Przyczyny \u0142uszczycy wci\u0105\u017c pozostaj\u0105 nieznane; najbardziej prawdopodobne wydaje si\u0119 po\u0142\u0105czenie czynnik\u00f3w genetycznych, \u015brodowiskowych i pod\u0142o\u017ca immunologicznego pacjenta.<\/p>\n\n\n\n
Objawy i przebieg \u0142uszczycy<\/h2>\n\n\n\n
\u0141uszczyca na og\u00f3\u0142 kojarzona jest z charakterystycznymi zmianami sk\u00f3rnymi, kt\u00f3re przyjmuj\u0105 form\u0119 silnie \u0142uszcz\u0105cych si\u0119, punktowych wykwit\u00f3w<\/strong>. Wyst\u0119puj\u0105 one najcz\u0119\u015bciej na zewn\u0119trznej powierzchni kolan, \u0142okci, na plecach, na ow\u0142osionej sk\u00f3rze g\u0142owy, w okolicy l\u0119d\u017awiowej, a nawet na paznokciach. Zmiany te wynikaj\u0105 z nadmiernej proliferacji nask\u00f3rka w zmianach chorobowych \u2013 jego obj\u0119to\u015b\u0107 mo\u017ce by\u0107 nawet 4 do 6 razy wi\u0119ksza ni\u017c normalnie.<\/p>\n\n\n\n \u0141uszczyca nie musi jednak ogranicza\u0107 si\u0119 tylko do objaw\u00f3w sk\u00f3rnych. U prawie po\u0142owy pacjent\u00f3w bez zmian sk\u00f3rnych rozpoznane zostaje \u0142uszczycowe zapalenie staw\u00f3w (\u0141ZS)<\/strong>, kt\u00f3re przy braku trafnej diagnozy i odpowiedniego leczenia mo\u017ce doprowadzi\u0107 do deformacji st\u00f3p i r\u0105k. \u0141uszczyca mo\u017ce te\u017c obj\u0105\u0107 inne regiony, np. oczy (zapalenie b\u0142ony naczyniowej oka) czy serce, choroba mo\u017ce te\u017c przyczyni\u0107 si\u0119 do rozwoju mia\u017cd\u017cycy i zwi\u0105zanych z ni\u0105 powik\u0142a\u0144.<\/p>\n\n\n\n Przebieg \u0142uszczycy<\/strong> jest r\u00f3\u017cnorodny; od najcz\u0119stszej postaci \u0142agodnej, przez umiarkowan\u0105, po postaci ci\u0119\u017ckie mog\u0105ce prowadzi\u0107 do uszkodzenia staw\u00f3w (w wyniku \u0142uszczycowego zapalenia staw\u00f3w). Do oceny aktywno\u015bci \u0142uszczycy s\u0142u\u017cy klika wska\u017anik\u00f3w: BSA<\/strong> (body surface area), PASI<\/strong> (psoriasis area and severity index), NAPSI<\/strong> (nail psoriasis severity index) oraz wska\u017anik oceny jako\u015bci \u017cycia DLQI<\/strong> (dermatology life quality index).<\/p>\n\n\n\n Na \u0142uszczyc\u0119 choruj\u0105 r\u00f3wnie cz\u0119sto kobiety, jak i m\u0119\u017cczy\u017ani.<\/strong> Wed\u0142ug r\u00f3\u017cnych \u017ar\u00f3de\u0142, w Europie na \u0142uszczyc\u0119 choruje od 0,6% do 6,5% populacji, natomiast jej rozpowszechnienie jest r\u00f3\u017cne dla r\u00f3\u017cnych obszar\u00f3w geograficznych. Co ciekawe, \u0142uszczyca praktycznie nigdy nie wyst\u0119puje u rdzennych mieszka\u0144c\u00f3w Ameryki Po\u0142udniowej w regionie And\u00f3w. W Polsce chorych jest ponad milion os\u00f3b (2-3% populacji).<\/strong><\/p>\n\n\n\n Wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 dwa typy \u0142uszczycy. W \u0142uszczycy typu I (m\u0142odzie\u0144czego)<\/strong> wczesne objawy mo\u017cna zaobserwowa\u0107 przed 40 rokiem \u017cycia, cz\u0119sto u dzieci i m\u0142odzie\u017cy. Typ ten charakteryzuje si\u0119 zwykle ci\u0119\u017cszym przebiegiem choroby i wyst\u0119powaniem w rodzinie pacjenta. Typ II to \u0142uszczyca doros\u0142ych.<\/strong><\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Patomechanizm \u0142uszczycy jest z\u0142o\u017cony i wynika z interakcji mi\u0119dzy profilem genetycznym pacjenta a czynnikami \u015brodowiskowymi i immunologicznymi. W zwi\u0105zku z pod\u0142o\u017cem genetycznym mo\u017cliwe jest dziedziczenie \u0142uszczycy<\/strong>. Choroba mo\u017ce wyst\u0119powa\u0107 u 14% potomstwa, gdy choruje jedno z rodzic\u00f3w, natomiast w przypadku choroby u obojga rodzic\u00f3w ryzyko wzrasta do oko\u0142o 60%. <\/p>\n\n\n\n Czynnikiem genetycznym charakterystycznym dla \u0142uszczycy typu I (m\u0142odzie\u0144czego) jest allel HLA-Cw6<\/strong>. Jego obecno\u015b\u0107 wykrywana jest u 80% os\u00f3b chorych na typ I, natomiast du\u017co rzadziej ma to miejsce w przypadku pacjent\u00f3w z \u0142uszczyc\u0105 typu II. Dzi\u0119ki temu oznaczenie HLA-Cw6 wykorzysta\u0107 mo\u017cna do r\u00f3\u017cnicowania typ\u00f3w \u0142uszczycy<\/strong>. Antygen HLA-Cw6 predysponuje te\u017c do rozwoju \u0142uszczycowego zapalenia staw\u00f3w. U pacjent\u00f3w z \u0141ZS warto rozwa\u017cy\u0107 oznaczenie obecno\u015bci HLA-B27.<\/p>\n\n\n\n Materia\u0142em do badania \u0142uszczycy wykrywaj\u0105cego obecno\u015b\u0107 antygenu HLA-Cw6<\/a><\/strong> jest krew pobrana na antykoagulant EDTA; samo badanie nie wymaga wcze\u015bniejszego przygotowania. Raz uzyskany wynik nie wymaga powtarzania \u2013 pozostaje niezmieniony przez ca\u0142e \u017cycie. <\/p>\n\n\n\n Przy lekkich zmianach \u0142uszczycowych (uszkodzony nask\u00f3rek zajmuj\u0105cy mniej ni\u017c 25% powierzchni cia\u0142a) leczenie \u0142uszczycy jest na og\u00f3\u0142 miejscowe. W przypadku ci\u0119\u017cszego przebiegu choroby stosuje si\u0119 leczenie skojarzone<\/strong>, czyli zar\u00f3wno miejscowe<\/strong>, jak i og\u00f3lnoustrojowe<\/strong> (zazwyczaj w formie zastrzyk\u00f3w lub lek\u00f3w podawanych doustnie). <\/p>\n\n\n\n Do lek\u00f3w dzia\u0142aj\u0105cych miejscowo na \u0142uszczyc\u0119 zaliczy\u0107 mo\u017cna ditranol, glikokortykosteroidy, pochodne witaminy D czy te\u017c preparaty dziegciowe. Skuteczna mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c okaza\u0107 si\u0119 fototerapia. W przypadku leczenia og\u00f3lnoustrojowego u\u017cywane s\u0105 m.in. metotreksat, cyklosporyna i retinoidy. W trakcie leczenia \u0142uszczycy nale\u017cy \u015bci\u015ble przestrzega\u0107 zalece\u0144 lekarskich, gdy\u017c przyjmowanie lek\u00f3w wi\u0105\u017ce si\u0119 z ryzykiem dzia\u0142a\u0144 niepo\u017c\u0105danych.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Dzi\u0119ki rosn\u0105cej wiedzy na temat patogenezy \u0142uszczycy do jej leczenia wesz\u0142a nowa grupa lek\u00f3w – leki biologiczne (nazywane r\u00f3wnie\u017c terapi\u0105 celowan\u0105)<\/strong>. Substancj\u0119 czynn\u0105 stanowi\u0105 bia\u0142ka, kt\u00f3rych zadaniem jest wysoce selektywne modyfikowanie reakcji immunologicznych u os\u00f3b leczonych. Leki te stanowi\u0105 alternatyw\u0119 dla os\u00f3b nieodpowiadaj\u0105cych na metody terapii klasycznej lub maj\u0105cych do niej przeciwwskazania. Nale\u017cy jednak pami\u0119ta\u0107 o szeregu kryteri\u00f3w wykluczaj\u0105cych pacjenta z programu leczenia biologicznego \u0142uszczycy, takich jak okres ci\u0105\u017cy i laktacji, czynne lub utajone zaka\u017cenia wirusowe, bakteryjne, grzybicze i pierwotniakowe, niewydolno\u015b\u0107 kr\u0105\u017cenia czy choroba nowotworowa<\/a>.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\nTypy i diagnostyka \u0142uszczycy<\/h2>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/typy-luszczycy-1-1024x643.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"diagnostyka](\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Diagnostyka-luszczycy-wykrywanie-genu-HLA-Cw6-jpg.webp\")
<\/a><\/figure>\n\n\n\nLeczenie \u0142uszczycy<\/h2>\n\n\n\n
Leczenie biologiczne \u0142uszczycy<\/h3>\n\n\n\n
Zapraszamy do wys\u0142uchania webinaru na temat \u0142uszczycy, kt\u00f3ry poprowadzi\u0142a dr hab. n. med. Irena Walecka<\/h4>\n\n\n\n