{"id":3079,"date":"2022-04-05T14:12:33","date_gmt":"2022-04-05T12:12:33","guid":{"rendered":"https:\/\/sklep.alablaboratoria.pl\/centrum-wiedzy\/?p=3079"},"modified":"2025-09-12T11:30:05","modified_gmt":"2025-09-12T09:30:05","slug":"witamina-b12-superwitamina-webinar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/witamina-b12-superwitamina-webinar\/","title":{"rendered":"Witamina B12 \u2013 budowa, rola, wch\u0142anianie, objawy niedoboru (webinar)"},"content":{"rendered":"\n<p>Kobalamina, znana szerzej jako <strong>witamina B12<\/strong>, to niezwyk\u0142y zwi\u0105zek chemiczny, kt\u00f3remu po\u015bwi\u0119cono a\u017c sze\u015b\u0107 Nagr\u00f3d Nobla. Mimo pozornie powszechnej wiedzy na jej temat, wiele jej funkcji i znaczenia pozostaje nieodkrytych dla szerszego grona odbiorc\u00f3w. W tej cz\u0119\u015bci skupimy si\u0119 na roli witaminy B12 w uk\u0142adzie krwiotw\u00f3rczym i nerwowym, na objawach i przyczynach niedobor\u00f3w. Om\u00f3wimy tak\u017ce wch\u0142anianie B12 i zwi\u0105zane z nim problemy. Artyku\u0142 jest transkrypcj\u0105 I cz\u0119\u015bci webinarium &#8222;Witamina B12 &#8211; superwitamina&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe loading=\"lazy\" title=\"Witamina B12 - SUPERWITAMINA\" width=\"696\" height=\"392\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/LMkBnW0lw-w?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<p>Spis tre\u015bci<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"#Portret-witaminy-B12-\u2013-budowa-i-rodzaje\">Portret witaminy B12, budowa i rodzaje<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Witamina-B12-a-uk\u0142ad-nerwowy\">Witamina B12 a uk\u0142ad nerwowy<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Witamina-B12-a-homocysteina\">Witamina B12 a homocysteina<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Objawy-niedoboru-B12\">Objawy niedoboru witaminy B12<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Kobalamina-a-krwinki-czerwone---niedokrwisto\u015b\u0107-z-niedoboru-witaminy-B12\">Kobalamina a krwinki czerwone &#8211; niedokrwisto\u015b\u0107 z niedoboru witaminy B12<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Wch\u0142anianie-i-zapotrzebowanie-na-witamin\u0119-B12\">Wch\u0142anianie i zapotrzebowanie na witamin\u0119 B12<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Zaburzenia-wch\u0142aniania-witaminy-B12\">Zaburzenia wch\u0142aniania witaminy B12<\/a><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Portret-witaminy-B12-\u2013-budowa-i-rodzaje\">Portret witaminy B12 \u2013 budowa i rodzaje<\/h2>\n\n\n\n<p>Witamina B12 to <strong>najwi\u0119ksza i najbardziej z\u0142o\u017cona pod wzgl\u0119dem budowy witamina<\/strong>, kt\u00f3rej potrzebuje cz\u0142owiek. Jej skomplikowana struktura sprawia, \u017ce jest trudna w syntezie i nie jest produkowana ani przez zwierz\u0119ta, ani przez ro\u015bliny. Jedynymi organizmami zdolnymi do jej wytwarzania s\u0105 <strong>bakterie<\/strong>, \u017cyj\u0105ce w glebie, na resztkach organicznych (witamina B12 nazywana jest czasem &#8222;witamin\u0105 brudu&#8221;), korzeniach ro\u015blin, a tak\u017ce w produktach fermentowanych (np. kiszona kapusta, og\u00f3rki, fermentowane buraczki \u0107wik\u0142owe).<\/p>\n\n\n\n<p>Co zawiera witamina B12? W centrum cz\u0105steczki kobalaminy znajduje si\u0119 <strong>atom <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/kobalt-pierwiastek-sladowy-rola-w-organizmie-nadmiar-i-niedobor-kobaltu\/\">kobaltu<\/a><\/strong>, st\u0105d jej nazwa. Do kobaltu mog\u0105 przy\u0142\u0105cza\u0107 si\u0119 r\u00f3\u017cne podstawniki (ligandy), dlatego m\u00f3wimy o <strong>grupie kobalamin<\/strong>, a nie o jednym zwi\u0105zku chemicznym. W zale\u017cno\u015bci od podstawnika wyr\u00f3\u017cniamy m.in.:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>cyjanokobalamin\u0119<\/strong> (z rodnikiem cyjankowym) \u2013 syntetyczna forma, najta\u0144sza i najbardziej stabilna, cz\u0119sto stosowana w farmacji (tabletki, zastrzyki domi\u0119\u015bniowe).<\/li>\n\n\n\n<li><strong>hydroksykobalamina<\/strong> (z grup\u0105 OH) \u2013 mniej stabilna,<\/li>\n\n\n\n<li><strong>metylokobalamina<\/strong> (z grup\u0105 CH3) \u2013 jedna z dw\u00f3ch form naturalnie wyst\u0119puj\u0105cych w organizmie ludzkim,<\/li>\n\n\n\n<li><strong>adenozylokobalamina<\/strong> \u2013 druga forma naturalnie wyst\u0119puj\u0105ca w organizmie ludzkim.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Warto zaznaczy\u0107, \u017ce w przyrodzie wyst\u0119puj\u0105 r\u00f3wnie\u017c <strong>pseudowitaminy B12<\/strong>, kt\u00f3re nie wykazuj\u0105 w\u0142a\u015bciwo\u015bci witaminowych, a nawet mog\u0105 by\u0107 toksyczne. Na szcz\u0119\u015bcie, nasz uk\u0142ad pokarmowy posiada mechanizmy, kt\u00f3re wch\u0142aniaj\u0105 tylko w\u0142a\u015bciw\u0105 kobalamin\u0119.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Witamina-B12-a-uk\u0142ad-nerwowy\">Witamina B12 a uk\u0142ad nerwowy<\/h2>\n\n\n\n<p>Na &nbsp;pocz\u0105tku lat 2000 ukaza\u0142o si\u0119 badanie, kt\u00f3re sugerowa\u0142o zwi\u0105zek mi\u0119dzy <strong>niskim poziomem witaminy B12 a wysokim odsetkiem samob\u00f3jstw w Japonii<\/strong>. Zainicjowa\u0142o ono zainteresowanie wp\u0142ywem witaminy B12 na funkcje psychiczne, emocje, a nawet choroby psychiczne, poza znanymi od dawna efektami neurologicznymi i hematologicznymi.<\/p>\n\n\n\n<p>Przyk\u0142adowo, kazuistyka z 2003 roku opisa\u0142a przypadek 52-letniej kobiety leczonej przez lata silnymi lekami psychotycznymi, u kt\u00f3rej <strong>objawy psychotyczne ca\u0142kowicie ust\u0105pi\u0142y po suplementacji witamin\u0105 B12<\/strong> (po stwierdzeniu jej niedoboru). Od tego czasu prowadzone s\u0105 intensywne badania w dziedzinie psychologii i psychiatrii.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">B12 a funkcje neurologiczne<\/h3>\n\n\n\n<p>Od dziesi\u0119cioleci witamina B12 jest stosowana w leczeniu <strong>stan\u00f3w zapalnych nerw\u00f3w obwodowych<\/strong>, takich jak <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/rwa-kulszowa-przyczyny-objawy-leczenie\/\">rwa kulszowa<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/zapalenie-nerwu-trojdzielnego-czym-jest-i-jak-sie-objawia-przyczyny-i-leczenie\/\">zapalenie nerwu tr\u00f3jdzielnego<\/a> czy b\u00f3le korzeniowe. Cz\u0119sto podaje si\u0119 j\u0105 domi\u0119\u015bniowo z doskona\u0142ymi efektami. Logicznie rzecz bior\u0105c, skoro wp\u0142ywa na nerwy obwodowe, musi oddzia\u0142ywa\u0107 r\u00f3wnie\u017c na neurony m\u00f3zgu czy rdzenia kr\u0119gowego. To t\u0142umaczy\u0142oby jej rol\u0119 w chorobach psychicznych i emocjonalnych.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kluczowe mechanizmy dzia\u0142ania B12 na neurony:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ol start=\"1\" class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>synteza mieliny<\/strong>: witamina B12 jest niezb\u0119dna do produkcji <strong>mieliny<\/strong>, czyli otoczki t\u0142uszczowej otaczaj\u0105cej aksony neuron\u00f3w. Mielina przyspiesza przewodzenie impuls\u00f3w elektrycznych. Jej niedob\u00f3r prowadzi do zaburze\u0144 przewodnictwa nerwowego, co objawia si\u0119 m.in. <strong>dr\u0119twieniem i mrowieniem sk\u00f3ry<\/strong>, a tak\u017ce potencjalnie zaburzeniami s\u0142uchu czy zawrotami g\u0142owy.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>produkcja neuroprzeka\u017anik\u00f3w<\/strong>: witamina B12 jest kluczowa dla dzia\u0142ania enzym\u00f3w odpowiedzialnych za produkcj\u0119 <strong><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/serotonina-i-jej-rola-w-organizmie\/\">serotoniny<\/a><\/strong> (hormonu szcz\u0119\u015bcia, niedob\u00f3r zwi\u0105zany z <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/depresja-objawy-przyczyny-diagnostyka-i-leczenie\/\">depresj\u0105<\/a>) i <strong>dopaminy<\/strong> (niedob\u00f3r zwi\u0105zany z <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/choroba-parkinsona-objawy-przyczyny-i-leczenie\/\">chorob\u0105 Parkinsona<\/a>) w synapsach. Niedob\u00f3r B12 mo\u017ce prowadzi\u0107 do zmniejszonej produkcji tych neuroprzeka\u017anik\u00f3w, co wyja\u015bnia\u0142oby jej rol\u0119 w zaburzeniach nastroju i chorobach neurodegeneracyjnych.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Rozszerzone spojrzenie na rol\u0119 B12 w uk\u0142adzie nerwowym<\/h3>\n\n\n\n<p>Witamina B12 wp\u0142ywa nie tylko na neurony ruchowe, ale r\u00f3wnie\u017c na <strong>neurony czuciowe<\/strong>. Ich uszkodzenie lub niedob\u00f3r mieliny mo\u017ce prowadzi\u0107 do:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>zaburze\u0144 sensorycznych:<\/strong> mrowienie, pieczenie, dr\u0119twienie, b\u00f3le, neuralgie (np. nerwu twarzowego).<\/li>\n\n\n\n<li><strong>problem\u00f3w ze zmys\u0142ami:<\/strong> zaburzenia w\u0119chu (przeczulica lub brak w\u0119chu), s\u0142uchu (szumy, piski w uszach, zawroty g\u0142owy), wzroku (b\u0142yski, zaburzenia pola widzenia), smaku (zapalenie j\u0119zyka, os\u0142abienie lub brak smaku).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Nawet <strong>uk\u0142ad autonomiczny<\/strong>, zarz\u0105dzaj\u0105cy prac\u0105 jelit, serca czy oddychaniem, z\u0142o\u017cony z neuron\u00f3w, mo\u017ce by\u0107 wra\u017cliwy na niedobory B12. Problemy takie jak <strong><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/zespol-jelita-nadwrazliwego-objawy-diagnostyka-leczenie\/\">zesp\u00f3\u0142 jelita dra\u017cliwego<\/a><\/strong> czy <strong><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/bezdech-senny-nocny-objawy-przyczyny-diagnostyka-i-leczenie\/\">bezdechy senne<\/a><\/strong> mog\u0105 mie\u0107 swoje \u017ar\u00f3d\u0142o w dysfunkcji neuron\u00f3w odpowiedzialnych za te procesy.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Witamina-B12-a-homocysteina\">Witamina B12 a homocysteina<\/h2>\n\n\n\n<p>Witamina B12 jest <strong>niezb\u0119dna do przekszta\u0142cania homocysteiny w metionin\u0119<\/strong>. Metionina to aminokwas siarkowy, kluczowy dla wielu proces\u00f3w w organizmie. Gdy brakuje witaminy B12, proces ten jest zaburzony, co prowadzi do <strong>wzrostu st\u0119\u017cenia homocysteiny we krwi<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Homocysteina jest aminokwasem <strong>szkodliwym i zb\u0119dnym<\/strong>, kt\u00f3ry uszkadza bia\u0142ka w organizmie. Jej podwy\u017cszone poziomy s\u0105 dzi\u015b uznawane za czynnik ryzyka wielu chor\u00f3b, w tym <strong>mia\u017cd\u017cycy<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>To w\u0142a\u015bnie zaburzenia w procesie metylacji (przekszta\u0142cania homocysteiny w metionin\u0119) s\u0105 prawdopodobnie g\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 wielu objaw\u00f3w niedoboru B12 \u2013 zar\u00f3wno tych neurologicznych, kardiologicznych, jak i hematologicznych.<\/p>\n\n\n\n<p>>>> <strong>Przeczytaj te\u017c: <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/co-to-jest-homocysteina-i-jaka-pelni-funkcje-w-organizmie-jak-obnizyc-jej-poziom\/\">Co to jest homocysteina i jak\u0105 pe\u0142ni funkcj\u0119 w organizmie?<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Witamina B12 i kwas foliowy a homocysteina<\/h3>\n\n\n\n<p>Metionina jest r\u00f3wnie\u017c prekursorem <strong>cysteiny<\/strong>, kt\u00f3ra z kolei jest sk\u0142adnikiem <strong>glutationu<\/strong> \u2013 jednego z najsilniejszych naturalnych antyoksydant\u00f3w w organizmie. W ten proces zaanga\u017cowane s\u0105 r\u00f3wnie\u017c <strong><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/kwas-foliowy-witamina-b9\/\">kwas foliowy<\/a><\/strong> i <strong><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/witamina-b6-pirydoksyna\/\">witamina B6 (pirydoksyna)<\/a><\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Oznacza to, \u017ce prawid\u0142owy poziom B12 (wraz z kwasem foliowym i B6) jest kluczowy dla utrzymania niskiego poziomu homocysteiny. Spo\u017cywanie pokarm\u00f3w bogatych w metionin\u0119 (np. \u017c\u00f3\u0142tka jaj) przy niedoborze B12 mo\u017ce paradoksalnie prowadzi\u0107 do akumulacji szkodliwej homocysteiny.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Objawy-niedoboru-B12\">Objawy niedoboru witaminy B12<\/h2>\n\n\n\n<p>Warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na szereg objaw\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 wskazywa\u0107 na niedob\u00f3r witaminy B12, cz\u0119sto ignorowanych lub b\u0142\u0119dnie interpretowanych:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>dermatologiczne:<\/strong> zaburzenia czucia sk\u00f3rnego (mrowienie, pieczenie, dr\u0119twienie).<\/li>\n\n\n\n<li><strong>laryngologiczne:<\/strong> zawroty g\u0142owy, szumy w uszach (przy braku zmian anatomicznych).<\/li>\n\n\n\n<li><strong>neurologiczne:<\/strong> nerwob\u00f3le (czaszkowe, rdzeniowe), b\u00f3le przy ruchu ko\u0144czyn, os\u0142abienie mi\u0119\u015bni, opadaj\u0105ca stopa, niedow\u0142ad, szuranie nogami (charakterystyczne dla Parkinsona), ma\u0142o spr\u0119\u017cysty ch\u00f3d, zaburzenia r\u00f3wnowagi.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>niedob\u00f3r witaminy B12 objawy psychiczne :<\/strong> senno\u015b\u0107, pogorszenie pami\u0119ci, pogorszenie funkcji poznawczych (problemy z my\u015bleniem, zapami\u0119tywaniem, dezorientacja), depresja, agresja, my\u015bli samob\u00f3jcze, psychozy, s\u0142absze wyniki w nauce.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>W praktyce klinicznej, przy braku innych sensownych wyja\u015bnie\u0144 dla powy\u017cszych objaw\u00f3w, warto zbada\u0107 poziom witaminy B12 i zastosowa\u0107 suplementacj\u0119, kt\u00f3ra mo\u017ce przynie\u015b\u0107 korzy\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p>>>> <strong>Przeczytaj te\u017c: <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/niedobor-witaminy-b12-objawy-przyczyny-badania\/\">Niedob\u00f3r witaminy B12 &#8211; objawy, przyczyny, badania<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Kobalamina-a-krwinki-czerwone---niedokrwisto\u015b\u0107-z-niedoboru-witaminy-B12\">Kobalamina a krwinki czerwone &#8211; niedokrwisto\u015b\u0107 z niedoboru witaminy B12<\/h2>\n\n\n\n<p>Wp\u0142yw witaminy B12 na krwinki czerwone jest prawdopodobnie najbardziej znanym aspektem jej dzia\u0142ania, opisywanym w podr\u0119cznikach od dziesi\u0119cioleci.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/anemia-przyczyny-objawy-i-rodzaje-niedokrwistosci\/\">Anemia<\/a><\/strong> to obni\u017cenie zawarto\u015bci hemoglobiny we krwi. Przez wieki obserwowano anemie spowodowane utrat\u0105 krwi (np. wykrwawienia, upusty krwi). W XIX wieku odkryto, \u017ce niedob\u00f3r \u017celaza jest przyczyn\u0105 anemii. Jednak u cz\u0119\u015bci pacjent\u00f3w anemia nie ust\u0119powa\u0142a pomimo suplementacji \u017celazem \u2013 stan ten nazwano <strong><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/co-to-jest-anemia-niedokrwistosc-zlosliwa-i-jakie-sa-jej-objawy\/\">anemi\u0105 z\u0142o\u015bliw\u0105<\/a><\/strong> (termin &#8222;z\u0142o\u015bliwa&#8221; oznacza tu oporn\u0105 na leczenie \u017celazem, nie ma zwi\u0105zku z nowotworami).<\/p>\n\n\n\n<p>Prze\u0142om nast\u0105pi\u0142 w 1920 roku, gdy badania na wykrwawionych psach wykaza\u0142y, \u017ce <strong>w\u0105troba<\/strong> (bogata w \u017celazo) szybko przywraca\u0142a r\u00f3wnowag\u0119. W 1926 roku odkryto, \u017ce r\u00f3wnie\u017c <strong>\u017c\u00f3\u0142\u0107<\/strong> ma w\u0142a\u015bciwo\u015bci lecznicze w anemii. Za te odkrycia <strong>Whipple, Minot i Murphy<\/strong> otrzymali Nagrod\u0119 Nobla w 1934 roku. Przez pewien czas anemia z\u0142o\u015bliwa by\u0142a leczona spo\u017cywaniem \u017c\u00f3\u0142ci, dop\u00f3ki nie odkryto samej witaminy B12.<\/p>\n\n\n\n<p>Sama <strong>witamina B12 (kobalamina) zosta\u0142a wyizolowana w 1947 roku<\/strong> przez Mary Shorp ze sfermentowanego soku buraka \u0107wik\u0142owego (dzi\u015b wiemy, \u017ce wynika to z obecno\u015bci bakterii glebowych). Budow\u0119 cz\u0105steczki rozpracowano w 1956 roku, a w latach 50. i 60. opracowano metody jej produkcji z pomoc\u0105 bakterii, a tak\u017ce stabiln\u0105 form\u0119 \u2013 cyjanokobalamin\u0119.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Jak B12 wp\u0142ywa na krwinki czerwone?<\/h3>\n\n\n\n<p>Witamina B12 jest niezb\u0119dna do prawid\u0142owej produkcji i wyposa\u017cenia <strong>erytrocyt\u00f3w (krwinek czerwonych)<\/strong> w hemoglobin\u0119. Jej niedob\u00f3r prowadzi do <strong>anemii megaloblastycznej<\/strong>, w kt\u00f3rej erytrocyty s\u0105 nienaturalnie du\u017ce. W szpiku kostnym, do produkcji hemoglobiny i w\u0142a\u015bciwego &#8222;pakowania&#8221; jej do erytrocyt\u00f3w, potrzebne s\u0105 nie tylko <strong>\u017celazo<\/strong>, ale tak\u017ce <strong>witamina B12<\/strong> i <strong>kwas foliowy<\/strong>. Dlatego samo \u017celazo czy kwas foliowy nie wystarcz\u0105, by wyleczy\u0107 anemi\u0119 z\u0142o\u015bliw\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Konsekwencje anemii z niedoboru B12:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>podstawowe objawy:<\/strong> blado\u015b\u0107 sk\u00f3ry i b\u0142on \u015bluzowych, og\u00f3lne os\u0142abienie, brak tlenu, zm\u0119czenie, brak si\u0142y i energii.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>wt\u00f3rne objawy:<\/strong> os\u0142abienie metabolizmu, chudni\u0119cie, brak apetytu. Wszystko to tworzy b\u0142\u0119dne ko\u0142o.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Kluczowa w diagnostyce niedokrwisto\u015bci z niedoboru witaminy B12 jest <strong>morfologia krwi<\/strong> z ocen\u0105 wielko\u015bci erytrocyt\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/morfologia-krwi-c55\" target=\"_blank\" rel=\" noreferrer noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Morfologia.jpg\" alt=\"Morfologia banerek\" class=\"wp-image-21108\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Morfologia.jpg 800w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Morfologia-768x192.jpg 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Morfologia-150x38.jpg 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Morfologia-300x75.jpg 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Morfologia-696x174.jpg 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Wady wrodzone p\u0142od\u00f3w:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Niedobory <strong>kwasu foliowego i witaminy B12<\/strong> s\u0105 znan\u0105 przyczyn\u0105 <strong>wad wrodzonych p\u0142od\u00f3w<\/strong>, takich jak rozszczep kr\u0119gos\u0142upa i ma\u0142og\u0142owie. Te dwie witaminy s\u0105 absolutnie niezb\u0119dne dla prawid\u0142owego rozwoju uk\u0142adu nerwowego p\u0142odu w pierwszych tygodniach ci\u0105\u017cy.<\/p>\n\n\n\n<p>Dlatego ka\u017cda kobieta planuj\u0105ca ci\u0105\u017c\u0119 powinna zadba\u0107 o odpowiednie poziomy tych witamin, a w razie potrzeby, rozpocz\u0105\u0107 suplementacj\u0119 <strong>przed zaj\u015bciem w ci\u0105\u017c\u0119<\/strong>. Niestety, wiele kobiet nie wie o ci\u0105\u017cy w jej wczesnych stadiach, a je\u015bli wcze\u015bniej by\u0142y na diecie eliminacyjnej (np. wega\u0144skiej bez odpowiedniej suplementacji), ryzyko wad wzrasta. To po\u015brednio potwierdza kluczow\u0105 rol\u0119 witaminy B12 dla kom\u00f3rek nerwowych.<\/p>\n\n\n\n<p>>>> <strong>Przeczytaj te\u017c: <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/witaminy-i-ich-suplementacja-u-kobiet-w-ciazy\/\">Witaminy i ich suplementacja u kobiet w ci\u0105\u017cy<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Wch\u0142anianie-i-zapotrzebowanie-na-witamin\u0119-B12\">Wch\u0142anianie i zapotrzebowanie na witamin\u0119 B12<\/h2>\n\n\n\n<p>Minimalne dzienne zapotrzebowanie na witamin\u0119 B12 wynosi <strong>od 2,4 do 2,8 mikrograma<\/strong>. Jednak ta ilo\u015b\u0107 jest niezb\u0119dna do zapobiegania anemii z\u0142o\u015bliwej. Objawy neurologiczne i psychiczne mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 przy znacznie mniejszych niedoborach, dlatego prawdopodobnie organizm potrzebuje wi\u0119kszych dawek \u2013 rz\u0119du <strong>10-20 mikrogram\u00f3w na dob\u0119<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Mamy <strong>du\u017ce zapasy witaminy B12 w w\u0105trobie<\/strong> (2000-5000 mikrogram\u00f3w), co wystarcza na 2-3 lata. Dzi\u0119ki temu osoby zmieniaj\u0105ce diet\u0119 na wega\u0144sk\u0105 mog\u0105 nie odczuwa\u0107 objaw\u00f3w niedoboru przez wiele miesi\u0119cy, a nawet lat.<\/p>\n\n\n\n<p>Wch\u0142anianie witaminy B12 jest skomplikowanym, wieloetapowym procesem. <strong>W po\u017cywieniu<\/strong> witamina B12 jest zawsze zwi\u0105zana z bia\u0142kiem (np. w mi\u0119sie, jajach). W niskim pH \u017co\u0142\u0105dka , pepsyna (enzym trawienny) od\u0142\u0105cza kobalamin\u0119 od bia\u0142ka. Uwolniona kobalamina jest bardzo wra\u017cliwa na niskie pH, dlatego szybko \u0142\u0105czy si\u0119 z <strong>bia\u0142kiem ochronnym<\/strong> produkowanym przez \u015blin\u0119.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Gdzie wch\u0142ania si\u0119 witamina B12?<\/h3>\n\n\n\n<p>Wch\u0142anianie B12 zaczyna si\u0119 ju\u017c w jamie ustnej. Kiedy gryziemy pokarm, nasze <strong>\u015blinianki<\/strong> uwalniaj\u0105 nie tylko enzymy trawi\u0105ce cukry (jak amylaza \u015blinowa), ale tak\u017ce bia\u0142ko zwane <strong>kobalofilin\u0105<\/strong>. Jest to specjalne bia\u0142ko ochronne dla kobalaminy.<\/p>\n\n\n\n<ol start=\"1\" class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>W \u017co\u0142\u0105dku<\/strong>, w \u015brodowisku kwa\u015bnym (niskie pH), pepsyna (enzym trawienny) od\u0142\u0105cza witamin\u0119 B12 od bia\u0142ek pokarmowych. Uwolniona kobalamina jest bardzo wra\u017cliwa na niskie pH, dlatego niemal natychmiast \u0142\u0105czy si\u0119 z <strong>kobalofilin\u0105<\/strong> pochodz\u0105c\u0105 ze \u015bliny, co chroni j\u0105 przed zniszczeniem.<\/li>\n\n\n\n<li>Ca\u0142y kompleks (kobalofilina + B12) przemieszcza si\u0119 do <strong>dwunastnicy<\/strong>. Tutaj pH zmienia si\u0119 z kwa\u015bnego na zasadowe. W tym zasadowym \u015brodowisku, po\u0142\u0105czenie kobalofiliny z B12 rozpada si\u0119, a wolna kobalamina natychmiast \u0142\u0105czy si\u0119 z drugim bia\u0142kiem ochronnym \u2013 <strong>czynnikiem wewn\u0119trznym<\/strong>, zwanym tak\u017ce <strong>czynnikiem Castle`a<\/strong>.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p><strong>Czynnik Castle`a<\/strong> jest produkowany w \u017co\u0142\u0105dku, ale jego dzia\u0142anie ochronne i wi\u0105zanie z B12 nast\u0119puje dopiero w zasadowym \u015brodowisku dwunastnicy.<\/p>\n\n\n\n<p>>>> <strong>Przeczytaj te\u017c: <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/czynnik-wewnetrzny-castlea-a-zdrowie-kiedy-badanie-ma-sens\/\">Czynnik wewn\u0119trzny Castle&#8217;a a zdrowie &#8211; kiedy badanie ma sens?<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Kompleks witaminy B12 z czynnikiem Castle`a wch\u0142ania si\u0119 wy\u0142\u0105cznie w <strong>ko\u0144cowej, jednej trzeciej cz\u0119\u015bci jelita cienkiego<\/strong>, a dok\u0142adniej w ko\u0144cowym odcinku jelita kr\u0119tego, za po\u015brednictwem wyspecjalizowanych kom\u00f3rek kosmk\u00f3w jelitowych. Mechanizm wch\u0142aniania B12 tylko w kompleksie z czynnikiem Castla w jelicie cienkim jest <strong>mechanizmem zabezpieczaj\u0105cym<\/strong> przed wch\u0142anianiem szkodliwych pseudokobalamin.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><tbody><tr><td><strong>WA\u017bNE! <\/strong><br><strong>Witamina B12 nie wch\u0142ania si\u0119 w jelicie grubym!<\/strong> Mimo \u017ce bakterie jelitowe mog\u0105 produkowa\u0107 B12 w jelicie grubym, jest ona wydalana z ka\u0142em i nie jest dost\u0119pna dla organizmu. Dlatego <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/probiotykoterapia-fakty-i-mity\/\">probiotyki<\/a>, cho\u0107 wspieraj\u0105 mikrobiot\u0119, nie pomog\u0105 w przypadku niedoboru B12.<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p>Tak skomplikowany mechanizm jest niezwykle wa\u017cny, gdy\u017c zapewnia odpowiednie wch\u0142anianie. Je\u015bli proces ten zostanie zaburzony, mo\u017ce to prowadzi\u0107 do powa\u017cnych niedobor\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Zaburzenia-wch\u0142aniania-witaminy-B12\">Zaburzenia wch\u0142aniania witaminy B12<\/h2>\n\n\n\n<p>Istnieje kilka sytuacji, w kt\u00f3rych opisany powy\u017cej, precyzyjny proces wch\u0142aniania witaminy B12 mo\u017ce zosta\u0107 zak\u0142\u00f3cony.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Zanikowe zapalenie \u015bluz\u00f3wki \u017co\u0142\u0105dka \/ niedokwa\u015bno\u015b\u0107 \u017co\u0142\u0105dka:<\/strong> w chorobach, takich jak<a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/zanikowe-zapalenie-blony-sluzowej-zoladka-objawy-przyczyny-diagnostyka-i-leczenie\/\"> zanikowe zapalenie \u015bluz\u00f3wki \u017co\u0142\u0105dka<\/a> (cz\u0119sto o pod\u0142o\u017cu autoimmunologicznym), dochodzi do upo\u015bledzenia produkcji:\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>kwasu solnego<\/strong> \u2013 co uniemo\u017cliwia uwolnienie B12 z bia\u0142ek pokarmowych.<\/li>\n\n\n\n<li>czynnika Castle`a \u2013 co sprawia, \u017ce nawet uwolniona B12 nie ma z czym si\u0119 po\u0142\u0105czy\u0107, by bezpiecznie dotrze\u0107 do dalszych odcink\u00f3w jelita.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li>Resekcja \u017co\u0142\u0105dka (w tym chirurgia bariatryczna): po operacjach, w kt\u00f3rych usuni\u0119to znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 \u017co\u0142\u0105dka (np. 70-90% jego masy), drastycznie zmniejsza si\u0119 produkcja pepsyny, kwasu solnego i czynnika Castla. W efekcie, pomimo spo\u017cywania pokarm\u00f3w bogatych w B12, witamina ta nie jest uwalniana ani chroniona, co uniemo\u017cliwia jej wch\u0142anianie.<\/li>\n\n\n\n<li><strong><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/celiakia\/\">Celiakia<\/a> \/ nietolerancja glutenu \u2013 <\/strong>je\u015bli w ko\u0144cowym odcinku jelita cienkiego wyst\u0119puj\u0105 problemy z wch\u0142anianiem, kompleks B12-czynnik Castla przechodzi do jelita grubego i jest wydalany.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>W takich przypadkach podstawowym rozwi\u0105zaniem jest domi\u0119\u015bniowe podawanie witaminy B12. Istniej\u0105 r\u00f3wnie\u017c alternatywy, takie jak spray lub tabletki podj\u0119zykowe, kt\u00f3re umo\u017cliwiaj\u0105 wch\u0142anianie B12 bezpo\u015brednio przez b\u0142on\u0119 \u015bluzow\u0105 jamy ustnej, omijaj\u0105c ca\u0142y skomplikowany proces \u017co\u0142\u0105dkowo-jelitowy.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Inne czynniki ryzyka niedoboru B12<\/h3>\n\n\n\n<p>Opr\u00f3cz wymienionych lek\u00f3w i zabieg\u00f3w chirurgicznych, istnieje szereg innych przyczyn, kt\u00f3re mog\u0105 prowadzi\u0107 do niedoboru witaminy B12:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>alkoholizm:<\/strong> alkohol mo\u017ce zaburza\u0107 wch\u0142anianie i metabolizm wielu sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych, w tym B12.<\/li>\n\n\n\n<li><strong><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/przewlekle-zapalenie-trzustki-pzt\/\">zapalenie trzustki<\/a>:<\/strong> prawid\u0142owe wch\u0142anianie B12 wymaga zmiany kwa\u015bnego pH \u017co\u0142\u0105dka na zasadowe w dwunastnicy, co jest mo\u017cliwe dzi\u0119ki zasadowemu sokowi trzustkowemu. Niewydolna trzustka mo\u017ce zak\u0142\u00f3ci\u0107 ten proces.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>choroba Addisona-Birmera:<\/strong> autoimmunologiczne zapalenie \u015bluz\u00f3wki \u017co\u0142\u0105dka, prowadz\u0105ce do zaniku kom\u00f3rek produkuj\u0105cych czynnik Castla.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>celiakia i nietolerancja glutenu:<\/strong> te schorzenia mog\u0105 uszkadza\u0107 \u015bluz\u00f3wk\u0119 jelita cienkiego (szczeg\u00f3lnie jelita kr\u0119tego), utrudniaj\u0105c wch\u0142anianie B12.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>przewlek\u0142e zapalenie w\u0105troby:<\/strong> mo\u017ce wp\u0142ywa\u0107 na magazynowanie i metabolizm B12.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>niedob\u00f3r transkobalaminy II:<\/strong> rzadka, ale mo\u017cliwa genetyczna przyczyna zaburze\u0144 transportu B12.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>wiek:<\/strong> u os\u00f3b po 50. roku \u017cycia cz\u0119sto obserwuje si\u0119 naturalny spadek poziomu witaminy B12.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Co dzieje si\u0119 z B12 po wch\u0142oni\u0119ciu?<\/h3>\n\n\n\n<p>Po wch\u0142oni\u0119ciu z jelita cienkiego, kompleks B12 z czynnikiem Castla trafia przez \u017cy\u0142\u0119 wrotn\u0105 do <strong>w\u0105troby<\/strong>. Tam, w kom\u00f3rkach w\u0105trobowych (hepatocytach), kompleks jest roz\u0142\u0105czany. Cz\u0119\u015b\u0107 kobalaminy jest magazynowana (stanowi to nasze du\u017ce zapasy), a reszta \u0142\u0105czy si\u0119 z bia\u0142kiem transportuj\u0105cym o nazwie <strong>transkobalamina II<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Dopiero kompleks B12 z transkobalamin\u0105 II trafia do krwiobiegu. Ka\u017cda kom\u00f3rka w organizmie, kt\u00f3ra potrzebuje B12, posiada receptor dla tego kompleksu. Po przy\u0142\u0105czeniu do receptora, kompleks jest wch\u0142aniany do kom\u00f3rki, gdzie witamina B12 trafia do cytoplazmy lub mitochondri\u00f3w, a transkobalamina II jest trawiona.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><tbody><tr><td><strong>CIEKAWOSTKA<\/strong><br><br>Niekt\u00f3re zwierz\u0119ta, jak kr\u00f3liki czy kury, zjadaj\u0105 w\u0142asne odchody, by wch\u0142on\u0105\u0107 witamin\u0119 B12 wyprodukowan\u0105 przez ich bakterie jelitowe, a nast\u0119pnie wydalon\u0105 z ka\u0142em. Prze\u017cuwacze (np. krowy) mog\u0105 wykorzystywa\u0107 B12 produkowan\u0105 przez bakterie w ich przed\u017co\u0142\u0105dkach.<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Magazynowanie i recykling B12 w organizmie<\/h3>\n\n\n\n<p>Oko\u0142o <strong>50% kobalaminy<\/strong> jest magazynowane w w\u0105trobie. Pozosta\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 kr\u0105\u017cy we krwi, zwi\u0105zana z bia\u0142kami transportuj\u0105cymi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u017b\u00f3\u0142\u0107 jest g\u0142\u00f3wn\u0105 drog\u0105 wydalania kobalaminy z organizmu.<\/strong> Witamina B12 trafia z w\u0105troby do \u017c\u00f3\u0142ci, a nast\u0119pnie do jelita. Jednak co niezwyk\u0142e, a\u017c <strong>99,9% tej witaminy B12 jest wch\u0142aniane z powrotem<\/strong> do krwiobiegu! Organizm nie pozwala na utrat\u0119 tak cennego zwi\u0105zku. Zaledwie 0,1% dziennie jest tracone z ka\u0142em. To zamkni\u0119te kr\u0105\u017cenie (kr\u0105\u017cenie jelitowo-w\u0105trobowe) sprawia, \u017ce dzienne zapotrzebowanie na B12 jest tak niewielkie (mikrogramy) i t\u0142umaczy, dlaczego <strong>\u017c\u00f3\u0142\u0107 by\u0142a skuteczna w leczeniu anemii z\u0142o\u015bliwej<\/strong> w przesz\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Leki wp\u0142ywaj\u0105ce na wch\u0142anianie witaminy B12<\/h3>\n\n\n\n<p>Istniej\u0105 leki, kt\u00f3re, cho\u0107 niezb\u0119dne w terapii innych schorze\u0144, mog\u0105 znacz\u0105co zaburza\u0107 wch\u0142anianie witaminy B12. Warto mie\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107 ich wp\u0142ywu:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>metformina:<\/strong> Ten lek pierwszego rzutu w leczeniu cukrzycy, stosowany przez miliony pacjent\u00f3w, u oko\u0142o <strong>30% diabetyk\u00f3w<\/strong> prowadzi do obni\u017cenia poziomu witaminy B12. Dok\u0142adny mechanizm tego zjawiska nie jest w pe\u0142ni poznany, jednak wa\u017cne jest monitorowanie poziomu B12 u os\u00f3b przyjmuj\u0105cych metformin\u0119 przewlekle. Niedob\u00f3r mo\u017cna cz\u0119\u015bciowo kompensowa\u0107 wi\u0119ksz\u0105 dawk\u0105 doustnej suplementacji, a w razie potrzeby rozwa\u017cy\u0107 podawanie domi\u0119\u015bniowe. Wi\u0119cej na ten temat: <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/metformina-a-niedobor-witaminy-b12\/\">Metformina a niedob\u00f3r witaminy B12<\/a>.<\/li>\n\n\n\n<li><strong><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/inhibitory-pompy-protonowej-ipp\/\">inhibitory pompy protonowej<\/a> (tzw. &#8222;prazole&#8221;):<\/strong> Leki te drastycznie obni\u017caj\u0105 kwasowo\u015b\u0107 soku \u017co\u0142\u0105dkowego, zmniejszaj\u0105c produkcj\u0119 kwasu solnego (H+). Cho\u0107 s\u0105 niezwykle przydatne w leczeniu niekt\u00f3rych schorze\u0144 (np. refluksu), ich <strong>nadu\u017cywanie jest powszechne i niebezpieczne<\/strong>. Wielu senior\u00f3w, przyjmuj\u0105cych wiele lek\u00f3w, stosuje je &#8222;os\u0142onowo&#8221;, nie zdaj\u0105c sobie sprawy, \u017ce blokuj\u0105 one produkcj\u0119 kwasu solnego i czynnika Castla, co w konsekwencji uniemo\u017cliwia wch\u0142anianie witaminy B12 z po\u017cywienia.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>blokery H2 (np. ranitydyna, famotydyna):<\/strong> Dzia\u0142aj\u0105 nieco s\u0142abiej ni\u017c inhibitory pompy protonowej, ale r\u00f3wnie\u017c niekorzystnie wp\u0142ywaj\u0105 na wch\u0142anianie B12 poprzez zmniejszenie kwasowo\u015bci \u017co\u0142\u0105dka.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>leki zoboj\u0119tniaj\u0105ce kwas \u017co\u0142\u0105dkowy (antacida):<\/strong> Stosowane dora\u017anie na dolegliwo\u015bci \u017co\u0142\u0105dkowe, natychmiastowo zoboj\u0119tniaj\u0105 pH \u017co\u0142\u0105dka. To, podobnie jak w przypadku bloker\u00f3w kwasowo\u015bci, uniemo\u017cliwia odci\u0119cie kobalaminy od bia\u0142ka pokarmowego. Pacjent mo\u017ce spo\u017cywa\u0107 du\u017co mi\u0119sa czy w\u0105tr\u00f3bki, ale witamina B12 nie zostanie wch\u0142oni\u0119ta.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>W przypadkach, gdy wyst\u0119puj\u0105 problemy z wch\u0142anianiem doustnym B12 (spowodowane lekami lub innymi czynnikami), konieczne jest rozwa\u017cenie <strong>innych dr\u00f3g podania<\/strong>, np. domi\u0119\u015bniowo.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Podsumowanie<\/h2>\n\n\n\n<p>Witamina B12 jest z\u0142o\u017con\u0105 witamin\u0105, produkowan\u0105 wy\u0142\u0105cznie przez bakterie, kluczow\u0105 dla <strong>uk\u0142adu nerwowego<\/strong>, gdzie wspiera produkcj\u0119 mieliny i neuroprzeka\u017anik\u00f3w. Jest tak\u017ce niezb\u0119dna w procesie przetwarzania homocysteiny oraz w produkcji <strong>czerwonych krwinek<\/strong>, zapobiegaj\u0105c anemii. Jej wch\u0142anianie jest skomplikowane i mo\u017ce by\u0107 zaburzone przez r\u00f3\u017cne czynniki, w tym leki. Niedobory B12 mog\u0105 prowadzi\u0107 do powa\u017cnych problem\u00f3w neurologicznych i hematologicznych. Zapraszamy do przeczytania II cz\u0119\u015bci transkrypcji, po\u015bwi\u0119conej diagnostyce niedobor\u00f3w witaminy B12, leczeniu i suplementacji.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p>\u0179r\u00f3d\u0142a<\/p>\n\n\n\n<p>Mastej M., Witamina B12 &#8211; Superwitamina cz. I. \u2013 webinar dla ALAB laboratoria. <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=LMkBnW0lw-w\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=njwVTfLd6C0<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jak\u0105 rol\u0119 odgrywa witamina B12 w organizmie cz\u0142owieka? Kto jest nara\u017cony na jej niedob\u00f3r? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdziesz w naszym webinarze!<\/p>\n","protected":false},"author":102,"featured_media":3080,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[17,29],"tags":[],"coauthors":[134],"class_list":{"0":"post-3079","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-dieta","8":"category-webinaria"},"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.5 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Webinar: witamina B12 - superwitamina - ALAB Laboratoria<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Jak wa\u017cna dla zdrowia jest witamina B12? Pos\u0142uchaj webinaru eksperta ALAB laboratoria i dowiedz si\u0119, jak skutecznie dostarcza\u0107 j\u0105 do organizmu.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/witamina-b12-superwitamina-webinar\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Webinar: witamina B12 - superwitamina - ALAB Laboratoria\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Jak wa\u017cna dla zdrowia jest witamina B12? Pos\u0142uchaj webinaru eksperta ALAB laboratoria i dowiedz si\u0119, jak skutecznie dostarcza\u0107 j\u0105 do organizmu.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/witamina-b12-superwitamina-webinar\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/agatastrukow\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-04-05T12:12:33+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-09-12T09:30:05+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/webinarium-witamina-b12.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"801\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Agata Strukow\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Agata Strukow\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"17 minut\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label3\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data3\" content=\"Agata Strukow\" \/>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Webinar: witamina B12 - superwitamina - ALAB Laboratoria","description":"Jak wa\u017cna dla zdrowia jest witamina B12? Pos\u0142uchaj webinaru eksperta ALAB laboratoria i dowiedz si\u0119, jak skutecznie dostarcza\u0107 j\u0105 do organizmu.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/witamina-b12-superwitamina-webinar\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Webinar: witamina B12 - superwitamina - ALAB Laboratoria","og_description":"Jak wa\u017cna dla zdrowia jest witamina B12? Pos\u0142uchaj webinaru eksperta ALAB laboratoria i dowiedz si\u0119, jak skutecznie dostarcza\u0107 j\u0105 do organizmu.","og_url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/witamina-b12-superwitamina-webinar\/","og_site_name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria","article_author":"https:\/\/www.facebook.com\/agatastrukow\/","article_published_time":"2022-04-05T12:12:33+00:00","article_modified_time":"2025-09-12T09:30:05+00:00","og_image":[{"width":1200,"height":801,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/webinarium-witamina-b12.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Agata Strukow","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Agata Strukow","Szacowany czas czytania":"17 minut","Written by":"Agata Strukow"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/witamina-b12-superwitamina-webinar\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/witamina-b12-superwitamina-webinar\/"},"author":{"name":"Agata Strukow","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/person\/4c4346aaa370a9ca773ee865bfbec588"},"headline":"Witamina B12 \u2013 budowa, rola, wch\u0142anianie, objawy niedoboru (webinar)","datePublished":"2022-04-05T12:12:33+00:00","dateModified":"2025-09-12T09:30:05+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/witamina-b12-superwitamina-webinar\/"},"wordCount":3211,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/witamina-b12-superwitamina-webinar\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/webinarium-witamina-b12.jpg","articleSection":["Dieta i suplementacja","Webinaria"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/witamina-b12-superwitamina-webinar\/","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/witamina-b12-superwitamina-webinar\/","name":"Webinar: witamina B12 - superwitamina - ALAB Laboratoria","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/witamina-b12-superwitamina-webinar\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/witamina-b12-superwitamina-webinar\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/webinarium-witamina-b12.jpg","datePublished":"2022-04-05T12:12:33+00:00","dateModified":"2025-09-12T09:30:05+00:00","description":"Jak wa\u017cna dla zdrowia jest witamina B12? Pos\u0142uchaj webinaru eksperta ALAB laboratoria i dowiedz si\u0119, jak skutecznie dostarcza\u0107 j\u0105 do organizmu.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/witamina-b12-superwitamina-webinar\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/witamina-b12-superwitamina-webinar\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/witamina-b12-superwitamina-webinar\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/webinarium-witamina-b12.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/webinarium-witamina-b12.jpg","width":1200,"height":801,"caption":"webinar witamina b 12"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/witamina-b12-superwitamina-webinar\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Witamina B12 \u2013 budowa, rola, wch\u0142anianie, objawy niedoboru (webinar)"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#website","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/","name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization","name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/alabek.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/alabek.jpg","width":1250,"height":1251,"caption":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/person\/4c4346aaa370a9ca773ee865bfbec588","name":"Agata Strukow","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/Agata-Strukow-150x150.jpgcb933d2055e86ab33ade5d5259364a59","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/Agata-Strukow-150x150.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/Agata-Strukow-150x150.jpg","caption":"Agata Strukow"},"description":"Absolwentka Wydzia\u0142u Lekarskiego Pomorskiej Akademii Medycznej oraz studi\u00f3w podyplomowych Dietetyka w chorobach wewn\u0119trznych i metabolicznych Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego i Psychologii biznesu dla mened\u017cer\u00f3w na Akademii Leona Ko\u017ami\u0144skiego. Nauczycielka jogi kundalini i jogi hormonalnej.","sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/agatastrukow\/","https:\/\/www.instagram.com\/strukowagata\/","https:\/\/pl.linkedin.com\/in\/agata-strukow-7b87205"],"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/author\/agata\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3079","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/102"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3079"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3079\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26752,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3079\/revisions\/26752"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3080"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3079"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3079"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3079"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=3079"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}