{"id":30788,"date":"2026-04-16T14:00:00","date_gmt":"2026-04-16T12:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/?p=30788"},"modified":"2026-04-13T12:24:26","modified_gmt":"2026-04-13T10:24:26","slug":"witamina-f-wlasciwosci-dzialanie-i-funkcje-w-organizmie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/witamina-f-wlasciwosci-dzialanie-i-funkcje-w-organizmie\/","title":{"rendered":"Witamina F: w\u0142a\u015bciwo\u015bci, dzia\u0142anie i funkcje w organizmie"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Witamina F to poj\u0119cie, kt\u00f3re wci\u0105\u017c budzi wiele pyta\u0144. W rzeczywisto\u015bci nie jest jedn\u0105 witamin\u0105, lecz grup\u0105 niezb\u0119dnych nienasyconych kwas\u00f3w t\u0142uszczowych, bez kt\u00f3rych organizm nie mo\u017ce prawid\u0142owo funkcjonowa\u0107.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><tbody><tr><td><strong>Z tego artyku\u0142u dowiesz si\u0119, m.in.:<\/strong><br>>> co to jest witamina F,<br>>> jak\u0105 role ogrywaj\u0105 kwasy t\u0142uszczowe w organizmie,<br>>> w jakich produktach spo\u017cywczych wyst\u0119puj\u0105 niezb\u0119dne nienasycone kwasy t\u0142uszczowe,<br>>> \u00a0jakie jest zapotrzebowanie na witamin\u0119 F,<br>>> jakie s\u0105 skutki niedoboru i nadmiaru witaminy F.<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p>Spis tre\u015bci:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"#Witamina-F-\u2013-co-to-jest?\">Witamina F \u2013 co to jest?<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Funkcje-witaminy-F-w-organizmie\">Funkcje witaminy F w organizmie<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Witamina-F-\u2013-na-co-pomaga?\">Witamina F \u2013 na co pomaga?<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Gdzie-wyst\u0119puje-witamina-F?-\u0179r\u00f3d\u0142a-NNKT-w-diecie\">Gdzie wyst\u0119puje witamina F? \u0179r\u00f3d\u0142a NNKT w diecie<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Jakie-jest-zapotrzebowanie-na-witamin\u0119-F?\">Jakie jest zapotrzebowanie na witamin\u0119 F?<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Niedob\u00f3r-i-nadmiar-witaminy-F-\u2013-co-warto-wiedzie\u0107?\">Niedob\u00f3r i nadmiar witaminy F \u2013 co warto wiedzie\u0107?<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Zako\u0144czenie\">Zako\u0144czenie<\/a><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Witamina-F-\u2013-co-to-jest?\">Witamina F \u2013 co to jest?<\/h2>\n\n\n\n<p>Termin \u201ewitamina F\u201d (ang. EFAs, <em>essential fatty acids<\/em>) zosta\u0142 wprowadzony w latach 20. XX wieku dla okre\u015blenia substancji o charakterze t\u0142uszczowym, kt\u00f3re okaza\u0142y si\u0119 niezb\u0119dne do \u017cycia. Z czasem odkryto, \u017ce <strong>pod t\u0105 nazw\u0105 kryj\u0105 si\u0119 niezb\u0119dne nienasycone kwasy t\u0142uszczowe (NNKT) z dw\u00f3ch g\u0142\u00f3wnych rodzin: omega-3 oraz omega-6.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Kluczowymi sk\u0142adnikami witaminy F s\u0105:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>kwas linolowy (LA) \u2013 g\u0142\u00f3wny przedstawiciel rodziny omega-6,<\/li>\n\n\n\n<li>kwas alfa-linolenowy (ALA) \u2013 podstawowy kwas z grupy omega-3.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>S\u0142owo \u201eniezb\u0119dne\u201d ma tu znaczenie dos\u0142owne. Organizm cz\u0142owieka nie posiada enzym\u00f3w pozwalaj\u0105cych na samodzielne wytwarzanie tych kwas\u00f3w. Musz\u0105 by\u0107 one dostarczane z po\u017cywieniem, podobnie jak klasyczne witaminy. <strong>S\u0105 prekursorami do budowy jeszcze bardziej z\u0142o\u017conych i aktywnych biologicznie zwi\u0105zk\u00f3w,<\/strong> takich jak kwas eikozapentaenowy (EPA), dokozaheksaenowy (DHA) oraz kwas arachidonowy (ARA).<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/omega-3\" target=\"_blank\" rel=\" noreferrer noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Badanie-kwaso\u2560uw-omega-3.jpg\" alt=\"Badanie kwas\u00f3w omega-3 banerek\" class=\"wp-image-21343\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Badanie-kwaso\u2560uw-omega-3.jpg 800w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Badanie-kwaso\u2560uw-omega-3-768x192.jpg 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Badanie-kwaso\u2560uw-omega-3-150x38.jpg 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Badanie-kwaso\u2560uw-omega-3-300x75.jpg 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Badanie-kwaso\u2560uw-omega-3-696x174.jpg 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Funkcje-witaminy-F-w-organizmie\">Funkcje witaminy F w organizmie<\/h2>\n\n\n\n<p>NNKT pe\u0142ni\u0105 wiele istotnych funkcji w organizmie, wp\u0142ywaj\u0105c na jego homeostaz\u0119 i prawid\u0142owe funkcjonowanie, m.in.:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>uczestnicz\u0105 w<strong> budowie b\u0142on kom\u00f3rkowych<\/strong> i wp\u0142ywaj\u0105 na ich p\u0142ynno\u015b\u0107,<\/li>\n\n\n\n<li><strong>reguluj\u0105 procesy zapalne<\/strong> poprzez produkcj\u0119 eikozanoid\u00f3w,<\/li>\n\n\n\n<li>wp\u0142ywaj\u0105 na <strong>funkcjonowanie uk\u0142adu nerwowego i <\/strong><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/mozg-budowa-funkcje-dzialanie-ludzkiego-mozgu\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><strong>m\u00f3zgu<\/strong><\/a>,<\/li>\n\n\n\n<li>bior\u0105 udzia\u0142 w <strong>regulacji gospodarki lipidowej<\/strong>.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Co wa\u017cne, kwasy t\u0142uszczowe omega-3 i omega-6 dzia\u0142aj\u0105 cz\u0119sto przeciwstawnie. Omega-6 sprzyjaj\u0105 procesom zapalnym, natomiast omega-3 wykazuj\u0105 dzia\u0142anie przeciwzapalne. Zachowanie odpowiedniej proporcji mi\u0119dzy nimi jest bardzo wa\u017cne dla zachowania zdrowia.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Witamina-F-\u2013-na-co-pomaga?\">Witamina F \u2013 na co pomaga?<\/h2>\n\n\n\n<p>Regularne dostarczanie organizmowi odpowiedniej ilo\u015bci niezb\u0119dnych nienasyconych kwas\u00f3w t\u0142uszczowych (NNKT), potocznie okre\u015blanych jako witamina F, niesie za sob\u0105 szereg udokumentowanych korzy\u015bci zdrowotnych. Ich dzia\u0142anie zosta\u0142o potwierdzone w licznych badaniach i przegl\u0105dach naukowych, obejmuj\u0105cych zar\u00f3wno profilaktyk\u0119, jak i wsparcie w przebiegu wielu chor\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n<p>Jednym z najlepiej poznanych obszar\u00f3w wp\u0142ywu NNKT jest uk\u0142ad sercowo-naczyniowy. Kwasy t\u0142uszczowe z rodziny omega-3 <strong>wykazuj\u0105 dzia\u0142anie kardioprotekcyjne<\/strong>:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>pomagaj\u0105 <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/jak-obnizyc-poziom-trojglicerydow-dieta-jadlospis-i-domowe-sposoby\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">obni\u017ca\u0107 poziom tr\u00f3jgliceryd\u00f3w<\/a>,<\/li>\n\n\n\n<li>wspieraj\u0105 prawid\u0142owe funkcjonowanie naczy\u0144 krwiono\u015bnych poprzez ich rozkurcz,<\/li>\n\n\n\n<li>ograniczaj\u0105 ryzyko zaburze\u0144 rytmu serca.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Dodatkowo wp\u0142ywaj\u0105 na zmniejszenie agregacji <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/plytki-krwi-trombocyty-czym-sa-co-oznacza-ich-podwyzszony-lub-obnizony-poziom\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">p\u0142ytek krwi<\/a>, co przek\u0142ada si\u0119 na ni\u017csze ryzyko powstawania zakrzep\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Znaczenie NNKT wykracza jednak poza zdrowie serca. Ich odpowiednia poda\u017c wi\u0105\u017ce si\u0119 z <strong>mniejszym ryzykiem rozwoju chor\u00f3b cywilizacyjnych<\/strong>, takich jak oty\u0142o\u015b\u0107 czy <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/cukrzyca\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">cukrzyca typu 2<\/a>. Coraz wi\u0119cej danych wskazuje r\u00f3wnie\u017c na ich potencjaln\u0105 rol\u0119 w profilaktyce chor\u00f3b neurodegeneracyjnych, co czyni je istotnym elementem <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/dieta-mind-czyli-dieta-dla-mozgu-zasady-i-przykladowy-jadlospis\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">diety wspieraj\u0105cej funkcjonowanie m\u00f3zgu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p>W kontek\u015bcie chor\u00f3b nowotworowych badania sugeruj\u0105, \u017ce wielonienasycone kwasy t\u0142uszczowe z grupy omega-3 <strong>mog\u0105 wp\u0142ywa\u0107 na hamowanie wzrostu kom\u00f3rek nowotworowych<\/strong>. Mechanizm ten zwi\u0105zany jest m.in. z indukowaniem apoptozy, czyli zaprogramowanej \u015bmierci kom\u00f3rki. Cho\u0107 temat ten wci\u0105\u017c jest intensywnie badany, dotychczasowe wyniki wskazuj\u0105 na obiecuj\u0105cy kierunek ich dzia\u0142ania, szczeg\u00f3lnie w przypadku <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/rak-jelita-grubego\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">nowotwor\u00f3w jelita grubego<\/a>, piersi czy trzustki.<\/p>\n\n\n\n<p>Nie mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c pomin\u0105\u0107 wp\u0142ywu NNKT na kondycj\u0119 sk\u00f3ry. Jako istotny sk\u0142adnik p\u0142aszcza lipidowego, <strong>wspieraj\u0105 one utrzymanie odpowiedniego poziomu nawil\u017cenia<\/strong>, <strong>zapobiegaj\u0105c nadmiernej utracie wody<\/strong>. Wykazuj\u0105 tak\u017ce dzia\u0142anie przeciwzapalne, co znajduje zastosowanie w \u0142agodzeniu objaw\u00f3w takich schorze\u0144 jak tr\u0105dzik czy atopowe zapalenie sk\u00f3ry (AZS). Dodatkowo wspomagaj\u0105 procesy regeneracyjne nask\u00f3rka, wp\u0142ywaj\u0105c na og\u00f3ln\u0105 popraw\u0119 wygl\u0105du i funkcji sk\u00f3ry.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><tbody><tr><td><strong>Warto wiedzie\u0107, \u017ce:<\/strong><br>Regularne spo\u017cycie NNKT stanowi wa\u017cny element profilaktyki zdrowotnej, oddzia\u0142uj\u0105c wielokierunkowo na funkcjonowanie organizmu \u2013 od uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia, przez metabolizm, a\u017c po stan sk\u00f3ry.<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Gdzie-wyst\u0119puje-witamina-F?-\u0179r\u00f3d\u0142a-NNKT-w-diecie\">Gdzie wyst\u0119puje witamina F? \u0179r\u00f3d\u0142a NNKT w diecie<\/h2>\n\n\n\n<p>NNKT, okre\u015blane potocznie jako witamina F, nie s\u0105 syntetyzowane przez organizm cz\u0142owieka, dlatego musz\u0105 by\u0107 regularnie dostarczane wraz z diet\u0105. Mo\u017cna je znale\u017a\u0107 zar\u00f3wno w produktach ro\u015blinnych, jak i zwierz\u0119cych \u2013 kt\u00f3re r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 profilem zawartych kwas\u00f3w t\u0142uszczowych.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u0142\u00f3wne \u017ar\u00f3d\u0142a ro\u015blinne \u2013 przede wszystkim kwas\u00f3w t\u0142uszczowych alfa-linolenowego (ALA) i linolowego (LA):<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>oleje ro\u015blinne<\/strong> \u2013 rzepakowy, sojowy, kukurydziany i s\u0142onecznikowy to g\u0142\u00f3wne \u017ar\u00f3d\u0142a kwasu linolowego (omega-6).<\/li>\n\n\n\n<li><strong>nasiona i orzechy<\/strong> \u2013 rekordzistami pod wzgl\u0119dem zawarto\u015bci kwasu alfa-linolenowego (omega-3) s\u0105 nasiona sza\u0142wii hiszpa\u0144skiej (chia), pachnotki (perilla) oraz lnu (<a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/siemie-lniane-jakie-ma-wlasciwosci-i-na-co-pomaga-wartosci-odzywcze-i-przeciwwskazania\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">siemi\u0119 lniane<\/a>). Wysok\u0105 zawarto\u015b\u0107 ALA znajdziemy r\u00f3wnie\u017c w orzechach w\u0142oskich.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>warzywa li\u015bciaste <\/strong>\u2013 zielone warzywa r\u00f3wnie\u017c zawieraj\u0105 proporcjonalnie du\u017co ALA (nawet 60-70% ich ca\u0142kowitej zawarto\u015bci t\u0142uszczu), cho\u0107 og\u00f3lna ilo\u015b\u0107 t\u0142uszczu w tych produktach jest niska.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>G\u0142\u00f3wne \u017ar\u00f3d\u0142a zwierz\u0119ce \u2013 przede wszystkim kwas\u00f3w t\u0142uszczowych EPA, DHA i arachidonowego (ARA):<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>t\u0142uste ryby morskie<\/strong>, np. \u0142oso\u015b, makrela i sardynki. Co ciekawe, ryby dziko \u017cyj\u0105ce maj\u0105 wi\u0119ksz\u0105 zawarto\u015b\u0107 kwas\u00f3w t\u0142uszczowych EPA i DHA ni\u017c hodowlane, ze wzgl\u0119du na diet\u0119 bogat\u0105 w fitoplankton.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>owoce morza<\/strong>, np. ma\u0142\u017ce, kalmary i o\u015bmiornice,<\/li>\n\n\n\n<li><strong>mi\u0119so<\/strong> \u2013 wo\u0142owina i jagni\u0119cina dostarczaj\u0105 g\u0142\u00f3wnie kwasu arachidonowego (ARA).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Zbilansowana dieta powinna uwzgl\u0119dnia\u0107 zar\u00f3wno ro\u015blinne, jak i zwierz\u0119ce \u017ar\u00f3d\u0142a NNKT, aby zapewni\u0107 w\u0142a\u015bciwe proporcje poszczeg\u00f3lnych kwas\u00f3w t\u0142uszczowych i maksymalnie wykorzysta\u0107 ich potencja\u0142 prozdrowotny.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>>> Warto przeczyta\u0107: <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/kwasy-omega-3-i-omega-6-czy-masz-ich-wystarczajaca-ilosc-w-diecie\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Kwasy omega-3 i omega-6 \u2013 czy masz ich wystarczaj\u0105c\u0105 ilo\u015b\u0107 w diecie?<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Jakie-jest-zapotrzebowanie-na-witamin\u0119-F?\">Jakie jest zapotrzebowanie na witamin\u0119 F?<\/h2>\n\n\n\n<p>Okre\u015blenie dok\u0142adnego zapotrzebowania na witamin\u0119 F, czyli niezb\u0119dne nienasycone kwasy t\u0142uszczowe (NNKT), nie sprowadza si\u0119 wy\u0142\u0105cznie do ilo\u015bci spo\u017cywanych t\u0142uszcz\u00f3w. Wa\u017cna jest <strong>proporcja mi\u0119dzy kwasami t\u0142uszczowymi omega-6 a omega-3<\/strong>. Kwasy te konkuruj\u0105 ze sob\u0105 o te same enzymy odpowiedzialne za ich metabolizm. W praktyce oznacza to, \u017ce nadmiar jednych mo\u017ce ogranicza\u0107 wykorzystanie drugich.<\/p>\n\n\n\n<p>W typowej diecie zachodniej zdecydowanie dominuj\u0105 kwasy t\u0142uszczowe omega-6, obecne m.in. w przetworzonych produktach spo\u017cywczych i popularnych olejach ro\u015blinnych. Taka dysproporcja sprawia, \u017ce organizm ma ograniczon\u0105 zdolno\u015b\u0107 przekszta\u0142cania kwas\u00f3w omega-3 (np. ALA) w ich aktywne formy \u2013 EPA i DHA.<\/p>\n\n\n\n<p>Za <strong>optymalny uznaje si\u0119 stosunek omega-6 do omega-3 na poziomie od 1:1 do 2:1.<\/strong> Tymczasem w praktyce cz\u0119sto wynosi on od 15:1 do nawet 20:1. Tak znacz\u0105ca przewaga omega-6 sprzyja nasileniu przewlek\u0142ych stan\u00f3w zapalnych i mo\u017ce zwi\u0119ksza\u0107 ryzyko chor\u00f3b sercowo-naczyniowych.<\/p>\n\n\n\n<p>Zalecenia \u017cywieniowe koncentruj\u0105 si\u0119 nie tylko na ilo\u015bci, ale r\u00f3wnie\u017c na jako\u015bci i regularno\u015bci spo\u017cycia NNKT. Uwzgl\u0119dniaj\u0105:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>spo\u017cywanie co najmniej dw\u00f3ch porcji t\u0142ustych ryb morskich tygodniowo, co odpowiada poda\u017cy oko\u0142o 250-500 mg EPA i DHA dziennie,<\/li>\n\n\n\n<li>regularne w\u0142\u0105czanie do diety olej\u00f3w ro\u015blinnych bogatych w ALA, takich jak olej lniany czy rzepakowy,<\/li>\n\n\n\n<li>dbanie o ograniczenie nadmiaru kwas\u00f3w omega-6, zw\u0142aszcza z <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/zywnosc-przetworzona-i-zywnosc-wysokoprzetworzona-czym-jest-przyklady\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">wysokoprzetworzonej \u017cywno\u015bci<\/a>.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>W przypadku os\u00f3b z rozpoznanymi chorobami sercowo-naczyniowymi cz\u0119sto rekomenduje si\u0119 wy\u017csze dawki \u2013 oko\u0142o 1000 mg EPA i DHA dziennie, najcz\u0119\u015bciej w formie suplementacji.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Niedob\u00f3r-i-nadmiar-witaminy-F-\u2013-co-warto-wiedzie\u0107?\">Niedob\u00f3r i nadmiar witaminy F \u2013 co warto wiedzie\u0107?<\/h2>\n\n\n\n<p>Zaburzenia zwi\u0105zane z poda\u017c\u0105 witaminy F (NNKT) rzadko wynikaj\u0105 z ca\u0142kowitego jej braku lub nadmiaru jako takiego. W praktyce problem dotyczy przede wszystkim jako\u015bci i proporcji spo\u017cywanych kwas\u00f3w t\u0142uszczowych \u2013 zw\u0142aszcza niedoboru omega-3 przy jednoczesnym nadmiarze omega-6.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Wsp\u00f3\u0142czesna dieta rzadko prowadzi do ca\u0142kowitego niedoboru t\u0142uszcz\u00f3w,<\/strong> jednak bardzo cz\u0119sto jest uboga w kwasy t\u0142uszczowe omega-3. To w\u0142a\u015bnie ich niedostateczna poda\u017c wi\u0105\u017ce si\u0119 z szeregiem objaw\u00f3w i konsekwencji zdrowotnych, takich jak:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>problemy sk\u00f3rne <\/strong>\u2013 nadmierna sucho\u015b\u0107, rogowacenie nask\u00f3rka, wi\u0119ksza podatno\u015b\u0107 na podra\u017cnienia oraz stany zapalne, takie jak <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/egzema-skory-co-to-jest-objawy-i-leczenie-egzemy\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">egzema<\/a>. Wynika to z zaburzenia funkcji bariery lipidowej sk\u00f3ry,<\/li>\n\n\n\n<li><strong>os\u0142abienie uk\u0142adu odporno\u015bciowego,<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li><strong>zaburzenia ze strony uk\u0142adu nerwowego<\/strong> \u2013 problemy z koncentracj\u0105, pogorszenie nastroju czy uczucie przewlek\u0142ego <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/ciagle-zmeczenie-problem-xxi-wieku-czy-to-moze-byc-objaw-choroby\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">zm\u0119czenia<\/a>.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Z perspektywy klinicznej szczeg\u00f3lnie wa\u017cny jest wp\u0142yw na uk\u0142ad sercowo-naczyniowy. Badania wskazuj\u0105, \u017ce niski poziom omega-3 we krwi (indeks omega-3) wi\u0105\u017ce si\u0119 ze zwi\u0119kszonym ryzykiem nag\u0142ych incydent\u00f3w sercowych, w tym nag\u0142ego zgonu sercowego.<\/p>\n\n\n\n<p>Z drugiej strony, nadmiar witaminy F wyst\u0119puje stosunkowo rzadko. Najcz\u0119\u015bciej obserwuje si\u0119 nadmiern\u0105 poda\u017c kwas\u00f3w omega-6 przy jednoczesnym niedoborze omega-3.<strong> Taka dysproporcja sprzyja rozwojowi tzw. przewlek\u0142ego stanu zapalnego o niskim nasileniu, <\/strong>kt\u00f3ry mo\u017ce pozostawa\u0107 d\u0142ugo bezobjawowy, a jednocze\u015bnie stanowi\u0107 pod\u0142o\u017ce dla wielu chor\u00f3b cywilizacyjnych, w tym <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/czym-jest-miazdzyca-objawy-i-konsekwencje\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">mia\u017cd\u017cycy<\/a> czy niekt\u00f3rych nowotwor\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Z kolei bardzo wysokie dawki kwas\u00f3w omega-3, najcz\u0119\u015bciej wynikaj\u0105ce z niekontrolowanej <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/suplementacja-swiadome-budowanie-odpornosci\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">suplementacji<\/a>, mog\u0105 wp\u0142ywa\u0107 na proces krzepni\u0119cia krwi. <strong>U cz\u0119\u015bci os\u00f3b obserwuje si\u0119 wyd\u0142u\u017cony czas krwawienia,<\/strong> co ma znaczenie zw\u0142aszcza w kontek\u015bcie zabieg\u00f3w chirurgicznych lub stosowania lek\u00f3w przeciwzakrzepowych.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Zako\u0144czenie\">Zako\u0144czenie<\/h2>\n\n\n\n<p>Niezb\u0119dne nienasycone kwasy t\u0142uszczowe, potocznie nazywane witamin\u0105 F pe\u0142ni\u0105 wiele wa\u017cnych funkcji w organizmie, w tym poprawiaj\u0105 elastyczno\u015b\u0107 naczy\u0144 krwiono\u015bnych, sprawno\u015b\u0107 m\u00f3zgu, a tak\u017ce kondycj\u0119 sk\u00f3ry. Wsp\u00f3\u0142czesna, zachodnia dieta, bazuj\u0105ca na wysokoprzetworzonej \u017cywno\u015bci, cz\u0119sto zaburza r\u00f3wnowag\u0119 mi\u0119dzy kwasami t\u0142uszczowymi omega-6 a omega-3, co zwi\u0119ksza ryzyko rozwoju chor\u00f3b cywilizacyjnych.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p><strong>Pi\u015bmiennictwo<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>Balta I., Stef L., Pet I. i in. Essential Fatty Acids as Biomedicines in Cardiac Health. Biomedicines, 2021, 9(10), 1466,<\/li>\n\n\n\n<li>Liput K.P., Lepczy\u0144ski A., Og\u0142uszka M. i in. Effects of Dietary n-3 and n-6 Polyunsaturated Fatty Acids in Inflammation and Cancerogenesis. Int J Mol Sci, 2021, 22(13), 6965,<\/li>\n\n\n\n<li>Rychlik E., Sto\u015b K., Wo\u017aniak A., Mojska H.(red.). Normy \u017cywienia dla populacji Polski i ich zastosowanie. Warszawa, Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH \u2013 Pa\u0144stwowy Instytut Badawczy, 2024,<\/li>\n\n\n\n<li>Saini R.K. i Keum Y-S. Omega-3 and omega-6 polyunsaturated fatty acids: Dietary sources, metabolism, and significance &#8211; A review. Life Sci, 2018, 203, 255-267.<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Czym jest witamina F? Jakie pe\u0142ni funkcje w organizmie? Jakie jest na ni\u0105 zapotrzebowanie? Przeczytaj nasz artyku\u0142 o witaminie F.<\/p>\n","protected":false},"author":179,"featured_media":30703,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[17],"tags":[],"coauthors":[163],"class_list":{"0":"post-30788","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-dieta"},"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Witamina F: w\u0142a\u015bciwo\u015bci, dzia\u0142anie i funkcje w organizmie - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Czym jest witamina F? Jakie pe\u0142ni funkcje w organizmie? Jakie jest na ni\u0105 zapotrzebowanie? Przeczytaj nasz artyku\u0142 o witaminie F.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/witamina-f-wlasciwosci-dzialanie-i-funkcje-w-organizmie\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Witamina F: w\u0142a\u015bciwo\u015bci, dzia\u0142anie i funkcje w organizmie - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Czym jest witamina F? Jakie pe\u0142ni funkcje w organizmie? Jakie jest na ni\u0105 zapotrzebowanie? Przeczytaj nasz artyku\u0142 o witaminie F.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/witamina-f-wlasciwosci-dzialanie-i-funkcje-w-organizmie\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-04-16T12:00:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Witamina_F_cover.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1925\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1285\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Izabela Grabowska\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Izabela Grabowska\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"9 minut\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label3\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data3\" content=\"Izabela Grabowska\" \/>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Witamina F: w\u0142a\u015bciwo\u015bci, dzia\u0142anie i funkcje w organizmie - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","description":"Czym jest witamina F? Jakie pe\u0142ni funkcje w organizmie? Jakie jest na ni\u0105 zapotrzebowanie? Przeczytaj nasz artyku\u0142 o witaminie F.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/witamina-f-wlasciwosci-dzialanie-i-funkcje-w-organizmie\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Witamina F: w\u0142a\u015bciwo\u015bci, dzia\u0142anie i funkcje w organizmie - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","og_description":"Czym jest witamina F? Jakie pe\u0142ni funkcje w organizmie? Jakie jest na ni\u0105 zapotrzebowanie? Przeczytaj nasz artyku\u0142 o witaminie F.","og_url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/witamina-f-wlasciwosci-dzialanie-i-funkcje-w-organizmie\/","og_site_name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria","article_published_time":"2026-04-16T12:00:00+00:00","og_image":[{"width":1925,"height":1285,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Witamina_F_cover.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Izabela Grabowska","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Izabela Grabowska","Szacowany czas czytania":"9 minut","Written by":"Izabela Grabowska"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/witamina-f-wlasciwosci-dzialanie-i-funkcje-w-organizmie\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/witamina-f-wlasciwosci-dzialanie-i-funkcje-w-organizmie\/"},"author":{"name":"Izabela Grabowska","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/person\/091a3bba2df1373d9675ab910e722881"},"headline":"Witamina F: w\u0142a\u015bciwo\u015bci, dzia\u0142anie i funkcje w organizmie","datePublished":"2026-04-16T12:00:00+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/witamina-f-wlasciwosci-dzialanie-i-funkcje-w-organizmie\/"},"wordCount":1759,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/witamina-f-wlasciwosci-dzialanie-i-funkcje-w-organizmie\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Witamina_F_cover.jpg","articleSection":["Dieta i suplementacja"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/witamina-f-wlasciwosci-dzialanie-i-funkcje-w-organizmie\/","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/witamina-f-wlasciwosci-dzialanie-i-funkcje-w-organizmie\/","name":"Witamina F: w\u0142a\u015bciwo\u015bci, dzia\u0142anie i funkcje w organizmie - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/witamina-f-wlasciwosci-dzialanie-i-funkcje-w-organizmie\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/witamina-f-wlasciwosci-dzialanie-i-funkcje-w-organizmie\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Witamina_F_cover.jpg","datePublished":"2026-04-16T12:00:00+00:00","description":"Czym jest witamina F? Jakie pe\u0142ni funkcje w organizmie? Jakie jest na ni\u0105 zapotrzebowanie? Przeczytaj nasz artyku\u0142 o witaminie F.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/witamina-f-wlasciwosci-dzialanie-i-funkcje-w-organizmie\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/witamina-f-wlasciwosci-dzialanie-i-funkcje-w-organizmie\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/witamina-f-wlasciwosci-dzialanie-i-funkcje-w-organizmie\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Witamina_F_cover.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Witamina_F_cover.jpg","width":1925,"height":1285,"caption":"Witamina_F_cover"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/witamina-f-wlasciwosci-dzialanie-i-funkcje-w-organizmie\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Witamina F: w\u0142a\u015bciwo\u015bci, dzia\u0142anie i funkcje w organizmie"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#website","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/","name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization","name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/alabek.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/alabek.jpg","width":1250,"height":1251,"caption":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/person\/091a3bba2df1373d9675ab910e722881","name":"Izabela Grabowska","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Izabela-Grabowska-1-150x150.jpg4ac8d18fcd7ffe50f1412b472c017979","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Izabela-Grabowska-1-150x150.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Izabela-Grabowska-1-150x150.jpg","caption":"Izabela Grabowska"},"description":"Dietetyk sportowy, psychodietetyk. Absolwentka studi\u00f3w doktoranckich w Zak\u0142adzie Fizjologii Stosowanej w Instytucie Medycyny Do\u015bwiadczalnej Klinicznej PAN w Warszawie. Uko\u0144czy\u0142a Wydzia\u0142 Nauk o \u017bywieniu Cz\u0142owieka i Konsumpcji SGGW w Warszawie. Dietetyk z szerok\u0105 wiedz\u0105 z zakresu \u017cywienia cz\u0142owieka, fizjologii wysi\u0142ku fizycznego (studia podyplomowe na Akademii Wychowania Fizycznego w Warszawie \u2013 \u017bywienie i Wspomaganie Dietetyczne w Sporcie) oraz psychodietetyki (studia podyplomowe w Szkole Wy\u017cszej Psychologii Spo\u0142ecznej w Warszawie \u2013 Psychodietetyka), z do\u015bwiadczeniem w pracy naukowej, a tak\u017ce w poradnictwie dietetycznym. Autorka licznych artyku\u0142\u00f3w naukowych i popularno-naukowych oraz rozdzia\u0142u w ksi\u0105\u017cce \u201eDietetyka Sportowa\u201d wyd. PZWL, jak r\u00f3wnie\u017c redaktorka naukowa MN \u017bywienie w praktyce klinicznej wyd. Medical Tribune.","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/author\/izabela-grabowska\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30788","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/179"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=30788"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30788\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":30796,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30788\/revisions\/30796"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/30703"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=30788"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=30788"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=30788"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=30788"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}