{"id":32657,"date":"2026-09-02T17:19:23","date_gmt":"2026-09-02T15:19:23","guid":{"rendered":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/?p=32657"},"modified":"2026-09-02T17:19:25","modified_gmt":"2026-09-02T15:19:25","slug":"opioidy-czym-sa-jakie-maja-dzialanie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/opioidy-czym-sa-jakie-maja-dzialanie\/","title":{"rendered":"Opioidy \u2013 czym s\u0105, jakie maj\u0105 dzia\u0142anie?"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Opioidy to grupa substancji, kt\u00f3re znajduj\u0105 zastosowanie przede wszystkim w leczeniu b\u00f3lu o r\u00f3\u017cnym nasileniu. Mog\u0105 by\u0107 bardzo skuteczne, ale ich stosowanie wi\u0105\u017ce si\u0119 r\u00f3wnie\u017c z ryzykiem wyst\u0105pienia dzia\u0142a\u0144 niepo\u017c\u0105danych, rozwoju tolerancji, uzale\u017cnienia oraz zatrucia.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><tbody><tr><td><strong>Z tego artyku\u0142u dowiesz si\u0119, \u017ce:<\/strong><br>>> opioidy to substancje dzia\u0142aj\u0105ce na receptory opioidowe, obejmuj\u0105ce zar\u00f3wno zwi\u0105zki pochodzenia naturalnego, jak i p\u00f3\u0142syntetyczne oraz syntetyczne,<br>>> wykazuj\u0105 dzia\u0142anie przeciwb\u00f3lowe, ale mog\u0105 te\u017c powodowa\u0107 skutki uboczne, m.in. senno\u015b\u0107 i spowolnienie oddychania,<br>>> do opioid\u00f3w nale\u017c\u0105 zar\u00f3wno leki, takie jak morfina, oksykodon czy fentanyl, jak i substancje stosowane w leczeniu uzale\u017cnienia, np. metadon i buprenorfina,<br>>> zatrucie opioidami jest stanem zagro\u017cenia \u017cycia, kt\u00f3remu towarzysz\u0105, m.in. zaburzenia \u015bwiadomo\u015bci, zw\u0119\u017cenie \u017arenic i spowolnienie oddechu.<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Spis tre\u015bci:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"#Co-to-s\u0105-opioidy?\">Co to s\u0105 opioidy?<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Czym-s\u0105-opioidy-endogenne?\">Czym s\u0105 opioidy endogenne?<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Jak-dzia\u0142aj\u0105-opioidy?\">Jak dzia\u0142aj\u0105 opioidy?<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Opioidy-\u2013-przyk\u0142ady-najcz\u0119\u015bciej-stosowanych-substancji\">Opioidy \u2013 przyk\u0142ady najcz\u0119\u015bciej stosowanych substancji<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Kiedy-stosuje-si\u0119-opioidy?\">Kiedy stosuje si\u0119 opioidy?<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Opioidy-\u2013-skutki-uboczne-i-dzia\u0142ania-niepo\u017c\u0105dane\">Opioidy \u2013 skutki uboczne i dzia\u0142ania niepo\u017c\u0105dane<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Uzale\u017cnienie-od-opioid\u00f3w-\u2013-jak-do-niego-dochodzi-i-jak-si\u0119-je-leczy\">Uzale\u017cnienie od opioid\u00f3w \u2013 jak do niego dochodzi i jak si\u0119 je leczy<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Zatrucie-opioidami-\u2013-objawy-i-pierwsza-pomoc\">Zatrucie opioidami \u2013 objawy i pierwsza pomoc<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#FAQ-\u2013-najcz\u0119stsze-pytania-o-opioidy\">FAQ \u2013 najcz\u0119stsze pytania o opioidy<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Podsumowanie\">Podsumowanie<\/a><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Co-to-s\u0105-opioidy?\">Co to s\u0105 opioidy?<\/h2>\n\n\n\n<p>Opioidy to szeroka grupa substancji, kt\u00f3re oddzia\u0142uj\u0105 na receptory opioidowe znajduj\u0105ce si\u0119, m.in. w o\u015brodkowym uk\u0142adzie nerwowym i tkankach obwodowych (np. w przewodzie pokarmowym). Nale\u017c\u0105 do niej zwi\u0105zki naturalnie wyst\u0119puj\u0105ce w maku lekarskim, a tak\u017ce substancje p\u00f3\u0142syntetyczne i syntetyczne o podobnym dzia\u0142aniu. Ich w\u0142a\u015bciwo\u015bci obejmuj\u0105 przede wszystkim dzia\u0142anie przeciwb\u00f3lowe, ale mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c wp\u0142ywa\u0107 na \u015bwiadomo\u015b\u0107, emocje i czynno\u015b\u0107 niekt\u00f3rych uk\u0142ad\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Czym-s\u0105-opioidy-endogenne?\">Czym s\u0105 opioidy endogenne?<\/h2>\n\n\n\n<p>Warto wiedzie\u0107, \u017ce opioidy wyst\u0119puj\u0105 <strong>nie tylko w postaci lek\u00f3w czy substancji dostarczanych z zewn\u0105trz<\/strong>. Organizm cz\u0142owieka wytwarza, tzw. <strong>opioidy endogenne<\/strong>, czyli substancje uczestnicz\u0105ce, m.in. w regulacji odczuwania b\u00f3lu, stresu i emocji. Nale\u017c\u0105 do nich endorfiny, enkefaliny, dynorfiny oraz endomorfiny.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Jak-dzia\u0142aj\u0105-opioidy?\">Jak dzia\u0142aj\u0105 opioidy?<\/h2>\n\n\n\n<p>Opioidy dzia\u0142aj\u0105 przede wszystkim na uk\u0142ad nerwowy, gdzie \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 ze specyficznymi <strong>receptorami opioidowymi<\/strong>. Znajduj\u0105 si\u0119 one, m.in. w rdzeniu kr\u0119gowym, kt\u00f3ry odgrywa wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w przekazywaniu informacji o b\u00f3lu. Po zwi\u0105zaniu z receptorem opioidy zmniejszaj\u0105 uwalnianie neuroprzeka\u017anik\u00f3w odpowiedzialnych za przekazywanie sygna\u0142\u00f3w nerwowych, a tym samym <strong>hamuj\u0105 przewodzenie informacji o b\u00f3lu<\/strong>. W efekcie zmniejsza si\u0119 zar\u00f3wno jego odczuwanie, jak i reakcja organizmu na bod\u017ace b\u00f3lowe.<\/p>\n\n\n\n<p>Dzia\u0142anie opioid\u00f3w nie ogranicza si\u0119 jednak wy\u0142\u0105cznie do \u0142agodzenia b\u00f3lu. W zale\u017cno\u015bci od miejsca dzia\u0142ania receptor\u00f3w mog\u0105, np.:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>zmniejsza\u0107 odruch kaszlowy,<\/li>\n\n\n\n<li>spowalnia\u0107 prac\u0119 przewodu pokarmowego, prowadz\u0105c do op\u00f3\u017anienia opr\u00f3\u017cniania \u017co\u0142\u0105dka i zapar\u0107,<\/li>\n\n\n\n<li>utrudnia\u0107 oddawanie moczu.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Szczeg\u00f3lnie istotnym dzia\u0142aniem opioid\u00f3w jest <strong>hamowanie o\u015brodka oddechowego<\/strong>. Mog\u0105 one spowalnia\u0107 i sp\u0142yca\u0107 oddech, co w przypadku zbyt du\u017cej dawki mo\u017ce prowadzi\u0107 do niebezpiecznej dla \u017cycia <strong>depresji oddechowej<\/strong>. W zale\u017cno\u015bci od rodzaju substancji i dawki mog\u0105 wywo\u0142ywa\u0107 r\u00f3wnie\u017c uspokojenie, senno\u015b\u0107 oraz eufori\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>Z tego wzgl\u0119du opioidy, mimo skutecznego dzia\u0142ania przeciwb\u00f3lowego, wymagaj\u0105 stosowania zgodnie z zaleceniami medycznymi i odpowiedniego nadzoru.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Opioidy-\u2013-przyk\u0142ady-najcz\u0119\u015bciej-stosowanych-substancji\">Opioidy \u2013 przyk\u0142ady najcz\u0119\u015bciej stosowanych substancji<\/h2>\n\n\n\n<p>Opioidy obejmuj\u0105 r\u00f3\u017cne substancje, kt\u00f3re mo\u017cna podzieli\u0107 ze wzgl\u0119du na ich pochodzenie. Do najcz\u0119\u015bciej stosowanych nale\u017c\u0105, m.in.:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>naturalne opiaty<\/strong>, np. <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/morfina-czym-jest-i-jakie-ma-dzialanie-zastosowanie-i-skutki-uboczne\/\">morfina<\/a>, kodeina,<\/li>\n\n\n\n<li><strong>opioidy p\u00f3\u0142syntetyczne<\/strong>, takie jak oksykodon, hydromorfon, oksymorfon, hydrokodon i buprenorfina,<\/li>\n\n\n\n<li><strong>opioidy syntetyczne<\/strong>, m.in. tramadol, <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/co-to-jest-fentanyl-i-jak-dziala-na-organizm-dlaczego-jest-tak-silnie-uzalezniajacy\/\">fentanyl<\/a>, tapentadol, metadon i loperamid.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\" https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/opiaty-i-opioidy-lc-msms\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/Badanie-stezenia-opiatow-i-opioidow-60-substancji.jpg\" alt=\"Badanie ste\u0328z\u0307enia opiato\u0301w i opioido\u0301w (60 substancji)\" class=\"wp-image-32466\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/Badanie-stezenia-opiatow-i-opioidow-60-substancji.jpg 800w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/Badanie-stezenia-opiatow-i-opioidow-60-substancji-768x192.jpg 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/Badanie-stezenia-opiatow-i-opioidow-60-substancji-150x38.jpg 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/Badanie-stezenia-opiatow-i-opioidow-60-substancji-300x75.jpg 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/Badanie-stezenia-opiatow-i-opioidow-60-substancji-696x174.jpg 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Kiedy-stosuje-si\u0119-opioidy?\">Kiedy stosuje si\u0119 opioidy?<\/h2>\n\n\n\n<p>Opioidy wykorzystuje si\u0119 przede wszystkim w leczeniu b\u00f3lu, szczeg\u00f3lnie, gdy jest on silny i inne metody leczenia okazuj\u0105 si\u0119 niewystarczaj\u0105ce. Mog\u0105 by\u0107 stosowane, m.in. w leczeniu ostrego b\u00f3lu po zabiegach oraz w wybranych przypadkach b\u00f3lu przewlek\u0142ego i w opiece paliatywnej.<\/p>\n\n\n\n<p>Ze wzgl\u0119du na ryzyko dzia\u0142a\u0144 niepo\u017c\u0105danych i uzale\u017cnienia terapia powinna by\u0107 prowadzona zgodnie z zaleceniami lekarza.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Opioidy-\u2013-skutki-uboczne-i-dzia\u0142ania-niepo\u017c\u0105dane\">Opioidy \u2013 skutki uboczne i dzia\u0142ania niepo\u017c\u0105dane<\/h2>\n\n\n\n<p>Opioidy oddzia\u0142uj\u0105 nie tylko na o\u015brodki odpowiedzialne za odczuwanie b\u00f3lu, ale r\u00f3wnie\u017c na inne funkcje organizmu. Dlatego ich stosowanie mo\u017ce prowadzi\u0107 do wyst\u0105pienia skutk\u00f3w ubocznych, takich jak:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>senno\u015b\u0107, <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/zawroty-glowy-i-ich-mozliwe-przyczyny-jakie-badania-przeprowadzic\/\">zawroty g\u0142owy<\/a> i <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/problemy-z-koncentracja-z-czego-moga-wynikac-i-jak-znalezc-przyczyne\/\">zaburzenia koncentracji<\/a>,<\/li>\n\n\n\n<li>nudno\u015bci i <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wymioty-czym-sa-mozliwe-przyczyny-diagnostyka-i-leczenie\/\">wymioty<\/a>,<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/zaparcie-czynnosciowe-objawy-przyczyny-profilaktyka\/\">zaparcia<\/a>,<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/depresja-oddechowa-czym-jest-i-jak-sie-objawia-przyczyny-i-postepowanie\/\">depresja oddechowa<\/a> \u2013 opioidy mog\u0105 spowalnia\u0107 i sp\u0142yca\u0107 oddech, a w przypadku przedawkowania prowadzi\u0107 nawet do bezdechu,<\/li>\n\n\n\n<li>spadek ci\u015bnienia t\u0119tniczego i zwolnienie pracy serca,<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/swiad-skory-przyczyny-jakie-badania-co-pomaga\/\">\u015bwi\u0105d<\/a>, zaczerwienienie i nadmierne pocenie si\u0119, zwi\u0105zane m.in. z uwalnianiem histaminy,<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/jakie-sa-najczestsze-zaburzenia-hormonalne-i-ich-objawy\/\">zaburzenia hormonalne<\/a> \u2013 opioidy mog\u0105 m.in. hamowa\u0107 czynno\u015b\u0107 osi podwzg\u00f3rze\u2013przysadka\u2013gonady i prowadzi\u0107 do obni\u017cenia st\u0119\u017cenia hormon\u00f3w p\u0142ciowych,<\/li>\n\n\n\n<li>zatrzymanie moczu.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Przy d\u0142u\u017cszym stosowaniu opioid\u00f3w mo\u017ce rozwin\u0105\u0107 si\u0119 <strong>tolerancja<\/strong>, czyli os\u0142abienie reakcji organizmu na dotychczasow\u0105 dawk\u0119, oraz <strong>zale\u017cno\u015b\u0107 fizyczna<\/strong>, kt\u00f3ra mo\u017ce wi\u0105za\u0107 si\u0119 z wyst\u0105pieniem objaw\u00f3w odstawiennych po zmniejszeniu dawki lub przerwaniu leczenia. Stosowanie opioid\u00f3w wi\u0105\u017ce si\u0119 r\u00f3wnie\u017c z ryzykiem rozwoju <strong>uzale\u017cnienia<\/strong>, dlatego powinno odbywa\u0107 si\u0119 zgodnie z zaleceniami lekarza.<\/p>\n\n\n\n<p>Dzia\u0142ania niepo\u017c\u0105dane i ich nasilenie zale\u017c\u0105, m.in. od rodzaju opioidu, dawki, czasu stosowania, indywidualnej reakcji organizmu. Ryzyko powa\u017cnych powik\u0142a\u0144 wzrasta, m.in. przy przyjmowaniu zbyt du\u017cych dawek oraz \u0142\u0105czeniu opioid\u00f3w z alkoholem lub innymi substancjami hamuj\u0105cymi czynno\u015b\u0107 uk\u0142adu oddechowego.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Uzale\u017cnienie-od-opioid\u00f3w-\u2013-jak-do-niego-dochodzi-i-jak-si\u0119-je-leczy\">Uzale\u017cnienie od opioid\u00f3w \u2013 jak do niego dochodzi i jak si\u0119 je leczy<\/h2>\n\n\n\n<p>Uzale\u017cnienie od opioid\u00f3w mo\u017ce rozwin\u0105\u0107 si\u0119 w wyniku powtarzaj\u0105cego si\u0119 stosowania tych substancji, zw\u0142aszcza poza wskazaniami medycznymi lub bez odpowiedniego nadzoru. Organizm mo\u017ce stopniowo przyzwyczaja\u0107 si\u0119 do ich dzia\u0142ania, prowadz\u0105c do rozwoju tolerancji i objaw\u00f3w odstawiennych po zmniejszeniu dawki lub przerwaniu przyjmowania.<\/p>\n\n\n\n<p>Leczenie uzale\u017cnienia wymaga specjalistycznej pomocy. Mo\u017ce obejmowa\u0107 farmakoterapi\u0119, m.in. leczenie agonistami opioidowymi, takimi jak metadon lub buprenorfina oraz wsparcie psychospo\u0142eczne.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Zatrucie-opioidami-\u2013-objawy-i-pierwsza-pomoc\">Zatrucie opioidami \u2013 objawy i pierwsza pomoc<\/h2>\n\n\n\n<p>Zatrucie opioidami mo\u017ce stanowi\u0107 bezpo\u015brednie zagro\u017cenie \u017cycia. Typowe objawy to przede wszystkim <strong>zw\u0119\u017cenie \u017arenic, zaburzenia \u015bwiadomo\u015bci oraz spowolnienie lub zatrzymanie oddechu<\/strong>. W takiej sytuacji nale\u017cy <strong>niezw\u0142ocznie wezwa\u0107 pomoc medyczn\u0105<\/strong>, oceni\u0107 oddech poszkodowanego i rozpocz\u0105\u0107 odpowiednie podstawowe czynno\u015bci ratunkowe. Je\u015bli osoba nie oddycha prawid\u0142owo, nale\u017cy rozpocz\u0105\u0107 <strong>resuscytacj\u0119 kr\u0105\u017ceniowo-oddechow\u0105<\/strong> zgodnie z zasadami pierwszej pomocy.<\/p>\n\n\n\n<p>Je\u017celi dost\u0119pny jest <strong>nalokson, nale\u017cy go poda\u0107<\/strong>. Lek odwraca dzia\u0142anie opioid\u00f3w, jednak jego dzia\u0142anie mo\u017ce trwa\u0107 kr\u00f3cej ni\u017c dzia\u0142anie substancji odpowiedzialnej za zatrucie, dlatego po podaniu naloksonu konieczna jest <strong>dalsza obserwacja i pomoc medyczna<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"FAQ-\u2013-najcz\u0119stsze-pytania-o-opioidy\">FAQ \u2013 najcz\u0119stsze pytania o opioidy<\/h2>\n\n\n\n<p>Opioidy budz\u0105 wiele pyta\u0144 dotycz\u0105cych ich w\u0142a\u015bciwo\u015bci, zastosowania i bezpiecze\u0144stwa. Poni\u017cej wyja\u015bniamy najcz\u0119stsze w\u0105tpliwo\u015bci zwi\u0105zane z t\u0105 grup\u0105 substancji.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"schema-faq wp-block-yoast-faq-block\"><div class=\"schema-faq-section\" id=\"faq-question-1788361920836\"><strong class=\"schema-faq-question\">Opiaty a opioidy \u2013 czym si\u0119 r\u00f3\u017cni\u0105?<\/strong> <p class=\"schema-faq-answer\">Terminy te nie s\u0105 synonimami. Opiaty to naturalne alkaloidy pochodz\u0105ce z maku lekarskiego, takie jak morfina i kodeina. Poj\u0119cie opioidy jest szersze i obejmuje tak\u017ce substancje p\u00f3\u0142syntetyczne, syntetyczne oraz zwi\u0105zki dzia\u0142aj\u0105ce na receptory opioidowe.<\/p> <\/div> <div class=\"schema-faq-section\" id=\"faq-question-1788361941110\"><strong class=\"schema-faq-question\">Czy opioidy s\u0105 legalne w Polsce?<\/strong> <p class=\"schema-faq-answer\">Niekt\u00f3re opioidy s\u0105 legalnie stosowanymi lekami, jednak ich dost\u0119pno\u015b\u0107 i spos\u00f3b przepisywania podlegaj\u0105 regulacjom prawnym. Przepisy okre\u015blaj\u0105, m.in. zasady dotycz\u0105ce substancji kontrolowanych, w tym morfiny, fentanylu i oksykodonu.<\/p> <\/div> <div class=\"schema-faq-section\" id=\"faq-question-1788361958726\"><strong class=\"schema-faq-question\">Czy ka\u017cdy silny lek przeciwb\u00f3lowy jest opioidem?<\/strong> <p class=\"schema-faq-answer\">Si\u0142a dzia\u0142ania przeciwb\u00f3lowego nie decyduje o przynale\u017cno\u015bci do grupy opioid\u00f3w. Do opioid\u00f3w zalicza si\u0119 substancje dzia\u0142aj\u0105ce na receptory opioidowe, natomiast wiele innych lek\u00f3w przeciwb\u00f3lowych dzia\u0142a za po\u015brednictwem odmiennych mechanizm\u00f3w.<\/p> <\/div> <\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Podsumowanie\">Podsumowanie<\/h2>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Opioidy s\u0105 szerok\u0105 grup\u0105 substancji, kt\u00f3re wykorzystywane s\u0105 w medycynie, przede wszystkim ze wzgl\u0119du na dzia\u0142anie przeciwb\u00f3lowe.<\/li>\n\n\n\n<li>Do ich dzia\u0142a\u0144 niepo\u017c\u0105danych nale\u017c\u0105, m.in. senno\u015b\u0107, nudno\u015bci, zaparcia i depresja oddechowa.<\/li>\n\n\n\n<li>D\u0142ugotrwa\u0142e stosowanie opioid\u00f3w mo\u017ce prowadzi\u0107 do rozwoju tolerancji i zale\u017cno\u015bci fizycznej, a ich niew\u0142a\u015bciwe stosowanie wi\u0105\u017ce si\u0119 r\u00f3wnie\u017c z ryzykiem uzale\u017cnieni<strong>a.<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li>Zatrucie opioidami wymaga natychmiastowej pomocy, a nalokson mo\u017ce odwr\u00f3ci\u0107 ich dzia\u0142anie i zwi\u0119kszy\u0107 szans\u0119\u00a0na uratowanie \u017cycia.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Opieka merytoryczna: lek. Katarzyna Ciep\u0142ucha<\/strong><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p><strong>Bibliografia<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>Zaporowska-Stachowiak I., Oduah M.T.A., Celichowska M., Dziuba G., Mikolajczak A., Perli\u0144ska M., Sopata M., Opioidy w praktyce klinicznej, Varia Medica, 2020, 4(1), 43-51.<\/li>\n\n\n\n<li><span style=\"color: initial;\">Czy\u017c A., \u0141ukasik B., Roso\u0142owski S., Fentanyl i inne syntetyczne opioidy. Problemy Kryminalistyki, 2025, 2(322), 19-40.<\/span><\/li>\n\n\n\n<li><span style=\"color: initial;\">Wordliczek J., Dobrogowski J., Zajaczkowska R., Zastosowanie lek\u00f3w opioidowych w leczeniu b\u00f3lu, Wszech\u015bwiat, 2013, 114(1-3), 10-12.<\/span><\/li>\n\n\n\n<li>WHO updates guidelines on opioid dependence treatment and overdose prevention, 2026, https:\/\/www.who.int\/news\/item\/02-04-2026-who-updates-guidelines-on-opioid-dependence-treatment-and-overdose-prevention (dost\u0119p: 13.08.2026)<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sprawd\u017a, czym s\u0105 i jak dzia\u0142aj\u0105 opioidy. Dowiedz si\u0119, kiedy si\u0119 je stosuje, jak dochodzi do uzale\u017cnienia opioidami i jak si\u0119 je leczy.<\/p>\n","protected":false},"author":197,"featured_media":32660,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[27,28],"tags":[],"coauthors":[242],"class_list":{"0":"post-32657","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-toksykologia","8":"category-warto-wiedziec"},"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.2 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Opioidy \u2013 czym s\u0105, jakie maj\u0105 dzia\u0142anie? - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Sprawd\u017a, czym s\u0105 i jak dzia\u0142aj\u0105 opioidy. Dowiedz si\u0119, kiedy si\u0119 je stosuje, jak dochodzi do uzale\u017cnienia opioidami i jak si\u0119 je leczy.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/opioidy-czym-sa-jakie-maja-dzialanie\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Opioidy \u2013 czym s\u0105, jakie maj\u0105 dzia\u0142anie? - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Sprawd\u017a, czym s\u0105 i jak dzia\u0142aj\u0105 opioidy. Dowiedz si\u0119, kiedy si\u0119 je stosuje, jak dochodzi do uzale\u017cnienia opioidami i jak si\u0119 je leczy.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/opioidy-czym-sa-jakie-maja-dzialanie\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-09-02T15:19:23+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-09-02T15:19:25+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/opioidy.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2038\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1142\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Alicja Wujkowska\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Alicja Wujkowska\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"8 minut\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label3\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data3\" content=\"Alicja Wujkowska\" \/>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Opioidy \u2013 czym s\u0105, jakie maj\u0105 dzia\u0142anie? - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","description":"Sprawd\u017a, czym s\u0105 i jak dzia\u0142aj\u0105 opioidy. Dowiedz si\u0119, kiedy si\u0119 je stosuje, jak dochodzi do uzale\u017cnienia opioidami i jak si\u0119 je leczy.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/opioidy-czym-sa-jakie-maja-dzialanie\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Opioidy \u2013 czym s\u0105, jakie maj\u0105 dzia\u0142anie? - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","og_description":"Sprawd\u017a, czym s\u0105 i jak dzia\u0142aj\u0105 opioidy. Dowiedz si\u0119, kiedy si\u0119 je stosuje, jak dochodzi do uzale\u017cnienia opioidami i jak si\u0119 je leczy.","og_url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/opioidy-czym-sa-jakie-maja-dzialanie\/","og_site_name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria","article_published_time":"2026-09-02T15:19:23+00:00","article_modified_time":"2026-09-02T15:19:25+00:00","og_image":[{"width":2038,"height":1142,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/opioidy.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Alicja Wujkowska","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Alicja Wujkowska","Szacowany czas czytania":"8 minut","Written by":"Alicja Wujkowska"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/opioidy-czym-sa-jakie-maja-dzialanie\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/opioidy-czym-sa-jakie-maja-dzialanie\/"},"author":{"name":"Alicja Wujkowska","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/person\/fc9c4e95c6f906b6848cd12a8b2ff456"},"headline":"Opioidy \u2013 czym s\u0105, jakie maj\u0105 dzia\u0142anie?","datePublished":"2026-09-02T15:19:23+00:00","dateModified":"2026-09-02T15:19:25+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/opioidy-czym-sa-jakie-maja-dzialanie\/"},"wordCount":1459,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/opioidy-czym-sa-jakie-maja-dzialanie\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/opioidy.jpg","articleSection":["Toksykologia","Warto wiedzie\u0107"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":["WebPage","FAQPage"],"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/opioidy-czym-sa-jakie-maja-dzialanie\/","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/opioidy-czym-sa-jakie-maja-dzialanie\/","name":"Opioidy \u2013 czym s\u0105, jakie maj\u0105 dzia\u0142anie? - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/opioidy-czym-sa-jakie-maja-dzialanie\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/opioidy-czym-sa-jakie-maja-dzialanie\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/opioidy.jpg","datePublished":"2026-09-02T15:19:23+00:00","dateModified":"2026-09-02T15:19:25+00:00","description":"Sprawd\u017a, czym s\u0105 i jak dzia\u0142aj\u0105 opioidy. Dowiedz si\u0119, kiedy si\u0119 je stosuje, jak dochodzi do uzale\u017cnienia opioidami i jak si\u0119 je leczy.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/opioidy-czym-sa-jakie-maja-dzialanie\/#breadcrumb"},"mainEntity":[{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/opioidy-czym-sa-jakie-maja-dzialanie\/#faq-question-1788361920836"},{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/opioidy-czym-sa-jakie-maja-dzialanie\/#faq-question-1788361941110"},{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/opioidy-czym-sa-jakie-maja-dzialanie\/#faq-question-1788361958726"}],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/opioidy-czym-sa-jakie-maja-dzialanie\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/opioidy-czym-sa-jakie-maja-dzialanie\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/opioidy.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/opioidy.jpg","width":2038,"height":1142,"caption":"opioidy"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/opioidy-czym-sa-jakie-maja-dzialanie\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Opioidy \u2013 czym s\u0105, jakie maj\u0105 dzia\u0142anie?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#website","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/","name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization","name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/alabek.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/alabek.jpg","width":1250,"height":1251,"caption":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/person\/fc9c4e95c6f906b6848cd12a8b2ff456","name":"Alicja Wujkowska","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Alicja_Wujkowska.pngce17d8d90082b979cafa7207dc028373","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Alicja_Wujkowska.png","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Alicja_Wujkowska.png","caption":"Alicja Wujkowska"},"description":"Absolwentka Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego (dietetyka) oraz Uniwersytetu Warszawskiego i Szko\u0142y G\u0142\u00f3wnej Handlowej w Warszawie (finanse i rachunkowo\u015b\u0107). Dietetyczka specjalizuj\u0105ca si\u0119 w alergiach i nietolerancjach pokarmowych, kt\u00f3re towarzysz\u0105 jej od dzieci\u0144stwa. Autorka licznych publikacji naukowych, artyku\u0142\u00f3w eksperckich i blogowych.","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/author\/alicja-wujkowska\/"},{"@type":"Question","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/opioidy-czym-sa-jakie-maja-dzialanie\/#faq-question-1788361920836","position":1,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/opioidy-czym-sa-jakie-maja-dzialanie\/#faq-question-1788361920836","name":"Opiaty a opioidy \u2013 czym si\u0119 r\u00f3\u017cni\u0105?","answerCount":1,"acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Terminy te nie s\u0105 synonimami. Opiaty to naturalne alkaloidy pochodz\u0105ce z maku lekarskiego, takie jak morfina i kodeina. Poj\u0119cie opioidy jest szersze i obejmuje tak\u017ce substancje p\u00f3\u0142syntetyczne, syntetyczne oraz zwi\u0105zki dzia\u0142aj\u0105ce na receptory opioidowe.","inLanguage":"pl-PL"},"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Question","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/opioidy-czym-sa-jakie-maja-dzialanie\/#faq-question-1788361941110","position":2,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/opioidy-czym-sa-jakie-maja-dzialanie\/#faq-question-1788361941110","name":"Czy opioidy s\u0105 legalne w Polsce?","answerCount":1,"acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Niekt\u00f3re opioidy s\u0105 legalnie stosowanymi lekami, jednak ich dost\u0119pno\u015b\u0107 i spos\u00f3b przepisywania podlegaj\u0105 regulacjom prawnym. Przepisy okre\u015blaj\u0105, m.in. zasady dotycz\u0105ce substancji kontrolowanych, w tym morfiny, fentanylu i oksykodonu.","inLanguage":"pl-PL"},"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Question","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/opioidy-czym-sa-jakie-maja-dzialanie\/#faq-question-1788361958726","position":3,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/opioidy-czym-sa-jakie-maja-dzialanie\/#faq-question-1788361958726","name":"Czy ka\u017cdy silny lek przeciwb\u00f3lowy jest opioidem?","answerCount":1,"acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Si\u0142a dzia\u0142ania przeciwb\u00f3lowego nie decyduje o przynale\u017cno\u015bci do grupy opioid\u00f3w. Do opioid\u00f3w zalicza si\u0119 substancje dzia\u0142aj\u0105ce na receptory opioidowe, natomiast wiele innych lek\u00f3w przeciwb\u00f3lowych dzia\u0142a za po\u015brednictwem odmiennych mechanizm\u00f3w.","inLanguage":"pl-PL"},"inLanguage":"pl-PL"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32657","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/197"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=32657"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32657\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":32661,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32657\/revisions\/32661"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/32660"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=32657"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=32657"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=32657"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=32657"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}