{"id":33212,"date":"2026-10-05T14:51:48","date_gmt":"2026-10-05T12:51:48","guid":{"rendered":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/?p=33212"},"modified":"2026-10-05T14:51:50","modified_gmt":"2026-10-05T12:51:50","slug":"rak-wodny-noma-czym-jest-przyczyny-objawy-badania-leczenie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/rak-wodny-noma-czym-jest-przyczyny-objawy-badania-leczenie\/","title":{"rendered":"Rak wodny (noma) \u2013 czym jest, przyczyny, objawy, badania, leczenie"},"content":{"rendered":"\n

Rak wodny, inaczej noma lub cancrum oris, to rzadka, ale bardzo ci\u0119\u017cka choroba prowadz\u0105ca do szybko post\u0119puj\u0105cej martwicy tkanek jamy ustnej i twarzy. Mimo swojej polskiej nazwy nie jest chorob\u0105 nowotworow\u0105. Sprawd\u017a, co sprzyja jej rozwojowi, jak wygl\u0105daj\u0105 pierwsze objawy raka wodnego, na czym polega diagnostyka i dlaczego szybkie rozpocz\u0119cie leczenia ma tak du\u017ce znaczenie.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Z tego artyku\u0142u dowiesz si\u0119, \u017ce:<\/strong>
>> rak wodny nie jest nowotworem, lecz szybko post\u0119puj\u0105c\u0105 chorob\u0105 martwicz\u0105 jamy ustnej i twarzy;
>> choroba dotyczy g\u0142\u00f3wnie niedo\u017cywionych dzieci \u017cyj\u0105cych w skrajnym ub\u00f3stwie, ale mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 r\u00f3wnie\u017c u os\u00f3b doros\u0142ych z os\u0142abion\u0105 odporno\u015bci\u0105;
>> noma zwykle rozpoczyna si\u0119 od zmian zapalnych dzi\u0105se\u0142, po czym mo\u017ce w ci\u0105gu kilku dni doprowadzi\u0107 do rozleg\u0142ej martwicy;
>> nie istnieje jedno badanie laboratoryjne potwierdzaj\u0105ce raka wodnego \u2013 rozpoznanie opiera si\u0119 przede wszystkim na obrazie klinicznym;
>> wcze\u015bnie rozpocz\u0119te leczenie mo\u017ce zahamowa\u0107 rozw\u00f3j choroby, natomiast zaawansowana noma mo\u017ce pozostawi\u0107 trwa\u0142e zaburzenia funkcjonalne i deformacje twarzy.<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n

Spis tre\u015bci:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    \n
  1. Co to jest rak wodny?<\/a><\/li>\n\n\n\n
  2. Rak wodny \u2013 przyczyny<\/a><\/li>\n\n\n\n
  3. Rak wodny \u2013 objawy<\/a><\/li>\n\n\n\n
  4. Jak wygl\u0105da rak wodny?<\/a><\/li>\n\n\n\n
  5. Diagnostyka raka wodnego<\/a><\/li>\n\n\n\n
  6. Rak wodny \u2013 leczenie<\/a><\/li>\n\n\n\n
  7. Rak wodny \u2013 rokowania<\/a><\/li>\n\n\n\n
  8. FAQ: inne cz\u0119ste pytania o raka wodnego<\/a><\/li>\n\n\n\n
  9. Rak wodny \u2013 podsumowanie najwa\u017cniejszych informacji<\/a><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

    Co to jest rak wodny?<\/h2>\n\n\n\n

    Rak wodny (noma, cancrum oris<\/em>; w klasyfikacji ICD-10 oznaczony kodem A69.0)<\/strong> jest gwa\u0142townie post\u0119puj\u0105c\u0105 chorob\u0105 martwicz\u0105, kt\u00f3ra najcz\u0119\u015bciej rozpoczyna si\u0119 w obr\u0119bie dzi\u0105se\u0142 i mo\u017ce rozszerza\u0107 si\u0119 na b\u0142on\u0119 \u015bluzow\u0105 jamy ustnej, policzek, warg\u0119, ko\u015bci szcz\u0119ki lub \u017cuchwy oraz sk\u00f3r\u0119 twarzy.<\/p>\n\n\n\n

    Choroba wyst\u0119puje przede wszystkim u dzieci w wieku 2\u20136 lat<\/strong>, szczeg\u00f3lnie niedo\u017cywionych<\/a> i \u017cyj\u0105cych w warunkach skrajnego ub\u00f3stwa. Najwi\u0119cej przypadk\u00f3w obserwuje si\u0119 w Afryce Subsaharyjskiej, jednak nom\u0119 opisywano tak\u017ce w innych cz\u0119\u015bciach \u015bwiata. W 2023 roku WHO wpisa\u0142a j\u0105 na list\u0119 zaniedbanych chor\u00f3b tropikalnych.<\/p>\n\n\n\n

    Rak wodny mo\u017ce rozwin\u0105\u0107 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c u doros\u0142ych, w tym u m\u0119\u017cczyzn, zw\u0142aszcza w przypadku znacznego os\u0142abienia odporno\u015bci<\/a> lub ci\u0119\u017ckich chor\u00f3b wsp\u00f3\u0142istniej\u0105cych. Pojawiaj\u0105ce si\u0119 w wyszukiwarkach okre\u015blenie \u201erak wodny brzucha\u201d nie jest prawid\u0142ow\u0105 nazw\u0105 typowej postaci nomy<\/strong> \u2013 choroba dotyczy przede wszystkim jamy ustnej i twarzy.<\/p>\n\n\n\n

    Rak wodny \u2013 przyczyny<\/h2>\n\n\n\n

    Dok\u0142adny mechanizm rozwoju nomy nie zosta\u0142 w pe\u0142ni poznany. Nie mo\u017cna wskaza\u0107 jednej bakterii odpowiedzialnej za chorob\u0119. Jest to zaka\u017cenie polimikrobowe<\/strong>, w kt\u00f3rym uczestnicz\u0105 r\u00f3\u017cne mikroorganizmy wyst\u0119puj\u0105ce w jamie ustnej, przede wszystkim bakterie beztlenowe. W materiale pobieranym ze zmian wykrywano m.in. Fusobacterium necrophorum i Prevotella intermedia.<\/p>\n\n\n\n

    Do rozwoju raka wodnego przyczynia si\u0119 zwykle jednoczesne wyst\u0119powanie kilku czynnik\u00f3w. Najwa\u017cniejsze z nich to niedo\u017cywienie, os\u0142abienie odporno\u015bci, z\u0142a higiena jamy ustnej, skrajne ub\u00f3stwo i ograniczony dost\u0119p do opieki medycznej<\/strong>. Znaczenie maj\u0105 tak\u017ce ostre martwicze zapalenie dzi\u0105se\u0142 oraz wsp\u00f3\u0142istniej\u0105ce lub niedawno przebyte choroby zaka\u017ane, m.in. odra<\/a>, malaria<\/a>, gru\u017alica<\/a> czy zaka\u017cenie HIV<\/a>. U doros\u0142ych opisywano nom\u0119 m.in. w przebiegu cukrzycy<\/a> i innych stan\u00f3w zwi\u0105zanych z upo\u015bledzeniem odporno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

    >> Przeczytaj r\u00f3wnie\u017c:<\/strong> Zaburzenia funkcjonowania uk\u0142adu odporno\u015bciowego \u2013 przyczyny, objawy i rodzaje odporno\u015bci<\/a><\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Rak wodny \u2013 objawy<\/h2>\n\n\n\n

    Pierwsze objawy raka wodnego mog\u0105 przypomina\u0107 ci\u0119\u017ckie zapalenie dzi\u0105se\u0142. Choroba cz\u0119sto zaczyna si\u0119 miejscowo, ale mo\u017ce bardzo szybko obejmowa\u0107 kolejne tkanki jamy ustnej i twarzy. Do charakterystycznych objaw\u00f3w nale\u017c\u0105:<\/p>\n\n\n\n