{"id":28181,"date":"2025-12-03T08:04:20","date_gmt":"2025-12-03T07:04:20","guid":{"rendered":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/?p=28181"},"modified":"2025-12-04T09:19:57","modified_gmt":"2025-12-04T08:19:57","slug":"chroniczny-przewlekly-stres-jakie-sa-jego-objawy-i-skutki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/chroniczny-przewlekly-stres-jakie-sa-jego-objawy-i-skutki\/","title":{"rendered":"Chroniczny (przewlek\u0142y) stres, jakie s\u0105 jego objawy i skutki?"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Chroniczny stres to stan, kt\u00f3ry wyst\u0119puje coraz cz\u0119\u015bciej \u2013 i to nie tylko u os\u00f3b, kt\u00f3re prowadz\u0105 \u017cycie w zawrotnym tempie. Poni\u017cszy artyku\u0142 wyja\u015bnia, czym jest przewlek\u0142y stres, jak wp\u0142ywa na organizm, jakie s\u0105 jego objawy i skutki oraz na czym polega jego leczenie. Sprawd\u017a, na co zdecydowanie nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119!<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><tbody><tr><td><strong>Z tego artyku\u0142u dowiesz si\u0119, \u017ce:<\/strong> <br>&gt;&gt; Przewlek\u0142y stres to stan d\u0142ugotrwa\u0142ego obci\u0105\u017cenia organizmu, kt\u00f3ry mo\u017ce prowadzi\u0107 do powa\u017cnych konsekwencji zdrowotnych.<br>&gt;&gt; Objawy mog\u0105 obejmowa\u0107 m.in. zaburzenia snu, b\u00f3le mi\u0119\u015bni, zmiany apetytu, problemy jelitowe, obni\u017con\u0105 koncentracj\u0119.<br>&gt;&gt; Chroniczny stres wp\u0142ywa na gospodark\u0119 hormonaln\u0105, uk\u0142ad pokarmowy oraz m\u00f3zg i uk\u0142ad nerwowy.<br>&gt;&gt; Warto wykona\u0107 odpowiednie badania: poziom kortyzolu, funkcja tarczycy, markery metaboliczne.<br>&gt;&gt; Konsultacja lekarska jest wskazana przy utrzymuj\u0105cych si\u0119 objawach lub podejrzeniu powa\u017cnych zaburze\u0144.<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Spis tre\u015bci:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"#Czym-jest-chroniczny-stres?\">Czym jest chroniczny stres?<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Jakie-s\u0105-objawy-chronicznego-(przewlek\u0142ego)-stresu?\">Jakie s\u0105 objawy chronicznego (przewlek\u0142ego) stresu?<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Jak-d\u0142ugotrwa\u0142y-stres-wp\u0142ywa-na-organizm?\">Jak d\u0142ugotrwa\u0142y stres wp\u0142ywa na organizm?<\/a>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"#D\u0142ugotrwa\u0142y-stres-a-gospodarka-hormonalna\">D\u0142ugotrwa\u0142y stres a gospodarka hormonalna<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#D\u0142ugotrwa\u0142y-stres-a-uk\u0142ad-pokarmowy\">D\u0142ugotrwa\u0142y stres a uk\u0142ad pokarmowy<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#D\u0142ugotrwa\u0142y-stres-a-m\u00f3zg-i-uk\u0142ad-nerwowy\">D\u0142ugotrwa\u0142y stres a m\u00f3zg i uk\u0142ad nerwowy<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Chroniczny-stres-\u2013-jakie-badania-wykona\u0107?\">Chroniczny stres \u2013 jakie badania wykona\u0107?<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Jak-radzi\u0107-sobie-z-chronicznym-stresem?\">Jak radzi\u0107 sobie z chronicznym stresem?<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Kiedy-przewlek\u0142y-stres-wymaga-konsultacji-lekarskiej?\">Kiedy przewlek\u0142y stres wymaga konsultacji lekarskiej?<\/a><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Czym-jest-chroniczny-stres?\">Czym jest chroniczny stres?<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>D\u0142ugotrwa\u0142y stres <\/strong>to stan napi\u0119cia psychicznego, kt\u00f3ry nie ust\u0119puje przez tygodnie, miesi\u0105ce, a nawet lata. Organizm ca\u0142kiem dobrze radzi sobie z epizodycznym stresem. Skutki pojawiaj\u0105 si\u0119 niemal natychmiast, ale s\u0105 to dolegliwo\u015bci utrzymuj\u0105ce si\u0119 przez kr\u00f3tki czas. Gdy pojawia si\u0119 stresor, reakcja organizmu to np. zaciskanie szcz\u0119k, zaczerwienienie sk\u00f3ry czy przyspieszone t\u0119tno. Taki kr\u00f3tkotrwa\u0142y stres mo\u017ce by\u0107 niekiedy motywuj\u0105cy i prowadzi\u0107 do pozytywnych zmian. Eustres \u2013 tzw. pozytywny stres \u2013 pomaga dzia\u0142a\u0107, skupia\u0107 uwag\u0119, podejmowa\u0107 decyzje i pokonywa\u0107 przeszkody. Zwi\u0119ksza tak\u017ce motywacj\u0119 i przygotowuje jednostk\u0119 do wi\u0119kszej aktywno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/pakiet\/pakiet-stres\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Pakiet-stres-12-badan.png\" alt=\"Pakiet stres (12 bada\u0144) banerek\" class=\"wp-image-22206\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Pakiet-stres-12-badan.png 800w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Pakiet-stres-12-badan-768x192.png 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Pakiet-stres-12-badan-150x38.png 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Pakiet-stres-12-badan-300x75.png 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Pakiet-stres-12-badan-696x174.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p>W przypadku <strong>d\u0142ugotrwa\u0142ego stresu <\/strong>objawy nie s\u0105 zwykle tak intensywne, ale utrzymuj\u0105 si\u0119 o wiele d\u0142u\u017cej. Przewlek\u0142y stres prowadzi do wyczerpania zasob\u00f3w organizmu i mo\u017ce by\u0107 przyczyn\u0105 licznych chor\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>>> Przeczytaj te\u017c: <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/stres-przyjaciel-czy-wrog\/\">Stres \u2013 przyjaciel czy wr\u00f3g? Czy mo\u017cna to zbada\u0107?<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Jakie-s\u0105-objawy-chronicznego-(przewlek\u0142ego)-stresu?\">Jakie s\u0105 objawy chronicznego (przewlek\u0142ego) stresu?<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Objawy chronicznego stresu <\/strong>mog\u0105 by\u0107 bardzo r\u00f3\u017cnorodne i obejmowa\u0107 zar\u00f3wno sfer\u0119 psychiczn\u0105, jak i fizyczn\u0105:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>objawy somatyczne przewleklego stresu<\/strong>: b\u00f3le g\u0142owy, b\u00f3le kr\u0119gos\u0142upa, napi\u0119cie i b\u00f3l mi\u0119\u015bni, b\u00f3le brzucha, wzd\u0119cia i biegunki, b\u00f3le klatki piersiowej, przyspieszone bicie serca, zmiany ci\u015bnienia krwi (nadci\u015bnienie t\u0119tnicze), <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/ciagle-zmeczenie-problem-xxi-wieku-czy-to-moze-byc-objaw-choroby\/\">nadmierne zm\u0119czenie<\/a>, problemy z zasypianiem i bezsenno\u015b\u0107;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>przewlek\u0142y stres \u2013 objawy<\/strong> <strong>psychiczne<\/strong>: l\u0119k, dra\u017cliwo\u015b\u0107, frustracja, obni\u017cony nastr\u00f3j, trudno\u015bci z koncentracj\u0105, zaburzenia pami\u0119ci, nerwowo\u015b\u0107, impulsywno\u015b\u0107.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Je\u015bli zauwa\u017casz powy\u017csze objawy u siebie lub bliskich, to mo\u017ce by\u0107 sygna\u0142, \u017ce warto przyjrze\u0107 si\u0119 bli\u017cej kwestii przewlek\u0142ego stresu.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>>> Sprawd\u017a te\u017c: <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/tezyczka-utajona-a-stres-i-nerwica-objawy-diagnostyka-i-leczenie\/\">T\u0119\u017cyczka utajona a stres i nerwica. Objawy, diagnostyka i leczenie przypad\u0142o\u015bci<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Jak-d\u0142ugotrwa\u0142y-stres-wp\u0142ywa-na-organizm?\">Jak d\u0142ugotrwa\u0142y stres wp\u0142ywa na organizm?<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Przewlek\u0142y stres<\/strong> mo\u017ce spowodowa\u0107 wyczerpanie zasob\u00f3w organizmu i sta\u0107 si\u0119 przyczyn\u0105 powa\u017cnych chor\u00f3b. Poni\u017cej om\u00f3wione zosta\u0142y trzy kluczowe obszary, w kt\u00f3rych ma szczeg\u00f3lnie silne dzia\u0142anie.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"D\u0142ugotrwa\u0142y-stres-a-gospodarka-hormonalna\">D\u0142ugotrwa\u0142y stres a gospodarka hormonalna<\/h3>\n\n\n\n<p>Przewlek\u0142y stres wp\u0142ywa na gospodark\u0119 hormonaln\u0105, prowadz\u0105c mi\u0119dzy innymi do podwy\u017cszenia poziomu <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/kortyzol-hormon-stresu\/\">kortyzolu<\/a>. D\u0142ugotrwa\u0142e napi\u0119cie mo\u017ce tak\u017ce przej\u015bciowo zwi\u0119ksza\u0107 st\u0119\u017cenie <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/kortyzol-hormon-stresu\/\">prolaktyny<\/a>. Utrzymuj\u0105cy si\u0119 wysoki poziom tych hormon\u00f3w sprzyja zaburzeniom cyklu miesi\u0119cznego, spadkowi libido, problemom z p\u0142odno\u015bci\u0105, obni\u017ceniu nastroju i przyrostowi masy cia\u0142a. Dzieje si\u0119 tak, poniewa\u017c przewlek\u0142y stres powoduje nadmiern\u0105 aktywacj\u0119 osi podwzg\u00f3rze-przysadka-nadnercza.<br>W konsekwencji mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 mi\u0119dzy innymi zaburzenia funkcji tarczycy i objawy <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/niedoczynnosc-tarczycy\/\">niedoczynno\u015bci<\/a> (lub pog\u0142\u0119bienie ju\u017c istniej\u0105cej).<\/p>\n\n\n\n<p>Wp\u0142yw <strong>d\u0142ugotrwa\u0142ego stresu na tarczyc\u0119 <\/strong>nie powinien by\u0107 lekcewa\u017cony \u2013 przy niepokoj\u0105cych wynikach bada\u0144 hormonalnych nale\u017cy oceni\u0107 nie tylko czynniki zdrowotne, lecz tak\u017ce aktualne obci\u0105\u017cenie stresem w pracy czy rodzinie.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&gt;&gt; Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej: <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/jaka-role-odgrywa-prolaktyna-u-mezczyzn\/\">Jak\u0105 rol\u0119 odgrywa prolaktyna u m\u0119\u017cczyzn?<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"D\u0142ugotrwa\u0142y-stres-a-uk\u0142ad-pokarmowy\">D\u0142ugotrwa\u0142y stres a uk\u0142ad pokarmowy<\/h3>\n\n\n\n<p>Prawdopodobnie ka\u017cdy z nas zna nieprzyjemne uczucie \u015bciskania w \u017co\u0142\u0105dku podczas stresuj\u0105cej sytuacji. Gdy stan napi\u0119cia organizmu przed\u0142u\u017ca si\u0119, nast\u0119puje zaburzenie r\u00f3wnowagi mikrobioty jelitowej, co prowadzi do licznych problem\u00f3w trawiennych: b\u00f3lu brzucha, wzd\u0119\u0107, biegunek.<\/p>\n\n\n\n<p>Stres \u2013 zw\u0142aszcza przewlek\u0142y \u2013 mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c nasila\u0107 istniej\u0105ce choroby przewodu pokarmowego oraz zwi\u0119ksza\u0107 ryzyko zespo\u0142u jelita dra\u017cliwego. <strong>Wp\u0142yw d\u0142ugotrwa\u0142ego stresu na jelita<\/strong> ju\u017c od d\u0142u\u017cszego czasu interesuje naukowc\u00f3w nie bez powodu. Coraz cz\u0119\u015bciej m\u00f3wi si\u0119, \u017ce jelita s\u0105 naszym \u201edrugim m\u00f3zgiem\u201d, a os\u0142abiona bariera jelitowa ma \u015bcis\u0142y zwi\u0105zek z obni\u017ceniem nastroju.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"D\u0142ugotrwa\u0142y-stres-a-m\u00f3zg-i-uk\u0142ad-nerwowy\">D\u0142ugotrwa\u0142y stres a m\u00f3zg i uk\u0142ad nerwowy<\/h3>\n\n\n\n<p>Czy istnieje powi\u0105zanie<strong> d\u0142ugotrwa\u0142ego stresu ze zmianami w m\u00f3zgu<\/strong>? Badania wskazuj\u0105, \u017ce przewlek\u0142y stres prowadzi do powstawania zmian w m\u00f3zgu: zmniejszenia obj\u0119to\u015bci kory przedczo\u0142owej i hipokampa. W takim wypadku mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 zaburzenia pami\u0119ci, <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/problemy-z-koncentracja-z-czego-moga-wynikac-i-jak-znalezc-przyczyne\/\">problemy z koncentracj\u0105<\/a>, trudno\u015bci w podejmowaniem decyzji. Ro\u015bnie tak\u017ce ryzyko zaburze\u0144 depresyjnych i <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/stany-lekowe-czym-sa-i-jakie-sa-ich-objawy-przyczyny-i-leczenie\/\">l\u0119kowych<\/a>, a tak\u017ce podatno\u015b\u0107 na choroby neurodegeneracyjne.<\/p>\n\n\n\n<p>Jak jeszcze mo\u017ce objawia\u0107 si\u0119 <strong>przewlek\u0142y stres? Zawroty g\u0142owy<\/strong> to jeden z tych objaw\u00f3w, kt\u00f3re dla wielu os\u00f3b oznaczaj\u0105 problemy z uk\u0142adem nerwowym. Tymczasem powi\u0105zanie \u201ekr\u0119cenia si\u0119 w g\u0142owie\u201d ze stresem jest innej natury: pod wp\u0142ywem d\u0142ugotrwa\u0142ego stresu ro\u015bnie t\u0119tno i ci\u015bnienie krwi, co objawia si\u0119 w\u0142a\u015bnie zawrotami g\u0142owy. M\u00f3wimy zatem wtedy o objawach zwi\u0105zanych z uk\u0142adem kr\u0105\u017cenia, a nie uk\u0142adem nerwowym. Tego te\u017c nie mo\u017cemy zbagatelizowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&gt;&gt; Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej: <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/demencja-otepienie-starcze-objawy-diagnostyka-leczenie\/\">Demencja (ot\u0119pienie starcze) \u2013 objawy, diagnostyka, leczenie<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Chroniczny-stres-\u2013-jakie-badania-wykona\u0107?\">Chroniczny stres \u2013 jakie badania wykona\u0107?<\/h2>\n\n\n\n<p>Zdecydowanie warto sprawdzi\u0107, jaki wp\u0142yw na nasz organizm ma <strong>d\u0142ugotrwa\u0142y stres, a morfologia <\/strong>i markery metaboliczne b\u0119d\u0105 w takim przypadku podstawowymi badaniami. To podstawowy wska\u017anik m\u00f3wi\u0105cy, ze w organizmie dzieje si\u0119 co\u015b niepokoj\u0105cego, a wyniki mog\u0105 by\u0107 podstaw\u0105 do dalszej diagnostyki i wskaza\u0144 lekarskich. Rozwa\u017cy\u0107 nale\u017ca\u0142oby tak\u017ce kilka dodatkowych bada\u0144 diagnostycznych:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/kortyzol-m31\">Badanie poziomu kortyzolu<\/a> (pr\u00f3bka poranna, na czczo) \u2013 orientacyjna ocena g\u0142\u00f3wnego hormonu stresu.<\/li>\n\n\n\n<li>Dobowy profil kortyzolu \u2013 pomiar w \u015blinie (rano\/p\u00f3\u017any wiecz\u00f3r) lub 24-godzinny kortyzol w moczu; lepiej odzwierciedla przewlek\u0142\u0105 aktywacj\u0119 osi podwzg\u00f3rze &#8211; przysadka \u2013 nadnercza.<\/li>\n\n\n\n<li>Badanie funkcji tarczycy \u2013 oznaczenie TSH, FT4,&nbsp; FT3, anty-TPO\/anty-TG, szczeg\u00f3lnie je\u015bli pojawiaj\u0105 si\u0119 oznaki niedoczynno\u015bci tarczycy.<\/li>\n\n\n\n<li>Badanie st\u0119\u017cenia prolaktyny.<\/li>\n\n\n\n<li>Badanie st\u0119\u017cenia magnezu, <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/witamina-d-25oh\">witaminy D<\/a>, witaminy B12 i <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/kwas-foliowy-m41\">kwasu foliowego<\/a> (niedobory nasilaj\u0105 skutki stresu).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/pakiet\/pakiet-stres-podstawowy-stan-zdrowia\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Pakiet-stres-podstawowy-stan-zdrowia-10-badan.jpg\" alt=\"Pakiet stres podstawowy stan zdrowia (10 badan\u0301) banerek\" class=\"wp-image-24138\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Pakiet-stres-podstawowy-stan-zdrowia-10-badan.jpg 800w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Pakiet-stres-podstawowy-stan-zdrowia-10-badan-768x192.jpg 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Pakiet-stres-podstawowy-stan-zdrowia-10-badan-150x38.jpg 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Pakiet-stres-podstawowy-stan-zdrowia-10-badan-300x75.jpg 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Pakiet-stres-podstawowy-stan-zdrowia-10-badan-696x174.jpg 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p>Je\u015bli niepokoi Ci\u0119 wizja <strong>choroby, a przewlek\u0142y stres<\/strong> to ostatnio Twoja codzienno\u015b\u0107, lekarz rodzinny dobierz zakres bada\u0144 do Twojej sytuacji zdrowotnej i objaw\u00f3w.<strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Jak-radzi\u0107-sobie-z-chronicznym-stresem?\">Jak radzi\u0107 sobie z chronicznym stresem?<\/h2>\n\n\n\n<p>Optymaln\u0105 sytuacj\u0105 by\u0142oby oczywi\u015bcie wyeliminowanie czynnika, kt\u00f3ry powoduje <strong>chroniczny stres. Jak sobie radzi\u0107<\/strong>, gdy nie da si\u0119 tego zrobi\u0107? Nie ma jednej uniwersalnej metody, ale warto rozwa\u017cy\u0107 niekt\u00f3re znane sposoby. Najwa\u017cniejsze z nich to:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Regularna aktywno\u015b\u0107 fizyczna: 30 min. \u0107wicze\u0144 dziennie pomaga zmniejszy\u0107 poziom hormon\u00f3w stresu i poprawi\u0107 nastr\u00f3j.<\/li>\n\n\n\n<li>Zdrowe nawyki snu: sta\u0142e godziny zasypiania i budzenia, unikanie ekran\u00f3w przed snem, odpowiednia ilo\u015b\u0107 snu.<\/li>\n\n\n\n<li>Zbilansowana dieta: unikanie nadmiernej ilo\u015bci cukr\u00f3w prostych, ograniczenie kofeiny i alkoholu, zadbanie o mikrobiom jelitowy (dieta bogata w b\u0142onnik).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Zadbaj tak\u017ce o mo\u017cliwo\u015b\u0107 uzyskania wsparcia spo\u0142ecznego: rozmowy z bliskimi, unikanie izolacji, w razie potrzeby skorzystanie z pomocy psychologicznej lub psychoterapeutycznej. W przypadku przewlek\u0142ego stresu zalecan\u0105 terapi\u0105 jest terapia poznawczo-behawioralna. Pomocne mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c stosowanie technik redukcji stresu: medytacji, jogi, relaksacji oddechowej czy masa\u017cu.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Kiedy-przewlek\u0142y-stres-wymaga-konsultacji-lekarskiej?\">Kiedy przewlek\u0142y stres wymaga konsultacji lekarskiej?<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>D\u0142ugofalowe skutki chronicznego stresu<\/strong> mog\u0105 by\u0107 du\u017cym obci\u0105\u017ceniem dla organizmu. Szczeg\u00f3lnie niepokoj\u0105ce jest zw\u0142aszcza bardzo wysokie ci\u015bnienie, cz\u0119ste b\u00f3le w klatce piersiowej czy duszno\u015b\u0107, ale r\u00f3wnie\u017c wyra\u017ane pogorszenie funkcji poznawczych i silne obni\u017cenie nastroju. Pami\u0119taj, \u017ce pod wp\u0142ywem d\u0142ugotrwa\u0142ego stresu wzrasta ryzyko chor\u00f3b sercowo-naczyniowych. Przewlek\u0142y stres jest czynnikiem ryzyka nadci\u015bnienia: badania wykazuj\u0105, \u017ce osoby do\u015bwiadczaj\u0105ce silnego stresu maj\u0105 ok. dwukrotnie wy\u017csze ryzyko rozwoju nadci\u015bnienia t\u0119tniczego. Gdy objawy stresu utrzymuj\u0105 si\u0119 przez d\u0142u\u017cszy czas, nasilaj\u0105 si\u0119 lub uniemo\u017cliwiaj\u0105 codzienne funkcjonowanie, skonsultuj si\u0119 z lekarzem. Mo\u017ce on zleci\u0107 odpowiednie badania i wskaza\u0107 skuteczne metody leczenia oraz wystawi\u0107 skierowanie do specjalisty w celu dalszej diagnostyki.<strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Opieka merytoryczna: lek. Katarzyna Ciep\u0142ucha<\/strong><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p><strong>Bibliografia<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>Gajda, E., &amp; Biskupek-Wanot, A. (2020). <em>Stres i jego skutki<\/em>. <em>Annuals of Physiotherapy &amp; Occupational Therapy<\/em>. https:\/\/doi.org\/10.16926\/afips.2020.07<\/li>\n\n\n\n<li>Heszen-Celi\u0144ska, I., &amp; S\u0119k, H. (2022). <em>Psychologia zdrowia<\/em>. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.<\/li>\n\n\n\n<li>Kaczmarska, A., &amp; Cury\u0142o-Sikora, P. (b.r.). <em>Problematyka stresu \u2013 przegl\u0105d koncepcji<\/em>.<\/li>\n\n\n\n<li>Ogi\u0144ska-Bulik, N. (2009). Czy do\u015bwiadczanie stresu mo\u017ce s\u0142u\u017cy\u0107 zdrowiu? Polskie Forum Psychologiczne, 14(1), 33\u201345.<\/li>\n\n\n\n<li>Pakalska-Korcala, A., Zdrojewski, T., Piwo\u0144ski, J., Radziwi\u0142\u0142owicz, P., Landowski, J., &amp; Wyrzykowski, B. (2006). <em>Stres i niskie wsparcie spo\u0142eczne jako psychospo\u0142eczne czynniki ryzyka chor\u00f3b sercowo-naczyniowych<\/em>. <em>Kardiologia Polska<\/em>, 64, 80\u201386.<\/li>\n\n\n\n<li>Rygiel, K. (2017). <em>Wybrane techniki relaksacyjne oraz mo\u017cliwo\u015bci ich zastosowania w kontek\u015bcie zaburze\u0144 i chor\u00f3b psychofizycznych zwi\u0105zanych ze stresem<\/em>. <em>Neuropsychiatria i Neuropsychologia<\/em>, 12(3), 126\u2013133.<\/li>\n\n\n\n<li>Zachodniopomorski Oddzia\u0142 NFZ. (b.r.). <em>Profilaktyka stresu<\/em> [PDF]. Pobrano z: https:\/\/www.nfz-krakow.pl\/gfx\/nfz-krakow\/userfiles\/i-krzywda\/ulotka-profilaktyka-stresu.pdf<\/li>\n\n\n\n<li>Knezevic, E., Nenic, K., Milanovic, V., &amp; Knezevic, N. N. (2023). The role of cortisol in chronic stress, neurodegenerative diseases, and psychological disorders. <em>Cells<\/em>, 12(23), 2726.<\/li>\n\n\n\n<li>Liu, M.-Y., Li, N., Li, W. A., &amp; Khan, H. (2017). Association between psychosocial stress and hypertension: a systematic review and meta-analysis. <em>Neurological Research<\/em>, 39(6), 573\u2013580.<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sprawd\u017a, czym jest chroniczny stres, jak wp\u0142ywa na organizm, jakie s\u0105 jego objawy i skutki oraz na czym polega jego leczenie. <\/p>\n","protected":false},"author":186,"featured_media":28186,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[228],"tags":[],"coauthors":[227],"class_list":{"0":"post-28181","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-zdrowie-psychiczne"},"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Chroniczny (przewlek\u0142y) stres, jakie s\u0105 jego objawy i skutki? - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Sprawd\u017a, czym jest chroniczny stres, jak wp\u0142ywa na organizm, jakie s\u0105 jego objawy i skutki oraz na czym polega jego leczenie.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/chroniczny-przewlekly-stres-jakie-sa-jego-objawy-i-skutki\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Chroniczny (przewlek\u0142y) stres, jakie s\u0105 jego objawy i skutki? - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Sprawd\u017a, czym jest chroniczny stres, jak wp\u0142ywa na organizm, jakie s\u0105 jego objawy i skutki oraz na czym polega jego leczenie.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/chroniczny-przewlekly-stres-jakie-sa-jego-objawy-i-skutki\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-12-03T07:04:20+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-12-04T08:19:57+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/chroniczny_stres.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1975\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1292\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Agnieszka Ko\u015bcielniak\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Agnieszka Ko\u015bcielniak\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"9 minut\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label3\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data3\" content=\"Agnieszka Ko\u015bcielniak\" \/>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Chroniczny (przewlek\u0142y) stres, jakie s\u0105 jego objawy i skutki? - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","description":"Sprawd\u017a, czym jest chroniczny stres, jak wp\u0142ywa na organizm, jakie s\u0105 jego objawy i skutki oraz na czym polega jego leczenie.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/chroniczny-przewlekly-stres-jakie-sa-jego-objawy-i-skutki\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Chroniczny (przewlek\u0142y) stres, jakie s\u0105 jego objawy i skutki? - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","og_description":"Sprawd\u017a, czym jest chroniczny stres, jak wp\u0142ywa na organizm, jakie s\u0105 jego objawy i skutki oraz na czym polega jego leczenie.","og_url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/chroniczny-przewlekly-stres-jakie-sa-jego-objawy-i-skutki\/","og_site_name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria","article_published_time":"2025-12-03T07:04:20+00:00","article_modified_time":"2025-12-04T08:19:57+00:00","og_image":[{"width":1975,"height":1292,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/chroniczny_stres.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Agnieszka Ko\u015bcielniak","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Agnieszka Ko\u015bcielniak","Szacowany czas czytania":"9 minut","Written by":"Agnieszka Ko\u015bcielniak"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/chroniczny-przewlekly-stres-jakie-sa-jego-objawy-i-skutki\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/chroniczny-przewlekly-stres-jakie-sa-jego-objawy-i-skutki\/"},"author":{"name":"Agnieszka Ko\u015bcielniak","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/person\/bc2054847638a9cbcaaaed55adb05076"},"headline":"Chroniczny (przewlek\u0142y) stres, jakie s\u0105 jego objawy i skutki?","datePublished":"2025-12-03T07:04:20+00:00","dateModified":"2025-12-04T08:19:57+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/chroniczny-przewlekly-stres-jakie-sa-jego-objawy-i-skutki\/"},"wordCount":1695,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/chroniczny-przewlekly-stres-jakie-sa-jego-objawy-i-skutki\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/chroniczny_stres.jpg","articleSection":["Zdrowie psychiczne"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/chroniczny-przewlekly-stres-jakie-sa-jego-objawy-i-skutki\/","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/chroniczny-przewlekly-stres-jakie-sa-jego-objawy-i-skutki\/","name":"Chroniczny (przewlek\u0142y) stres, jakie s\u0105 jego objawy i skutki? - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/chroniczny-przewlekly-stres-jakie-sa-jego-objawy-i-skutki\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/chroniczny-przewlekly-stres-jakie-sa-jego-objawy-i-skutki\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/chroniczny_stres.jpg","datePublished":"2025-12-03T07:04:20+00:00","dateModified":"2025-12-04T08:19:57+00:00","description":"Sprawd\u017a, czym jest chroniczny stres, jak wp\u0142ywa na organizm, jakie s\u0105 jego objawy i skutki oraz na czym polega jego leczenie.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/chroniczny-przewlekly-stres-jakie-sa-jego-objawy-i-skutki\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/chroniczny-przewlekly-stres-jakie-sa-jego-objawy-i-skutki\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/chroniczny-przewlekly-stres-jakie-sa-jego-objawy-i-skutki\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/chroniczny_stres.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/chroniczny_stres.jpg","width":1975,"height":1292,"caption":"chroniczny stres"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/chroniczny-przewlekly-stres-jakie-sa-jego-objawy-i-skutki\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Chroniczny (przewlek\u0142y) stres, jakie s\u0105 jego objawy i skutki?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#website","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/","name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization","name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/alabek.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/alabek.jpg","width":1250,"height":1251,"caption":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/person\/bc2054847638a9cbcaaaed55adb05076","name":"Agnieszka Ko\u015bcielniak","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Agnieszka-Koscielniak-150x150.jpg2e1d4b6c34cade5524703aedde87f4e5","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Agnieszka-Koscielniak-150x150.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Agnieszka-Koscielniak-150x150.jpg","caption":"Agnieszka Ko\u015bcielniak"},"description":"Psycholo\u017cka, absolwentka Uniwersytetu \u0141\u00f3dzkiego (spec. Psychologia zdrowia i kliniczna). Pasj\u0119 do psychologii \u0142\u0105czy z mi\u0142o\u015bci\u0105 do pisania i tworzy artyku\u0142y z zakresu profilaktyki, zdrowia, zaburze\u0144 oraz psychodietetyki.","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/author\/agnieszka-koscielniak\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28181","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/186"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=28181"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28181\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28229,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28181\/revisions\/28229"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/28186"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=28181"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=28181"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=28181"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=28181"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}