{"id":26452,"date":"2025-08-28T14:08:03","date_gmt":"2025-08-28T12:08:03","guid":{"rendered":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/?p=26452"},"modified":"2025-08-28T14:08:04","modified_gmt":"2025-08-28T12:08:04","slug":"farmakogenetyka-a-leczenie-bolu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/farmakogenetyka-a-leczenie-bolu\/","title":{"rendered":"Farmakogenetyka a leczenie b\u00f3lu"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>W sytuacji silnego i d\u0142ugotrwa\u0142ego b\u00f3lu, kt\u00f3ry znacz\u0105co utrudnia codzienne funkcjonowanie, szybkie oraz skuteczne leczenie jest niezwykle istotne. Jednak reakcja na leki przeciwb\u00f3lowe jest bardzo zr\u00f3\u017cnicowana, dlatego potrzebne jest wdro\u017cenie skuteczniejszych i bezpieczniejszych metod ich stosowania. Jednym z narz\u0119dzi wspieraj\u0105cych bardziej precyzyjny dob\u00f3r oraz dawkowanie lek\u00f3w jest farmakogenetyka.\u00a0 Z niniejszego artyku\u0142u dowiesz si\u0119, \u00a0jak genetyka wp\u0142ywa na metabolizm lek\u00f3w, jak badania farmakogenetyczne wspieraj\u0105 spersonalizowane leczenie b\u00f3lu i dlaczego s\u0105 wa\u017cne w doborze optymalnej terapii.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Spis tre\u015bci:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"#Jakie-r\u00f3\u017cnice-genetyczne-wp\u0142ywaj\u0105-na-leczenie-b\u00f3lu?\">Jakie r\u00f3\u017cnice genetyczne wp\u0142ywaj\u0105 na leczenie b\u00f3lu?<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Kiedy-pacjenci-z-b\u00f3lem-powinni-wykona\u0107-badania-farmakogenetyczne?\">Kiedy pacjenci z b\u00f3lem powinni wykona\u0107 badania farmakogenetyczne?<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Farmakogenetyka-a-dob\u00f3r-lek\u00f3w-na-b\u00f3l\">Farmakogenetyka a dob\u00f3r lek\u00f3w na b\u00f3l<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Farmakoterapia-b\u00f3lu-\u2013-wyzwania\">Farmakoterapia b\u00f3lu \u2013 wyzwania<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Zastosowanie-bada\u0144-farmakogenetycznych-w-leczeniu-przeciwb\u00f3lowym\">Zastosowanie bada\u0144 farmakogenetycznych w leczeniu przeciwb\u00f3lowym<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Podsumowanie\">Podsumowanie<\/a><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Jakie-r\u00f3\u017cnice-genetyczne-wp\u0142ywaj\u0105-na-leczenie-b\u00f3lu?\">Jakie r\u00f3\u017cnice genetyczne wp\u0142ywaj\u0105 na leczenie b\u00f3lu?<\/h2>\n\n\n\n<p>Ka\u017cdy osoba ma unikalny zestaw gen\u00f3w, kt\u00f3ry wp\u0142ywa na to, jak silnie odczuwa b\u00f3l, czy ma sk\u0142onno\u015b\u0107 do b\u00f3lu przewlek\u0142ego oraz jak reaguje na leki przeciwb\u00f3lowe. &nbsp;Dlatego te\u017c naukowcy intensywnie badaj\u0105 r\u00f3\u017cnice w genach (polimorfizmy), kt\u00f3re s\u0105 zwi\u0105zane zar\u00f3wno z zespo\u0142ami b\u00f3lowymi, jak i metabolizowaniem farmaceutyk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Reakcja organizmu na leki przeciwb\u00f3lowe jest z\u0142o\u017conym procesem, w kt\u00f3ry zaanga\u017cowanych jest wiele gen\u00f3w. Kluczow\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 enzymy z rodziny cytochrom\u00f3w P450 (CYP), odpowiedzialne za metabolizm ponad 90% powszechnie stosowanych lek\u00f3w. Warianty gen\u00f3w koduj\u0105cych te enzymy wykazuj\u0105 liczne polimorfizmy, co prowadzi do znacznych r\u00f3\u017cnic w ich aktywno\u015bci u poszczeg\u00f3lnych os\u00f3b. <strong>Zale\u017cnie od wariantu genetycznego, pacjenci mog\u0105 by\u0107 zaliczani do czterech grup metabolizer\u00f3w<\/strong>:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>wolni metabolizerzy<\/strong> (PM, ang.<em>poor metabolizers<\/em>) \u2013 enzymy maj\u0105 nisk\u0105 aktywno\u015b\u0107 lub w og\u00f3le nie wykazuj\u0105 aktywno\u015bci, przez co lek jest metabolizowany bardzo wolno, co mo\u017ce prowadzi\u0107 do jego akumulacji i zwi\u0119kszonego ryzyka dzia\u0142a\u0144 niepo\u017c\u0105danych,<\/li>\n\n\n\n<li><strong>po\u015bredni metabolizerzy<\/strong> (IM, ang. <em>intermediate metabolizer<\/em>) \u2013 wykazuj\u0105 obni\u017con\u0105 aktywno\u015b\u0107 enzymatyczn\u0105,<\/li>\n\n\n\n<li><strong>normalni metabolizerzy<\/strong> (NM, ang. <em>normal metabolizer<\/em>) &#8211; charakteryzuj\u0105 si\u0119 normaln\u0105 aktywno\u015bci\u0105 enzymatyczn\u0105,<\/li>\n\n\n\n<li><strong>ultraszybcy metabolizerzy<\/strong> (UM, ang. <em>ultrarapid metabolizer<\/em>) &#8211; enzymy wykazuj\u0105 nadmiern\u0105 aktywno\u015b\u0107, co skutkuje bardzo szybkim metabolizowaniem leku i tym samym potencjaln\u0105 nieskuteczno\u015bci\u0105 terapii.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Te r\u00f3\u017cnice genetyczne decyduj\u0105 o tym, jak szybko i efektywnie dana osoba reaguje na stosowan\u0105 farmakoterapi\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>>> Mo\u017ce Ci\u0119 zainteresowa\u0107: <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/czy-warto-poznac-swoje-geny-znaczenie-badan-genetycznych-w-diagnostyce-i-leczeniu-chorob\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Czy warto pozna\u0107 swoje geny? Znaczenie bada\u0144 genetycznych w diagnostyce i leczeniu chor\u00f3b<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Kiedy-pacjenci-z-b\u00f3lem-powinni-wykona\u0107-badania-farmakogenetyczne?\">Kiedy pacjenci z b\u00f3lem powinni wykona\u0107 badania farmakogenetyczne?<\/h2>\n\n\n\n<p>Badania farmakogenetyczne s\u0105 zalecane w szczeg\u00f3lnych przypadkach, <strong>gdy konwencjonalne leczenie b\u00f3lu jest nieskuteczne lub prowadzi do silnych dzia\u0142a\u0144 niepo\u017c\u0105danych<\/strong>. Pozwalaj\u0105 one na bardziej precyzyjny dob\u00f3r leku i jego dawki, co jest szczeg\u00f3lnie istotne w leczeniu b\u00f3lu przewlek\u0142ego. Testy te s\u0105 narz\u0119dziem, kt\u00f3re mo\u017ce wspiera\u0107 spersonalizowan\u0105 farmakoterapi\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>Analiza profilu genetycznego mo\u017ce by\u0107 pomocna w sytuacjach, gdy:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>pacjent nie odczuwa ulgi po standardowej dawce leku przeciwb\u00f3lowego,<\/li>\n\n\n\n<li>wyst\u0119puj\u0105 nieoczekiwane, nasilone dzia\u0142ania niepo\u017c\u0105dane,<\/li>\n\n\n\n<li>lekarz chce zoptymalizowa\u0107 terapi\u0119 opioidami, kt\u00f3re nios\u0105 ze sob\u0105 wysokie ryzyko przedawkowania.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Zastosowanie <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/farmakogenetyka-wsparcie-w-indywidualnym-podejsciu-do-leczenia\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">farmakogenetyki<\/a> w praktyce klinicznej jest coraz bardziej powszechne, a wytyczne tworzone przez organizacje takie jak Konsorcjum ds. Wdra\u017cania Farmakogenetyki Klinicznej (CPIC, ang. <em>Clinical Pharmacogenetics Implementation Consortium<\/em>) pomagaj\u0105 lekarzom w interpretacji wynik\u00f3w bada\u0144 i w podejmowaniu \u015bwiadomych decyzji terapeutycznych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\"><strong>>> Precyzyjn\u0105 analiz\u0119 genotypu zrobisz w ALAB laboratoria. Dowiedz si\u0119, co obejmuje pakiet bada\u0144:&lt;&lt;<\/strong><\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/panel-farmakogenetyka-badanie-wariantow-genetycznych-rt-pcr\" target=\"_blank\" rel=\" noreferrer noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Panel-farmakogenetyka-badanie-warianto\u2560uw-genetycznych-met.-RT-PCR.jpg\" alt=\"Panel farmakogenetyka - badanie wariant\u00f3w genetycznych (met. RT-PCR)\" class=\"wp-image-21384\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Panel-farmakogenetyka-badanie-warianto\u2560uw-genetycznych-met.-RT-PCR.jpg 800w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Panel-farmakogenetyka-badanie-warianto\u2560uw-genetycznych-met.-RT-PCR-768x192.jpg 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Panel-farmakogenetyka-badanie-warianto\u2560uw-genetycznych-met.-RT-PCR-150x38.jpg 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Panel-farmakogenetyka-badanie-warianto\u2560uw-genetycznych-met.-RT-PCR-300x75.jpg 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Panel-farmakogenetyka-badanie-warianto\u2560uw-genetycznych-met.-RT-PCR-696x174.jpg 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Farmakogenetyka-a-dob\u00f3r-lek\u00f3w-na-b\u00f3l\">Farmakogenetyka a dob\u00f3r lek\u00f3w na b\u00f3l<\/h2>\n\n\n\n<p>Badania farmakogenetyczne pozwalaj\u0105 na <strong>zindywidualizowanie terapii<\/strong>, co ma bezpo\u015brednie prze\u0142o\u017cenie na <strong>skuteczno\u015b\u0107 leczenia b\u00f3lu<\/strong>. Poni\u017cej przedstawiono przyk\u0142ady lek\u00f3w i gen\u00f3w, kt\u00f3rych zwi\u0105zek zosta\u0142 dobrze udokumentowany w pi\u015bmiennictwie naukowym:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ)<\/strong> \u2013 dzia\u0142aj\u0105 poprzez hamowanie produkcji prostaglandyn \u2013 substancji zaanga\u017cowanych w b\u00f3l i stan zapalny. Za ich metabolizm, w tym ibuprofenu, odpowiada gen CYP2C9. R\u00f3\u017cnice genetyczne mog\u0105 wp\u0142ywa\u0107 na to, jak organizm reaguje na NLPZ i jakie jest ryzyko wyst\u0105pienia dzia\u0142a\u0144 niepo\u017c\u0105danych, np. krwawie\u0144 z przewodu pokarmowego.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>opioidy<\/strong> \u2013 kodeina i tramadol to dwa cz\u0119sto stosowane leki przeciwb\u00f3lowe, kt\u00f3re odgrywaj\u0105 wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w leczeniu b\u00f3lu. Oba s\u0105 tzw. prolekami, co oznacza, \u017ce dopiero w organizmie musz\u0105 zosta\u0107 przekszta\u0142cone do swojej aktywnej formy. Za ten proces odpowiada g\u0142\u00f3wnie enzym CYP2D6, kt\u00f3ry zmienia kodein\u0119 w morfin\u0119, a tramadol w jeszcze silniejszy opioid. Niestety, w zale\u017cno\u015bci od posiadanego profilu genetycznego, obserwowana jest r\u00f3\u017cna reakcja na farmakoterapi\u0119 tymi farmaceutykami. Wolni metabolizerzy (PM) nie s\u0105 w stanie przekszta\u0142ci\u0107 tych lek\u00f3w w ich aktywn\u0105 form\u0119, przez co leczenie tymi substancjami jest dla nich nieskuteczne. Z kolei ultraszybcy metabolizerzy (UM) przetwarzaj\u0105 lek tak szybko, \u017ce ro\u015bnie u nich ryzyko przedawkowania i powa\u017cnych dzia\u0142a\u0144 niepo\u017c\u0105danych, w tym depresji <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/budowa-funkcje-i-najczestsze-choroby-ukladu-oddechowego-czlowieka\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">uk\u0142adu oddechowego<\/a> (zwolnienie i\u00a0sp\u0142ycenie czynno\u015bci oddechowej).<\/li>\n\n\n\n<li><strong>leki przeciwdepresyjne<\/strong> \u2013 w terapii b\u00f3lu neuropatycznego cz\u0119sto stosuje si\u0119 leki przeciwdepresyjne, takie jak amitryptylina, kt\u00f3rych metabolizm zale\u017cy od gen\u00f3w CYP2D6 i CYP2C19. Badania tych gen\u00f3w pomagaj\u0105 dostosowa\u0107 dawk\u0119, aby zminimalizowa\u0107 ryzyko dzia\u0142a\u0144 niepo\u017c\u0105danych.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong><em>>><\/em>Przeczytaj te\u017c: <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/skutecznosc-lekow-przeciwdepresyjnych-i-rola-badan-farmakogenetycznych-w-leczeniu-depresji\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Skuteczno\u015b\u0107 lek\u00f3w przeciwdepresyjnych i rola bada\u0144 farmakogenetycznych w leczeniu depresji<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Wytyczne dotycz\u0105ce post\u0119powania w sytuacji wyst\u0119powania zale\u017cno\u015bci mi\u0119dzy metabolizowaniem lek\u00f3w a genami zosta\u0142y opracowane przez wspomniane wcze\u015bniej Konsorcjum CPIC. Tworzy je mi\u0119dzynarodowa grupa ekspert\u00f3w, kt\u00f3ra publikuje aktualne, praktyczne rekomendacje dotycz\u0105ce interpretacji otrzymanych wynik\u00f3w bada\u0144 farmakogenetycznych i prze\u0142o\u017cenie ich na praktyk\u0119 kliniczn\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Zastosowanie wytycznych CPIC w leczeniu b\u00f3lu mo\u017ce znacz\u0105co poprawi\u0107 skuteczno\u015b\u0107 farmakoterapii, <strong>zw\u0142aszcza u pacjent\u00f3w onkologicznych,<\/strong> dla kt\u00f3rych b\u00f3l jest cz\u0119sto powa\u017cnym problemem. \u00a0Zwi\u0119kszanie \u015bwiadomo\u015bci na temat farmakogenetyki oraz wdra\u017canie jej zasad w codziennej praktyce klinicznej jest kluczowe dla poprawy skuteczno\u015bci i bezpiecze\u0144stwa terapii przeciwb\u00f3lowych.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>>> Sprawd\u017a: <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/farmakogenetyka-a-onkologia\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Farmakogenetyka a onkologia<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Farmakoterapia-b\u00f3lu-\u2013-wyzwania\">Farmakoterapia b\u00f3lu \u2013 wyzwania<\/h2>\n\n\n\n<p>Farmakogenetyka dostarcza wa\u017cnych informacji wspieraj\u0105cych decyzj\u0119 dotycz\u0105c\u0105 wyboru lek\u00f3w w leczeniu b\u00f3lu. Jednak, pomimo obiecuj\u0105cych post\u0119p\u00f3w, wci\u0105\u017c istniej\u0105 wyzwania, kt\u00f3re utrudniaj\u0105 powszechne wdro\u017cenie farmakogenetyki. Jednym z g\u0142\u00f3wnych problem\u00f3w jest <strong>brak edukacji i formalnego szkolenia dla personelu medycznego<\/strong> <strong>w zakresie interpretacji wynik\u00f3w test\u00f3w genetycznych<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Dodatkowo aby w pe\u0142ni wykorzysta\u0107 potencja\u0142 farmakogenetyki, niezb\u0119dne s\u0105 dalsze, szeroko zakrojone badania, kt\u00f3re pozwol\u0105 na identyfikacj\u0119 nowych zale\u017cno\u015bci mi\u0119dzy genami z reakcj\u0105 na leki.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Zastosowanie-bada\u0144-farmakogenetycznych-w-leczeniu-przeciwb\u00f3lowym\">Zastosowanie bada\u0144 farmakogenetycznych w leczeniu przeciwb\u00f3lowym<\/h2>\n\n\n\n<p>Badania farmakogenetyczne dostarczaj\u0105 konkretnych, opartych na dowodach rekomendacji terapeutycznych, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 na spersonalizowanie leczenia b\u00f3lu. W poni\u017cszej tabeli przedstawiono przyk\u0142adowe rekomendacje jakie mo\u017cna otrzyma\u0107 po wykonaniu badania.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><tbody><tr><td><strong>Lek przeciwb\u00f3lowy<\/strong><\/td><td><strong>Normalne ryzyko<\/strong><\/td><td><strong>U\u017cywaj z rozwag\u0105<\/strong><\/td><td><strong>Wysokie ryzyko<\/strong><\/td><\/tr><tr><td>Ibuprofen<\/td><td>Nale\u017cy post\u0119powa\u0107 zgodnie z zaleceniami dotycz\u0105cymi dawkowania leku na ulotce<\/td><td>Rozpocz\u0105\u0107 leczenie od zalecanej dawki pocz\u0105tkowej. Ostro\u017cnie zwi\u0119ksza\u0107 dawk\u0119 do uzyskania efektu klinicznego lub maksymalnej zalecanej dawki. Uwa\u017cnie monitorowa\u0107 zdarzenia niepo\u017c\u0105dane<\/td><td>Rozpocz\u0105\u0107 leczenie od 25-50% najni\u017cszej dawki pocz\u0105tkowej i zwi\u0119ksza\u0107 dawk\u0119 do uzyskania efektu klinicznego lub 25-50% dawki maksymalnej. Uwa\u017cnie monitorowa\u0107 zdarzenia niepo\u017c\u0105dane lub rozwa\u017cy\u0107 alternatywn\u0105 terapi\u0119 niemetabolizowan\u0105 przez CYP2C9 lub bez znacz\u0105cego wp\u0142ywu wariant\u00f3w genetycznych CYP2C9.<\/td><\/tr><tr><td>Karyzoprodol<\/td><td>Nale\u017cy post\u0119powa\u0107 zgodnie z zaleceniami dotycz\u0105cymi dawkowania leku na ulotce<\/td><td>Zachowaj ostro\u017cno\u015b\u0107<\/td><td>Zachowaj ostro\u017cno\u015b\u0107<\/td><\/tr><tr><td>Kodeina<\/td><td>Nale\u017cy post\u0119powa\u0107 zgodnie z zaleceniami dotycz\u0105cymi dawkowania leku na ulotce<\/td><td>Nale\u017cy zwraca\u0107 uwag\u0119 na zmniejszon\u0105 skuteczno\u015b\u0107. W przypadku braku reakcji nale\u017cy spr\u00f3bowa\u0107 zwi\u0119kszy\u0107 dawk\u0119 lub rozwa\u017cy\u0107 zastosowanie alternatywnych lek\u00f3w przeciwb\u00f3lowych, takich jak morfina lub leki inne ni\u017c tramadol<\/td><td>Nie stosowa\u0107 kodeiny ze wzgl\u0119du na potencjaln\u0105 toksyczno\u015b\u0107<\/td><\/tr><tr><td>Oksykodon<\/td><td>Nale\u017cy post\u0119powa\u0107 zgodnie z zaleceniami dotycz\u0105cymi dawkowania leku na ulotce<\/td><td>Nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na silniejsze dzia\u0142anie przeciwb\u00f3lowe i zwi\u0119kszone ryzyko wyst\u0105pienia dzia\u0142a\u0144 niepo\u017c\u0105danych<\/td><td>Nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na silniejsze dzia\u0142anie przeciwb\u00f3lowe i zwi\u0119kszone ryzyko wyst\u0105pienia dzia\u0142a\u0144 niepo\u017c\u0105danych<\/td><\/tr><tr><td>Tramadol<\/td><td>Nale\u017cy post\u0119powa\u0107 zgodnie z zaleceniami dotycz\u0105cymi dawkowania leku na ulotce<\/td><td>Zwr\u00f3\u0107 uwag\u0119 na zmniejszon\u0105 skuteczno\u015b\u0107 (objawy niewystarczaj\u0105cego u\u015bmierzania b\u00f3lu). Nale\u017cy rozwa\u017cy\u0107 zwi\u0119kszenie dawki. Je\u015bli odpowied\u017a jest nadal niewystarczaj\u0105ca, wybierz inny lek &#8211; nie oksykodon ani kodein\u0119<\/td><td>Wybierz inny lek (nie oksykodon ani kodein\u0119). Je\u015bli alternatywna terapia nie jest mo\u017cliwa, nale\u017cy zastosowa\u0107 40% standardowej dawki i zwraca\u0107 uwag\u0119 na dzia\u0142ania niepo\u017c\u0105dane<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><figcaption class=\"wp-element-caption\"><strong>Tabela<\/strong>.\u00a0 Rekomendacje, kt\u00f3re mo\u017cna uzyska\u0107 w badaniach farmakogenetycznych w zale\u017cno\u015bci od genotypu pacjenta.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Podsumowanie\">Podsumowanie<\/h2>\n\n\n\n<p>Badania farmakogenetyczne mog\u0105 wspiera\u0107 leczenie b\u00f3lu, umo\u017cliwiaj\u0105c spersonalizowan\u0105 farmakoterapi\u0119. Dzi\u0119ki niej mo\u017cliwe jest precyzyjne dostosowanie leczenia do unikalnego profilu genetycznego pacjenta, co przek\u0142ada si\u0119 na:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>zwi\u0119kszenie skuteczno\u015bci terapii,<\/li>\n\n\n\n<li>zmniejszenie ryzyka dzia\u0142a\u0144 niepo\u017c\u0105danych,<\/li>\n\n\n\n<li>popraw\u0119 jako\u015bci \u017cycia.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Pomimo istniej\u0105cych wyzwa\u0144, badania farmakogenetyczne s\u0105 coraz bardziej dost\u0119pne i stanowi\u0105 cenne narz\u0119dzie wspieraj\u0105ce wyb\u00f3r \u015bcie\u017cki terapeutycznej w leczeniu przeciwb\u00f3lowym.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p><strong>Pi\u015bmiennictwo<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>Webster L.R.i Belfer I. Pharmacogenetics and Personalized Medicine in Pain Management. Clin Lab Med., 2016, 36(3), 493-506,<\/li>\n\n\n\n<li>ChadwickA.,\u00a0 FrazierA.,\u00a0Khan T.W. i in. Understanding the Psychological, Physiological, and Genetic Factors Affecting Precision Pain Medicine: A Narrative Review. J Pain Res, 2021, 14, 3145-3161,<\/li>\n\n\n\n<li>BatesJ., FudinJ. i\u00a0PatelJ.N. Integrating pharmacogenomics into precision pain management. Support Care Cancer, 2022, 30(12), 10453-10459,<\/li>\n\n\n\n<li>Ferreira do Couto M.L., FonsecaS. i Pozza D.H. Pharmacogenetic Approaches in Personalized Medicine for Postoperative Pain Management. Biomedicines, 2024, 12(4), 729,<\/li>\n\n\n\n<li>BrandlE., HalfordZ., ClarkM.D. i in. Pharmacogenomics in Pain Management: A Review of Relevant Gene-Drug Associations and Clinical Considerations. Ann Pharmacother, 2021, 55(12), 1486-1501.<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jednym z narz\u0119dzi wspieraj\u0105cych dob\u00f3r lek\u00f3w jest farmakogenetyka. Jakie badania zrobi\u0107, by leczenie b\u00f3lu by\u0142o bardziej optymalne?<\/p>\n","protected":false},"author":179,"featured_media":26256,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[21,25,28],"tags":[],"coauthors":[163],"class_list":{"0":"post-26452","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-genetyka","8":"category-odpowiedz-masz-we-krwi","9":"category-warto-wiedziec"},"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Farmakogenetyka a leczenie b\u00f3lu - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Jednym z narz\u0119dzi wspieraj\u0105cych dob\u00f3r lek\u00f3w jest farmakogenetyka. Jakie badania zrobi\u0107, by leczenie b\u00f3lu by\u0142o bardziej optymalne?\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/farmakogenetyka-a-leczenie-bolu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Farmakogenetyka a leczenie b\u00f3lu - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Jednym z narz\u0119dzi wspieraj\u0105cych dob\u00f3r lek\u00f3w jest farmakogenetyka. Jakie badania zrobi\u0107, by leczenie b\u00f3lu by\u0142o bardziej optymalne?\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/farmakogenetyka-a-leczenie-bolu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-08-28T12:08:03+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-08-28T12:08:04+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Farmakogenetyka_a_leczenie_bolu_cover.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1925\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1285\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Izabela Grabowska\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Izabela Grabowska\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"9 minut\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label3\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data3\" content=\"Izabela Grabowska\" \/>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Farmakogenetyka a leczenie b\u00f3lu - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","description":"Jednym z narz\u0119dzi wspieraj\u0105cych dob\u00f3r lek\u00f3w jest farmakogenetyka. Jakie badania zrobi\u0107, by leczenie b\u00f3lu by\u0142o bardziej optymalne?","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/farmakogenetyka-a-leczenie-bolu\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Farmakogenetyka a leczenie b\u00f3lu - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","og_description":"Jednym z narz\u0119dzi wspieraj\u0105cych dob\u00f3r lek\u00f3w jest farmakogenetyka. Jakie badania zrobi\u0107, by leczenie b\u00f3lu by\u0142o bardziej optymalne?","og_url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/farmakogenetyka-a-leczenie-bolu\/","og_site_name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria","article_published_time":"2025-08-28T12:08:03+00:00","article_modified_time":"2025-08-28T12:08:04+00:00","og_image":[{"width":1925,"height":1285,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Farmakogenetyka_a_leczenie_bolu_cover.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Izabela Grabowska","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Izabela Grabowska","Szacowany czas czytania":"9 minut","Written by":"Izabela Grabowska"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/farmakogenetyka-a-leczenie-bolu\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/farmakogenetyka-a-leczenie-bolu\/"},"author":{"name":"Izabela Grabowska","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/person\/091a3bba2df1373d9675ab910e722881"},"headline":"Farmakogenetyka a leczenie b\u00f3lu","datePublished":"2025-08-28T12:08:03+00:00","dateModified":"2025-08-28T12:08:04+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/farmakogenetyka-a-leczenie-bolu\/"},"wordCount":1628,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/farmakogenetyka-a-leczenie-bolu\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Farmakogenetyka_a_leczenie_bolu_cover.jpg","articleSection":["Genetyka","Odpowied\u017a masz we krwi","Warto wiedzie\u0107"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/farmakogenetyka-a-leczenie-bolu\/","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/farmakogenetyka-a-leczenie-bolu\/","name":"Farmakogenetyka a leczenie b\u00f3lu - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/farmakogenetyka-a-leczenie-bolu\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/farmakogenetyka-a-leczenie-bolu\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Farmakogenetyka_a_leczenie_bolu_cover.jpg","datePublished":"2025-08-28T12:08:03+00:00","dateModified":"2025-08-28T12:08:04+00:00","description":"Jednym z narz\u0119dzi wspieraj\u0105cych dob\u00f3r lek\u00f3w jest farmakogenetyka. Jakie badania zrobi\u0107, by leczenie b\u00f3lu by\u0142o bardziej optymalne?","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/farmakogenetyka-a-leczenie-bolu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/farmakogenetyka-a-leczenie-bolu\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/farmakogenetyka-a-leczenie-bolu\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Farmakogenetyka_a_leczenie_bolu_cover.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Farmakogenetyka_a_leczenie_bolu_cover.jpg","width":1925,"height":1285,"caption":"Farmakogenetyka_a_leczenie_bolu_cover"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/farmakogenetyka-a-leczenie-bolu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Farmakogenetyka a leczenie b\u00f3lu"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#website","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/","name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization","name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/alabek.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/alabek.jpg","width":1250,"height":1251,"caption":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/person\/091a3bba2df1373d9675ab910e722881","name":"Izabela Grabowska","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Izabela-Grabowska-1-150x150.jpg4ac8d18fcd7ffe50f1412b472c017979","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Izabela-Grabowska-1-150x150.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Izabela-Grabowska-1-150x150.jpg","caption":"Izabela Grabowska"},"description":"Dietetyk sportowy, psychodietetyk. Absolwentka studi\u00f3w doktoranckich w Zak\u0142adzie Fizjologii Stosowanej w Instytucie Medycyny Do\u015bwiadczalnej Klinicznej PAN w Warszawie. Uko\u0144czy\u0142a Wydzia\u0142 Nauk o \u017bywieniu Cz\u0142owieka i Konsumpcji SGGW w Warszawie. Dietetyk z szerok\u0105 wiedz\u0105 z zakresu \u017cywienia cz\u0142owieka, fizjologii wysi\u0142ku fizycznego (studia podyplomowe na Akademii Wychowania Fizycznego w Warszawie \u2013 \u017bywienie i Wspomaganie Dietetyczne w Sporcie) oraz psychodietetyki (studia podyplomowe w Szkole Wy\u017cszej Psychologii Spo\u0142ecznej w Warszawie \u2013 Psychodietetyka), z do\u015bwiadczeniem w pracy naukowej, a tak\u017ce w poradnictwie dietetycznym. Autorka licznych artyku\u0142\u00f3w naukowych i popularno-naukowych oraz rozdzia\u0142u w ksi\u0105\u017cce \u201eDietetyka Sportowa\u201d wyd. PZWL, jak r\u00f3wnie\u017c redaktorka naukowa MN \u017bywienie w praktyce klinicznej wyd. Medical Tribune.","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/author\/izabela-grabowska\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26452","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/179"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=26452"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26452\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26457,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26452\/revisions\/26457"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/26256"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=26452"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=26452"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=26452"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=26452"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}