{"id":26840,"date":"2025-09-19T10:44:11","date_gmt":"2025-09-19T08:44:11","guid":{"rendered":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/?p=26840"},"modified":"2025-09-19T10:44:13","modified_gmt":"2025-09-19T08:44:13","slug":"fitoestrogeny-czym-sa-gdzie-wystepuja-i-jakie-jest-ich-dzialanie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/fitoestrogeny-czym-sa-gdzie-wystepuja-i-jakie-jest-ich-dzialanie\/","title":{"rendered":"Fitoestrogeny &#8211; czym s\u0105, gdzie wyst\u0119puj\u0105 i jakie jest ich dzia\u0142anie?"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Fitoestrogeny to zwi\u0105zki ro\u015blinne o strukturze podobnej do ludzkich estrogen\u00f3w. W artykule znajdziesz zwi\u0119z\u0142y przegl\u0105d klasyfikacji fitoestrogen\u00f3w, ich potencjalne efekty terapeutyczne, a tak\u017ce podpowiedzi, gdzie ich szuka\u0107.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Spis tre\u015bci:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"#Czym-s\u0105-fitoestrogeny?\">Czym s\u0105 fitoestrogeny?<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Metabolizm-i-biodost\u0119pno\u015b\u0107-fitoestrogen\u00f3w\">Metabolizm i biodost\u0119pno\u015b\u0107 fitoestrogen\u00f3w<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Klasy-fitoestrogen\u00f3w\">Klasy fitoestrogen\u00f3w <\/a>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><span style=\"color: initial;\"><a href=\"#Izoflawonoidy-\u2013-podzia\u0142-i-\u017ar\u00f3d\u0142a-w-diecie\">Izoflawonoidy \u2013 podzia\u0142 i \u017ar\u00f3d\u0142a w diecie<\/a><\/span><\/li>\n\n\n\n<li><span style=\"color: initial;\"><a href=\"#Flawonoidy-\u2013-podzia\u0142-i-\u017ar\u00f3d\u0142a-w-diecie\">Flawonoidy \u2013 podzia\u0142 i \u017ar\u00f3d\u0142a w diecie<\/a><\/span><\/li>\n\n\n\n<li><span style=\"color: initial;\"><a href=\"#Stilbeny\">Stilbeny<\/a><\/span><\/li>\n\n\n\n<li><span style=\"color: initial;\"><a href=\"#Lignany\">Lignany<\/a><\/span><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Pozosta\u0142e-klasy-fitoestrogen\u00f3w\">Pozosta\u0142e klasy fitoestrogen\u00f3w<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Fitoestrogeny-\u2013-mechanizmy-dzia\u0142ania-\">Fitoestrogeny \u2013 mechanizmy dzia\u0142ania<\/a>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><span style=\"color: initial;\"><a href=\"#Interakcja-z-receptorami\">Interakcja z receptorami<\/a><\/span><\/li>\n\n\n\n<li><span style=\"color: initial;\"><a href=\"#Epigenetyczne-efekty-wywo\u0142ywane-przez-fitoestrogeny\">Epigenetyczne efekty wywo\u0142ywane przez fitoestrogeny<\/a><\/span><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Inne-mo\u017cliwe-dzia\u0142ania-zwi\u0105zane-z-fitoestrogenami\">Inne mo\u017cliwe dzia\u0142ania zwi\u0105zane z fitoestrogenami<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Fitoestrogeny-\u2013-dzia\u0142anie-terapeutyczne\">Fitoestrogeny \u2013 dzia\u0142anie terapeutyczne<\/a>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><span style=\"color: initial;\"><a href=\"#Fitoestrogeny-a-menopauza\">Fitoestrogeny a menopauza<\/a><\/span><\/li>\n\n\n\n<li><span style=\"color: initial;\"><a href=\"#Fitoestrogeny-\u2013-wp\u0142yw-na-poziom-cholesterolu-i-glukozy\">Fitoestrogeny \u2013 wp\u0142yw na poziom cholesterolu i glukozy<\/a><\/span><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Fitoestrogeny-a-rak-piersi\">Fitoestrogeny a rak piersi<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Fitoestrogeny-w-diecie\">Fitoestrogeny w diecie<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#\u0179r\u00f3d\u0142a-fitoestrogen\u00f3w-w-diecie\">\u0179r\u00f3d\u0142a fitostrogen\u00f3w w diecie<\/a>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><span style=\"color: initial;\"><a href=\"#\u0179r\u00f3d\u0142o-izoflawon\u00f3w-w-diecie\">\u0179r\u00f3d\u0142o izoflawon\u00f3w w diecie<\/a><\/span><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#\u0179r\u00f3d\u0142o-lignan\u00f3w-w-diecie\">\u0179r\u00f3d\u0142o lignan\u00f3w w diecie<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Fitoestrogeny:-bezpiecze\u0144stwo-stosowania-i-skutki-uboczne\">Fitoestrogeny \u2013 bezpiecze\u0144stwo stosowania i skutki uboczne<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Fitoestrogeny-\u2013-cz\u0119sto-zadawane-pytania\">Fitoestrogeny \u2013 cz\u0119sto zadawane pytania<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Podsumowanie\">Podsumowanie<\/a><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Czym-s\u0105-fitoestrogeny?\">Czym s\u0105 fitoestrogeny?<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Fitoestrogeny s\u0105 wt\u00f3rnymi metabolitami ro\u015blin, kt\u00f3re maj\u0105 podobne struktury i dzia\u0142anie biologiczne jak ludzkie <\/strong><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/co-to-sa-estrogeny-za-co-odpowiadaja-i-kiedy-je-badac\/\"><strong>estrogeny<\/strong><\/a><strong>.<\/strong> Nie wp\u0142ywaj\u0105 bezpo\u015brednio na funkcje biologiczne organizmu, ale mog\u0105 dzia\u0142a\u0107 jako agoni\u015bci lub antagoni\u015bci w zale\u017cno\u015bci od poziomu endogennego estrogenu.<\/p>\n\n\n\n<p>Wyst\u0119puj\u0105 u ponad 300 gatunk\u00f3w ro\u015blin, pe\u0142ni\u0105c funkcj\u0119 ochronn\u0105 i zabezpieczaj\u0105c ro\u015bliny przed:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>promieniowaniem UV<\/li>\n\n\n\n<li>patogenami \u2013 np. grzybami<\/li>\n\n\n\n<li>\u201estresem\u201d ro\u015blinnym zwi\u0105zanym np. z odwodnieniem.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Jadalne cz\u0119\u015bci ro\u015blin, w tym nasiona, korzenie, \u0142odygi, li\u015bcie i owoce, zawieraj\u0105 setki r\u00f3\u017cnych struktur <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/polifenole-czym-sa-i-jakie-maja-wlasciwosci\/\">polifenolowych<\/a>. Sk\u0142ad fitoestrogen\u00f3w w ro\u015blinach oraz ich st\u0119\u017cenie w \u017cywno\u015bci zale\u017cy od wielu czynnik\u00f3w, w tym genetycznych, ale r\u00f3wnie\u017c od odmiany, sezonu, lokalizacji, proces\u00f3w technologicznych zwi\u0105zanych z ich zbiorem i przetwarzaniem.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Metabolizm-i-biodost\u0119pno\u015b\u0107-fitoestrogen\u00f3w\">Metabolizm i biodost\u0119pno\u015b\u0107 fitoestrogen\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n<p>Wykorzystanie fitoestrogen\u00f3w pokarmowych przez organizm cz\u0142owieka roz\u0142o\u017cone jest na kilka etap\u00f3w.&nbsp; S\u0105 one <em>najpierw metabolizowane przez bakterie jelitowe<\/em> \u2013 jest to etap kluczowy dla ich dalszej biologicznej biodost\u0119pno\u015bci i w du\u017cej mierze zale\u017cy od:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>stosowanej diety \u2013 b\u0142onnik pokarmowy poprawia metabolizm fitoestrogen\u00f3w w jelitach<\/li>\n\n\n\n<li>przyjmowanych lek\u00f3w<\/li>\n\n\n\n<li>jako\u015bci mikrobioty jelitowej.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Nast\u0119pnym etapem jest <strong>wch\u0142anianie przez enterocyty przewodu pokarmowego i transport do w\u0105troby<\/strong>, gdzie przechodz\u0105 niezb\u0119dne przemiany. Nast\u0119pnie fitoestrogeny <strong>wydzielane s\u0105 do osocza i docieraj\u0105 do tkanek docelowych<\/strong>. Ostatecznie wydalane s\u0105 z moczem.<\/p>\n\n\n\n<p>Fitoestrogeny s\u0105 obecne we <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/krew-budowa-funkcje-w-organizmie-grupy-krwi-i-ich-dziedziczenie\/\">krwi cz\u0142owieka<\/a> w bardzo ma\u0142ych ilo\u015bciach, np. izoflawony i lignany s\u0105 wykrywane w st\u0119\u017ceniach nanomolowych.<\/p>\n\n\n\n<p>Wy\u017csze warto\u015bci notuje si\u0119 w populacji azjatyckiej, gdzie popularna jest soja i jej produkty. Koncentracja izoflawon\u00f3w we krwi Azjat\u00f3w si\u0119ga nawet 1000 nM, podczas gdy u Europejczyk\u00f3w ok. 70. Wi\u0119ksze warto\u015bci wykryto u wegetarian, oko\u0142o 400 nM izoflawon\u00f3w i 800 nM lignan\u00f3w (20).<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Klasy-fitoestrogen\u00f3w\">Klasy fitoestrogen\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n<p>Fitoestrogeny mo\u017cna podzieli\u0107 na r\u00f3\u017cne wa\u017cne klasy:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>fitoestrogeny fenolowe<\/strong> \u2013 nale\u017c\u0105 do nich izoflawonoidy, flawonoidy, stilbeny i lignany<\/li>\n\n\n\n<li><strong>fitoestrogeny pozosta\u0142e<\/strong> \u2013 nale\u017c\u0105 do nich terpenoidy i saponiny.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Izoflawonoidy-\u2013-podzia\u0142-i-\u017ar\u00f3d\u0142a-w-diecie\">Izoflawonoidy \u2013 podzia\u0142 i \u017ar\u00f3d\u0142a w diecie<\/h3>\n\n\n\n<p>Izoflawonoidy wyst\u0119puj\u0105 <strong>w produktach sojowych, takich jak tofu, tempeh, napoje sojowe<\/strong>. Poza tym obecne s\u0105 w ro\u015blinach str\u0105czkowych, np. <strong>ciecierzycy, fasoli, lucernie<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Izoflawonoidy to dwie grupy zwi\u0105zk\u00f3w fitoestrogenowych:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>izoflawony<\/strong> \u2013 g\u0142\u00f3wni przedstawiciele to dadzeina i genisteina<\/li>\n\n\n\n<li><strong>kumesten<\/strong> \u2013 obecny w kie\u0142kach fasoli czy nasionach s\u0142onecznika.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Flawonoidy-\u2013-podzia\u0142-i-\u017ar\u00f3d\u0142a-w-diecie\">Flawonoidy \u2013 podzia\u0142 i \u017ar\u00f3d\u0142a w diecie<\/h3>\n\n\n\n<p>Flawonoidy to polifenole, kt\u00f3re s\u0105 <strong>syntetyzowane w ro\u015blinach, takich jak herbata czy korzenie imbiru<\/strong>. Ro\u015bliny biosyntetyzuj\u0105 flawonoidy w odpowiedzi na infekcje mikrobiologiczne. Inn\u0105 ich funkcj\u0105 w ro\u015blinnym organizmie jest ochrona przed promieniowaniem UV, poniewa\u017c absorbuj\u0105 \u015bwiat\u0142o w ultrafioletowym obszarze widma.<\/p>\n\n\n\n<p>Flawonoidy dzielimy flawony, flawonole i chalkony.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Stilbeny\">Stilbeny<\/h3>\n\n\n\n<p>Zwi\u0105zki wyst\u0119puj\u0105ce <strong>w orzeszkach ziemnych, \u017curawinie, owocach morwy<\/strong>. Najbardziej znanym przedstawicielem tej grupy fitoestrogen\u00f3w jest resweratrol, obecny w sk\u00f3rce winogron i czerwonym winie.<\/p>\n\n\n\n<p>Z powodu zawarto\u015bci resweratrolu, do niedawna uznawano picie czerwonego wina za dzia\u0142anie prozdrowotne. Obecnie jednak wiadomo, \u017ce <strong>nie ma bezpiecznej dawki alkoholu<\/strong>, dlatego nie jest to ju\u017c rekomendowane jako element zdrowego stylu \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Lignany\">Lignany<\/h3>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/lignany-czym-sa-wlasciwosci-dzialanie-i-zrodla-w-diecie\/\">Lignany<\/a> w \u015bwiecie ro\u015blin uczestnicz\u0105 w produkcji ligniny, dzi\u0119ki czemu mo\u017ce powstawa\u0107 \u015bciana kom\u00f3rkowa. G\u0142\u00f3wnym \u017ar\u00f3d\u0142em lignan\u00f3w jest <strong>siemi\u0119 lniane i olej lniany<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><tbody><tr><td><strong>CIEKAWOSTKA<\/strong><br>Chocia\u017c lignany wyst\u0119puj\u0105 we wszystkich cz\u0119\u015bciach ro\u015blin, ich najwy\u017csze st\u0119\u017cenie odnotowuje si\u0119 w drewnie, zw\u0142aszcza w s\u0119kach drzew. Nortrachelogenina zosta\u0142a zidentyfikowana jako g\u0142\u00f3wny lignan w s\u0119kach sosny zwyczajnej.<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Pozosta\u0142e-klasy-fitoestrogen\u00f3w\">Pozosta\u0142e klasy fitoestrogen\u00f3w<\/h3>\n\n\n\n<p>Opr\u00f3cz najszerzej znanych fitoestrogen\u00f3w istniej\u0105 jeszcze dwie grupy tych zwi\u0105zk\u00f3w. S\u0105 to triterpeny i saponiny.<\/p>\n\n\n\n<p>Zwi\u0105zki triterpenowe wyst\u0119puj\u0105 w ro\u015blinach na og\u00f3\u0142 w korze, korku, \u017cywicy, sk\u00f3rce, woskowanym nalocie li\u015bci i kwiat\u00f3w. Chroni\u0105 ro\u015bliny przed owadami i drobnoustrojami. Do zwi\u0105zk\u00f3w triterpenowych nale\u017c\u0105 m.in.:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>kwas ursolowy<\/strong> \u2013 obecny w rozmarynie, sza\u0142wii, tymianku, oregano<\/li>\n\n\n\n<li><strong>kwas betulinowy<\/strong> \u2013 obecny w rozmarynie, brzozie omszonej<\/li>\n\n\n\n<li><strong>kwas oleanolowy<\/strong> \u2013 obecny w melisie, rozmarynie, lawendzie, jemiole.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Saponiny to zwi\u0105zki, kt\u00f3re obni\u017caj\u0105 napi\u0119cie powierzchniowe, co w roztworach wodnych powoduje charakterystyczny efekt pienienia. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 saponin to silne trucizny, jednak wiele ro\u015blin ma zastosowanie w przemy\u015ble farmaceutycznym, jako surowiec wyj\u015bciowy do syntezy hormon\u00f3w p\u0142ciowych oraz kortyzonu. Jedn\u0105 z g\u0142\u00f3wnych saponin s\u0142u\u017c\u0105cych do otrzymywania hormon\u00f3w glikokortykosteroidowych jest diosgenina.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><tbody><tr><td><strong>CIEKAWOSTKA<\/strong><br>Triterpenoidy i saponiny zawarte s\u0105 w \u017ce\u0144-szeniu.<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Fitoestrogeny-\u2013-mechanizmy-dzia\u0142ania-\">Fitoestrogeny \u2013 mechanizmy dzia\u0142ania\u00a0<\/h2>\n\n\n\n<p>Dzia\u0142anie fitoestrogen\u00f3w na organizm cz\u0142owieka jest mo\u017cliwe dzi\u0119ki kilku mechanizmom oddzia\u0142ywania. Najbardziej znanym jest interakcja z receptorami estrogenowymi, inne to wywo\u0142ywanie efekt\u00f3w epigenetycznych lub aktywacja okre\u015blonych enzym\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Interakcja-z-receptorami\">Interakcja z receptorami<\/h3>\n\n\n\n<p>Fitoestrogeny to zwi\u0105zki o strukturach podobnych do <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/estradiol-co-to-jest-za-co-odpowiada-kiedy-wykonuje-sie-badanie-poziomu-estradiolu\/\">17-\u03b2-estradiolu<\/a> \u2013 jednego z g\u0142\u00f3wnych hormon\u00f3w kobiecych. Dzi\u0119ki temu podobie\u0144stwu maj\u0105 zdolno\u015b\u0107 do wi\u0105zania si\u0119 z receptorami estrogenowymi, powoduj\u0105c ich aktywacj\u0119 \u2013 dzia\u0142anie jako agonista lub zablokowanie \u2013 antagonista. Ich dzia\u0142anie blokuj\u0105ce lub aktywuj\u0105ce receptory estrogenowe zale\u017cy od poziomu estrogenu endogennego, czyli wytwarzanego przez organizm.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Epigenetyczne-efekty-wywo\u0142ywane-przez-fitoestrogeny\">Epigenetyczne efekty wywo\u0142ywane przez fitoestrogeny<\/h3>\n\n\n\n<p>Za dzia\u0142anie fitoestrogen\u00f3w odpowiedzialne s\u0105 r\u00f3wnie\u017c mechanizmy epigenetyczne, czyli procesy, kt\u00f3re modyfikuj\u0105 ekspresj\u0119 gen\u00f3w bez zmiany samej sekwencji DNA. Zwi\u0105zki, kt\u00f3re wykazuj\u0105 takie dzia\u0142anie to izoflawony sojowe, genisteina i dadzeina. W wielu chorobach, np. <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/otylosc-i-jej-zapobieganie-profilaktyka-otylosci-pierwotnej-i-wtornej\/\">oty\u0142o\u015bci<\/a>, modyfikacje epigenetyczne s\u0105 zwi\u0105zane ze spo\u017cyciem genisteiny.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Inne-mo\u017cliwe-dzia\u0142ania-zwi\u0105zane-z-fitoestrogenami\">Inne mo\u017cliwe dzia\u0142ania zwi\u0105zane z fitoestrogenami<\/h3>\n\n\n\n<p>Genisteina wp\u0142ywa r\u00f3wnie\u017c na kom\u00f3rki organizmu poprzez aktywacj\u0119 kinaz bia\u0142kowych. Dok\u0142adny mechanizm tego typu aktywacji nie zosta\u0142 jeszcze poznany, ale uwa\u017ca si\u0119, \u017ce genisteina stymuluje uwalnianie reaktywnych form tlenu (ROS) do kom\u00f3rki.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Fitoestrogeny-\u2013-dzia\u0142anie-terapeutyczne\">Fitoestrogeny \u2013 dzia\u0142anie terapeutyczne<\/h2>\n\n\n\n<p>Dzia\u0142ania terapeutyczne fitoestrogen\u00f3w wydaj\u0105 si\u0119 by\u0107 szerokie i s\u0105 przedmiotem licznych bada\u0144 klinicznych.&nbsp; Najbardziej znane jest ich zastosowanie w <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/menopauza-wazny-okres-w-zyciu-kobiety\/\">menopauzie<\/a>, ale zmniejszaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c ryzyko sercowo-naczyniowe, <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/zespol-metaboliczny\/\">zesp\u00f3\u0142 metaboliczny<\/a> i problemy zwi\u0105zane z oty\u0142o\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Wysokie spo\u017cycie \u017cywno\u015bci zawieraj\u0105cej izoflawony sojowe w niekt\u00f3rych krajach, np. w Japonii, doprowadzi\u0142o do sformu\u0142owania tzw. \u201efenomenu japo\u0144skiego\u201d, polegaj\u0105cego na tym, \u017ce mieszka\u0144cy tego kraju s\u0105 mniej nara\u017ceni na choroby przewlek\u0142e w por\u00f3wnaniu z mieszka\u0144cami kraj\u00f3w zachodnich.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><tbody><tr><td><strong>WA\u017bNE!<\/strong><br>Dieta bogata w soj\u0119, o wysokim spo\u017cyciu izoflawon\u00f3w \u2013 20-100 mg\/dob\u0119 \u2013 skutkuje ni\u017csz\u0105 zapadalno\u015bci\u0105 na nowotwory (szczeg\u00f3lnie hormonozale\u017cne) oraz ni\u017cszym poziomem zagro\u017cenia osteoporoz\u0105 i chorobami uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Fitoestrogeny-a-menopauza\">Fitoestrogeny a menopauza<\/h3>\n\n\n\n<p>Fitoestrogeny \u2013 izoflawony w po\u0142\u0105czeniu z lignanami \u2013 hamuj\u0105 objawy menopauzy, w tym uderzenia gor\u0105ca. Wp\u0142ywaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c na inne objawy, np. objawy naczynioruchowe i atrofi\u0119 pochwy. Menopauza prowadzi r\u00f3wnie\u017c do zmian psychologicznych i somatycznych objawach wegetatywnych, na kt\u00f3re r\u00f3wnie\u017c wp\u0142ywa spo\u017cycie fitoestrogen\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Izoflawony, takie jak genisteina i dadzeina, mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c pom\u00f3c w utrzymaniu zdrowia ko\u015bci u kobiet po menopauzie, potencjalnie zmniejszaj\u0105c ryzyko osteoporozy.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/pakiet\/pakiet-hormony-kobiece-menopauza\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Pakiet-hormony-kobiece-menopauza-3-badania.png\" alt=\"Pakiet hormony kobiece menopauza (3 badania) banerek\" class=\"wp-image-22196\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Pakiet-hormony-kobiece-menopauza-3-badania.png 800w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Pakiet-hormony-kobiece-menopauza-3-badania-768x192.png 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Pakiet-hormony-kobiece-menopauza-3-badania-150x38.png 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Pakiet-hormony-kobiece-menopauza-3-badania-300x75.png 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Pakiet-hormony-kobiece-menopauza-3-badania-696x174.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Fitoestrogeny-\u2013-wp\u0142yw-na-poziom-cholesterolu-i-glukozy\">Fitoestrogeny \u2013 wp\u0142yw na poziom cholesterolu i glukozy<\/h3>\n\n\n\n<p>Fitoestrogeny dzia\u0142aj\u0105 na poziom cholesterolu, pomagaj\u0105c w kontroli hiperlipidemii i obni\u017caniu frakcji LDL \u2013 tzw. z\u0142ego cholesterolu. Poprawiaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c kontrol\u0119 glukozy oraz problemy z <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/insulinoopornosc\/\">insulinooporno\u015bci\u0105<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p>Dzi\u0119ki temu zmniejszaj\u0105 ryzyko chor\u00f3b sercowo-naczyniowych, pomagaj\u0105 w kontrolowaniu masy cia\u0142a.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/pakiet\/pakiet-lipidogram-extra\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Badanie-lipidogram-extra-6-badan.jpg\" alt=\"Badanie lipidogram extra (6 badan\u0301) banerek\" class=\"wp-image-20866\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Badanie-lipidogram-extra-6-badan.jpg 800w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Badanie-lipidogram-extra-6-badan-768x192.jpg 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Badanie-lipidogram-extra-6-badan-150x38.jpg 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Badanie-lipidogram-extra-6-badan-300x75.jpg 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Badanie-lipidogram-extra-6-badan-696x174.jpg 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Fitoestrogeny-a-rak-piersi\">Fitoestrogeny a rak piersi<\/h3>\n\n\n\n<p>W\u0142a\u015bciwo\u015bci przeciwzapalne i antyoksydacyjne niekt\u00f3rych fitoestrogen\u00f3w, zw\u0142aszcza lignan\u00f3w i izoflawon\u00f3w, mog\u0105 wykazywa\u0107 potencja\u0142 w profilaktyce nowotwor\u00f3w. Nie jest to jedyny mo\u017cliwy mechanizm dzia\u0142ania przeciwnowotworowego, np. genisteina charakteryzuje si\u0119 zdolno\u015bci\u0105 do modulowania cyklu kom\u00f3rkowego i apoptozy.<\/p>\n\n\n\n<p>Wiele bada\u0144 epidemiologicznych pokazuje, \u017ce jest zale\u017cno\u015b\u0107 pomi\u0119dzy diet\u0105 bogat\u0105 w produkty sojowe a redukcj\u0105 zachorowa\u0144 na niekt\u00f3re nowotwory. Dotyczy to g\u0142\u00f3wnie mieszka\u0144c\u00f3w kraj\u00f3w Azji, kt\u00f3rzy rzadziej zapadaj\u0105 na nowotwory i wi\u0105\u017ce si\u0119 to z wysokim spo\u017cyciem soi i jej przetwor\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Badania jednak wskazuj\u0105, i\u017c pozytywne korzy\u015bci z dzia\u0142ania fitoestrogen\u00f3w mog\u0105 nie dotyczy\u0107 pacjentek z rakiem piersi. Wysokie spo\u017cycie, szczeg\u00f3lnie u os\u00f3b z wcze\u015bniejsz\u0105 nier\u00f3wnowag\u0105 hormonaln\u0105, mo\u017ce przyczyni\u0107 si\u0119 do dominacji estrogenu. Mo\u017ce to powodowa\u0107 tkliwo\u015b\u0107 piersi, <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/nieregularny-okres-i-zaburzenia-miesiaczkowania-objawy-przyczyny-badania-i-leczenie\/\">nieregularne miesi\u0105czki<\/a> i wahania nastroju, a w rzadkich przypadkach potencjalnie zwi\u0119ksza ryzyko niekt\u00f3rych nowotwor\u00f3w wra\u017cliwych na estrogen.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Fitoestrogeny-w-diecie\">Fitoestrogeny w diecie<\/h2>\n\n\n\n<p>\u0179r\u00f3d\u0142em fitoestrogen\u00f3w s\u0105 produkty ro\u015blinne, a osoby na <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/diety-alternatywne\/\">dietach wegetaria\u0144skich lub wega\u0144skich<\/a> spo\u017cywaj\u0105 ich wi\u0119cej ni\u017c przeci\u0119tny konsument diety zachodniej \u2013 zw\u0142aszcza, je\u015bli dominuje w niej \u017cywno\u015b\u0107 przetworzona.<\/p>\n\n\n\n<p>Badania z USA pokazuj\u0105, i\u017c tylko 30% dziennego zapotrzebowania kalorycznego pochodzi z \u017cywno\u015bci nieprzetworzonej lub minimalnie przetworzonej. Z zwi\u0105zku z tym Amerykanie spo\u017cywaj\u0105 ma\u0142o lignan\u00f3w, kt\u00f3rych \u017ar\u00f3d\u0142em mog\u0105 by\u0107 tylko ca\u0142e produkty pokarmowe (nasiona, zbo\u017ca, orzechy, owoce, warzywa). S\u0105 one nieobecne w wi\u0119kszo\u015bci przetworzonych produkt\u00f3w \u017cywno\u015bciowych.<\/p>\n\n\n\n<p>Inaczej wygl\u0105da sytuacja z izoflawonami w diecie przetworzonej, co wi\u0105\u017ce si\u0119 z powszechn\u0105 w niej obecno\u015bci\u0105 r\u00f3\u017cnych form soi (olej sojowy, m\u0105ka sojowa, koncentraty bia\u0142ka sojowego, mleko sojowe), co prawdopodobnie kompensuje brak innych \u017ar\u00f3de\u0142 izoflawon\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Spo\u017cycie izoflawon\u00f3w w krajach azjatyckich jest wysokie, pokrywane g\u0142\u00f3wnie przez produkty sojowe (tofu, kie\u0142ki sojowe, pasta sojowa). Szacuje si\u0119, i\u017c w Japonii dzienne spo\u017cycie izoflawon\u00f3w wynosi od 20 do 200 mg, japo\u0144scy imigranci w USA spo\u017cywaj\u0105 ju\u017c tylko ok. 10 mg tych zwi\u0105zk\u00f3w dziennie.<\/p>\n\n\n\n<p>W dietach europejskich obserwuje si\u0119 wi\u0119ksze spo\u017cycie lignan\u00f3w pochodz\u0105cych z nasion siemienia lnianego i oleju lnianego, zb\u00f3\u017c i ich otr\u0105b oraz ro\u015blin str\u0105czkowych. Natomiast spo\u017cycie izoflawon\u00f3w jest niewielkie i wynosi 3-11 mg dziennie.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"\u0179r\u00f3d\u0142a-fitoestrogen\u00f3w-w-diecie\">\u0179r\u00f3d\u0142a fitoestrogen\u00f3w w diecie<\/h2>\n\n\n\n<p>Fitoestrogeny to du\u017ca grupa zwi\u0105zk\u00f3w, obecna w r\u00f3\u017cnych cz\u0119\u015bciach ro\u015blin. Najwa\u017cniejsze s\u0105 izoflawony i lignany.<\/p>\n\n\n\n<p>Najwa\u017cniejszym \u017ar\u00f3d\u0142em fitoestrogen\u00f3w jest soja i jej przetwory.<\/p>\n\n\n\n<p>Znaczne ilo\u015bci fitoestrogen\u00f3w zawieraj\u0105 orzechy, a tak\u017ce r\u00f3\u017cne ro\u015bliny jagodowe, kt\u00f3re stanowi\u0105 wa\u017cne \u017ar\u00f3d\u0142o tych substancji dla populacji zamieszkuj\u0105cych regiony p\u00f3\u0142nocne.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"\u0179r\u00f3d\u0142o-izoflawon\u00f3w-w-diecie\">\u0179r\u00f3d\u0142o izoflawon\u00f3w w diecie<\/h3>\n\n\n\n<p>Najbogatszym \u017ar\u00f3d\u0142em izoflawon\u00f3w (genisteina, daidzeina, formononetyna, biochanina A, glicyteina) s\u0105:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>soja i jej przetwory<\/li>\n\n\n\n<li>soczewica<\/li>\n\n\n\n<li>koniczyna czerwona<\/li>\n\n\n\n<li>szpinak.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Zawarto\u015b\u0107 izoflawon\u00f3w w soi i jej produktach jest r\u00f3\u017cna i waha si\u0119 pomi\u0119dzy 200 a 3810 mg\/kg i jest zale\u017cna od r\u00f3\u017cnych czynnik\u00f3w, mi\u0119dzy innymi od nasion, uprawy, zbioru i sposobu przetwarzania.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Zawarto\u015b\u0107 genisteiny i dadzeiny w soi i jej produktach w mg\/100 g.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><tbody><tr><td>Produkt<\/td><td>Zawarto\u015b\u0107 izoflawon\u00f3w<\/td><td>Zawarto\u015b\u0107 genisteiny<\/td><td>Zawarto\u015b\u0107 dzadzeiny<\/td><\/tr><tr><td>M\u0105ka sojowa<\/td><td>178<\/td><td>97<\/td><td>71<\/td><\/tr><tr><td>Ziarno soi<\/td><td>128<\/td><td>74<\/td><td>46<\/td><\/tr><tr><td>Tofu sma\u017cone<\/td><td>48<\/td><td>28<\/td><td>18<\/td><\/tr><tr><td>Kie\u0142ki sojowe<\/td><td>41<\/td><td>22<\/td><td>19<\/td><\/tr><tr><td>Mleko sojowe<\/td><td>10<\/td><td>6<\/td><td>4<\/td><\/tr><tr><td>Makaron sojowy<\/td><td>8,5<\/td><td>4<\/td><td>1<\/td><\/tr><tr><td>Nap\u00f3j sojowy<\/td><td>7<\/td><td>4,6<\/td><td>2,5<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Bogata w fitoestrogeny jest koniczyna czerwona. Zawiera m.in. cztery izoflawony:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>genistein\u0119<\/li>\n\n\n\n<li>dadzein\u0119<\/li>\n\n\n\n<li>formononetyn\u0119 \u2013 ponad 1300 mg\/100 g<\/li>\n\n\n\n<li>biochanin\u0119 A \u2013 833 mg\/100 g<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"\u0179r\u00f3d\u0142o-lignan\u00f3w-w-diecie\">\u0179r\u00f3d\u0142o lignan\u00f3w w diecie<\/h3>\n\n\n\n<p>G\u0142\u00f3wnym \u017ar\u00f3d\u0142em lignan\u00f3w s\u0105 zbo\u017ca, ziarna kawy oraz nasiona lnu i s\u0142onecznika.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Zawarto\u015b\u0107 lignan\u00f3w w wybranych produktach w wynosi:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>m\u0105ka lniana \u2013 527 mg\/kg<\/li>\n\n\n\n<li>soczewica \u2013 179 mg\/kg<\/li>\n\n\n\n<li>otr\u0119by owsiane, otr\u0119by pszeniczne, fasola czerwona \u2013 5-8 mg\/kg<\/li>\n\n\n\n<li>marchew, szparagi, czosnek, broku\u0142y, cukinia \u2013 1-5 mg\/kg<\/li>\n\n\n\n<li>gruszki, \u015bliwki \u2013 1-8 mg\/kg.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Fitoestrogeny:-bezpiecze\u0144stwo-stosowania-i-skutki-uboczne\">Fitoestrogeny: bezpiecze\u0144stwo stosowania i skutki uboczne<\/h2>\n\n\n\n<p>Dla os\u00f3b zdrowych fitoestrogeny zawarte w diecie s\u0105 bezpieczne. Natomiast stosowane w nadmiarze, zw\u0142aszcza w du\u017cych ilo\u015bciach skoncentrowanych w suplementach diety, mog\u0105 wykazywa\u0107 skutki uboczne.<\/p>\n\n\n\n<p>Niekt\u00f3re fitoestrogeny, np. izoflawony, mog\u0105 utrudnia\u0107 produkcj\u0119 <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/zapytaj-eksperta-tarczyca-cz-1-hormony-tarczycy\/\">hormon\u00f3w tarczycy<\/a>, potencjalnie prowadz\u0105c do niedoczynno\u015bci tarczycy lub pogorszenia ju\u017c istniej\u0105cych problem\u00f3w z tarczyc\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Nadmierne spo\u017cycie mo\u017ce wp\u0142ywa\u0107 na p\u0142odno\u015b\u0107 u obu p\u0142ci. Chocia\u017c niezbyt cz\u0119sto, u niekt\u00f3rych os\u00f3b mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107 reakcje alergiczne na niekt\u00f3re \u017ar\u00f3d\u0142a fitoestrogen\u00f3w, z objawami takimi jak sw\u0119dzenie, pokrzywka, obrz\u0119k lub problemy z oddychaniem.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>>> Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej: <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wplyw-zywienia-na-plodnosc\/\">Wp\u0142yw \u017cywienia na p\u0142odno\u015b\u0107<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Fitoestrogeny-\u2013-cz\u0119sto-zadawane-pytania\">Fitoestrogeny \u2013 cz\u0119sto zadawane pytania<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"schema-faq wp-block-yoast-faq-block\"><div class=\"schema-faq-section\" id=\"faq-question-1758271115535\"><strong class=\"schema-faq-question\"><strong>Jaki jest najsilniejszy naturalny fitoestrogen?<\/strong><\/strong> <p class=\"schema-faq-answer\">Nie jest mo\u017cliwe wskazanie jednego \u201enajsilniejszego\u201d fitoestrogenu, poniewa\u017c jest to bardzo du\u017ca grupa zr\u00f3\u017cnicowanych zwi\u0105zk\u00f3w, kt\u00f3rych si\u0142a dzia\u0142ania zale\u017cy od wielu czynnik\u00f3w. Najszerzej zbadane i skuteczne s\u0105 izoflawony i lignany.<br\/><\/p> <\/div> <div class=\"schema-faq-section\" id=\"faq-question-1758271143916\"><strong class=\"schema-faq-question\"><strong>Czy siemi\u0119 lniane zawiera fitoestrogeny?<\/strong><\/strong> <p class=\"schema-faq-answer\">Tak, jest to jedno z najbogatszych \u017ar\u00f3de\u0142 lignan\u00f3w.<\/p> <\/div> <div class=\"schema-faq-section\" id=\"faq-question-1758271162051\"><strong class=\"schema-faq-question\"><strong>Jakie owoce maj\u0105 fitoestrogeny?<\/strong><\/strong> <p class=\"schema-faq-answer\">Fitoestrogeny wyst\u0119puj\u0105 w wielu owocach, jednak nie s\u0105 one uwa\u017cane za bogate ich \u017ar\u00f3d\u0142o. Jednak regularne w\u0142\u0105czanie do diety takich owoc\u00f3w jest korzystne dla zdrowia. Nale\u017c\u0105 do nich winogrona, \u017curawina, \u015bliwki, owoce jagodowe.<\/p> <\/div> <div class=\"schema-faq-section\" id=\"faq-question-1758271181810\"><strong class=\"schema-faq-question\"><strong>Fitoestrogeny a tycie \u2013 czy pomagaj\u0105?<\/strong><\/strong> <p class=\"schema-faq-answer\">Fitoestrogeny mog\u0105 stanowi\u0107 wsparcie zdrowej diety, jednak same w sobie nie dzia\u0142aj\u0105 \u201eodchudzaj\u0105co\u201d.<br\/><\/p> <\/div> <div class=\"schema-faq-section\" id=\"faq-question-1758271192262\"><strong class=\"schema-faq-question\"><strong>Jaki olej zawiera fitoestrogeny?<\/strong><\/strong> <p class=\"schema-faq-answer\">Olej lniany, olej sojowy, oliwa z oliwek, olej z pestek dyni.<\/p> <\/div> <div class=\"schema-faq-section\" id=\"faq-question-1758271212678\"><strong class=\"schema-faq-question\"><strong>Czy izoflawony to fitoestrogeny?<\/strong><\/strong> <p class=\"schema-faq-answer\">Tak. Izoflawony stanowi\u0105 jedn\u0105 z klas fitoestrogen\u00f3w.<\/p> <\/div> <\/div>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Podsumowanie\">Podsumowanie<\/h2>\n\n\n\n<p>Z danych Szwedzkiego Instytutu Zdrowia Publicznego wynika, \u017ce <strong>skr\u00f3cenie o 8,2% d\u0142ugo\u015bci \u017cycia obywateli kraj\u00f3w UE wynika ze z\u0142ego sposobu \u017cywienia<\/strong>. Zatem prawid\u0142owe zachowania dietetyczne odgrywaj\u0105 istotn\u0105 rol\u0119 w utrzymaniu zdrowia oraz determinuj\u0105 d\u0142ugo\u015b\u0107 \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n<p>\u017bywno\u015b\u0107 pochodzenia ro\u015blinnego zawiera wiele substancji, kt\u00f3re maj\u0105 w\u0142a\u015bciwo\u015bci prozdrowotne, jednym z nich s\u0105 <strong>fitoestrogeny \u2013 naturalne zwi\u0105zki ro\u015blinne, kt\u00f3re wykazuj\u0105 pozytywny wp\u0142yw na zdrowie cz\u0142owieka<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Chocia\u017c nie s\u0105 one uznawane za niezb\u0119dne sk\u0142adniki od\u017cywcze, <strong>mog\u0105 odgrywa\u0107 rol\u0119 w zapobieganiu i leczeniu chor\u00f3b cywilizacyjnych, w tym oty\u0142o\u015bci, chor\u00f3b serca, nowotwor\u00f3w i cukrzycy<\/strong>. S\u0105 r\u00f3wnie\u017c cennym uzupe\u0142nieniem leczenia objaw\u00f3w menopauzy.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p><strong>PI\u015aMIENNICTWO<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>Chavda VP, Chaudhari AZ, Balar PC, Gholap A, Vora LK. Phytoestrogens: Chemistry, potential health benefits, and their medicinal importance. Phytother Res. 2024 Jun;38(6):3060-3079. doi: 10.1002\/ptr.8196. Epub 2024 Apr 11. PMID: 38602108.<\/li>\n\n\n\n<li>Mart\u00ednez Steele E, Monteiro CA. Association between Dietary Share of Ultra-Processed Foods and Urinary Concentrations of Phytoestrogens in the US. Nutrients. 2017 Feb 28;9(3):209. doi: 10.3390\/nu9030209. PMID: 28264475; PMCID: PMC5372872.<\/li>\n\n\n\n<li>Kwiatkowska E., Fitoestrogeny \u2013 rola prozdrowotna i zawarto\u015b\u0107 w produktach, Borgis &#8211; Post\u0119py Fitoterapii 2\/2009, s. 107-112<\/li>\n\n\n\n<li>GrynkiewiczG., Gadzikowska M., Fitoestrogeny jako selektywne modulatory aktywno\u015bci receptor\u00f3w estrogenowych, Borgis &#8211; Post\u0119py Fitoterapii 1\/2003, s. 28-35<\/li>\n\n\n\n<li>https:\/\/www.forumginekologii.pl\/artykul\/fitoestrogeny-w-okresie-okolomenopauzalnym<\/li>\n\n\n\n<li>Kujawa-Warcha\u0142a K., Nazaruk J., Aktywno\u015b\u0107 farmakologiczna pentacyklicznych zwi\u0105zk\u00f3w triterpenowych, Borgis \u2013 Post\u0119py Fitoterapii 1\/2012, s.35-47<\/li>\n\n\n\n<li>Stefanowicz-Hajduk J., Ochocka R., Saponiny steroidowe \u2013 wyst\u0119powanie, w\u0142a\u015bciwo\u015bci i zastosowanie w lecznictwie, , Borgis \u2013 Post\u0119py Fitoterapii 1\/2006, s.36-40.<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sprawd\u017a zwi\u0119z\u0142y przegl\u0105d klasyfikacji fitoestrogen\u00f3w, ich potencjalne efekty terapeutyczne, a tak\u017ce podpowiedzi, gdzie ich szuka\u0107.<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":26772,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[17],"tags":[],"coauthors":[191],"class_list":{"0":"post-26840","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-dieta"},"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.5 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Fitoestrogeny - czym s\u0105, gdzie wyst\u0119puj\u0105 i jakie jest ich dzia\u0142anie? - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Sprawd\u017a zwi\u0119z\u0142y przegl\u0105d klasyfikacji fitoestrogen\u00f3w, ich potencjalne efekty terapeutyczne, a tak\u017ce podpowiedzi, gdzie ich szuka\u0107.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/fitoestrogeny-czym-sa-gdzie-wystepuja-i-jakie-jest-ich-dzialanie\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Fitoestrogeny - czym s\u0105, gdzie wyst\u0119puj\u0105 i jakie jest ich dzia\u0142anie? - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Sprawd\u017a zwi\u0119z\u0142y przegl\u0105d klasyfikacji fitoestrogen\u00f3w, ich potencjalne efekty terapeutyczne, a tak\u017ce podpowiedzi, gdzie ich szuka\u0107.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/fitoestrogeny-czym-sa-gdzie-wystepuja-i-jakie-jest-ich-dzialanie\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-09-19T08:44:11+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-09-19T08:44:13+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/fitoestrogeny.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1925\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1283\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Magdalena Konowrocka\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Magdalena Konowrocka\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"14 minut\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label3\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data3\" content=\"Magdalena Konowrocka\" \/>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Fitoestrogeny - czym s\u0105, gdzie wyst\u0119puj\u0105 i jakie jest ich dzia\u0142anie? - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","description":"Sprawd\u017a zwi\u0119z\u0142y przegl\u0105d klasyfikacji fitoestrogen\u00f3w, ich potencjalne efekty terapeutyczne, a tak\u017ce podpowiedzi, gdzie ich szuka\u0107.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/fitoestrogeny-czym-sa-gdzie-wystepuja-i-jakie-jest-ich-dzialanie\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Fitoestrogeny - czym s\u0105, gdzie wyst\u0119puj\u0105 i jakie jest ich dzia\u0142anie? - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","og_description":"Sprawd\u017a zwi\u0119z\u0142y przegl\u0105d klasyfikacji fitoestrogen\u00f3w, ich potencjalne efekty terapeutyczne, a tak\u017ce podpowiedzi, gdzie ich szuka\u0107.","og_url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/fitoestrogeny-czym-sa-gdzie-wystepuja-i-jakie-jest-ich-dzialanie\/","og_site_name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria","article_published_time":"2025-09-19T08:44:11+00:00","article_modified_time":"2025-09-19T08:44:13+00:00","og_image":[{"width":1925,"height":1283,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/fitoestrogeny.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Magdalena Konowrocka","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Magdalena Konowrocka","Szacowany czas czytania":"14 minut","Written by":"Magdalena Konowrocka"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/fitoestrogeny-czym-sa-gdzie-wystepuja-i-jakie-jest-ich-dzialanie\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/fitoestrogeny-czym-sa-gdzie-wystepuja-i-jakie-jest-ich-dzialanie\/"},"author":{"name":"Magdalena Konowrocka","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/person\/f5efeaa1a9dd143fd159fd2fc446631c"},"headline":"Fitoestrogeny &#8211; czym s\u0105, gdzie wyst\u0119puj\u0105 i jakie jest ich dzia\u0142anie?","datePublished":"2025-09-19T08:44:11+00:00","dateModified":"2025-09-19T08:44:13+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/fitoestrogeny-czym-sa-gdzie-wystepuja-i-jakie-jest-ich-dzialanie\/"},"wordCount":2609,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/fitoestrogeny-czym-sa-gdzie-wystepuja-i-jakie-jest-ich-dzialanie\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/fitoestrogeny.jpg","articleSection":["Dieta i suplementacja"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":["WebPage","FAQPage"],"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/fitoestrogeny-czym-sa-gdzie-wystepuja-i-jakie-jest-ich-dzialanie\/","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/fitoestrogeny-czym-sa-gdzie-wystepuja-i-jakie-jest-ich-dzialanie\/","name":"Fitoestrogeny - czym s\u0105, gdzie wyst\u0119puj\u0105 i jakie jest ich dzia\u0142anie? - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/fitoestrogeny-czym-sa-gdzie-wystepuja-i-jakie-jest-ich-dzialanie\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/fitoestrogeny-czym-sa-gdzie-wystepuja-i-jakie-jest-ich-dzialanie\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/fitoestrogeny.jpg","datePublished":"2025-09-19T08:44:11+00:00","dateModified":"2025-09-19T08:44:13+00:00","description":"Sprawd\u017a zwi\u0119z\u0142y przegl\u0105d klasyfikacji fitoestrogen\u00f3w, ich potencjalne efekty terapeutyczne, a tak\u017ce podpowiedzi, gdzie ich szuka\u0107.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/fitoestrogeny-czym-sa-gdzie-wystepuja-i-jakie-jest-ich-dzialanie\/#breadcrumb"},"mainEntity":[{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/fitoestrogeny-czym-sa-gdzie-wystepuja-i-jakie-jest-ich-dzialanie\/#faq-question-1758271115535"},{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/fitoestrogeny-czym-sa-gdzie-wystepuja-i-jakie-jest-ich-dzialanie\/#faq-question-1758271143916"},{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/fitoestrogeny-czym-sa-gdzie-wystepuja-i-jakie-jest-ich-dzialanie\/#faq-question-1758271162051"},{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/fitoestrogeny-czym-sa-gdzie-wystepuja-i-jakie-jest-ich-dzialanie\/#faq-question-1758271181810"},{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/fitoestrogeny-czym-sa-gdzie-wystepuja-i-jakie-jest-ich-dzialanie\/#faq-question-1758271192262"},{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/fitoestrogeny-czym-sa-gdzie-wystepuja-i-jakie-jest-ich-dzialanie\/#faq-question-1758271212678"}],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/fitoestrogeny-czym-sa-gdzie-wystepuja-i-jakie-jest-ich-dzialanie\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/fitoestrogeny-czym-sa-gdzie-wystepuja-i-jakie-jest-ich-dzialanie\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/fitoestrogeny.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/fitoestrogeny.jpg","width":1925,"height":1283,"caption":"fitoestrogeny cover"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/fitoestrogeny-czym-sa-gdzie-wystepuja-i-jakie-jest-ich-dzialanie\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Fitoestrogeny &#8211; czym s\u0105, gdzie wyst\u0119puj\u0105 i jakie jest ich dzia\u0142anie?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#website","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/","name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization","name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/alabek.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/alabek.jpg","width":1250,"height":1251,"caption":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/person\/f5efeaa1a9dd143fd159fd2fc446631c","name":"Magdalena Konowrocka","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Magdalena-Konowrocka-jpg-150x150.webp89854cb66701ee4f4b5429d528843904","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Magdalena-Konowrocka-jpg-150x150.webp","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Magdalena-Konowrocka-jpg-150x150.webp","caption":"Magdalena Konowrocka"},"description":"Dietetyk i psychodietetyk, absolwentka studi\u00f3w magisterskich na SGGW oraz studi\u00f3w podyplomowych na WUM na kierunku \u201eDietetyka w choroby wewn\u0119trznych i metabolicznych\u201d, studiowa\u0142a w Instytucie \u017bywienia i \u017bywno\u015bci \u201ePoradnictwo dietetyczne \u2013 post\u0119py w \u017cywieniu cz\u0142owieka\u201d. Prowadzi gabinet doradztwa \u017cywieniowego i dietetycznego Optimum Zdrowia.","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/author\/magdalena-konowrocka\/"},{"@type":"Question","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/fitoestrogeny-czym-sa-gdzie-wystepuja-i-jakie-jest-ich-dzialanie\/#faq-question-1758271115535","position":1,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/fitoestrogeny-czym-sa-gdzie-wystepuja-i-jakie-jest-ich-dzialanie\/#faq-question-1758271115535","name":"Jaki jest najsilniejszy naturalny fitoestrogen?","answerCount":1,"acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Nie jest mo\u017cliwe wskazanie jednego \u201enajsilniejszego\u201d fitoestrogenu, poniewa\u017c jest to bardzo du\u017ca grupa zr\u00f3\u017cnicowanych zwi\u0105zk\u00f3w, kt\u00f3rych si\u0142a dzia\u0142ania zale\u017cy od wielu czynnik\u00f3w. Najszerzej zbadane i skuteczne s\u0105 izoflawony i lignany.<br\/>","inLanguage":"pl-PL"},"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Question","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/fitoestrogeny-czym-sa-gdzie-wystepuja-i-jakie-jest-ich-dzialanie\/#faq-question-1758271143916","position":2,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/fitoestrogeny-czym-sa-gdzie-wystepuja-i-jakie-jest-ich-dzialanie\/#faq-question-1758271143916","name":"Czy siemi\u0119 lniane zawiera fitoestrogeny?","answerCount":1,"acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Tak, jest to jedno z najbogatszych \u017ar\u00f3de\u0142 lignan\u00f3w.","inLanguage":"pl-PL"},"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Question","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/fitoestrogeny-czym-sa-gdzie-wystepuja-i-jakie-jest-ich-dzialanie\/#faq-question-1758271162051","position":3,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/fitoestrogeny-czym-sa-gdzie-wystepuja-i-jakie-jest-ich-dzialanie\/#faq-question-1758271162051","name":"Jakie owoce maj\u0105 fitoestrogeny?","answerCount":1,"acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Fitoestrogeny wyst\u0119puj\u0105 w wielu owocach, jednak nie s\u0105 one uwa\u017cane za bogate ich \u017ar\u00f3d\u0142o. Jednak regularne w\u0142\u0105czanie do diety takich owoc\u00f3w jest korzystne dla zdrowia. Nale\u017c\u0105 do nich winogrona, \u017curawina, \u015bliwki, owoce jagodowe.","inLanguage":"pl-PL"},"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Question","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/fitoestrogeny-czym-sa-gdzie-wystepuja-i-jakie-jest-ich-dzialanie\/#faq-question-1758271181810","position":4,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/fitoestrogeny-czym-sa-gdzie-wystepuja-i-jakie-jest-ich-dzialanie\/#faq-question-1758271181810","name":"Fitoestrogeny a tycie \u2013 czy pomagaj\u0105?","answerCount":1,"acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Fitoestrogeny mog\u0105 stanowi\u0107 wsparcie zdrowej diety, jednak same w sobie nie dzia\u0142aj\u0105 \u201eodchudzaj\u0105co\u201d.<br\/>","inLanguage":"pl-PL"},"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Question","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/fitoestrogeny-czym-sa-gdzie-wystepuja-i-jakie-jest-ich-dzialanie\/#faq-question-1758271192262","position":5,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/fitoestrogeny-czym-sa-gdzie-wystepuja-i-jakie-jest-ich-dzialanie\/#faq-question-1758271192262","name":"Jaki olej zawiera fitoestrogeny?","answerCount":1,"acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Olej lniany, olej sojowy, oliwa z oliwek, olej z pestek dyni.","inLanguage":"pl-PL"},"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Question","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/fitoestrogeny-czym-sa-gdzie-wystepuja-i-jakie-jest-ich-dzialanie\/#faq-question-1758271212678","position":6,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/fitoestrogeny-czym-sa-gdzie-wystepuja-i-jakie-jest-ich-dzialanie\/#faq-question-1758271212678","name":"Czy izoflawony to fitoestrogeny?","answerCount":1,"acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Tak. Izoflawony stanowi\u0105 jedn\u0105 z klas fitoestrogen\u00f3w.","inLanguage":"pl-PL"},"inLanguage":"pl-PL"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26840","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=26840"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26840\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26846,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26840\/revisions\/26846"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/26772"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=26840"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=26840"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=26840"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=26840"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}