{"id":32976,"date":"2026-09-16T08:39:11","date_gmt":"2026-09-16T06:39:11","guid":{"rendered":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/?p=32976"},"modified":"2026-09-16T08:39:13","modified_gmt":"2026-09-16T06:39:13","slug":"jelito-grube-budowa-rola-najczestsze-choroby","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/jelito-grube-budowa-rola-najczestsze-choroby\/","title":{"rendered":"Jelito grube \u2013 budowa, rola, najcz\u0119stsze choroby"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Jelito grube jest ostatnim odcinkiem przewodu pokarmowego. Cho\u0107 wi\u0119kszo\u015b\u0107 sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych zostaje wch\u0142oni\u0119ta wcze\u015bniej, w jelicie cienkim, na tym etapie nadal zachodz\u0105 wa\u017cne procesy. Organizm odzyskuje wod\u0119 i elektrolity, niestrawione resztki s\u0105 stopniowo przekszta\u0142cane w stolec, a mikrobiota jelitowa uczestniczy m.in. w fermentacji sk\u0142adnik\u00f3w pokarmowych. Zaburzenia funkcjonowania jelita grubego mog\u0105 natomiast objawia\u0107 si\u0119 b\u00f3lem brzucha, zmian\u0105 rytmu wypr\u00f3\u017cnie\u0144 czy obecno\u015bci\u0105 krwi w stolcu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><tbody><tr><td><strong>Z tego artyku\u0142u dowiesz si\u0119, \u017ce:<br><\/strong>>> jelito grube jest ko\u0144cowym odcinkiem przewodu pokarmowego i ma oko\u0142o 1,3\u20131,5 m d\u0142ugo\u015bci;<br>>> jego g\u0142\u00f3wne cz\u0119\u015bci to k\u0105tnica, okr\u0119\u017cnica i odbytnica;<br>>> jelito grube odpowiada m.in. za wch\u0142anianie wody i elektrolit\u00f3w, formowanie stolca oraz stanowi \u015brodowisko dla mikrobioty jelitowej;<br>>> do objaw\u00f3w chor\u00f3b jelita grubego nale\u017c\u0105 m.in. b\u00f3le brzucha, biegunki, zaparcia, zmiana rytmu wypr\u00f3\u017cnie\u0144 i krew w stolcu;<br>>> do cz\u0119stych chor\u00f3b tego odcinka przewodu pokarmowego nale\u017c\u0105 m.in. IBS, uchy\u0142ki, wrzodziej\u0105ce zapalenie jelita grubego, polipy i rak jelita grubego;<br>>> w diagnostyce wykorzystuje si\u0119 m.in. badania krwi i ka\u0142u, badania obrazowe oraz kolonoskopi\u0119.<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Spis tre\u015bci:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"#Jelito-grube-\u2013-czym-jest-i-gdzie-si\u0119-znajduje?\">Jelito grube \u2013 czym jest i gdzie si\u0119 znajduje?<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Mikrobiota-jelita-grubego-\u2013-dlaczego-jest-wa\u017cna?\">Mikrobiota jelita grubego \u2013 dlaczego jest wa\u017cna?<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Budowa-jelita-grubego\">Budowa jelita grubego<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Jak\u0105-d\u0142ugo\u015b\u0107-ma-jelito-grube?\">Jak\u0105 d\u0142ugo\u015b\u0107 ma jelito grube?<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Jakie-funkcje-pe\u0142ni-jelito-grube?\">Jakie funkcje pe\u0142ni jelito grube?<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Jelito-grube-\u2013-gdzie-boli-i-jakie-objawy-mog\u0105-wskazywa\u0107-na-jego-choroby?\">Jelito grube \u2013 gdzie boli i jakie objawy mog\u0105 wskazywa\u0107 na jego choroby?<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Najcz\u0119stsze-choroby-jelita-grubego\">Najcz\u0119stsze choroby jelita grubego<\/a>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"#Zesp\u00f3\u0142-jelita-dra\u017cliwego\">Zesp\u00f3\u0142 jelita dra\u017cliwego<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Uchy\u0142ki-jelita-grubego\">Uchy\u0142ki jelita grubego<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Wrzodziej\u0105ce-zapalenie-jelita-grubego\">Wrzodziej\u0105ce zapalenie jelita grubego<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Polipy-i-rak-jelita-grubego\">Polipy i rak jelita grubego<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Jak-diagnozuje-si\u0119-choroby-jelita-grubego?\">Jak diagnozuje si\u0119 choroby jelita grubego?<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Jak-dba\u0107-o-jelito-grube?\">Jak dba\u0107 o jelito grube?<\/a><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Jelito-grube-\u2013-czym-jest-i-gdzie-si\u0119-znajduje?\">Jelito grube \u2013 czym jest i gdzie si\u0119 znajduje?<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Jelito grube znajduje si\u0119 mi\u0119dzy jelitem cienkim a odbytem i stanowi ko\u0144cow\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 przewodu pokarmowego<\/strong>. Rozpoczyna si\u0119 w prawej dolnej cz\u0119\u015bci jamy brzusznej, gdzie jelito cienkie \u0142\u0105czy si\u0119 z k\u0105tnic\u0105 poprzez zastawk\u0119 kr\u0119tniczo-k\u0105tnicz\u0105. Nast\u0119pnie okr\u0119\u017cnica biegnie ku g\u00f3rze, przechodzi poprzecznie przez jam\u0119 brzuszn\u0105 i kieruje si\u0119 w d\u00f3\u0142 po lewej stronie, aby ostatecznie przej\u015b\u0107 w esic\u0119 i odbytnic\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&gt;&gt; Sprawd\u017a r\u00f3wnie\u017c: <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/budowa-funkcje-i-najczestsze-choroby-ukladu-pokarmowego-czlowieka\/\">Budowa, funkcje i najcz\u0119stsze choroby uk\u0142adu pokarmowego cz\u0142owieka<\/a><\/strong><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Mikrobiota-jelita-grubego-\u2013-dlaczego-jest-wa\u017cna?\">Mikrobiota jelita grubego \u2013 dlaczego jest wa\u017cna?<\/h2>\n\n\n\n<p>Jelito grube jest miejscem najliczniej zasiedlonym przez mikroorganizmy tworz\u0105ce <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/mikrobiota-jelitowa\/\">mikrobiot\u0119 jelitow\u0105<\/a>, przede wszystkim bakterie. Pe\u0142ni\u0105 one wiele wa\u017cnych funkcji \u2013 uczestnicz\u0105 m.in. w fermentacji niestrawionych sk\u0142adnik\u00f3w pokarmowych, wspieraj\u0105 prawid\u0142owe funkcjonowanie bariery jelitowej i pozostaj\u0105 w \u015bcis\u0142ej relacji z uk\u0142adem odporno\u015bciowym.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/pakiet\/pakiet-zdrowe-jelita\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Pakiet-zdrowe-jelita-1.jpg\" alt=\"Pakiet zdrowe jelita banerek\" class=\"wp-image-22066\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Pakiet-zdrowe-jelita-1.jpg 800w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Pakiet-zdrowe-jelita-1-768x192.jpg 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Pakiet-zdrowe-jelita-1-150x38.jpg 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Pakiet-zdrowe-jelita-1-300x75.jpg 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Pakiet-zdrowe-jelita-1-696x174.jpg 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p>&nbsp;W wyniku fermentacji cz\u0119\u015bci b\u0142onnika powstaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c kr\u00f3tko\u0142a\u0144cuchowe kwasy t\u0142uszczowe (SCFA), w tym ma\u015blan, kt\u00f3ry stanowi wa\u017cne \u017ar\u00f3d\u0142o energii dla kom\u00f3rek nab\u0142onka jelita grubego. Zaburzenia sk\u0142adu i funkcji mikrobioty, okre\u015blane jako dysbioza, obserwuje si\u0119 w przebiegu r\u00f3\u017cnych chor\u00f3b przewodu pokarmowego, cho\u0107 zale\u017cno\u015bci te s\u0105 z\u0142o\u017cone i nadal intensywnie badane.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Budowa-jelita-grubego\">Budowa jelita grubego<\/h2>\n\n\n\n<p>Pod wzgl\u0119dem anatomicznym jelito grube sk\u0142ada si\u0119 z kilku nast\u0119puj\u0105cych po sobie cz\u0119\u015bci:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>k\u0105tnicy (jelita \u015blepego)<\/strong> \u2013 pierwszego odcinka, z kt\u00f3rym po\u0142\u0105czony jest wyrostek robaczkowy;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>okr\u0119\u017cnicy<\/strong> \u2013 obejmuj\u0105cej cz\u0119\u015b\u0107 wst\u0119puj\u0105c\u0105, poprzeczn\u0105, zst\u0119puj\u0105c\u0105 i esowat\u0105;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>odbytnicy<\/strong> \u2013 ko\u0144cowego odcinka, w kt\u00f3rym gromadzi si\u0119 stolec przed wypr\u00f3\u017cnieniem.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>\u015aciana jelita grubego jest zbudowana m.in. z b\u0142ony \u015bluzowej, pod\u015bluzowej i mi\u0119\u015bniowej oraz zewn\u0119trznej warstwy surowiczej lub przydanki, zale\u017cnie od odcinka. Warstwa mi\u0119\u015bniowa umo\u017cliwia ruchy przesuwaj\u0105ce zawarto\u015b\u0107 jelita w kierunku odbytnicy.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Jak\u0105-d\u0142ugo\u015b\u0107-ma-jelito-grube?\">Jak\u0105 d\u0142ugo\u015b\u0107 ma jelito grube?<\/h2>\n\n\n\n<p>Jelito grube ma <strong>przeci\u0119tnie oko\u0142o 1,3\u20131,5 m d\u0142ugo\u015bci<\/strong> i jest znacznie kr\u00f3tsze od jelita cienkiego. Jednocze\u015bnie ma wi\u0119ksz\u0105 \u015brednic\u0119 \u2013 zwykle oko\u0142o 5\u20138 cm. Najszerszym jego fragmentem jest pocz\u0105tkowy odcinek, czyli k\u0105tnica, kt\u00f3ra znajduje si\u0119 w prawej okolicy biodrowej.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Jakie-funkcje-pe\u0142ni-jelito-grube?\">Jakie funkcje pe\u0142ni jelito grube?<\/h2>\n\n\n\n<p>Jelito grube odpowiada za kilka wa\u017cnych proces\u00f3w ko\u0144cz\u0105cych trawienie i przygotowuj\u0105cych tre\u015b\u0107 pokarmow\u0105 do wydalenia. Do jego g\u0142\u00f3wnych funkcji nale\u017c\u0105:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>wch\u0142anianie wody i elektrolit\u00f3w<\/strong> \u2013 dzi\u0119ki temu tre\u015b\u0107 jelitowa stopniowo si\u0119 zag\u0119szcza;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>formowanie stolca <\/strong>\u2013 niestrawione resztki pokarmowe s\u0105 przekszta\u0142cane w masy ka\u0142owe;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>udzia\u0142 mikrobioty w fermentacji <\/strong>\u2013 bakterie jelitowe rozk\u0142adaj\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 niestrawionych sk\u0142adnik\u00f3w pokarmowych i wytwarzaj\u0105 m.in. niekt\u00f3re witaminy oraz kr\u00f3tko\u0142a\u0144cuchowe kwasy t\u0142uszczowe;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>u\u0142atwianie przesuwania tre\u015bci jelitowej <\/strong>\u2013 wydzielany w okr\u0119\u017cnicy \u015bluz wspomaga jej transport w kierunku odbytnicy;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>magazynowanie i wydalanie stolca <\/strong>\u2013 ko\u0144cowy odcinek jelita grubego gromadzi masy ka\u0142owe przed wypr\u00f3\u017cnieniem.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Jelito-grube-\u2013-gdzie-boli-i-jakie-objawy-mog\u0105-wskazywa\u0107-na-jego-choroby?\">Jelito grube \u2013 gdzie boli i jakie objawy mog\u0105 wskazywa\u0107 na jego choroby?<\/h2>\n\n\n\n<p>B\u00f3l zwi\u0105zany z chorobami jelita grubego mo\u017ce pojawia\u0107 si\u0119 w r\u00f3\u017cnych cz\u0119\u015bciach brzucha, zale\u017cnie od lokalizacji zmian. Cz\u0119sto odczuwany jest w podbrzuszu, ale sama lokalizacja b\u00f3lu nie pozwala ustali\u0107 jego przyczyny. <strong>Do objaw\u00f3w, kt\u00f3rych nie nale\u017cy ignorowa\u0107, nale\u017c\u0105 przede wszystkim<\/strong>:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>utrzymuj\u0105ce si\u0119 biegunki lub zaparcia;<\/li>\n\n\n\n<li>zmiana dotychczasowego rytmu wypr\u00f3\u017cnie\u0144;<\/li>\n\n\n\n<li>krew lub <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/sluz-w-kale-co-moze-byc-przyczyna-i-kiedy-stolec-ze-sluzem-powinien-niepokoic\/\">\u015bluz w stolcu<\/a>;<\/li>\n\n\n\n<li>nawracaj\u0105ce <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/bol-brzucha-mozliwe-przyczyny-badania\/\">b\u00f3le brzucha<\/a> i <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wzdecia-brzucha-kiedy-zglosic-sie-do-lekarza\/\">wzd\u0119cia<\/a>;<\/li>\n\n\n\n<li>bolesne parcie lub uczucie niepe\u0142nego wypr\u00f3\u017cnienia;<\/li>\n\n\n\n<li>niezamierzona utrata masy cia\u0142a i os\u0142abienie.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Niekt\u00f3re choroby przez d\u0142ugi czas mog\u0105 nie powodowa\u0107 charakterystycznych dolegliwo\u015bci, dlatego utrzymuj\u0105ce si\u0119 zmiany rytmu wypr\u00f3\u017cnie\u0144 lub krew w stolcu wymagaj\u0105 konsultacji lekarskiej.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Najcz\u0119stsze-choroby-jelita-grubego\">Najcz\u0119stsze choroby jelita grubego<\/h2>\n\n\n\n<p>Do najcz\u0119stszych chor\u00f3b jelita grubego nale\u017c\u0105:<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Zesp\u00f3\u0142-jelita-dra\u017cliwego\">Zesp\u00f3\u0142 jelita dra\u017cliwego<\/h3>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/zespol-jelita-nadwrazliwego-objawy-diagnostyka-leczenie\/\">Zesp\u00f3\u0142 jelita dra\u017cliwego (IBS)<\/a> jest <strong>zaburzeniem czynno\u015bciowym przewodu pokarmowego<\/strong>. Typowe s\u0105 nawracaj\u0105ce b\u00f3le brzucha zwi\u0105zane z wypr\u00f3\u017cnianiem oraz zmiana cz\u0119stotliwo\u015bci lub konsystencji stolca. U cz\u0119\u015bci os\u00f3b dominuj\u0105 biegunki, u innych zaparcia, mo\u017cliwa jest r\u00f3wnie\u017c posta\u0107 mieszana.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Uchy\u0142ki-jelita-grubego\">Uchy\u0142ki jelita grubego<\/h3>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/uchylki-jelita-grubego-objawy-przyczyny-leczenie-i-dieta\/\">Uchy\u0142ki jelita grubego<\/a> to niewielkie uwypuklenia \u015bciany jelita, <strong>wyst\u0119puj\u0105ce szczeg\u00f3lnie cz\u0119sto u os\u00f3b starszych<\/strong>. Mog\u0105 przez lata nie powodowa\u0107 \u017cadnych objaw\u00f3w. Dolegliwo\u015bci pojawiaj\u0105 si\u0119 m.in. w przypadku zapalenia uchy\u0142k\u00f3w \u2013 mo\u017ce w\u00f3wczas wyst\u0105pi\u0107 b\u00f3l brzucha, najcz\u0119\u015bciej po lewej stronie, gor\u0105czka oraz zmiana rytmu wypr\u00f3\u017cnie\u0144.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Wrzodziej\u0105ce-zapalenie-jelita-grubego\">Wrzodziej\u0105ce zapalenie jelita grubego<\/h3>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wzjg-dieta-zywienie-pajcentow-z-wrzodziejacym-zapaleniem-jelita-grubego\/\">Wrzodziej\u0105ce zapalenie jelita grubego<\/a> nale\u017cy do nieswoistych chor\u00f3b zapalnych jelit. Proces zapalny obejmuje b\u0142on\u0119 \u015bluzow\u0105 jelita grubego, a <strong>choroba zwykle przebiega z okresami zaostrze\u0144 i remisji<\/strong>. Charakterystyczne mog\u0105 by\u0107 cz\u0119ste biegunki, krew w stolcu, b\u00f3le brzucha, parcie na stolec, zm\u0119czenie i utrata masy cia\u0142a.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&gt;&gt; Sprawd\u017a tak\u017ce: <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/rak-jelita-grubego\/\">Rak jelita grubego \u2013 objawy, badania przesiewowe, leczenie i profilaktyka<\/a><\/strong><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Polipy-i-rak-jelita-grubego\">Polipy i rak jelita grubego<\/h3>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/polipy-w-jelicie-grubym-czym-sa-i-jakie-daja-objawy-przyczyny-diagnostyka-i-leczenie\/\"><strong>Polipy w jelicie grubym<\/strong><\/a><strong> s\u0105 zmianami uwypuklaj\u0105cymi si\u0119 do \u015bwiat\u0142a jelita<\/strong>. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 nie jest nowotworem z\u0142o\u015bliwym, jednak niekt\u00f3re typy polip\u00f3w mog\u0105 z czasem przekszta\u0142ci\u0107 si\u0119 w raka. Niepokoj\u0105cymi objawami s\u0105 m.in. krew w stolcu, nawracaj\u0105ce krwawienia z odbytnicy, zmiana rytmu wypr\u00f3\u017cnie\u0144, niedokrwisto\u015b\u0107 czy niezamierzona utrata masy cia\u0142a.<strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>&gt;&gt; Zobacz te\u017c: <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-wzjg\/\">Diagnostyka wrzodziej\u0105cego zapalenia jelita grubego<\/a><\/strong><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Jak-diagnozuje-si\u0119-choroby-jelita-grubego?\">Jak diagnozuje si\u0119 choroby jelita grubego?<\/h2>\n\n\n\n<p>Zakres diagnostyki zale\u017cy od rodzaju dolegliwo\u015bci, czasu ich trwania, wieku pacjenta oraz obecno\u015bci objaw\u00f3w alarmowych. <strong>Lekarz mo\u017ce zleci\u0107 badania krwi, m.in. morfologi\u0119, kt\u00f3ra pozwala wykry\u0107 np. niedokrwisto\u015b\u0107, oraz oznaczenie CRP<\/strong> pomocne w ocenie obecno\u015bci i nasilenia stanu zapalnego. Istotnych informacji mog\u0105 dostarczy\u0107 r\u00f3wnie\u017c badania ka\u0142u.<\/p>\n\n\n\n<p>W diagnostyce dolegliwo\u015bci ze strony jelit wykorzystuje si\u0119 m.in.:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>badania mikrobiologiczne ka\u0142u <\/strong>\u2013 w zale\u017cno\u015bci od objaw\u00f3w mog\u0105 by\u0107 wykonywane w celu wykrycia zaka\u017ce\u0144 przewodu pokarmowego, zw\u0142aszcza u os\u00f3b z ostr\u0105 lub przed\u0142u\u017caj\u0105c\u0105 si\u0119 biegunk\u0105; zakres bada\u0144 dobiera si\u0119 do obrazu klinicznego i mo\u017ce obejmowa\u0107 m.in. wykrywanie bakterii, paso\u017cyt\u00f3w lub toksyn patogen\u00f3w jelitowych;<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/krew-utajona-w-kale-met-ilosciowa\"><strong>test na krew utajon\u0105 w kale metod\u0105 immunochemiczn\u0105<\/strong><\/a> \u2013 umo\u017cliwia wykrycie niewidocznych go\u0142ym okiem \u015blad\u00f3w krwi. Jest wykorzystywany m.in. w badaniach przesiewowych w kierunku raka jelita grubego, cho\u0107 dodatni wynik mo\u017ce mie\u0107 r\u00f3wnie\u017c inne przyczyny i wymaga dalszej diagnostyki;<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/kalprotektyna-w-kale-ilosciowo\"><strong>kalprotektyn\u0119 w kale<\/strong><\/a> \u2013 marker wykorzystywany w ocenie stanu zapalnego jelit. Podwy\u017cszone st\u0119\u017cenie mo\u017ce wyst\u0119powa\u0107 m.in. w nieswoistych chorobach zapalnych jelit. Oznaczenie pomaga tak\u017ce r\u00f3\u017cnicowa\u0107 dolegliwo\u015bci o pod\u0142o\u017cu zapalnym od zaburze\u0144 czynno\u015bciowych, takich jak zesp\u00f3\u0142 jelita dra\u017cliwego.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>W zale\u017cno\u015bci od objaw\u00f3w i wynik\u00f3w bada\u0144 laboratoryjnych diagnostyka mo\u017ce zosta\u0107 rozszerzona o badania obrazowe<\/strong>, np. USG jamy brzusznej, tomografi\u0119 komputerow\u0105 lub rezonans magnetyczny. Szczeg\u00f3lne znaczenie ma kolonoskopia, kt\u00f3ra pozwala bezpo\u015brednio obejrze\u0107 b\u0142on\u0119 \u015bluzow\u0105 jelita grubego, pobra\u0107 wycinki do badania histopatologicznego, a podczas tego samego badania r\u00f3wnie\u017c usun\u0105\u0107 niekt\u00f3re polipy. O tym, jakie badania s\u0105 potrzebne i czy istniej\u0105 wskazania do kolonoskopii, decyduje lekarz na podstawie ca\u0142ego obrazu klinicznego.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/mikrobiota-genetyczna-floragen\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/FloraGEN-\u2013-badanie-genetyczne-mikrobioty-jelitowej-z-konsultacja.png\" alt=\"FloraGEN \u2013 badanie genetyczne mikrobioty jelitowej z konsultacja\u0328\" class=\"wp-image-24316\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/FloraGEN-\u2013-badanie-genetyczne-mikrobioty-jelitowej-z-konsultacja.png 800w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/FloraGEN-\u2013-badanie-genetyczne-mikrobioty-jelitowej-z-konsultacja-768x192.png 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/FloraGEN-\u2013-badanie-genetyczne-mikrobioty-jelitowej-z-konsultacja-150x38.png 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/FloraGEN-\u2013-badanie-genetyczne-mikrobioty-jelitowej-z-konsultacja-300x75.png 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/FloraGEN-\u2013-badanie-genetyczne-mikrobioty-jelitowej-z-konsultacja-696x174.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>&gt;&gt; Przeczytaj tak\u017ce: <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/jak-przygotowac-sie-do-kolonoskopii\/\">Jak przygotowa\u0107 si\u0119 do kolonoskopii?<\/a><\/strong><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Jak-dba\u0107-o-jelito-grube?\">Jak dba\u0107 o jelito grube?<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Profilaktyka chor\u00f3b jelita grubego opiera si\u0119 przede wszystkim na codziennych nawykach oraz odpowiednich badaniach<\/strong>. Warto zadba\u0107 o diet\u0119 dostarczaj\u0105c\u0105 <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/jedz-blonnik-twoje-jelita-beda-ci-wdzieczne\/\">b\u0142onnika<\/a>, odpowiednie nawodnienie i regularn\u0105 aktywno\u015b\u0107 fizyczn\u0105. Znaczenie ma r\u00f3wnie\u017c ograniczenie palenia tytoniu i nadmiernego spo\u017cycia alkoholu.<\/p>\n\n\n\n<p>Nie nale\u017cy przy tym czeka\u0107 na pojawienie si\u0119 dolegliwo\u015bci. <strong>Cz\u0119\u015b\u0107 chor\u00f3b jelita grubego mo\u017ce d\u0142ugo rozwija\u0107 si\u0119 bez charakterystycznych objaw\u00f3w<\/strong>, dlatego wa\u017cnym elementem profilaktyki raka jelita grubego s\u0105 badania przesiewowe wykonywane zgodnie z aktualnymi zaleceniami. Z kolei pojawienie si\u0119 krwi w stolcu, niewyja\u015bnionej utraty masy cia\u0142a czy utrzymuj\u0105cej si\u0119 zmiany rytmu wypr\u00f3\u017cnie\u0144 powinno sk\u0142oni\u0107 do konsultacji z lekarzem.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Opieka merytoryczna: lek. Katarzyna Ciep\u0142ucha<\/strong><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p><strong>Bibliografia<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ol start=\"1\" class=\"wp-block-list\">\n<li>Cyprian, M. (2023, March 8). Stres a mikrobiota \u2013 o tym, jak otoczenie mo\u017ce wp\u0142ywa\u0107 na Twoje wn\u0119trze! \u2013 Instytut Mikroekologii. Instytut Mikroekologii.<\/li>\n\n\n\n<li>Azzouz LL, Sharma S. Physiology, Large Intestine. [Updated 2023 Jul 31]. In: StatPearls [Internet].<\/li>\n\n\n\n<li>Omole AE, Mandiga P, Kahai P, et al. Anatomy, Abdomen and Pelvis: Large Intestine. [Updated 2025 Apr 6]. In: StatPearls [Internet].<\/li>\n\n\n\n<li>https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/mikrobiota-jelitowa\/ [dost\u0119p: 09.09.2026]<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej na temat jelita grubego. Poznaj jego budow\u0119 i dowiedz si\u0119, jakie s\u0105 najcz\u0119stsze choroby jelita grubego.<\/p>\n","protected":false},"author":185,"featured_media":32980,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[18],"tags":[],"coauthors":[224],"class_list":{"0":"post-32976","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-dysbioza-choroby-przewodu-pokarmowego"},"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.2 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Jelito grube \u2013 budowa, rola, najcz\u0119stsze choroby - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/jelito-grube-budowa-rola-najczestsze-choroby\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Jelito grube \u2013 budowa, rola, najcz\u0119stsze choroby - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej na temat jelita grubego. Poznaj jego budow\u0119 i dowiedz si\u0119, jakie s\u0105 najcz\u0119stsze choroby jelita grubego.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/jelito-grube-budowa-rola-najczestsze-choroby\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-09-16T06:39:11+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-09-16T06:39:13+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/jelito_grube.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2064\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1152\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Sandra S\u0142uszewska\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Sandra S\u0142uszewska\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"9 minut\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label3\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data3\" content=\"Sandra S\u0142uszewska\" \/>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Jelito grube \u2013 budowa, rola, najcz\u0119stsze choroby - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/jelito-grube-budowa-rola-najczestsze-choroby\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Jelito grube \u2013 budowa, rola, najcz\u0119stsze choroby - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","og_description":"Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej na temat jelita grubego. Poznaj jego budow\u0119 i dowiedz si\u0119, jakie s\u0105 najcz\u0119stsze choroby jelita grubego.","og_url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/jelito-grube-budowa-rola-najczestsze-choroby\/","og_site_name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria","article_published_time":"2026-09-16T06:39:11+00:00","article_modified_time":"2026-09-16T06:39:13+00:00","og_image":[{"width":2064,"height":1152,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/jelito_grube.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Sandra S\u0142uszewska","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Sandra S\u0142uszewska","Szacowany czas czytania":"9 minut","Written by":"Sandra S\u0142uszewska"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/jelito-grube-budowa-rola-najczestsze-choroby\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/jelito-grube-budowa-rola-najczestsze-choroby\/"},"author":{"name":"Sandra S\u0142uszewska","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/person\/c615ff7d62d585a38d38cc93ab703793"},"headline":"Jelito grube \u2013 budowa, rola, najcz\u0119stsze choroby","datePublished":"2026-09-16T06:39:11+00:00","dateModified":"2026-09-16T06:39:13+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/jelito-grube-budowa-rola-najczestsze-choroby\/"},"wordCount":1681,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/jelito-grube-budowa-rola-najczestsze-choroby\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/jelito_grube.jpg","articleSection":["Dysbioza, choroby przewodu pokarmowego"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/jelito-grube-budowa-rola-najczestsze-choroby\/","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/jelito-grube-budowa-rola-najczestsze-choroby\/","name":"Jelito grube \u2013 budowa, rola, najcz\u0119stsze choroby - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/jelito-grube-budowa-rola-najczestsze-choroby\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/jelito-grube-budowa-rola-najczestsze-choroby\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/jelito_grube.jpg","datePublished":"2026-09-16T06:39:11+00:00","dateModified":"2026-09-16T06:39:13+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/jelito-grube-budowa-rola-najczestsze-choroby\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/jelito-grube-budowa-rola-najczestsze-choroby\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/jelito-grube-budowa-rola-najczestsze-choroby\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/jelito_grube.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/jelito_grube.jpg","width":2064,"height":1152,"caption":"jelito grube"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/jelito-grube-budowa-rola-najczestsze-choroby\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Jelito grube \u2013 budowa, rola, najcz\u0119stsze choroby"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#website","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/","name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization","name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/alabek.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/alabek.jpg","width":1250,"height":1251,"caption":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/person\/c615ff7d62d585a38d38cc93ab703793","name":"Sandra S\u0142uszewska","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Sandra-Sluszewska-150x150.jpg1b25111ddf6b1d444f36196b209215a6","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Sandra-Sluszewska-150x150.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Sandra-Sluszewska-150x150.jpg","caption":"Sandra S\u0142uszewska"},"description":"Z wykszta\u0142cenia biolog, absolwentka biologii na Uniwersytecie Gda\u0144skim. Od lat zwi\u0105zana z bran\u017c\u0105 medyczn\u0105, gdzie \u0142\u0105czy wiedz\u0119 biologiczn\u0105 z praktycznym do\u015bwiadczeniem zawodowym. Autorka licznych tekst\u00f3w zdrowotnych i edukacyjnych dotycz\u0105cych m.in. diagnostyki medycznej, dermatologii, profilaktyki zdrowotnej, \u017cywienia oraz zdrowego stylu \u017cycia. W swoich tekstach opiera si\u0119 na aktualnych danych naukowych, dbaj\u0105c o ich rzetelne, praktyczne i zrozumia\u0142e przedstawienie.","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/author\/sandra-sluszewska\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32976","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/185"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=32976"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32976\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":32981,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32976\/revisions\/32981"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/32980"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=32976"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=32976"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=32976"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=32976"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}