013 je\u015bli ci\u015bnienie wzros\u0142o powy\u017cej 160\/90 mmHg nale\u017cy <strong>przerwa\u0107 wykonywan\u0105 czynno\u015b\u0107<\/strong> i <strong>spr\u00f3bowa\u0107 oddycha\u0107 lew\u0105 dziurk\u0105 nosa<\/strong>. W tym celu nale\u017cy zamkn\u0105\u0107 prawe nozdrze i rozpocz\u0105\u0107 d\u0142u\u017csze i g\u0142\u0119bsze wdechy i wydechy przez nozdrze lewe. Je\u015bli to jest komfortowe, mo\u017cna zamkn\u0105\u0107 oczy i uspokoi\u0107 umys\u0142, powtarzaj\u0105c w my\u015blach \u2013 wdech, wydech. Oddychanie powinno by\u0107 powolne, ale komfortowe, z up\u0142ywem czasu mo\u017cna wyd\u0142u\u017ca\u0107 oddech. Po kilku minutach ci\u015bnienie powinno zacz\u0105\u0107 wraca\u0107 do normy.<\/li>\n\n\n\n<li>U os\u00f3b <strong>z nadci\u015bnieniem<\/strong> mo\u017cna dodatkowo do\u0142o\u017cy\u0107 <strong>lek<\/strong> szybko obni\u017caj\u0105cy ci\u015bnienie, np. Captopril \u2013 je\u015bli tak zaleci\u0107 lekarz.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Po ok. 30 minutach ci\u015bnienie powinno si\u0119 normalizowa\u0107, ewentualnie mo\u017cna powt\u00f3rzy\u0107 powy\u017csze czynno\u015bci. Je\u015bli pomimo pr\u00f3b obni\u017cania ci\u015bnienia po kilku godzinach nadal nie ma poprawy lub do\u0142\u0105czaj\u0105 si\u0119 niepokoj\u0105ce objawy, np. <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/bole-glowy-rodzaje-i-przyczyny-jakie-badania-wykonac-przy-czestych-przewleklych-bolach-glowy\/\">b\u00f3l g\u0142owy<\/a>, b\u00f3l w klatce piersiowej, <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/mrowienie-i-dretwienie-lewej-reki-co-oznacza-i-jak-leczyc-te-objawy\/\">mrowienie w r\u0119kach<\/a>, os\u0142abienie ko\u0144czyny, zaburzenia mowy, zaburzenia widzenia, nale\u017cy zg\u0142osi\u0107 si\u0119 do lekarza.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><tbody><tr><td><strong>WA\u017bNE!<\/strong> Wzrost ci\u015bnienia powy\u017cej 180\/120 mmHg jest wskazaniem do pilnego wezwania pogotowia.<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Jak-obni\u017cy\u0107-ci\u015bnienie?-\u2013-cz\u0119sto-zadawane-pytania-\u2013-FAQ\">Jak obni\u017cy\u0107 ci\u015bnienie? \u2013 cz\u0119sto zadawane pytania \u2013 FAQ<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"schema-faq wp-block-yoast-faq-block\"><div class=\"schema-faq-section\" id=\"faq-question-1752052273995\"><strong class=\"schema-faq-question\">Czy wypicie szklanki wody obni\u017ca ci\u015bnienie?<\/strong> <p class=\"schema-faq-answer\">Nie. Nawodnienie organizmu jest bardzo wa\u017cne dla prawid\u0142owego funkcjonowania uk\u0142adu krwiono\u015bnego i mo\u017ce pom\u00f3c w utrzymaniu stabilnego ci\u015bnienia krwi. Jednak wypicie szklanki wody nie obni\u017cy znacz\u0105co ci\u015bnienia krwi, je\u015bli jest ono podwy\u017cszone.<\/p> <\/div> <div class=\"schema-faq-section\" id=\"faq-question-1752052284775\"><strong class=\"schema-faq-question\">Czy pozycja le\u017c\u0105ca obni\u017ca ci\u015bnienie?<\/strong> <p class=\"schema-faq-answer\">Pozycja le\u017c\u0105ca mo\u017ce sprzyja\u0107 lekkiemu obni\u017ceniu ci\u015bnienia krwi ze wzgl\u0119du na mniejsze obci\u0105\u017cenie serca. Jednak na ci\u015bnienie krwi wp\u0142ywa wiele innych czynnik\u00f3w, w pewnych sytuacjach mo\u017ce t\u0119tnicze w pozycji le\u017c\u0105cej mo\u017ce wzrasta\u0107.<\/p> <\/div> <div class=\"schema-faq-section\" id=\"faq-question-1752052291038\"><strong class=\"schema-faq-question\">Jak obni\u017cy\u0107 ci\u015bnienie 150\/100?<\/strong> <p class=\"schema-faq-answer\">Ci\u015bnienie 150\/100 jest nadci\u015bnieniem t\u0119tniczym, dlatego je\u015bli po prawid\u0142owym zmierzeniu jego warto\u015b\u0107 nadal pozostaje tak wysoka, koniecznie nale\u017cy skonsultowa\u0107 si\u0119 z lekarzem, kt\u00f3ry zleci odpowiedni\u0105 diagnostyk\u0119 i konieczne leczenie.<\/p> <\/div> <div class=\"schema-faq-section\" id=\"faq-question-1752052308350\"><strong class=\"schema-faq-question\">Co pi\u0107 na obni\u017cenie ci\u015bnienia?<\/strong> <p class=\"schema-faq-answer\">Wiele zi\u00f3\u0142 ma w\u0142a\u015bciwo\u015bci wspieraj\u0105ce uk\u0142ad kr\u0105\u017cenia i pomagaj\u0105ce w regulacji ci\u015bnienia krwi, np. herbatka z hibiskusa, g\u0142\u00f3g, mi\u0119ta.<\/p> <\/div> <div class=\"schema-faq-section\" id=\"faq-question-1752052314558\"><strong class=\"schema-faq-question\">Jak obni\u017cy\u0107 ci\u015bnienie emocjonalne? Jak obni\u017cy\u0107 ci\u015bnienie przy nerwicy?<\/strong> <p class=\"schema-faq-answer\">W obni\u017caniu ci\u015bnienia spowodowanego emocjami pomocne s\u0105 techniki oddechowe, np. jogiczna pranajama, w szczeg\u00f3lno\u015bci oddychanie lew\u0105 dziurk\u0105 nosa.<\/p> <\/div> <div class=\"schema-faq-section\" id=\"faq-question-1752052360555\"><strong class=\"schema-faq-question\">Jak obni\u017cy\u0107 wysokie ci\u015bnienie rozkurczowe?<\/strong> <p class=\"schema-faq-answer\">Izolowane nadci\u015bnienie rozkurczowe, najcz\u0119\u015bciej obserwowane u m\u0142odych os\u00f3b, rozpoznaje si\u0119, gdy kilkukrotnie ci\u015bnienie rozkurczowe przekracza 90 mmHg przy prawid\u0142owym ci\u015bnieniu skurczowym. Leczenie zaczyna si\u0119 od modyfikacji stylu \u017cycia, takich jak dieta, ograniczenie soli i zwi\u0119kszenie zawarto\u015bci potasu, redukcja masy cia\u0142a, ograniczenie alkoholu oraz zwi\u0119kszenie aktywno\u015bci fizycznej. Je\u015bli zmiana stylu \u017cycia nie przyniesie efektu, konieczne jest wdro\u017cenie farmakoterapii.\u00a0<\/p> <\/div> <\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Obni\u017cenie-ci\u015bnienia-a-starzenie.-Podsumowanie\">Obni\u017cenie ci\u015bnienia a starzenie. Podsumowanie<\/h2>\n\n\n\n<p>Badania wskazuj\u0105, i\u017c nie wszyscy Polacy lecz\u0105 nadci\u015bnienie t\u0119tnicze, cz\u0119\u015bciowo z powodu faktu, i\u017c jest to choroba, w kt\u00f3rej nie odczuwa si\u0119 dolegliwo\u015bci b\u00f3lowych. Dzi\u015b wiemy, \u017ce powik\u0142aniem nieleczonego nadci\u015bnienia t\u0119tniczego s\u0105 nie tylko choroby serca, nerek czy gro\u017aba udaru, ale osoba z podwy\u017cszonym ci\u015bnieniem r\u00f3wnie\u017c wcze\u015bniej si\u0119 starzeje. Dlatego warto regularnie mierzy\u0107 ci\u015bnienie, wprowadza\u0107 zmiany w stylu \u017cycia i diecie, a \u2013 je\u015bli to nie wystarczy \u2013 nale\u017cy skonsultowa\u0107 si\u0119 z lekarzem i wdro\u017cy\u0107 farmakoterapi\u0119.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p><strong>Pi\u015bmiennictwo<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>Maillard, Pauline et al.. Effects of systolic blood pressure on white-matter integrity in young adults in the Framingham Heart Study: a cross-sectional study. The Lancet Neurology, Volume 11, Issue 12, 1039 \u2013 1047.<\/li>\n\n\n\n<li>Bargal S, Nalgirkar V, Patil A, Langade D. Evaluation of the Effect of Left Nostril Breathing on Cardiorespiratory Parameters and Reaction Time in Young Healthy Individuals. Cureus. 2022 Feb 18;14(2):e22351. doi: 10.7759\/cureus.22351. PMID: 35371755; PMCID: PMC8938210.<\/li>\n\n\n\n<li>Bhavanani AB, Madanmohan, Sanjay Z. Immediate effect of chandra nadi pranayama (left unilateral forced nostril breathing) on cardiovascular parameters in hypertensive patients. Int J Yoga. 2012 Jul;5(2):108-11. doi: 10.4103\/0973-6131.98221. PMID: 22869993; PMCID: PMC3410188.<\/li>\n\n\n\n<li>Vanutelli ME, Grigis C, Lucchiari C. Breathing Right\u2026 or Left! The Effects of Unilateral Nostril Breathing on Psychological and Cognitive Wellbeing: A Pilot Study. Brain Sci. 2024 Mar 23;14(4):302. doi: 10.3390\/brainsci14040302. PMID: 38671954; PMCID: PMC11048276.<\/li>\n\n\n\n<li>Di Daniele N, Marrone G, Di Lauro M, Di Daniele F, Palazzetti D, Guerriero C, Noce A. Effects of Caloric Restriction Diet on Arterial Hypertension and Endothelial Dysfunction. Nutrients. 2021 Jan 19;13(1):274. doi: 10.3390\/nu13010274. PMID: 33477912; PMCID: PMC7833363.<\/li>\n\n\n\n<li>Moini Jazani A, Nasimi Doost Azgomi H, Nasimi Doost Azgomi A, Nasimi Doost Azgomi R. Effect of hydrotherapy, balneotherapy, and spa therapy on blood pressure: a mini-review. Int J Biometeorol. 2023 Sep;67(9):1387-1396. doi: 10.1007\/s00484-023-02512-5. Epub 2023 Jul 12. PMID: 37438576.<\/li>\n\n\n\n<li>Nematolahi, F., Mohtashamian, A., Kaveh, G. <em>et al.<\/em> Effects of <em>Mentha<\/em> on blood pressure: a GRADE-assessed systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. <em>BMC Complement Med Ther<\/em> <strong>24<\/strong>, 406 (2024). https:\/\/doi.org\/10.1186\/.<\/li>\n\n\n\n<li>Verma T, Sinha M, Bansal N, Yadav SR, Shah K, Chauhan NS. Plants Used as Antihypertensive. Nat Prod Bioprospect. 2021 Apr;11(2):155-184. doi: 10.1007\/s13659-020-00281-x. Epub 2020 Nov 11. PMID: 33174095; PMCID: PMC7981375.<\/li>\n\n\n\n<li>2023 ESH Guidelines for the management of arterial hypertension. The Task Force for the management of arterial hypertension of the European Society of Hypertension; Journal of Hypertension 2023, 41:000\u2013000.<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nadci\u015bnienie t\u0119tnicze przyspiesza starzenie si\u0119 organizmu. Jak dba\u0107 o swoje ci\u015bnienie i dlaczego warto to robi\u0107 ju\u017c w m\u0142odym wieku?<\/p>\n","protected":false},"author":102,"featured_media":24336,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[11,230],"tags":[],"coauthors":[134],"class_list":{"0":"post-24452","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-choroby-ukladu-krazenia","8":"category-dlugowiecznosc"},"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.5 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Ci\u015bnienie t\u0119tnicze a starzenie. Jak obni\u017cy\u0107 ci\u015bnienie?\u00a0 - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Nadci\u015bnienie t\u0119tnicze przyspiesza starzenie si\u0119 organizmu. Jak dba\u0107 o swoje ci\u015bnienie i dlaczego warto to robi\u0107 ju\u017c w m\u0142odym wieku?\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/cisnienie-tetnicze-a-starzenie-jak-obnizyc-cisnienie\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Ci\u015bnienie t\u0119tnicze a starzenie. Jak obni\u017cy\u0107 ci\u015bnienie?\u00a0 - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Nadci\u015bnienie t\u0119tnicze przyspiesza starzenie si\u0119 organizmu. Jak dba\u0107 o swoje ci\u015bnienie i dlaczego warto to robi\u0107 ju\u017c w m\u0142odym wieku?\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/cisnienie-tetnicze-a-starzenie-jak-obnizyc-cisnienie\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/agatastrukow\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-06-23T06:36:53+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-07-09T09:13:37+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/cisnienie_tetnicze_a_starzenie_cover.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1925\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1285\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Agata Strukow\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Agata Strukow\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"14 minut\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label3\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data3\" content=\"Agata Strukow\" \/>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Ci\u015bnienie t\u0119tnicze a starzenie. Jak obni\u017cy\u0107 ci\u015bnienie?\u00a0 - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","description":"Nadci\u015bnienie t\u0119tnicze przyspiesza starzenie si\u0119 organizmu. Jak dba\u0107 o swoje ci\u015bnienie i dlaczego warto to robi\u0107 ju\u017c w m\u0142odym wieku?","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/cisnienie-tetnicze-a-starzenie-jak-obnizyc-cisnienie\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Ci\u015bnienie t\u0119tnicze a starzenie. Jak obni\u017cy\u0107 ci\u015bnienie?\u00a0 - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","og_description":"Nadci\u015bnienie t\u0119tnicze przyspiesza starzenie si\u0119 organizmu. Jak dba\u0107 o swoje ci\u015bnienie i dlaczego warto to robi\u0107 ju\u017c w m\u0142odym wieku?","og_url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/cisnienie-tetnicze-a-starzenie-jak-obnizyc-cisnienie\/","og_site_name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria","article_author":"https:\/\/www.facebook.com\/agatastrukow\/","article_published_time":"2025-06-23T06:36:53+00:00","article_modified_time":"2025-07-09T09:13:37+00:00","og_image":[{"width":1925,"height":1285,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/cisnienie_tetnicze_a_starzenie_cover.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Agata Strukow","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Agata Strukow","Szacowany czas czytania":"14 minut","Written by":"Agata Strukow"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/cisnienie-tetnicze-a-starzenie-jak-obnizyc-cisnienie\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/cisnienie-tetnicze-a-starzenie-jak-obnizyc-cisnienie\/"},"author":{"name":"Agata Strukow","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/person\/4c4346aaa370a9ca773ee865bfbec588"},"headline":"Ci\u015bnienie t\u0119tnicze a starzenie. Jak obni\u017cy\u0107 ci\u015bnienie?\u00a0","datePublished":"2025-06-23T06:36:53+00:00","dateModified":"2025-07-09T09:13:37+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/cisnienie-tetnicze-a-starzenie-jak-obnizyc-cisnienie\/"},"wordCount":2669,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/cisnienie-tetnicze-a-starzenie-jak-obnizyc-cisnienie\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/cisnienie_tetnicze_a_starzenie_cover.jpg","articleSection":["Choroby serca i uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia","D\u0142ugowieczno\u015b\u0107"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":["WebPage","FAQPage"],"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/cisnienie-tetnicze-a-starzenie-jak-obnizyc-cisnienie\/","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/cisnienie-tetnicze-a-starzenie-jak-obnizyc-cisnienie\/","name":"Ci\u015bnienie t\u0119tnicze a starzenie. Jak obni\u017cy\u0107 ci\u015bnienie?\u00a0 - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/cisnienie-tetnicze-a-starzenie-jak-obnizyc-cisnienie\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/cisnienie-tetnicze-a-starzenie-jak-obnizyc-cisnienie\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/cisnienie_tetnicze_a_starzenie_cover.jpg","datePublished":"2025-06-23T06:36:53+00:00","dateModified":"2025-07-09T09:13:37+00:00","description":"Nadci\u015bnienie t\u0119tnicze przyspiesza starzenie si\u0119 organizmu. Jak dba\u0107 o swoje ci\u015bnienie i dlaczego warto to robi\u0107 ju\u017c w m\u0142odym wieku?","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/cisnienie-tetnicze-a-starzenie-jak-obnizyc-cisnienie\/#breadcrumb"},"mainEntity":[{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/cisnienie-tetnicze-a-starzenie-jak-obnizyc-cisnienie\/#faq-question-1752052273995"},{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/cisnienie-tetnicze-a-starzenie-jak-obnizyc-cisnienie\/#faq-question-1752052284775"},{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/cisnienie-tetnicze-a-starzenie-jak-obnizyc-cisnienie\/#faq-question-1752052291038"},{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/cisnienie-tetnicze-a-starzenie-jak-obnizyc-cisnienie\/#faq-question-1752052308350"},{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/cisnienie-tetnicze-a-starzenie-jak-obnizyc-cisnienie\/#faq-question-1752052314558"},{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/cisnienie-tetnicze-a-starzenie-jak-obnizyc-cisnienie\/#faq-question-1752052360555"}],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/cisnienie-tetnicze-a-starzenie-jak-obnizyc-cisnienie\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/cisnienie-tetnicze-a-starzenie-jak-obnizyc-cisnienie\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/cisnienie_tetnicze_a_starzenie_cover.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/cisnienie_tetnicze_a_starzenie_cover.jpg","width":1925,"height":1285,"caption":"cisnienie_tetnicze_a_starzenie_cover"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/cisnienie-tetnicze-a-starzenie-jak-obnizyc-cisnienie\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Ci\u015bnienie t\u0119tnicze a starzenie. Jak obni\u017cy\u0107 ci\u015bnienie?\u00a0"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#website","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/","name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization","name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/alabek.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/alabek.jpg","width":1250,"height":1251,"caption":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/person\/4c4346aaa370a9ca773ee865bfbec588","name":"Agata Strukow","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/Agata-Strukow-150x150.jpgcb933d2055e86ab33ade5d5259364a59","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/Agata-Strukow-150x150.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/Agata-Strukow-150x150.jpg","caption":"Agata Strukow"},"description":"Absolwentka Wydzia\u0142u Lekarskiego Pomorskiej Akademii Medycznej oraz studi\u00f3w podyplomowych Dietetyka w chorobach wewn\u0119trznych i metabolicznych Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego i Psychologii biznesu dla mened\u017cer\u00f3w na Akademii Leona Ko\u017ami\u0144skiego. Nauczycielka jogi kundalini i jogi hormonalnej.","sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/agatastrukow\/","https:\/\/www.instagram.com\/strukowagata\/","https:\/\/pl.linkedin.com\/in\/agata-strukow-7b87205"],"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/author\/agata\/"},{"@type":"Question","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/cisnienie-tetnicze-a-starzenie-jak-obnizyc-cisnienie\/#faq-question-1752052273995","position":1,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/cisnienie-tetnicze-a-starzenie-jak-obnizyc-cisnienie\/#faq-question-1752052273995","name":"Czy wypicie szklanki wody obni\u017ca ci\u015bnienie?","answerCount":1,"acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Nie. Nawodnienie organizmu jest bardzo wa\u017cne dla prawid\u0142owego funkcjonowania uk\u0142adu krwiono\u015bnego i mo\u017ce pom\u00f3c w utrzymaniu stabilnego ci\u015bnienia krwi. Jednak wypicie szklanki wody nie obni\u017cy znacz\u0105co ci\u015bnienia krwi, je\u015bli jest ono podwy\u017cszone.","inLanguage":"pl-PL"},"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Question","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/cisnienie-tetnicze-a-starzenie-jak-obnizyc-cisnienie\/#faq-question-1752052284775","position":2,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/cisnienie-tetnicze-a-starzenie-jak-obnizyc-cisnienie\/#faq-question-1752052284775","name":"Czy pozycja le\u017c\u0105ca obni\u017ca ci\u015bnienie?","answerCount":1,"acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Pozycja le\u017c\u0105ca mo\u017ce sprzyja\u0107 lekkiemu obni\u017ceniu ci\u015bnienia krwi ze wzgl\u0119du na mniejsze obci\u0105\u017cenie serca. Jednak na ci\u015bnienie krwi wp\u0142ywa wiele innych czynnik\u00f3w, w pewnych sytuacjach mo\u017ce t\u0119tnicze w pozycji le\u017c\u0105cej mo\u017ce wzrasta\u0107.","inLanguage":"pl-PL"},"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Question","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/cisnienie-tetnicze-a-starzenie-jak-obnizyc-cisnienie\/#faq-question-1752052291038","position":3,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/cisnienie-tetnicze-a-starzenie-jak-obnizyc-cisnienie\/#faq-question-1752052291038","name":"Jak obni\u017cy\u0107 ci\u015bnienie 150\/100?","answerCount":1,"acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Ci\u015bnienie 150\/100 jest nadci\u015bnieniem t\u0119tniczym, dlatego je\u015bli po prawid\u0142owym zmierzeniu jego warto\u015b\u0107 nadal pozostaje tak wysoka, koniecznie nale\u017cy skonsultowa\u0107 si\u0119 z lekarzem, kt\u00f3ry zleci odpowiedni\u0105 diagnostyk\u0119 i konieczne leczenie.","inLanguage":"pl-PL"},"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Question","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/cisnienie-tetnicze-a-starzenie-jak-obnizyc-cisnienie\/#faq-question-1752052308350","position":4,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/cisnienie-tetnicze-a-starzenie-jak-obnizyc-cisnienie\/#faq-question-1752052308350","name":"Co pi\u0107 na obni\u017cenie ci\u015bnienia?","answerCount":1,"acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Wiele zi\u00f3\u0142 ma w\u0142a\u015bciwo\u015bci wspieraj\u0105ce uk\u0142ad kr\u0105\u017cenia i pomagaj\u0105ce w regulacji ci\u015bnienia krwi, np. herbatka z hibiskusa, g\u0142\u00f3g, mi\u0119ta.","inLanguage":"pl-PL"},"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Question","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/cisnienie-tetnicze-a-starzenie-jak-obnizyc-cisnienie\/#faq-question-1752052314558","position":5,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/cisnienie-tetnicze-a-starzenie-jak-obnizyc-cisnienie\/#faq-question-1752052314558","name":"Jak obni\u017cy\u0107 ci\u015bnienie emocjonalne? Jak obni\u017cy\u0107 ci\u015bnienie przy nerwicy?","answerCount":1,"acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"W obni\u017caniu ci\u015bnienia spowodowanego emocjami pomocne s\u0105 techniki oddechowe, np. jogiczna pranajama, w szczeg\u00f3lno\u015bci oddychanie lew\u0105 dziurk\u0105 nosa.","inLanguage":"pl-PL"},"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Question","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/cisnienie-tetnicze-a-starzenie-jak-obnizyc-cisnienie\/#faq-question-1752052360555","position":6,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/cisnienie-tetnicze-a-starzenie-jak-obnizyc-cisnienie\/#faq-question-1752052360555","name":"Jak obni\u017cy\u0107 wysokie ci\u015bnienie rozkurczowe?","answerCount":1,"acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Izolowane nadci\u015bnienie rozkurczowe, najcz\u0119\u015bciej obserwowane u m\u0142odych os\u00f3b, rozpoznaje si\u0119, gdy kilkukrotnie ci\u015bnienie rozkurczowe przekracza 90 mmHg przy prawid\u0142owym ci\u015bnieniu skurczowym. Leczenie zaczyna si\u0119 od modyfikacji stylu \u017cycia, takich jak dieta, ograniczenie soli i zwi\u0119kszenie zawarto\u015bci potasu, redukcja masy cia\u0142a, ograniczenie alkoholu oraz zwi\u0119kszenie aktywno\u015bci fizycznej. Je\u015bli zmiana stylu \u017cycia nie przyniesie efektu, konieczne jest wdro\u017cenie farmakoterapii.\u00a0","inLanguage":"pl-PL"},"inLanguage":"pl-PL"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24452","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/102"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=24452"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24452\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25219,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24452\/revisions\/25219"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/24336"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=24452"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=24452"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=24452"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=24452"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}