{"id":26018,"date":"2025-08-06T11:55:38","date_gmt":"2025-08-06T09:55:38","guid":{"rendered":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/?p=26018"},"modified":"2025-08-06T12:12:37","modified_gmt":"2025-08-06T10:12:37","slug":"farmakogenetyka-a-onkologia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/farmakogenetyka-a-onkologia\/","title":{"rendered":"Farmakogenetyka a onkologia"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Leczenie tym samym lekiem przeciwnowotworowym, w tej samej dawce r\u00f3\u017cnych pacjent\u00f3w mo\u017ce powodowa\u0107 r\u00f3\u017cne efekty. Wiele czynnik\u00f3w, takich jak m.in. wiek, p\u0142e\u0107, aktywno\u015b\u0107 fizyczna, spos\u00f3b \u017cywienia czy palenie tytoniu wp\u0142ywa na dzia\u0142anie przyjmowanych farmaceutyk\u00f3w. Jednak kluczowe dla stworzenia bezpiecznej i skutecznej farmakoterapii onkologicznej jest poznanie indywidualnych r\u00f3\u017cnic w genotypie pacjenta.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Spis tre\u015bci:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"#Znaczenie-farmakogenetyki-w-onkologii\">Znaczenie farmakogenetyki w onkologii<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Zastosowanie-bada\u0144-farmakogenetycznych-w-onkologii\">Zastosowanie bada\u0144 farmakogenetycznych w onkologii<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Leki-onkologiczne-w-farmakogenetyce\">Leki onkologiczne w farmakogenetyce<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Kiedy-nale\u017cy-wykona\u0107-badania-farmakogenetyczne-w-onkologii?\">Kiedy nale\u017cy wykona\u0107 badania farmakogenetyczne w onkologii?<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Farmakogenetyka-w-onkologii-\u2013-podsumowanie\">Farmakogenetyka w onkologii \u2013 podsumowanie<\/a><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Znaczenie-farmakogenetyki-w-onkologii\">Znaczenie farmakogenetyki w onkologii<\/h2>\n\n\n\n<p>W farmakoterapii onkologicznej niezwykle wa\u017cne jest odpowiednie dobranie leku oraz jego dawki, co poprawia skuteczno\u015b\u0107 terapii oraz zmniejsza ryzyko wyst\u0105pienia kr\u00f3tko- i d\u0142ugoterminowych dzia\u0142a\u0144 niepo\u017c\u0105danych.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Badania farmakogenetyczne umo\u017cliwiaj\u0105 identyfikowanie gen\u00f3w i ich polimorfizm\u00f3w, istotnych pod k\u0105tem metabolizmu substancji leczniczych<\/strong>. Dzi\u0119ki temu lekarz mo\u017ce podj\u0105\u0107 trafn\u0105 decyzj\u0119 dotycz\u0105c\u0105 zastosowanego leczenia u danego pacjenta, kt\u00f3re zazwyczaj d\u0142ugo trwa. Unikni\u0119cie podawania nieskutecznego leku oszcz\u0119dza cenny czas i pieni\u0105dze, a tak\u017ce zapobiega nara\u017ceniu pacjenta na gro\u017ane dzia\u0142ania toksyczne.<\/p>\n\n\n\n<p>Dodatkow\u0105 zalet\u0105 test\u00f3w farmakogenetycznych jest to, \u017ce wystarczy przeprowadzi\u0107 je tylko raz w ci\u0105gu \u017cycia (chyba \u017ce zaistnieje konieczno\u015b\u0107 w\u0142\u0105czenia do analizy innej substancji czynnej, kt\u00f3ra wcze\u015bniej nie zosta\u0142a wzi\u0119ta pod uwag\u0119).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&gt;&gt; Warto przeczyta\u0107 te\u017c: <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/farmakogenetyka-wsparcie-w-indywidualnym-podejsciu-do-leczenia\/\">Farmakogenetyka \u2013 wsparcie w indywidualnym podej\u015bciu do leczenia<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Zastosowanie-bada\u0144-farmakogenetycznych-w-onkologii\">Zastosowanie bada\u0144 farmakogenetycznych w onkologii<\/h2>\n\n\n\n<p>W leczeniu chor\u00f3b nowotworowych stosuje si\u0119 substancje czynne, kt\u00f3re mog\u0105 toksycznie wp\u0142ywa\u0107 na zdrowe tkanki organizmu. Lekami chemioterapeutycznymi o szerokim dzia\u0142aniu cz\u0119sto stosowanymi w onkologii s\u0105 fluorouracyl i kapecytabina. S\u0105 one metabolizowane przez enzym dihydrogenaz\u0119 dihydropirymidyny (DPD). Nawet u 10-40% pacjent\u00f3w wyst\u0119puj\u0105 warianty w genie <em>DPYD<\/em>, kt\u00f3re prowadz\u0105 do zmniejszonej aktywno\u015bci enzymu DPD i tym samym do wyst\u0105pienia toksycznych dzia\u0142a\u0144. Ostre efekty toksyczne wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie z uszkodzeniem intensywnie dziel\u0105cych si\u0119 tkanek, takich jak, np. <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/szpik-kostny-czym-jest-i-jaka-funkcje-pelni-w-organizmie\/\">szpik kostny<\/a> czy tkanki nab\u0142onkowe.<\/p>\n\n\n\n<p>W konsekwencji mo\u017ce dochodzi\u0107 do obni\u017cenia odporno\u015bci i sk\u0142onno\u015bci do krwawie\u0144. Reakcje toksyczne mog\u0105 przejawia\u0107 si\u0119 zar\u00f3wno w postaci \u0142agodnej, jak i zagra\u017caj\u0105cej \u017cyciu i nale\u017c\u0105 do nich m.in.:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>zaburzenia \u017co\u0142\u0105dkowo-jelitowe \u2013 wymioty, utrata \u0142aknienia, dolegliwo\u015bci w nadbrzuszu, zaburzenia wch\u0142aniania oraz biegunka,<\/li>\n\n\n\n<li>utrata w\u0142os\u00f3w,<\/li>\n\n\n\n<li>uszkodzenie <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/watroba-budowa-funkcje-najczestsze-choroby\/\">w\u0105troby<\/a> \u2014 zw\u0142\u00f3knienie, <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/marskosc-watroby-przyczyny-objawy-i-diagnostyka\/\">marsko\u015b\u0107 w\u0105troby<\/a>,<\/li>\n\n\n\n<li>zwi\u0119kszone ryzyko zaka\u017ce\u0144,<\/li>\n\n\n\n<li>hiperurykemia (nadmiar kwasu moczowego we <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/krew-budowa-funkcje-w-organizmie-grupy-krwi-i-ich-dziedziczenie\/\">krwi<\/a>).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Aby osi\u0105gn\u0105\u0107 mo\u017cliwie najlepszy efekt leczenia, d\u0105\u017cy si\u0119 do indywidualnego doboru \u015bcie\u017cki terapeutycznej, kt\u00f3ra przynosi najwi\u0119ksze korzy\u015bci, bez wyst\u0105pienia silnych reakcji niepo\u017c\u0105danych. Dzi\u0119ki badaniom farmakogenetycznym mo\u017cliwe jest wdro\u017cenie spersonalizowanej terapii. W zale\u017cno\u015bci od profilu genetycznego danej osoby mo\u017cna dobra\u0107 optymaln\u0105 dawk\u0119 leku lub te\u017c zastosowa\u0107 alternatywny farmaceutyk.<\/p>\n\n\n\n<p>Ponadto, pacjenci onkologiczni cz\u0119sto przyjmuj\u0105 inne leki z powodu choroby, takie jak, np. leki przeciwdepresyjne, leki przeciwb\u00f3lowe czy <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/inhibitory-pompy-protonowej-ipp\/\">inhibitory pompy protonowej<\/a>. Badania farmakogenetyczne mog\u0105 dostarczy\u0107 cennych informacji na temat potencjalnych interakcji mi\u0119dzy lekami i skuteczno\u015bci ich stosowania.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&gt;&gt; Przeczytaj tak\u017ce: <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/najczestsze-nowotwory-u-kobiet-i-mezczyzn\/\">Najcz\u0119stsze nowotwory u kobiet i m\u0119\u017cczyzn<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Leki-onkologiczne-w-farmakogenetyce\">Leki onkologiczne w farmakogenetyce<\/h2>\n\n\n\n<p>Poza wcze\u015bniej wymienionymi lekami cytostatycznymi szeroko stosowanymi w leczeniu r\u00f3\u017cnych nowotwor\u00f3w, w tym szczeg\u00f3lnie <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/rak-jelita-grubego\/\">raka jelita grubego<\/a>, a tak\u017ce <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/rak-zoladka-przyczyny-objawy-diagnostyka-leczenie\/\">raka \u017co\u0142\u0105dka<\/a> czy trzustki (fluorouracyl i kapecytabina), powszechnie w onkologii stosuje si\u0119 merkaptopurun\u0119 i tioguanin\u0119 w leczeniu <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/bialaczka-leukemia-rak-krwi-objawy-rodzaje-diagnostyka-i-leczenie\/\">bia\u0142aczki<\/a>, a tak\u017ce tomoksyfen w terapii <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/rak-piersi-objawy-przyczyny-rodzaje-i-badania\/\">raka piersi<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p>Badania farmakogenetyczne maj\u0105 udokumentowane istotne znaczenie kliniczne w stosunku do wszystkich wymienionych substancji leczniczych w terapii onkologicznej. Przyk\u0142adowo, skuteczno\u015b\u0107 tamoksyfenu zale\u017cy od jego odpowiedniego przekszta\u0142cenia w organizmie w aktywny hormon \u2013 endoksyfen \u2013 przy udziale enzymu CYP2D6. Dopiero w tej aktywnej formie tamoksyfen mo\u017ce hamowa\u0107 wzrost hormonozale\u017cnych nowotwor\u00f3w. &nbsp;Pacjenci z wariantami genu <em>CYP2D6<\/em>, kt\u00f3ry wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 ze zmniejszon\u0105 aktywno\u015bci\u0105 enzymu, maj\u0105 ni\u017csze st\u0119\u017cenie endoksyfenu i tym samym zwi\u0119kszone ryzyko niepowodzenia leczenia i nawrotu choroby.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&gt;&gt; Mo\u017ce Ci\u0119 zainteresowa\u0107 tak\u017ce nasz artyku\u0142: <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/objawy-raka-trzustki-przyczyny-diagnostyka-leczenie-nowotworu\/\">Objawy raka trzustki. Przyczyny, diagnostyka, leczenie nowotworu<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Kiedy-nale\u017cy-wykona\u0107-badania-farmakogenetyczne-w-onkologii?\">Kiedy nale\u017cy wykona\u0107 badania farmakogenetyczne w onkologii?<\/h2>\n\n\n\n<p>Badania farmakologiczne u pacjent\u00f3w onkologicznych nale\u017cy wykonywa\u0107:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>przed rozpocz\u0119ciem terapii w celu oceny ryzyka wyst\u0105pienia niepo\u017c\u0105danych dzia\u0142a\u0144 oraz skuteczno\u015bci leczenia<\/strong>, dzi\u0119ki czemu mo\u017cna celniej dopasowa\u0107 metody leczenia.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>w trakcie farmakoterapii<\/strong>, je\u015bli pacjent nie reaguje na leczenie w spos\u00f3b oczekiwany i\/lub do\u015bwiadcza nawrotu choroby. Analiza profilu genetycznego mo\u017ce pom\u00f3c zidentyfikowa\u0107 przyczyn\u0119 tej sytuacji i umo\u017cliwi\u0107 podj\u0119cie decyzji o zmianie dawkowania lub zastosowaniu alternatywnej terapii.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>W panelu farmakogenetycznym dost\u0119pnym w ALAB laboratoria analizie podlega 5 wspomnianych i powszechnie stosowanych w leczeniu nowotwor\u00f3w substancji czynnych (Zobacz tabel\u0119).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>>> Sprawd\u017a zakres pakietu bada\u0144 w ALAB laboratoria:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/panel-farmakogenetyka-badanie-wariantow-genetycznych-rt-pcr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Panel-farmakogenetyka-badanie-warianto\u2560uw-genetycznych-met.-RT-PCR.jpg\" alt=\"Panel farmakogenetyka - badanie wariant\u00f3w genetycznych (met. RT-PCR)\" class=\"wp-image-21384\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Panel-farmakogenetyka-badanie-warianto\u2560uw-genetycznych-met.-RT-PCR.jpg 800w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Panel-farmakogenetyka-badanie-warianto\u2560uw-genetycznych-met.-RT-PCR-768x192.jpg 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Panel-farmakogenetyka-badanie-warianto\u2560uw-genetycznych-met.-RT-PCR-150x38.jpg 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Panel-farmakogenetyka-badanie-warianto\u2560uw-genetycznych-met.-RT-PCR-300x75.jpg 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Panel-farmakogenetyka-badanie-warianto\u2560uw-genetycznych-met.-RT-PCR-696x174.jpg 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><tbody><tr><td><strong>Leki przeciwnowotworowe<\/strong><\/td><td><strong>Normalne ryzyko<\/strong><\/td><td><strong>U\u017cywaj z rozwag\u0105<\/strong><\/td><td><strong>Wysokie ryzyko<\/strong><\/td><\/tr><tr><td>Fluorouracyl<\/td><td>Nale\u017cy post\u0119powa\u0107 zgodnie z zaleceniami dotycz\u0105cymi dawkowania leku na ulotce<\/td><td>Zmniejszenie dawki pocz\u0105tkowej o 50%, a nast\u0119pnie zwi\u0119kszanie dawki na podstawie toksyczno\u015bci lub TDM<\/td><td>Nale\u017cy unika\u0107 fluorouracylu. Je\u015bli unikanie fluorouracylu nie jest mo\u017cliwe, nale\u017cy okre\u015bli\u0107 aktywno\u015b\u0107 enzymu DPD i odpowiednio dostosowa\u0107 dawk\u0119 pocz\u0105tkow\u0105<\/td><\/tr><tr><td>Kapecytabina<\/td><td>Nale\u017cy post\u0119powa\u0107 zgodnie z zaleceniami dotycz\u0105cymi dawkowania leku na ulotce<\/td><td>Zmniejszenie dawki pocz\u0105tkowej o 50%, a nast\u0119pnie miareczkowanie dawki na podstawie toksyczno\u015bci lub TDM<\/td><td>Nale\u017cy unika\u0107 kapecytabiny. Je\u015bli alternatywne \u015brodki nie s\u0105 uwa\u017cane za odpowiedni\u0105 opcj\u0119 terapeutyczn\u0105, kapecytabina powinna by\u0107 podawana w znacznie zmniejszonej dawce (&lt;25% dawki pocz\u0105tkowej) z wczesnym TDM (najwcze\u015bniejszy mo\u017cliwy punkt czasowy) w celu natychmiastowego przerwania leczenia, je\u015bli poziom leku jest zbyt wysoki.<\/td><\/tr><tr><td>Merkaptopuryna<\/td><td>Nale\u017cy post\u0119powa\u0107 zgodnie z zaleceniami dotycz\u0105cymi dawkowania leku na ulotce.<\/td><td>Wyb\u00f3r alternatywnego leku. Je\u015bli merkaptopuryna jest uzasadniona, zaleca si\u0119 badanie fenotypowania TPMT. Dostosowa\u0107 dawkowanie zgodnie z fenotypem.<\/td><td>Wyb\u00f3r alternatywnego leku. Je\u015bli merkaptopuryna jest uzasadniona, zaleca si\u0119 badanie fenotypowania TPMT. Dostosowa\u0107 dawkowanie zgodnie z fenotypem.<\/td><\/tr><tr><td>Tioguanina<\/td><td>Nale\u017cy post\u0119powa\u0107 zgodnie z zaleceniami dotycz\u0105cymi dawkowania leku na ulotce.<\/td><td>Rozpocz\u0105\u0107 od 50-80% standardowej dawki i dostosowa\u0107 dawki tioguaniny w oparciu o stopie\u0144 mielosupresji i wytyczne dotycz\u0105ce konkretnej choroby. Po ka\u017cdym dostosowaniu dawki nale\u017cy odczeka\u0107 2-4 tygodnie do osi\u0105gni\u0119cia stanu stabilizacji.<\/td><td>Wybra\u0107 lek alternatywny. Rozpocz\u0105\u0107 od 6-10% dawek standardowych (zmniejszona dawka dobowa i dawka trzy razy w tygodniu zamiast codziennie) i dostosowa\u0107 dawki tioguaniny w oparciu o stopie\u0144 mielosupresji i wytyczne dotycz\u0105ce konkretnej choroby. Po ka\u017cdym dostosowaniu dawki nale\u017cy odczeka\u0107 4-6 tygodni do osi\u0105gni\u0119cia stanu stabilizacji.<\/td><\/tr><tr><td>Tamoksyfen<\/td><td>Nale\u017cy post\u0119powa\u0107 zgodnie z zaleceniami dotycz\u0105cymi dawkowania leku na ulotce.<\/td><td>Rozpocz\u0105\u0107 leczenie od zalecanego standardowego dawkowania (tamoksyfen 20 mg\/dob\u0119). Unika\u0107 umiarkowanych i silnych inhibitor\u00f3w CYP2D6.<\/td><td>Wybra\u0107 alternatywn\u0105 terapi\u0119 lub je\u015bli stosowanie inhibitora aromatazy jest przeciwwskazane, nale\u017cy zmierzy\u0107 st\u0119\u017cenie endoksyfenu i w razie potrzeby zwi\u0119kszy\u0107 dawk\u0119 o wsp\u00f3\u0142czynnik 1,5-2. Unika\u0107 jednoczesnego stosowania z inhibitorami CYP2D6, takimi jak paroksetyna i fluoksetyna.<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><figcaption class=\"wp-element-caption\">Rekomendacje, jakie mo\u017cna uzyska\u0107 w badaniach farmakogenetycznych w zale\u017cno\u015bci od genotypu pacjenta<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Farmakogenetyka-w-onkologii-\u2013-podsumowanie\">Farmakogenetyka w onkologii \u2013 podsumowanie<\/h2>\n\n\n\n<p>Skuteczno\u015b\u0107 leczenia onkologicznego jest bardzo zindywidualizowana. Chocia\u017c wiele czynnik\u00f3w wp\u0142ywa na reakcj\u0119 organizmu na leki, kluczowe znaczenie dla optymalizacji farmakoterapii ma poznanie genotypu pacjenta.<\/p>\n\n\n\n<p>Farmakogenetyka umo\u017cliwia identyfikacj\u0119 polimorfizm\u00f3w gen\u00f3w wp\u0142ywaj\u0105cych na metabolizm lek\u00f3w, co pozwala na precyzyjny dob\u00f3r farmaceutyk\u00f3w i ich dawek. Dzi\u0119ki temu mo\u017cna zwi\u0119kszy\u0107 skuteczno\u015b\u0107 terapii i zminimalizowa\u0107 ryzyko dzia\u0142a\u0144 niepo\u017c\u0105danych.<\/p>\n\n\n\n<p>Badania farmakogenetyczne s\u0105 zalecane przed rozpocz\u0119ciem terapii onkologicznej, jak i w trakcie jej trwania, je\u015bli zaistniej\u0105 gro\u017ane reakcje toksyczne lub brak skuteczno\u015bci leczenia.<\/p>\n\n\n\n<p>Zastosowanie farmakogenetyki w leczeniu przeciwnowotworowym jest kluczowe dla zwi\u0119kszenia bezpiecze\u0144stwa i efektywno\u015bci leczenia onkologicznego, prowadz\u0105c do bardziej precyzyjnej i zindywidualizowanej opieki nad pacjentem.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p><strong>Pi\u015bmiennictwo<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>Huszno J. i Nowara E. Farmakokinetyka i farmakogenetyka w systemowym leczeniu chorych na raka piersi. Onkol Prak Klin, 2010, 6, 4, 159\u2013170,<\/li>\n\n\n\n<li>Goetz M.P., Sangkuhl K. i Guchelaar H.J. Clinical Pharmacogenetics Implementation Consortium (CPIC) Guideline for CYP2D6 and Tamoxifen Therapy. Clin Pharmacol Ther , 2018, 103(5), 770-777, &nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>Saladores P., M\u00fcrdter T. i Eccles D. Tamoxifen metabolism predicts drug concentrations and outcome in premenopausal patients with early breast cancer, Pharmacogenomics J, 2015, 15(1), 84-94,<\/li>\n\n\n\n<li>Henricks L.M., Lunenburg C.T.C i de Man F.M. DYPD genotype-guided dose individualization of fluoropyrimidine therapy in patients with cancer: a prospective safety analysis. Lancet Oncol, 2018, 19, 1459-1467,<\/li>\n\n\n\n<li>Lau D.K., Fong C.,&nbsp; Arouri F. i in. Impact of pharmacogenomic DPYD variant guided dosing on toxicity in patients receiving fluoropyrimidines for gastrointestinal cancers in a high-volume tertiary centre. BMC Cancer, 2023, 23(1), 380.<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kluczowe dla stworzenia skutecznej farmakoterapii onkologicznej jest poznanie indywidualnych r\u00f3\u017cnic w genotypie pacjenta. Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej.<\/p>\n","protected":false},"author":179,"featured_media":25854,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[10,21],"tags":[],"coauthors":[163],"class_list":{"0":"post-26018","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-choroby-nowotworowe","8":"category-genetyka"},"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.5 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Farmakogenetyka a onkologia - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Kluczowe dla stworzenia skutecznej farmakoterapii onkologicznej jest poznanie indywidualnych r\u00f3\u017cnic w genotypie pacjenta. Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/farmakogenetyka-a-onkologia\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Farmakogenetyka a onkologia - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Kluczowe dla stworzenia skutecznej farmakoterapii onkologicznej jest poznanie indywidualnych r\u00f3\u017cnic w genotypie pacjenta. Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/farmakogenetyka-a-onkologia\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-08-06T09:55:38+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-08-06T10:12:37+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/Farmakogenetyka_w_onkologii_cover.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1925\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1285\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Izabela Grabowska\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Izabela Grabowska\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"8 minut\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label3\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data3\" content=\"Izabela Grabowska\" \/>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Farmakogenetyka a onkologia - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","description":"Kluczowe dla stworzenia skutecznej farmakoterapii onkologicznej jest poznanie indywidualnych r\u00f3\u017cnic w genotypie pacjenta. Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/farmakogenetyka-a-onkologia\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Farmakogenetyka a onkologia - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","og_description":"Kluczowe dla stworzenia skutecznej farmakoterapii onkologicznej jest poznanie indywidualnych r\u00f3\u017cnic w genotypie pacjenta. Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej.","og_url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/farmakogenetyka-a-onkologia\/","og_site_name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria","article_published_time":"2025-08-06T09:55:38+00:00","article_modified_time":"2025-08-06T10:12:37+00:00","og_image":[{"width":1925,"height":1285,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/Farmakogenetyka_w_onkologii_cover.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Izabela Grabowska","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Izabela Grabowska","Szacowany czas czytania":"8 minut","Written by":"Izabela Grabowska"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/farmakogenetyka-a-onkologia\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/farmakogenetyka-a-onkologia\/"},"author":{"name":"Izabela Grabowska","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/person\/091a3bba2df1373d9675ab910e722881"},"headline":"Farmakogenetyka a onkologia","datePublished":"2025-08-06T09:55:38+00:00","dateModified":"2025-08-06T10:12:37+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/farmakogenetyka-a-onkologia\/"},"wordCount":1455,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/farmakogenetyka-a-onkologia\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/Farmakogenetyka_w_onkologii_cover.jpg","articleSection":["Choroby nowotworowe","Genetyka"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/farmakogenetyka-a-onkologia\/","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/farmakogenetyka-a-onkologia\/","name":"Farmakogenetyka a onkologia - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/farmakogenetyka-a-onkologia\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/farmakogenetyka-a-onkologia\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/Farmakogenetyka_w_onkologii_cover.jpg","datePublished":"2025-08-06T09:55:38+00:00","dateModified":"2025-08-06T10:12:37+00:00","description":"Kluczowe dla stworzenia skutecznej farmakoterapii onkologicznej jest poznanie indywidualnych r\u00f3\u017cnic w genotypie pacjenta. Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/farmakogenetyka-a-onkologia\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/farmakogenetyka-a-onkologia\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/farmakogenetyka-a-onkologia\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/Farmakogenetyka_w_onkologii_cover.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/Farmakogenetyka_w_onkologii_cover.jpg","width":1925,"height":1285,"caption":"Farmakogenetyka_w_onkologii_cover"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/farmakogenetyka-a-onkologia\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Farmakogenetyka a onkologia"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#website","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/","name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization","name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/alabek.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/alabek.jpg","width":1250,"height":1251,"caption":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/person\/091a3bba2df1373d9675ab910e722881","name":"Izabela Grabowska","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Izabela-Grabowska-1-150x150.jpg4ac8d18fcd7ffe50f1412b472c017979","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Izabela-Grabowska-1-150x150.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Izabela-Grabowska-1-150x150.jpg","caption":"Izabela Grabowska"},"description":"Dietetyk sportowy, psychodietetyk. Absolwentka studi\u00f3w doktoranckich w Zak\u0142adzie Fizjologii Stosowanej w Instytucie Medycyny Do\u015bwiadczalnej Klinicznej PAN w Warszawie. Uko\u0144czy\u0142a Wydzia\u0142 Nauk o \u017bywieniu Cz\u0142owieka i Konsumpcji SGGW w Warszawie. Dietetyk z szerok\u0105 wiedz\u0105 z zakresu \u017cywienia cz\u0142owieka, fizjologii wysi\u0142ku fizycznego (studia podyplomowe na Akademii Wychowania Fizycznego w Warszawie \u2013 \u017bywienie i Wspomaganie Dietetyczne w Sporcie) oraz psychodietetyki (studia podyplomowe w Szkole Wy\u017cszej Psychologii Spo\u0142ecznej w Warszawie \u2013 Psychodietetyka), z do\u015bwiadczeniem w pracy naukowej, a tak\u017ce w poradnictwie dietetycznym. Autorka licznych artyku\u0142\u00f3w naukowych i popularno-naukowych oraz rozdzia\u0142u w ksi\u0105\u017cce \u201eDietetyka Sportowa\u201d wyd. PZWL, jak r\u00f3wnie\u017c redaktorka naukowa MN \u017bywienie w praktyce klinicznej wyd. Medical Tribune.","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/author\/izabela-grabowska\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26018","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/179"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=26018"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26018\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26030,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26018\/revisions\/26030"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/25854"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=26018"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=26018"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=26018"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=26018"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}