{"id":31407,"date":"2026-05-25T09:24:38","date_gmt":"2026-05-25T07:24:38","guid":{"rendered":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/?p=31407"},"modified":"2026-05-25T09:25:00","modified_gmt":"2026-05-25T07:25:00","slug":"czy-grillowanie-jest-zdrowe","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/czy-grillowanie-jest-zdrowe\/","title":{"rendered":"Czy grillowanie jest zdrowe?"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Grillowanie to jedna z najpopularniejszych metod przygotowywania potraw, szczeg\u00f3lnie w sezonie letnim. Wok\u00f3\u0142 grillowanych produkt\u00f3w pojawia si\u0119 jednak wiele pyta\u0144 dotycz\u0105cych ich wp\u0142ywu na zdrowie oraz bezpiecze\u0144stwa samego procesu grillowania. W artykule wyja\u015bniamy, czy grillowanie jest zdrowe, jakie substancje mog\u0105 powstawa\u0107 podczas obr\u00f3bki cieplnej oraz jak bezpiecznie przygotowywa\u0107 potrawy z grilla. Dowiesz si\u0119 r\u00f3wnie\u017c, kt\u00f3ry grill jest najzdrowszy i jakie produkty warto wybiera\u0107, aby ograniczy\u0107 ryzyko powstawania szkodliwych zwi\u0105zk\u00f3w.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><tbody><tr><td><strong>Z tego artyku\u0142u dowiesz si\u0119:<\/strong> <br>>> czym jest proces grillowania i od czego zale\u017cy jego bezpiecze\u0144stwo, <br>>> jakie zmiany zachodz\u0105 w \u017cywno\u015bci podczas grillowania, <br>>> czy dym z grilla mo\u017ce by\u0107 szkodliwy dla zdrowia, <br>>> czym s\u0105 wielopier\u015bcieniowe w\u0119glowodory aromatyczne (WWA) i heterocykliczne aminy aromatyczne (HAA), <br>>> jak ograniczy\u0107 powstawanie szkodliwych substancji podczas grillowania, <br>>> kt\u00f3ry grill \u2013 w\u0119glowy, gazowy czy elektryczny \u2013 jest najbezpieczniejszy dla zdrowia, <br>>> czy tacki aluminiowe s\u0105 bezpieczne i czym mo\u017cna je zast\u0105pi\u0107, <br>>> jak cz\u0119sto mo\u017cna je\u015b\u0107 potrawy z grilla oraz kt\u00f3re z nich s\u0105 najzdrowsze, <br>>> jak grillowa\u0107 w spos\u00f3b bezpieczny i bardziej korzystny dla zdrowia.<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Spis tre\u015bci:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"#Czy-grillowanie-jest-zdrowe-\u2013-od-czego-to-zale\u017cy?\">Czy grillowanie jest zdrowe \u2013 od czego to zale\u017cy?<\/a>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><span style=\"color: initial;\"><a href=\"#Czym-jest-proces-grillowania?\">Czym jest proces grillowania?<\/a><\/span><\/li>\n\n\n\n<li><span style=\"color: initial;\"><a href=\"#Jak-grillowanie-wp\u0142ywa-na-\u017cywno\u015b\u0107?\">Jak grillowanie wp\u0142ywa na \u017cywno\u015b\u0107?<\/a><\/span><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Od-czego-zale\u017cy-bezpiecze\u0144stwo-procesu?\">Od czego zale\u017cy bezpiecze\u0144stwo procesu?<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Czy-dym-z-grilla-jest-szkodliwy-dla-zdrowia?\">Czy dym z grilla jest szkodliwy dla zdrowia?<\/a>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><span style=\"color: initial;\"><a href=\"#Czy-w-czasie-grillowania-wytwarzaj\u0105-si\u0119-w\u0119glowodory-aromatyczne?\">Czy w czasie grillowania wytwarzaj\u0105 si\u0119 w\u0119glowodory aromatyczne?<\/a><\/span><\/li>\n\n\n\n<li><span style=\"color: initial;\"><a href=\"#Heterocykliczne-Aminy-Aromatyczne-(HAA)\">Heterocykliczne Aminy Aromatyczne (HAA)<\/a><\/span><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Ograniczenie-powstawania-HAA-i-WWA-w-\u017cywno\u015bci-grillowanej\">Ograniczenie powstawania HAA i WWA w \u017cywno\u015bci grillowanej<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Na-czym-mo\u017cna-bezpiecznie-grillowa\u0107?\">Na czym mo\u017cna bezpiecznie grillowa\u0107?<\/a>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><span style=\"color: initial;\"><a href=\"#Grill-w\u0119glowy,-gazowy-czy-elektryczny-\u2013-kt\u00f3ry-jest-najzdrowszy?\">Grill w\u0119glowy, gazowy czy elektryczny \u2013 kt\u00f3ry jest najzdrowszy?<\/a><\/span><\/li>\n\n\n\n<li><span style=\"color: initial;\"><a href=\"#Czy-tacki-aluminiowe-s\u0105-szkodliwe?-Czego-mo\u017cna-u\u017cywa\u0107-zamiast-tacek-aluminiowych-na-grilla?\">Czy tacki aluminiowe s\u0105 szkodliwe? Czego mo\u017cna u\u017cywa\u0107 zamiast tacek aluminiowych na grilla?<\/a><\/span><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Czego-mo\u017cna-u\u017cywa\u0107-zamiast-tacek-aluminiowych-na-grilla?\">Czego mo\u017cna u\u017cywa\u0107 zamiast tacek aluminiowych na grilla?<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Jak-grillowa\u0107-zdrowo?-Zasady-bezpiecznego-grillowania\">Jak grillowa\u0107 zdrowo? Zasady bezpiecznego grillowania<\/a>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"#Jak-cz\u0119sto-mo\u017cna-je\u015b\u0107-potrawy-z-grilla?\">Jak cz\u0119sto mo\u017cna je\u015b\u0107 potrawy z grilla?<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Jakie-potrawy-mo\u017cna-zrobi\u0107-na-grillu?\">Jakie potrawy mo\u017cna zrobi\u0107 na grillu?<\/a>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><span style=\"color: initial;\"><a href=\"#Jakie-potrawy-z-grilla-s\u0105-najzdrowsze?\">Jakie potrawy z grilla s\u0105 najzdrowsze?<\/a><\/span><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Czy-mi\u0119so-z-grilla-jest-zdrowe?\">Czy mi\u0119so z grilla jest zdrowe?<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Zako\u0144czenie\">Zako\u0144czenie<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Czy-grillowanie-jest-zdrowe?-\u2013-sekcja-FAQ\">Czy grillowanie jest zdrowe? \u2013 sekcja FAQ<\/a><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Czy-grillowanie-jest-zdrowe-\u2013-od-czego-to-zale\u017cy?\">Czy grillowanie jest zdrowe \u2013 od czego to zale\u017cy?<\/h2>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Czym-jest-proces-grillowania?\">Czym jest proces grillowania?<\/h3>\n\n\n\n<p>Grillowanie to obr\u00f3bka cieplna \u017cywno\u015bci w wysokiej temperaturze, prowadzona najcz\u0119\u015bciej na ruszcie lub tacce. Mo\u017ce odbywa\u0107 si\u0119 metod\u0105 bezpo\u015bredni\u0105, gdy produkt znajduje si\u0119 nad \u017ar\u00f3d\u0142em ciep\u0142a wtedy temperatura pod rusztem mo\u017ce si\u0119ga\u0107 ok. 340\u00b0C, a na powierzchni rusztu 260-280\u00b0C lub metod\u0105 po\u015bredni\u0105, np. na tacce albo w folii aluminiowej, bez bezpo\u015bredniego kontaktu z p\u0142omieniem i dymem. Ta druga metoda zwykle przebiega w ni\u017cszej temperaturze, ok. 170-220\u00b0C na powierzchni rusztu, i jest korzystniejsza pod wzgl\u0119dem ograniczania powstawania niepo\u017c\u0105danych zwi\u0105zk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Jak-grillowanie-wp\u0142ywa-na-\u017cywno\u015b\u0107?\">Jak grillowanie wp\u0142ywa na \u017cywno\u015b\u0107?<\/h3>\n\n\n\n<p>Podczas grillowania zachodz\u0105 zar\u00f3wno zmiany korzystne, jak i niekorzystne. Do pozytywnych mo\u017cna zaliczy\u0107 cz\u0119\u015bciowe wytapianie t\u0142uszczu jego ilo\u015b\u0107 w produkcie mo\u017ce zmniejszy\u0107 si\u0119 o ok. 5-20%, szczeg\u00f3lnie przy grillowaniu nad otwartym ogniem. Jednocze\u015bnie produkt traci wod\u0119 i soki kom\u00f3rkowe, co powoduje ubytek masy. Zastosowanie tacki aluminiowej lub grilla elektrycznego mo\u017ce ogranicza\u0107 te straty.<\/p>\n\n\n\n<p>Niekorzystny wp\u0142yw grillowania wynika g\u0142\u00f3wnie z dzia\u0142ania wysokiej temperatury. Mo\u017ce ona powodowa\u0107 straty witamin, zw\u0142aszcza wra\u017cliwych na ciep\u0142o, oraz cz\u0119\u015bciowe straty sk\u0142adnik\u00f3w mineralnych zwi\u0105zane z wyciekiem sok\u00f3w z produktu. Dochodzi tak\u017ce do:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>denaturacji bia\u0142ek,<\/li>\n\n\n\n<li>utleniania t\u0142uszcz\u00f3w,<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/cholesterol-calkowity-i99\">cholesterolu<\/a>,<\/li>\n\n\n\n<li>powstawania zwi\u0105zk\u00f3w niepo\u017c\u0105danych.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Najwa\u017cniejsze z nich to heterocykliczne aminy aromatyczne i wielopier\u015bcieniowe w\u0119glowodory aromatyczne, kt\u00f3re tworz\u0105 si\u0119 szczeg\u00f3lnie podczas grillowania mi\u0119sa w wysokiej temperaturze oraz przy kontakcie t\u0142uszczu z p\u0142omieniem lub \u017carem.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&gt;&gt; Warto dowiedzie\u0107 si\u0119: <\/strong><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/jak-laczyc-witaminy-i-mineraly-synergizm-i-antagonizm-skladnikow-odzywczych\/\"><strong>Jak \u0142\u0105czy\u0107 witaminy i minera\u0142y? Synergizm i antagonizm sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych<\/strong><\/a><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Od-czego-zale\u017cy-bezpiecze\u0144stwo-procesu?\">Od czego zale\u017cy bezpiecze\u0144stwo procesu?<\/h3>\n\n\n\n<p>To, czy grillowanie b\u0119dzie wzgl\u0119dnie zdrow\u0105 metod\u0105 przygotowania \u017cywno\u015bci, zale\u017cy od kilku czynnik\u00f3w:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>rodzaju produktu,<\/li>\n\n\n\n<li>temperatury,<\/li>\n\n\n\n<li>czasu obr\u00f3bki,<\/li>\n\n\n\n<li>rodzaju grilla,<\/li>\n\n\n\n<li>ilo\u015bci dymu,<\/li>\n\n\n\n<li>stopnia przypieczenia.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Najwi\u0119ksze ryzyko wi\u0105\u017ce si\u0119 z d\u0142ugim grillowaniem t\u0142ustego mi\u0119sa bezpo\u015brednio nad otwartym ogniem, zw\u0142aszcza gdy produkt ulega zw\u0119gleniu. Bezpieczniejszym rozwi\u0105zaniem jest grillowanie po\u015brednie, u\u017cywanie tacek, wybieranie chudszego mi\u0119sa, warzyw i ryb, unikanie przypalania oraz ograniczanie produkt\u00f3w peklowanych i w\u0119dzonych.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Czy-dym-z-grilla-jest-szkodliwy-dla-zdrowia?\">Czy dym z grilla jest szkodliwy dla zdrowia?<\/h2>\n\n\n\n<p>Dym powstaj\u0105cy podczas grillowania mo\u017ce zawiera\u0107 substancje szkodliwe dla zdrowia, szczeg\u00f3lnie gdy \u017cywno\u015b\u0107 przygotowywana jest nad otwartym ogniem lub w bardzo wysokiej temperaturze. Najwi\u0119cej niepo\u017c\u0105danych zwi\u0105zk\u00f3w tworzy si\u0119 w momencie, gdy t\u0142uszcz i soki z mi\u0119sa skapuj\u0105 na roz\u017carzony w\u0119giel lub p\u0142omie\u0144. W wyniku spalania powstaje dym zawieraj\u0105cy m.in. wielopier\u015bcieniowe w\u0119glowodory aromatyczne (WWA), lotne zwi\u0105zki organiczne oraz drobne cz\u0105stki py\u0142u, kt\u00f3re mog\u0105 osadza\u0107 si\u0119 na powierzchni \u017cywno\u015bci i by\u0107 wdychane przez osoby znajduj\u0105ce si\u0119 przy grillu.<\/p>\n\n\n\n<p>Cz\u0119ste nara\u017cenie na dym grillowy mo\u017ce dzia\u0142a\u0107 dra\u017cni\u0105co na drogi oddechowe oraz zwi\u0119ksza\u0107 kontakt organizmu ze zwi\u0105zkami o potencjale mutagennym i kancerogennym. Najwi\u0119ksze ilo\u015bci WWA powstaj\u0105 podczas grillowania na w\u0119glu drzewnym oraz przy intensywnym przypalaniu mi\u0119sa. Znaczenie ma r\u00f3wnie\u017c rodzaj przygotowywanej \u017cywno\u015bci t\u0142uste mi\u0119so generuje wi\u0119cej dymu i produkt\u00f3w spalania ni\u017c warzywa czy ryby.<\/p>\n\n\n\n<p>Nie oznacza to jednak, \u017ce samo grillowanie jest niebezpieczne. Ryzyko mo\u017cna znacznie ograniczy\u0107 poprzez:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>stosowanie tacek aluminiowych,<\/li>\n\n\n\n<li>unikanie przypalania potraw,<\/li>\n\n\n\n<li>regularne czyszczenie rusztu,<\/li>\n\n\n\n<li>wyb\u00f3r grilli gazowych lub elektrycznych, kt\u00f3re produkuj\u0105 mniej dymu ni\u017c tradycyjny grill w\u0119glowy.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Wa\u017cne jest tak\u017ce grillowanie na \u015bwie\u017cym powietrzu lub w dobrze wentylowanych miejscach, aby ograniczy\u0107 wdychanie dymu.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Czy-w-czasie-grillowania-wytwarzaj\u0105-si\u0119-w\u0119glowodory-aromatyczne?\">Czy w czasie grillowania wytwarzaj\u0105 si\u0119 w\u0119glowodory aromatyczne?<\/h3>\n\n\n\n<p>Podczas grillowania mog\u0105 powstawa\u0107 szkodliwe zwi\u0105zki chemiczne, w tym wielopier\u015bcieniowe w\u0119glowodory aromatyczne (WWA) oraz heterocykliczne aminy aromatyczne (HAA). Ich ilo\u015b\u0107 zale\u017cy przede wszystkim od temperatury, czasu obr\u00f3bki oraz kontaktu \u017cywno\u015bci z ogniem i dymem.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><tbody><tr><td><strong>Warto wiedzie\u0107:<\/strong> <br>WWA to grupa zwi\u0105zk\u00f3w powstaj\u0105cych podczas nieca\u0142kowitego spalania substancji organicznych, np. t\u0142uszczu skapuj\u0105cego na roz\u017carzony w\u0119giel lub p\u0142omie\u0144. Nast\u0119pnie wraz z dymem osadzaj\u0105 si\u0119 one na powierzchni grillowanej \u017cywno\u015bci. Jednym z najlepiej poznanych i najbardziej niebezpiecznych przedstawicieli tej grupy jest benzo[a]piren, uznawany za marker obecno\u015bci WWA w \u017cywno\u015bci oraz zwi\u0105zek o dzia\u0142aniu rakotw\u00f3rczym. Najwi\u0119cej WWA tworzy si\u0119 podczas grillowania nad otwartym ogniem, szczeg\u00f3lnie w przypadku t\u0142ustych mi\u0119s i produkt\u00f3w silnie przypieczonych lub zw\u0119glonych. Badania wskazuj\u0105, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 WWA wykazuje dzia\u0142anie mutagenne i rakotw\u00f3rcze.<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Heterocykliczne-Aminy-Aromatyczne-(HAA)\">Heterocykliczne Aminy Aromatyczne (HAA)<\/h3>\n\n\n\n<p>Podczas grillowania powstaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c heterocykliczne aminy aromatyczne (HAA). S\u0105 to zwi\u0105zki tworz\u0105ce si\u0119 podczas obr\u00f3bki termicznej produkt\u00f3w pochodzenia zwierz\u0119cego wskutek pirolizy <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/aminokwasy-czym-sa-rodzaje-rola-w-organizmie-i-zrodla\/\">aminokwas\u00f3w<\/a> i <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/podstawowe-skladniki-odzywcze-bialko-budowa-i-funkcje-bialek\/\">bia\u0142ek<\/a> zawieraj\u0105cych m.in. fenyloalanin\u0119 i kwas glutaminowy. HAA mog\u0105 powstawa\u0107 nie tylko podczas grillowania, ale tak\u017ce w czasie d\u0142ugotrwa\u0142ego sma\u017cenia, duszenia czy pieczenia mi\u0119sa. Temperatura ma kluczowe znaczenie dla rodzaju tworz\u0105cych si\u0119 amin w temperaturze 150-250\u00b0C powstaj\u0105 m.in. pochodne pirydyny, chinoliny i chinoksaliny, natomiast powy\u017cej 300\u00b0C tworz\u0105 si\u0119 aminy pirolityczne b\u0119d\u0105ce produktami rozpadu aminokwas\u00f3w i bia\u0142ek. Ilo\u015b\u0107 HAA wzrasta wraz z wyd\u0142u\u017ceniem czasu obr\u00f3bki oraz stopniem przypieczenia \u017cywno\u015bci. Szczeg\u00f3lnie du\u017co tych zwi\u0105zk\u00f3w powstaje podczas grillowania mi\u0119sa i ryb bezpo\u015brednio nad ogniem. Badania wykaza\u0142y, \u017ce HAA mog\u0105 dzia\u0142a\u0107 mutagennie i rakotw\u00f3rczo oraz wp\u0142ywa\u0107 niekorzystnie na wiele narz\u0105d\u00f3w, m.in. jelita, <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/watroba-budowa-funkcje-najczestsze-choroby\/\">w\u0105trob\u0119<\/a>, p\u0142uca i naczynia krwiono\u015bne.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Ograniczenie-powstawania-HAA-i-WWA-w-\u017cywno\u015bci-grillowanej\">Ograniczenie powstawania HAA i WWA w \u017cywno\u015bci grillowanej<\/h3>\n\n\n\n<p>Powstawanie WWA i HAA mo\u017cna jednak ograniczy\u0107. Korzystne jest stosowanie grillowania po\u015bredniego, tacek aluminiowych oraz unikanie bezpo\u015bredniego kontaktu \u017cywno\u015bci z p\u0142omieniem. Wa\u017cne jest tak\u017ce obni\u017cenie temperatury i skr\u00f3cenie czasu grillowania. Pomocne mo\u017ce by\u0107 marynowanie mi\u0119sa, dodatek niewielkiej ilo\u015bci skrobi do produkt\u00f3w mi\u0119snych oraz wybieranie chudszego mi\u0119sa. Nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c unika\u0107 spo\u017cywania produkt\u00f3w silnie przypalonych i zw\u0119glonych, poniewa\u017c zawieraj\u0105 one najwi\u0119ksze ilo\u015bci zwi\u0105zk\u00f3w o dzia\u0142aniu mutagennym.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Na-czym-mo\u017cna-bezpiecznie-grillowa\u0107?\">Na czym mo\u017cna bezpiecznie grillowa\u0107?<\/h2>\n\n\n\n<p>Grillowanie polega na obr\u00f3bce cieplnej \u017cywno\u015bci w wysokiej temperaturze z wykorzystaniem rusztu lub p\u0142yt grzewczych. W zale\u017cno\u015bci od \u017ar\u00f3d\u0142a ciep\u0142a wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 grille w\u0119glowe, gazowe i elektryczne.<\/p>\n\n\n\n<p>W grillach w\u0119glowych ciep\u0142o pochodzi z roz\u017carzonego w\u0119gla lub brykietu, co nadaje potrawom charakterystyczny smak, ale jednocze\u015bnie sprzyja powstawaniu szkodliwych zwi\u0105zk\u00f3w, zw\u0142aszcza gdy t\u0142uszcz skapuje na \u017car. Grill gazowy wykorzystuje p\u0142omie\u0144 gazowy, a ciep\u0142o przekazywane jest przez ruszt, p\u0142yty grzewcze lub kamienie lawowe, dzi\u0119ki czemu proces przebiega szybciej i bardziej r\u00f3wnomiernie ni\u017c w grillu w\u0119glowym.<\/p>\n\n\n\n<p>Z kolei grill elektryczny dzia\u0142a dzi\u0119ki elementom grzewczym zasilanym energi\u0105 elektryczn\u0105, a wymiana ciep\u0142a zachodzi g\u0142\u00f3wnie przez przewodzenie i przenikanie ciep\u0142a. Umo\u017cliwia on precyzyjn\u0105 kontrol\u0119 temperatury oraz ogranicza powstawanie dymu i produkt\u00f3w spalania.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Grill-w\u0119glowy,-gazowy-czy-elektryczny-\u2013-kt\u00f3ry-jest-najzdrowszy?\">Grill w\u0119glowy, gazowy czy elektryczny \u2013 kt\u00f3ry jest najzdrowszy?<\/h3>\n\n\n\n<p>Za najbezpieczniejszy pod wzgl\u0119dem zdrowotnym uznawany jest grill elektryczny, poniewa\u017c nie wykorzystuje otwartego ognia ani procesu spalania paliwa, dzi\u0119ki czemu podczas przygotowywania potraw powstaje najmniej dymu i szkodliwych zwi\u0105zk\u00f3w, takich jak wielopier\u015bcieniowe w\u0119glowodory aromatyczne (WWA).<\/p>\n\n\n\n<p>Grill gazowy r\u00f3wnie\u017c pozwala ograniczy\u0107 ilo\u015b\u0107 tych substancji, poniewa\u017c zapewnia bardziej r\u00f3wnomiern\u0105 temperatur\u0119 i mniejsze zadymienie ni\u017c grill w\u0119glowy. Najwi\u0119cej potencjalnie szkodliwych zwi\u0105zk\u00f3w tworzy si\u0119 podczas grillowania na w\u0119glu drzewnym, szczeg\u00f3lnie gdy t\u0142uszcz skapuje bezpo\u015brednio na roz\u017carzony opa\u0142 i powoduje intensywne dymienie.<\/p>\n\n\n\n<p>Nie oznacza to jednak, \u017ce grill w\u0119glowy jest niebezpieczny, kluczowe znaczenie ma spos\u00f3b grillowania. Unikanie przypalania \u017cywno\u015bci, stosowanie umiarkowanej temperatury oraz regularne czyszczenie rusztu pozwalaj\u0105 znacznie zmniejszy\u0107 ryzyko powstawania niekorzystnych substancji.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Czy-tacki-aluminiowe-s\u0105-szkodliwe?-Czego-mo\u017cna-u\u017cywa\u0107-zamiast-tacek-aluminiowych-na-grilla?\">Czy tacki aluminiowe s\u0105 szkodliwe? Czego mo\u017cna u\u017cywa\u0107 zamiast tacek aluminiowych na grilla?<\/h3>\n\n\n\n<p>Tacki aluminiowe u\u017cywane do grillowania s\u0105 uznawane <strong>za bezpieczne przy okazjonalnym stosowaniu<\/strong>, jednak badania pokazuj\u0105, \u017ce podczas obr\u00f3bki cieplnej niewielkie ilo\u015bci aluminium mog\u0105 przenika\u0107 do \u017cywno\u015bci. Zjawisko to nasila si\u0119 szczeg\u00f3lnie w wysokiej temperaturze oraz podczas kontaktu aluminium z \u017cywno\u015bci\u0105 kwa\u015bn\u0105 lub s\u0142on\u0105, np. marynatami z octem, cytryn\u0105 czy pomidorami.<\/p>\n\n\n\n<p>Badania wykaza\u0142y, \u017ce pieczenie lub grillowanie mi\u0119sa zawini\u0119tego w foli\u0119 aluminiow\u0105 mo\u017ce zwi\u0119ksza\u0107 zawarto\u015b\u0107 aluminium w produkcie nawet kilkukrotnie. Jednocze\u015bnie naukowcy podkre\u015blaj\u0105, \u017ce u zdrowych os\u00f3b wi\u0119kszo\u015b\u0107 przyjmowanego aluminium jest wydalana z organizmu, a pojedyncze u\u017cycie tacek aluminiowych nie stanowi istotnego zagro\u017cenia zdrowotnego. Wi\u0119ksz\u0105 ostro\u017cno\u015b\u0107 powinny zachowa\u0107 osoby z <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/choroby-nerek-objawy-przyczyny-i-diagnostyka-chorob-nerek\/\">chorobami nerek<\/a>, poniewa\u017c aluminium jest usuwane g\u0142\u00f3wnie przez <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/nerki-polozenie-budowa-funkcje-najczestsze-choroby-nerek\/\">nerki<\/a> i mo\u017ce kumulowa\u0107 si\u0119 w organizmie.<\/p>\n\n\n\n<p>W praktyce tacki aluminiowe mog\u0105 by\u0107 korzystniejsze ni\u017c grillowanie bezpo\u015brednio nad ogniem, poniewa\u017c ograniczaj\u0105 kapanie t\u0142uszczu na \u017car, zmniejszaj\u0105c ilo\u015b\u0107 dymu oraz powstawanie wielopier\u015bcieniowych w\u0119glowodor\u00f3w aromatycznych (WWA). Najlepiej jednak unika\u0107 d\u0142ugiego kontaktu aluminium z bardzo kwa\u015bnymi lub mocno przyprawionymi produktami oraz nie dopuszcza\u0107 do przegrzewania tacek.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Czego-mo\u017cna-u\u017cywa\u0107-zamiast-tacek-aluminiowych-na-grilla?\">Czego mo\u017cna u\u017cywa\u0107 zamiast tacek aluminiowych na grilla?<\/h3>\n\n\n\n<p>Alternatyw\u0105 dla tacek aluminiowych s\u0105 przede wszystkim:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>tacki i naczynia ze stali nierdzewnej,<\/li>\n\n\n\n<li>ceramiczne lub \u017celiwne p\u0142yty grillowe,<\/li>\n\n\n\n<li>kamienie do grillowania,<\/li>\n\n\n\n<li>papier do pieczenia przeznaczony do wysokich temperatur,<\/li>\n\n\n\n<li>silikonowe maty grillowe dopuszczone do kontaktu z \u017cywno\u015bci\u0105,<\/li>\n\n\n\n<li>tacki wielorazowe ze stali lub emaliowane.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Materia\u0142y te nie powoduj\u0105 migracji aluminium do \u017cywno\u015bci i dobrze sprawdzaj\u0105 si\u0119 szczeg\u00f3lnie podczas grillowania ryb, warzyw oraz produkt\u00f3w marynowanych. W przypadku grillowania po\u015bredniego dobrym rozwi\u0105zaniem mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c zawijanie \u017cywno\u015bci w papier do pieczenia, a dopiero nast\u0119pnie umieszczenie jej na ruszcie.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Jak-grillowa\u0107-zdrowo?-Zasady-bezpiecznego-grillowania\">Jak grillowa\u0107 zdrowo? Zasady bezpiecznego grillowania<\/h2>\n\n\n\n<p>Grillowanie nie musi by\u0107 niezdrowe wiele zale\u017cy od sposobu przygotowania potraw, temperatury oraz rodzaju u\u017cywanego grilla. Odpowiednie techniki grillowania pozwalaj\u0105 ograniczy\u0107 powstawanie szkodliwych zwi\u0105zk\u00f3w, takich jak wielopier\u015bcieniowe w\u0119glowodory aromatyczne (WWA) i heterocykliczne aminy aromatyczne (HAA), a jednocze\u015bnie zachowa\u0107 smak i warto\u015b\u0107 od\u017cywcz\u0105 produkt\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Zasady bezpiecznego grillowania:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>Nale\u017cy <strong>grillowa\u0107 ma\u0142e kawa\u0142ki mi\u0119sa <\/strong>\u2013 zapobiega to nadmiernemu wysuszeniu i pozwala zachowa\u0107 charakterystyczne cechy sensoryczne,<\/li>\n\n\n\n<li>Nale\u017cy <strong>rozpala\u0107 w\u0119giel drzewny przy u\u017cyciu naturalnych podpa\u0142ek<\/strong>,<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Nie nale\u017cy grillowa\u0107 mi\u0119s nad otwartym ogniem<\/strong>, gdy\u017c sprzyja to wytwarzaniu WWA i HAA,<\/li>\n\n\n\n<li>Rozpocz\u0105\u0107 proces grillowania nale\u017cy w momencie, gdy <strong>w\u0119gle pokryj\u0105 si\u0119 szarym popio\u0142em<\/strong>,<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Nie nale\u017cy dopuszcza\u0107 do palenia si\u0119 \u015bciekaj\u0105cego t\u0142uszczu<\/strong>, gdy\u017c zwi\u0119ksza to proces wytwarzania WWA,<\/li>\n\n\n\n<li>Nale\u017cy wybiera\u0107 <strong>chude mi\u0119so<\/strong>, kt\u00f3re wcze\u015bniej powinno si\u0119 podda\u0107 procesowi marynowania,<\/li>\n\n\n\n<li>Powinno si\u0119 przeprowadzi\u0107 <strong>wst\u0119pn\u0105 obr\u00f3bk\u0119 ciepln\u0105 mi\u0119sa przed procesem grillowania<\/strong> \u2013 pozwala to znacznie zredukowa\u0107 ilo\u015b\u0107 powstawania WWA i HAA,<\/li>\n\n\n\n<li>Powinno si\u0119 <strong>prowadzi\u0107 proces grillowania d\u0142u\u017cej, natomiast w ni\u017cszej temperaturze<\/strong>.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p>Przestrzeganie podstawowych zasad bezpiecznego grillowania pozwala zmniejszy\u0107 ilo\u015b\u0107 szkodliwych substancji powstaj\u0105cych podczas obr\u00f3bki cieplnej. Kluczowe znaczenie ma unikanie przypalania \u017cywno\u015bci, ograniczenie kontaktu t\u0142uszczu z ogniem oraz stosowanie umiarkowanej temperatury. Dzi\u0119ki temu grillowane potrawy mog\u0105 by\u0107 smaczne, a jednocze\u015bnie bezpieczniejsze dla zdrowia.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Jak-cz\u0119sto-mo\u017cna-je\u015b\u0107-potrawy-z-grilla?\">Jak cz\u0119sto mo\u017cna je\u015b\u0107 potrawy z grilla?<\/h3>\n\n\n\n<p>Nie istniej\u0105 oficjalne normy okre\u015blaj\u0105ce dok\u0142adnie, ile razy w miesi\u0105cu mo\u017cna bezpiecznie je\u015b\u0107 potrawy z grilla, jednak badania naukowe oraz zalecenia dotycz\u0105ce spo\u017cycia czerwonego i przetworzonego mi\u0119sa wskazuj\u0105, \u017ce grillowane potrawy<strong> najlepiej spo\u017cywa\u0107 okazjonalnie<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Potrawy z grilla mog\u0105 by\u0107 elementem zdrowej diety, jednak ich spo\u017cycie powinno by\u0107 umiarkowane. Badania naukowe wskazuj\u0105, \u017ce cz\u0119ste spo\u017cywanie silnie przypieczonego lub grillowanego w wysokiej temperaturze mi\u0119sa mo\u017ce zwi\u0119ksza\u0107 nara\u017cenie na heterocykliczne aminy aromatyczne (HAA) oraz wielopier\u015bcieniowe w\u0119glowodory aromatyczne (WWA), czyli zwi\u0105zki o potencjalnym dzia\u0142aniu mutagennym i rakotw\u00f3rczym.<\/p>\n\n\n\n<p>Najwi\u0119ksze ryzyko wi\u0105\u017ce si\u0119 z regularnym spo\u017cywaniem czerwonego i przetworzonego mi\u0119sa przygotowywanego nad otwartym ogniem, szczeg\u00f3lnie produkt\u00f3w mocno przypalonych lub zw\u0119glonych. Badania epidemiologiczne sugeruj\u0105, \u017ce cz\u0119ste spo\u017cywanie tego typu produkt\u00f3w mo\u017ce mie\u0107 zwi\u0105zek ze zwi\u0119kszonym ryzykiem niekt\u00f3rych nowotwor\u00f3w, m.in. <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/rak-jelita-grubego\/\">raka jelita grubego<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p>Nie oznacza to jednak, \u017ce z grillowanych potraw nale\u017cy ca\u0142kowicie rezygnowa\u0107. Znaczenie ma przede wszystkim spos\u00f3b grillowania oraz rodzaj wybieranych produkt\u00f3w. Sporadyczne grillowanie, szczeg\u00f3lnie z wykorzystaniem chudego mi\u0119sa, ryb i warzyw oraz przy unikaniu przypalania \u017cywno\u015bci, nie powinno stanowi\u0107 zagro\u017cenia dla zdrowia. Korzystniejsze jest tak\u017ce stosowanie grillowania po\u015bredniego, marynowanie mi\u0119sa i ograniczanie produkt\u00f3w przetworzonych, takich jak kie\u0142basy czy boczek.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Jakie-potrawy-mo\u017cna-zrobi\u0107-na-grillu?\">Jakie potrawy mo\u017cna zrobi\u0107 na grillu?<\/h2>\n\n\n\n<p>Grillowanie daje wiele mo\u017cliwo\u015bci przygotowywania zar\u00f3wno mi\u0119sa, ryb, jak i warzyw. Odpowiednio dobrane produkty oraz spos\u00f3b ich obr\u00f3bki pozwalaj\u0105 uzyska\u0107 aromatyczne i smaczne potrawy o charakterystycznym smaku. Na grillu najlepiej sprawdzaj\u0105 si\u0119 produkty, kt\u00f3re dobrze znosz\u0105 wysok\u0105 temperatur\u0119 i nie wymagaj\u0105 d\u0142ugiego czasu przygotowania.<\/p>\n\n\n\n<p>Grillowa\u0107 mo\u017cemy:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>r\u00f3\u017cnego rodzaju kie\u0142basy,<\/li>\n\n\n\n<li>kaszank\u0119,<\/li>\n\n\n\n<li>z mi\u0119sa wieprzowego: \u0142opatk\u0119, schab, kark\u00f3wk\u0119, \u017ceberka, boczek, golonk\u0119 po wcze\u015bniejszym obgotowaniu,<\/li>\n\n\n\n<li>z wo\u0142owiny: pol\u0119dwic\u0119, antrykot, kark\u00f3wk\u0119,<\/li>\n\n\n\n<li>z mi\u0119sa baraniego: mi\u0119so mielone, comber,<\/li>\n\n\n\n<li>z drobiu: piersi kurczaka, podudzia, skrzyde\u0142ka, filet z piersi indyka,<\/li>\n\n\n\n<li>szasz\u0142yki z r\u00f3\u017cnego rodzaju mi\u0119s i warzyw,<\/li>\n\n\n\n<li>ryby: w ca\u0142o\u015bci, p\u0142aty, dzwonka,<\/li>\n\n\n\n<li>warzywa: ziemniaki, seler, marchew po wcze\u015bniejszym obgotowaniu, cukinia, bak\u0142a\u017cany, kabaczki, pomidory, pieczarki, papryka, cebula.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce na grillu nie musz\u0105 pojawia\u0107 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie t\u0142uste mi\u0119sa i kie\u0142basy. Coraz cz\u0119\u015bciej wybierane s\u0105 tak\u017ce ryby, warzywa oraz chudsze rodzaje mi\u0119sa, kt\u00f3re mog\u0105 stanowi\u0107 zdrowsz\u0105 alternatyw\u0119 dla tradycyjnych potraw grillowych.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Jakie-potrawy-z-grilla-s\u0105-najzdrowsze?\">Jakie potrawy z grilla s\u0105 najzdrowsze?<\/h3>\n\n\n\n<p>Najzdrowsze potrawy z grilla to przede wszystkim <strong>warzywa, ryby oraz chude mi\u0119so<\/strong> przygotowywane w umiarkowanej temperaturze i bez przypalania. Produkty te zawieraj\u0105 mniej t\u0142uszczu, dzi\u0119ki czemu podczas grillowania powstaje mniej dymu oraz mniej szkodliwych zwi\u0105zk\u00f3w, takich jak wielopier\u015bcieniowe w\u0119glowodory aromatyczne (WWA) i heterocykliczne aminy aromatyczne (HAA).<\/p>\n\n\n\n<p>Do najkorzystniejszych wybor\u00f3w nale\u017c\u0105:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>warzywa grillowane, np. cukinia, papryka, bak\u0142a\u017can, pieczarki czy pomidory,<\/li>\n\n\n\n<li>ryby bogate w <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/prawidlowy-poziom-kwasow-omega-3-a-prawidlowy-lipidogram\/\">kwasy omega-3<\/a>, takie jak \u0142oso\u015b, pstr\u0105g czy dorsz,<\/li>\n\n\n\n<li>chude mi\u0119so drobiowe, np. filet z kurczaka lub indyka,<\/li>\n\n\n\n<li>szasz\u0142yki warzywno-mi\u0119sne,<\/li>\n\n\n\n<li>ziemniaki i inne warzywa przygotowywane w folii lub na tackach.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/pakiet\/pakiet-lipidogram-extra\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Badanie-lipidogram-extra-6-badan.jpg\" alt=\"Badanie lipidogram extra (6 badan\u0301) banerek\" class=\"wp-image-20866\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Badanie-lipidogram-extra-6-badan.jpg 800w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Badanie-lipidogram-extra-6-badan-768x192.jpg 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Badanie-lipidogram-extra-6-badan-150x38.jpg 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Badanie-lipidogram-extra-6-badan-300x75.jpg 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Badanie-lipidogram-extra-6-badan-696x174.jpg 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Czy-mi\u0119so-z-grilla-jest-zdrowe?\">Czy mi\u0119so z grilla jest zdrowe?<\/h3>\n\n\n\n<p>Mi\u0119so z grilla mo\u017ce by\u0107 elementem zdrowej diety, jednak jego wp\u0142yw na zdrowie zale\u017cy przede wszystkim od rodzaju mi\u0119sa, sposobu grillowania oraz stopnia przypieczenia. Grillowanie pozwala ograniczy\u0107 ilo\u015b\u0107 t\u0142uszczu w produkcie, poniewa\u017c cz\u0119\u015b\u0107 t\u0142uszczu wytapia si\u0119 podczas obr\u00f3bki cieplnej. Szczeg\u00f3lnie korzystnym wyborem s\u0105 chude gatunki mi\u0119sa, takie jak:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>kurczak,<\/li>\n\n\n\n<li>indyk,<\/li>\n\n\n\n<li>chuda wo\u0142owina.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Problem pojawia si\u0119 wtedy, gdy mi\u0119so jest grillowane w bardzo wysokiej temperaturze lub bezpo\u015brednio nad otwartym ogniem. W takich warunkach mog\u0105 powstawa\u0107 heterocykliczne aminy aromatyczne (HAA) i wielopier\u015bcieniowe w\u0119glowodory aromatyczne (WWA), czyli zwi\u0105zki o potencjalnym dzia\u0142aniu mutagennym i rakotw\u00f3rczym. Najwi\u0119cej tych substancji tworzy si\u0119 w mi\u0119sie mocno przypalonym, zw\u0119glonym oraz w t\u0142ustych produktach, z kt\u00f3rych t\u0142uszcz kapie na \u017car i powoduje intensywne dymienie.<\/p>\n\n\n\n<p>Cz\u0119ste spo\u017cywanie du\u017cych ilo\u015bci czerwonego i przetworzonego mi\u0119sa grillowanego mo\u017ce wi\u0105za\u0107 si\u0119 ze zwi\u0119kszonym ryzykiem niekt\u00f3rych nowotwor\u00f3w, zw\u0142aszcza raka jelita grubego. Nie oznacza to jednak, \u017ce z grillowanego mi\u0119sa nale\u017cy ca\u0142kowicie rezygnowa\u0107. Znaczenie ma umiar oraz odpowiednia technika przygotowania. Bezpieczniejsze jest wybieranie chudego mi\u0119sa, marynowanie go przed grillowaniem, stosowanie tacek lub grillowania po\u015bredniego oraz unikanie przypalania i zw\u0119glania powierzchni produktu.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Zako\u0144czenie\">Zako\u0144czenie<\/h2>\n\n\n\n<p>Grillowanie nie musi by\u0107 niezdrowe, je\u015bli odbywa si\u0119 w odpowiedni spos\u00f3b. Kluczowe znaczenie ma wyb\u00f3r rodzaju grilla, temperatura obr\u00f3bki, unikanie przypalania \u017cywno\u015bci oraz ograniczanie kontaktu t\u0142uszczu z ogniem. Najbezpieczniejsze s\u0105 potrawy przygotowywane z chudego mi\u0119sa, ryb i warzyw, grillowane w umiarkowanej temperaturze i bez nadmiernego zw\u0119glania. Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce spos\u00f3b przygotowywania posi\u0142k\u00f3w ma istotny wp\u0142yw na zdrowie, dlatego regularne badania profilaktyczne i \u015bwiadome wybory \u017cywieniowe pomagaj\u0105 zmniejsza\u0107 ryzyko wielu chor\u00f3b dietozale\u017cnych.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Czy-grillowanie-jest-zdrowe?-\u2013-sekcja-FAQ\">Czy grillowanie jest zdrowe? \u2013 sekcja FAQ<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"schema-faq wp-block-yoast-faq-block\"><div class=\"schema-faq-section\" id=\"faq-question-1779693585922\"><strong class=\"schema-faq-question\"><strong>Co jest zdrowsze: ognisko czy grill?<\/strong><\/strong> <p class=\"schema-faq-answer\">Zdrowsze jest grillowanie, szczeg\u00f3lnie na grillu gazowym lub elektrycznym. Podczas pieczenia nad ogniskiem \u017cywno\u015b\u0107 ma wi\u0119kszy kontakt z dymem i otwartym ogniem, co sprzyja powstawaniu wi\u0119kszej ilo\u015bci WWA i HAA.<\/p> <\/div> <div class=\"schema-faq-section\" id=\"faq-question-1779693600436\"><strong class=\"schema-faq-question\"><strong>Czy grillowanie jest zdrowsze od sma\u017cenia?<\/strong><\/strong> <p class=\"schema-faq-answer\">Tak, je\u015bli odbywa si\u0119 w umiarkowanej temperaturze i bez przypalania. Grillowanie pozwala ograniczy\u0107 ilo\u015b\u0107 t\u0142uszczu w potrawach, jednak grillowanie nad otwartym ogniem mo\u017ce prowadzi\u0107 do powstawania szkodliwych zwi\u0105zk\u00f3w podobnie jak sma\u017cenie w wysokiej temperaturze.<\/p> <\/div> <div class=\"schema-faq-section\" id=\"faq-question-1779693623175\"><strong class=\"schema-faq-question\"><strong>Co jest zdrowsze: grillowanie czy pieczenie?<\/strong><\/strong> <p class=\"schema-faq-answer\">Zwykle zdrowsze jest pieczenie, poniewa\u017c odbywa si\u0119 w bardziej stabilnej i ni\u017cszej temperaturze oraz bez kontaktu \u017cywno\u015bci z dymem i p\u0142omieniem. Podczas pieczenia powstaje mniej WWA i HAA ni\u017c przy tradycyjnym grillowaniu na w\u0119glu.<\/p> <\/div> <\/div>\n\n\n\n<p><strong>Opieka merytoryczna lek. Agata Strukow<\/strong><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p><strong>Bibliografia<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>Lee, J.-G., et al. Effects of grilling procedures on levels of polycyclic aromatic hydrocarbons in grilled meats.<\/li>\n\n\n\n<li>Knize, M. G., et al. Food heating and the formation of heterocyclic aromatic amine and polycyclic aromatic hydrocarbon mutagens\/carcinogens.<\/li>\n\n\n\n<li>Ghorbani, M., et al. The effect of gas versus charcoal open flames on the induction of polycyclic aromatic hydrocarbons in cooked meat: a systematic review and meta-analysis.<\/li>\n\n\n\n<li>World Health Organization. Cancer: Carcinogenicity of the consumption of red meat and processed meat.<\/li>\n\n\n\n<li>Czarniecka-Skubina, E. Technologia gastronomiczna. Wydawnictwo SGGW, 2016.<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sprawd\u017a, czy grillowanie jest zdrowe. Dowiedz si\u0119, kt\u00f3ry grill jest najzdrowszy i jak bezpiecznie przygotowywa\u0107 potrawy z grilla. <\/p>\n","protected":false},"author":193,"featured_media":31192,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[17],"tags":[],"coauthors":[236],"class_list":{"0":"post-31407","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-dieta"},"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Czy grillowanie jest zdrowe? - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Sprawd\u017a, czy grillowanie jest zdrowe. Dowiedz si\u0119, kt\u00f3ry grill jest najzdrowszy i jak bezpiecznie przygotowywa\u0107 potrawy z grilla.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/czy-grillowanie-jest-zdrowe\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Czy grillowanie jest zdrowe? - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Sprawd\u017a, czy grillowanie jest zdrowe. Dowiedz si\u0119, kt\u00f3ry grill jest najzdrowszy i jak bezpiecznie przygotowywa\u0107 potrawy z grilla.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/czy-grillowanie-jest-zdrowe\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-05-25T07:24:38+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-05-25T07:25:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Czy_grillowanie_jest_zdrowe_cover.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1925\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1285\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Matylda Konowrocka\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Matylda Konowrocka\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"17 minut\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label3\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data3\" content=\"Matylda Konowrocka\" \/>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Czy grillowanie jest zdrowe? - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","description":"Sprawd\u017a, czy grillowanie jest zdrowe. Dowiedz si\u0119, kt\u00f3ry grill jest najzdrowszy i jak bezpiecznie przygotowywa\u0107 potrawy z grilla.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/czy-grillowanie-jest-zdrowe\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Czy grillowanie jest zdrowe? - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","og_description":"Sprawd\u017a, czy grillowanie jest zdrowe. Dowiedz si\u0119, kt\u00f3ry grill jest najzdrowszy i jak bezpiecznie przygotowywa\u0107 potrawy z grilla.","og_url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/czy-grillowanie-jest-zdrowe\/","og_site_name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria","article_published_time":"2026-05-25T07:24:38+00:00","article_modified_time":"2026-05-25T07:25:00+00:00","og_image":[{"width":1925,"height":1285,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Czy_grillowanie_jest_zdrowe_cover.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Matylda Konowrocka","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Matylda Konowrocka","Szacowany czas czytania":"17 minut","Written by":"Matylda Konowrocka"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/czy-grillowanie-jest-zdrowe\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/czy-grillowanie-jest-zdrowe\/"},"author":{"name":"Matylda Konowrocka","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/person\/43285e5cac253c3040e9ed8cf60be5e7"},"headline":"Czy grillowanie jest zdrowe?","datePublished":"2026-05-25T07:24:38+00:00","dateModified":"2026-05-25T07:25:00+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/czy-grillowanie-jest-zdrowe\/"},"wordCount":3309,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/czy-grillowanie-jest-zdrowe\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Czy_grillowanie_jest_zdrowe_cover.jpg","articleSection":["Dieta i suplementacja"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":["WebPage","FAQPage"],"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/czy-grillowanie-jest-zdrowe\/","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/czy-grillowanie-jest-zdrowe\/","name":"Czy grillowanie jest zdrowe? - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/czy-grillowanie-jest-zdrowe\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/czy-grillowanie-jest-zdrowe\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Czy_grillowanie_jest_zdrowe_cover.jpg","datePublished":"2026-05-25T07:24:38+00:00","dateModified":"2026-05-25T07:25:00+00:00","description":"Sprawd\u017a, czy grillowanie jest zdrowe. Dowiedz si\u0119, kt\u00f3ry grill jest najzdrowszy i jak bezpiecznie przygotowywa\u0107 potrawy z grilla.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/czy-grillowanie-jest-zdrowe\/#breadcrumb"},"mainEntity":[{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/czy-grillowanie-jest-zdrowe\/#faq-question-1779693585922"},{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/czy-grillowanie-jest-zdrowe\/#faq-question-1779693600436"},{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/czy-grillowanie-jest-zdrowe\/#faq-question-1779693623175"}],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/czy-grillowanie-jest-zdrowe\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/czy-grillowanie-jest-zdrowe\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Czy_grillowanie_jest_zdrowe_cover.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Czy_grillowanie_jest_zdrowe_cover.jpg","width":1925,"height":1285,"caption":"Czy_grillowanie_jest_zdrowe_cover"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/czy-grillowanie-jest-zdrowe\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Czy grillowanie jest zdrowe?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#website","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/","name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization","name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/alabek.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/alabek.jpg","width":1250,"height":1251,"caption":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/person\/43285e5cac253c3040e9ed8cf60be5e7","name":"Matylda Konowrocka","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Matylda-Konowrocka-150x150.jpg187b5a2f4d844db165a201180de383c3","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Matylda-Konowrocka-150x150.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Matylda-Konowrocka-150x150.jpg","caption":"Matylda Konowrocka"},"description":"Z wykszta\u0142cenia in\u017cynier \u017cywienia cz\u0142owieka i oceny \u017cywno\u015bci, absolwentka Szko\u0142y G\u0142\u00f3wnej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. Szczeg\u00f3lnie interesuje si\u0119 zagadnieniami zwi\u0105zanymi z bezpiecze\u0144stwem \u017cywno\u015bci, systemem HACCP oraz in\u017cynieri\u0105 \u017cywno\u015bci i procesami produkcji w przemy\u015ble spo\u017cywczym.","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/author\/matylda-konowrocka\/"},{"@type":"Question","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/czy-grillowanie-jest-zdrowe\/#faq-question-1779693585922","position":1,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/czy-grillowanie-jest-zdrowe\/#faq-question-1779693585922","name":"Co jest zdrowsze: ognisko czy grill?","answerCount":1,"acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Zdrowsze jest grillowanie, szczeg\u00f3lnie na grillu gazowym lub elektrycznym. Podczas pieczenia nad ogniskiem \u017cywno\u015b\u0107 ma wi\u0119kszy kontakt z dymem i otwartym ogniem, co sprzyja powstawaniu wi\u0119kszej ilo\u015bci WWA i HAA.","inLanguage":"pl-PL"},"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Question","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/czy-grillowanie-jest-zdrowe\/#faq-question-1779693600436","position":2,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/czy-grillowanie-jest-zdrowe\/#faq-question-1779693600436","name":"Czy grillowanie jest zdrowsze od sma\u017cenia?","answerCount":1,"acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Tak, je\u015bli odbywa si\u0119 w umiarkowanej temperaturze i bez przypalania. Grillowanie pozwala ograniczy\u0107 ilo\u015b\u0107 t\u0142uszczu w potrawach, jednak grillowanie nad otwartym ogniem mo\u017ce prowadzi\u0107 do powstawania szkodliwych zwi\u0105zk\u00f3w podobnie jak sma\u017cenie w wysokiej temperaturze.","inLanguage":"pl-PL"},"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Question","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/czy-grillowanie-jest-zdrowe\/#faq-question-1779693623175","position":3,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/czy-grillowanie-jest-zdrowe\/#faq-question-1779693623175","name":"Co jest zdrowsze: grillowanie czy pieczenie?","answerCount":1,"acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Zwykle zdrowsze jest pieczenie, poniewa\u017c odbywa si\u0119 w bardziej stabilnej i ni\u017cszej temperaturze oraz bez kontaktu \u017cywno\u015bci z dymem i p\u0142omieniem. Podczas pieczenia powstaje mniej WWA i HAA ni\u017c przy tradycyjnym grillowaniu na w\u0119glu.","inLanguage":"pl-PL"},"inLanguage":"pl-PL"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31407","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/193"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=31407"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31407\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":31414,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31407\/revisions\/31414"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/31192"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=31407"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=31407"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=31407"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=31407"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}