{"id":33684,"date":"2026-11-09T14:44:34","date_gmt":"2026-11-09T13:44:34","guid":{"rendered":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/?p=33684"},"modified":"2026-11-09T14:51:53","modified_gmt":"2026-11-09T13:51:53","slug":"jak-dbac-o-mozg-zdrowe-nawyki-ktore-warto-wprowadzic","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/jak-dbac-o-mozg-zdrowe-nawyki-ktore-warto-wprowadzic\/","title":{"rendered":"Jak dba\u0107 o m\u00f3zg \u2013 zdrowe nawyki, kt\u00f3re warto wprowadzi\u0107"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Dobra pami\u0119\u0107 i sprawno\u015b\u0107 umys\u0142u to cechy, kt\u00f3re przy odpowiednim wsparciu, mo\u017cemy zachowa\u0107 znacznie d\u0142u\u017cej, ni\u017c nam si\u0119 wydaje. Wsp\u00f3\u0142czesna neuronauka dowodzi, \u017ce dzi\u0119ki zjawisku neuroplastyczno\u015bci mamy realny wp\u0142yw na kondycj\u0119 struktur nerwowych w ka\u017cdym wieku, mo\u017cemy skutecznie spowalnia\u0107 ich procesy starzenia. W artykule przyjrzymy si\u0119 opartym na badaniach strategiom, kt\u00f3re skutecznie chroni\u0105 i wspieraj\u0105 nasz m\u00f3zg.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><tbody><tr><td><strong>Z artyku\u0142u dowiesz si\u0119, \u017ce:<\/strong><br>>> ludzki m\u00f3zg jest narz\u0105dem plastycznym, zdolnym do tworzenia nowych po\u0142\u0105cze\u0144 synaptycznych w ka\u017cdym, nawet dojrza\u0142ym, wieku;<br>>> dbanie o m\u00f3zg mo\u017cna zacz\u0105\u0107 od drobnych krok\u00f3w, nie wymaga ono drogich inwestycji finansowych;<br>>> na zdrowie m\u00f3zgu wp\u0142ywaj\u0105 te same czynniki, kt\u00f3re warunkuj\u0105 zdrowie ca\u0142ego organizmu, czyli dieta i aktywno\u015b\u0107 fizyczna;<br>>> bardzo wa\u017cny dla zdrowia m\u00f3zgu i regeneracji jego kom\u00f3rek jest sen, w czasie kt\u00f3rego uruchamiaj\u0105 si\u0119 procesy oczyszczaj\u0105ce z toksyn i produkt\u00f3w przemiany materii;<br>>> dbanie o m\u00f3zg to tak\u017ce profilaktyka zdrowotna \u2013 mierzenie ci\u015bnienia t\u0119tniczego, oznaczanie poziomu glukozy na czczo i lipidogramu.<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Spis tre\u015bci:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"#Neuroplastyczno\u015b\u0107-m\u00f3zgu\">Neuroplastyczno\u015b\u0107 m\u00f3zgu<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Dieta-dla-m\u00f3zgu\">Dieta dla m\u00f3zgu<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Nawodnienie-a-zdrowie-m\u00f3zgu\">Nawodnienie a zdrowie m\u00f3zgu<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Wp\u0142yw-snu-na-m\u00f3zg\">Wp\u0142yw snu na m\u00f3zg<\/a>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"#Jak-naturalnie-wspiera\u0107-oczyszczanie-m\u00f3zgu\">Jak naturalnie wspiera\u0107 oczyszczanie m\u00f3zgu?<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Regularna-aktywno\u015b\u0107-fizyczna-a-zdrowie-m\u00f3zgu\">Regularna aktywno\u015b\u0107 fizyczna a zdrowie m\u00f3zgu<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Trening-m\u00f3zgu-\u2013-jak-\u0107wiczy\u0107-umys\u0142-ka\u017cdego-dnia\">Trening m\u00f3zgu \u2013 jak \u0107wiczy\u0107 umys\u0142 ka\u017cdego dnia?<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#M\u00f3zg-i-stres\">M\u00f3zg i stres<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Jak-zadba\u0107-o-m\u00f3zg-\u2013-medytacja\">Jak zadba\u0107 o m\u00f3zg \u2013 medytacja<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Profilaktyka-zdrowotna-i-unikanie-toksyn-a-zdrowie-m\u00f3zgu\">Profilaktyka zdrowotna i unikanie toksyn a zdrowie m\u00f3zgu<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Podsumowanie\">Podsumowanie<\/a><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<h2 id=\"Neuroplastyczno\u015b\u0107-m\u00f3zgu\" class=\"wp-block-heading\">Neuroplastyczno\u015b\u0107 m\u00f3zgu<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wsp\u00f3\u0142czesna nauka&nbsp; udowodni\u0142a, \u017ce dojrza\u0142y m\u00f3zg jest struktur\u0105 plastyczn\u0105 i zdoln\u0105 do modyfikacji. Neurobiolodzy opisali zjawisko neuroplastyczno\u015bci m\u00f3zgu, polegaj\u0105ce na mo\u017cliwo\u015bci reorganizacji, regeneracji oraz tworzenia nowych po\u0142\u0105cze\u0144 synaptycznych pod wp\u0142ywem do\u015bwiadczania i uczenia si\u0119. Neurogeneza, czyli powstawanie nowych neuron\u00f3w, zachodzi przez ca\u0142e \u017cycie, r\u00f3wnie\u017c u cz\u0142owieka doros\u0142ego i dojrza\u0142ego, chocia\u017c ich intensywno\u015b\u0107 jest mniejsza ni\u017c w okresie wzrostu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Powtarzaj\u0105ca si\u0119 stymulacja m\u00f3zgu wywo\u0142uje tzw. p\u0105czkowanie akson\u00f3w, czyli tworzenie&nbsp; nowych odga\u0142\u0119zie\u0144 przez nieuszkodzone, zdrowe wypustki nerwowe, kt\u00f3re wysy\u0142aj\u0105 sygna\u0142y z kom\u00f3rki nerwowej do otoczenia. Dzi\u0119ki temu mo\u017cliwa jest przebudowa dendryt\u00f3w, czyli ga\u0142\u0105zek neuronu odbieraj\u0105cych sygna\u0142y z zewn\u0105trz &nbsp;i przewodz\u0105cych je do wn\u0119trza kom\u00f3rki m\u00f3zgu. Fizycznym efektem takiej przebudowy jest powstanie nowych obwod\u00f3w neuronalnych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ta plastyczno\u015b\u0107 strukturalna m\u00f3zgu jest wa\u017cna dla proces\u00f3w zapami\u0119tywania, ale tak\u017ce odbudowy funkcji struktur nerwowych po urazach czy udarach m\u00f3zgu. Jest to r\u00f3wnie\u017c informacja, na kt\u00f3rej mo\u017cna zbudowa\u0107 codzienne nawyki, pomocne w dbaniu o zdrowie OUN.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><tbody><tr><td><strong>CIEKAWOSTKA<\/strong><br>W badaniach obrazowych m\u00f3zgu wykazano, \u017ce\u00a0 pod wp\u0142ywem regularnego treningu \u017conglerskiego zwi\u0119ksza si\u0119 grubo\u015b\u0107 istoty szarej w obr\u0119bie kory ruchowej.<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<h2 id=\"Dieta-dla-m\u00f3zgu\" class=\"wp-block-heading\">Dieta dla m\u00f3zgu<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u00f3zg zu\u017cywa oko\u0142o 20% energii dostarczanej z po\u017cywieniem, dlatego jako\u015b\u0107&nbsp; tego \u201epaliwa\u201d ma istotne znaczenie. Dieta rekomendowana dla zdrowia m\u00f3zgu to model MIND, \u0142\u0105cz\u0105cy w sobie korzy\u015bci <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/dieta-dash-co-to-jest-i-na-czym-polega-przykladowe-przepisy\/\">diety DASH<\/a> i <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/dieta-srodziemnomorska-zasady-produkty-przykladowy-jadlospis-i-przepisy\/\">diety \u015br\u00f3dziemnomorskiej<\/a>. Dieta MIND obni\u017ca ryzyko rozwoju takich chor\u00f3b jak choroba Alzheimera i wspiera funkcje poznawcze.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/apolipoproteina-e-genotyp\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Badanie-apolipoproteina-E-genotyp.jpg\" alt=\"Badanie apolipoproteina E genotyp banerek\" class=\"wp-image-20870\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Badanie-apolipoproteina-E-genotyp.jpg 800w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Badanie-apolipoproteina-E-genotyp-768x192.jpg 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Badanie-apolipoproteina-E-genotyp-150x38.jpg 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Badanie-apolipoproteina-E-genotyp-300x75.jpg 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Badanie-apolipoproteina-E-genotyp-696x174.jpg 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dieta MIND zaleca spo\u017cywanie produkt\u00f3w, kt\u00f3re dostarczaj\u0105 m.in.:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>kwas\u00f3w t\u0142uszczowych omega-3 (t\u0142uste ryby, orzechy, oliwa z oliwek),<\/li>\n\n\n\n<li>antyoksydant\u00f3w (polifenole z owoc\u00f3w jagodowych),<\/li>\n\n\n\n<li>b\u0142onnika (produkty pe\u0142noziarniste, w tym\u00a0 br\u0105zowy ry\u017c, pe\u0142noziarnisty makaron i pieczywo, warzywa),<\/li>\n\n\n\n<li>bia\u0142ka (ro\u015bliny str\u0105czkowe, dr\u00f3b, ryby),<\/li>\n\n\n\n<li>witamin, zw\u0142aszcza z grupy B (zielone warzywa li\u015bciaste, produkty bogate w witamin\u0119 B3).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W modelu \u017cywienia MIND nale\u017cy ogranicza\u0107 czerwone mi\u0119so, mas\u0142o i margaryny, t\u0142uste sery, s\u0142odycze, potrawy sma\u017cone i fast foody.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>&gt;&gt; Wi\u0119cej o diecie MIND przeczytasz w artykule:<\/strong> <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/dieta-mind-czyli-dieta-dla-mozgu-zasady-i-przykladowy-jadlospis\/\"><strong>Dieta MIND, czyli dieta dla m\u00f3zgu \u2013 zasady i przyk\u0142adowy jad\u0142ospis<\/strong><\/a><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><tbody><tr><td><strong>WA\u017bNE<\/strong><br>Najlepszym \u017ar\u00f3d\u0142em witamin z grupy B jest zr\u00f3wnowa\u017cona dieta, a nie suplementacja. Badania pokazuj\u0105, \u017ce codzienne spo\u017cywanie odpowiedniej dawki witaminy B3 w ramach zwyk\u0142ej diety, zmniejsza ryzyko choroby Alzheimera. Suplementacja tej witaminy u os\u00f3b bez niedobor\u00f3w nie ma dzia\u0142ania neuroprotekcyjnego.<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<h2 id=\"Nawodnienie-a-zdrowie-m\u00f3zgu\" class=\"wp-block-heading\">Nawodnienie a zdrowie m\u00f3zgu<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u00f3zg sk\u0142ada si\u0119 w oko\u0142o 75- 80% z wody, dlatego odpowiednie nawodnienie jest r\u00f3wnie\u017c wa\u017cne dla jego odpowiedniej kondycji zdrowotnej. Badania wskazuj\u0105, \u017ce spadek nawodnienia ju\u017c o 1-2% wyra\u017anie pogarsza koncentracj\u0119 i pami\u0119\u0107 kr\u00f3tkotrwa\u0142\u0105. Ma r\u00f3wnie\u017c negatywny wp\u0142yw na nastr\u00f3j (w tym poczucie w\u0142asnej warto\u015bci). W\u015br\u00f3d uczestnik\u00f3w jednego z bada\u0144 uzupe\u0142nienie wody po okresie odwodnienia z\u0142agodzi\u0142o zm\u0119czenie, poprawi\u0142o ca\u0142kowite zaburzenia nastroju, pami\u0119\u0107 kr\u00f3tkotrwa\u0142\u0105, uwag\u0119 oraz czas reakcji.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Standardem gwarantuj\u0105cym odpowiednie nawodnienie organizmu, w tym m\u00f3zgu, jest dostarczanie 30-35 ml p\u0142yn\u00f3w na ka\u017cdy kilogram masy cia\u0142a dziennie, uwzgl\u0119dniaj\u0105c wod\u0119 pitn\u0105, napoje oraz p\u0142yny w po\u017cywieniu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>&gt;&gt; Przeczytaj te\u017c:<\/strong> <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/nawadnianie-organizmu-suplementacja-elektrolitow\/\"><strong>Odwodnienie i nawodnienie organizmu \u2013 fakty i mity<\/strong><\/a><\/p>\n\n\n\n<h2 id=\"Wp\u0142yw-snu-na-m\u00f3zg\" class=\"wp-block-heading\">Wp\u0142yw snu na m\u00f3zg<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dbaj\u0105c o zdrowy sen, dbamy bezpo\u015brednio o zdrowie naszego m\u00f3zgu, poniewa\u017c w czasie snu uruchamiaj\u0105 si\u0119 procesy oczyszczania o\u015brodkowego uk\u0142adu nerwowego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sen sk\u0142ada si\u0119 z fazy:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>NREM \u2013 fazy snu g\u0142\u0119bokiego, gdy w\u0142\u0105cza si\u0119 uk\u0142ad oczyszczania m\u00f3zgu \u2013 uk\u0142ad glimfatyczny;<\/li>\n\n\n\n<li>REM \u2013 fazy marze\u0144 sennych, istotnej dla higieny psychicznej, porz\u0105dkowania informacji i utrwalania pami\u0119ci.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Uk\u0142ad glimfatyczny (glejowy uk\u0142ad odprowadzaj\u0105cy) to unikalny system oczyszczania m\u00f3zgu z toksyn i zb\u0119dnych produkt\u00f3w przemiany materii, w tym bia\u0142ek odpowiedzialnych za rozw\u00f3j choroby Alzheimera. Dzia\u0142a jak swoisty \u201esystem kanalizacyjny\u201d o\u015brodkowego uk\u0142adu nerwowego, kt\u00f3ry wyp\u0142ukuje z tkanki m\u00f3zgowej szkodliwe bia\u0142ka i dostarcza sk\u0142adniki od\u017cywcze. Nazwa pochodzi od po\u0142\u0105czenia s\u0142\u00f3w \u201eglej\u201d (kom\u00f3rki glejowe, kt\u00f3re nim zarz\u0105dzaj\u0105) oraz \u201elimfatyczny\u201d (ze wzgl\u0119du na funkcj\u0119 analogiczn\u0105 do uk\u0142adu limfatycznego w ca\u0142ym ciele). Zb\u0119dne produkty przemiany materii trafiaj\u0105 do naczy\u0144 limfatycznych na szyi, sk\u0105d \u2013 dzi\u0119ki uk\u0142adowi ch\u0142onnemu \u2013 zostaj\u0105 ostatecznie usuni\u0119te z organizmu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Uk\u0142ad glimfatyczny dzia\u0142a najefektywniej w fazie NREM, gdy przestrzenie mi\u0119dzy kom\u00f3rkami m\u00f3zgu rozszerzaj\u0105 si\u0119 o oko\u0142o 60%, co u\u0142atwia sprawne kr\u0105\u017cenie i usuwanie zb\u0119dnych substancji. Zaburzenia funkcjonowania tego uk\u0142adu sprzyjaj\u0105 rozwojowi chor\u00f3b ot\u0119piennych, takich jak choroba Alzheimera i Parkinsona.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><tbody><tr><td><strong>WA\u017bNE!<\/strong><br>W trakcie fazy NREM m\u00f3zg usuwa m.in. beta-amyloid oraz bia\u0142ko tau \u2013 substancje, kt\u00f3rych nadmierne odk\u0142adanie prowadzi do rozwoju choroby Alzheimera i innych schorze\u0144 neurodegeneracyjnych.<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/bialko-ptau181\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Badanie-bialka-pTau181-fosforylowane-bialko-tau.jpg\" alt=\"Badanie bia\u0142ka pTau181 (fosforylowane bia\u0142ko tau) baner\" class=\"wp-image-29493\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Badanie-bialka-pTau181-fosforylowane-bialko-tau.jpg 800w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Badanie-bialka-pTau181-fosforylowane-bialko-tau-768x192.jpg 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Badanie-bialka-pTau181-fosforylowane-bialko-tau-150x38.jpg 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Badanie-bialka-pTau181-fosforylowane-bialko-tau-300x75.jpg 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Badanie-bialka-pTau181-fosforylowane-bialko-tau-696x174.jpg 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<h3 id=\"Jak-naturalnie-wspiera\u0107-oczyszczanie-m\u00f3zgu\" class=\"wp-block-heading\">Jak naturalnie wspiera\u0107 oczyszczanie m\u00f3zgu?<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dzia\u0142anie uk\u0142adu glimfatycznego mo\u017cna poprawi\u0107 za pomoc\u0105 prostych nawyk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Zadbaj o 7\u20138 godzin nieprzerwanego snu ka\u017cdej nocy.<\/li>\n\n\n\n<li>Ogranicz ekspozycj\u0119 na niebieskie \u015bwiat\u0142o (ekrany telefon\u00f3w i telewizor\u00f3w) na 1-2 godziny przed p\u00f3j\u015bciem do \u0142\u00f3\u017cka.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 id=\"Regularna-aktywno\u015b\u0107-fizyczna-a-zdrowie-m\u00f3zgu\" class=\"wp-block-heading\">Regularna aktywno\u015b\u0107 fizyczna a zdrowie m\u00f3zgu<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ruch bezpo\u015brednio stymuluje neurogenez\u0119, czyli powstawanie nowych kom\u00f3rek nerwowych w hipokampie \u2013 strukturze odpowiedzialnej za pami\u0119\u0107. Dlatego wysi\u0142ek fizyczny jest wa\u017cny nie tylko ze wzgl\u0119du na dobr\u0105 kondycj\u0119 mi\u0119\u015bni, uk\u0142adu sercowo-naczyniowego czy ko\u015bci, ale tak\u017ce ze wzgl\u0119du na zdrowie m\u00f3zgu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Badania pokazuj\u0105, \u017ce umiarkowany wysi\u0142ek aerobowy (bieganie, szybki marsz, taniec, p\u0142ywanie) wp\u0142ywa na zwi\u0119kszenie wydzielania bia\u0142ka stymuluj\u0105cego wzrost nowych neuron\u00f3w (BDNF), poprawia ukrwienie i i dotlenienie struktur m\u00f3zgowych (zw\u0142aszcza hipokampa odpowiedzialnego za pami\u0119\u0107).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zaleca si\u0119 minimum 30 minut umiarkowanego wysi\u0142ku fizycznego dziennie, co najmniej 150 minut tygodniowo.<\/p>\n\n\n\n<h2 id=\"Trening-m\u00f3zgu-\u2013-jak-\u0107wiczy\u0107-umys\u0142-ka\u017cdego-dnia\" class=\"wp-block-heading\">Trening m\u00f3zgu \u2013 jak \u0107wiczy\u0107 umys\u0142 ka\u017cdego dnia?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bior\u0105c pod uwag\u0119 opisan\u0105 na pocz\u0105tku artyku\u0142u neuroplastyczno\u015b\u0107 m\u00f3zgu, warto stawia\u0107 przed sob\u0105 coraz to nowe wyzwania intelektualne. Wa\u017cne jest aby prze\u0142amywa\u0107 rutyn\u0119 i uczy\u0107 si\u0119 nowych rzeczy.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Ucz si\u0119 j\u0119zyka obcego (je\u015bli znasz ju\u017c jeden j\u0119zyk obcy zacznij si\u0119 uczy\u0107 nowego).<\/li>\n\n\n\n<li>Rozwijaj nowe hobby.<\/li>\n\n\n\n<li>Graj w plansz\u00f3wki.<\/li>\n\n\n\n<li>Czytaj ksi\u0105\u017cki.<\/li>\n\n\n\n<li>Odchod\u017a od rutyny \u2013 wracaj z pracy inn\u0105 drog\u0105, pisz drug\u0105 r\u0119k\u0105.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 id=\"M\u00f3zg-i-stres\" class=\"wp-block-heading\">M\u00f3zg i stres<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przewlek\u0142y stres przyczynia si\u0119 do degradacji neuron\u00f3w w hipokampie (os\u0142abia pami\u0119\u0107) i funkcji kory przedczo\u0142owej. Dlatego techniki relaksacyjne i oddechowe, kt\u00f3re przyczyniaj\u0105 si\u0119 do obni\u017cenia poziomu kortyzolu, sprzyjaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c zdrowiu kom\u00f3rek nerwowych w m\u00f3zgu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W warunkach stresu, szczeg\u00f3lnie polecan\u0105 technik\u0105 jest oddychanie przez lew\u0105 dziurk\u0119 nosa. Jak to zrobi\u0107 w praktyce?<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Zatkaj prawe nozdrze \u2013 najlepiej przy pomocy prawego kciuka.<\/li>\n\n\n\n<li>Zacznij spokojnie oddycha\u0107 przez lew\u0105 dziurk\u0119, skupiaj\u0105c ca\u0142\u0105 uwag\u0119 na wdechu i wydechu.<\/li>\n\n\n\n<li>Kontynuuj przez kilka minut.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 id=\"Jak-zadba\u0107-o-m\u00f3zg-\u2013-medytacja\" class=\"wp-block-heading\">Jak zadba\u0107 o m\u00f3zg \u2013 medytacja<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bardzo dobrym nawykiem w kontek\u015bcie dbania o m\u00f3zg jest medytacja. Badania pokazuj\u0105, \u017ce medytacja wspomaga:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>wzrost poziomu BDNF \u2013 bia\u0142ka stymuluj\u0105cego wzrost nowych neuron\u00f3w\u00a0 i neuroplastyczno\u015b\u0107 m\u00f3zgu,<\/li>\n\n\n\n<li>wzmocnienie porannej odpowiedzi kortyzolowej,<\/li>\n\n\n\n<li>modyfikacj\u0119 profilu marker\u00f3w zapalnych, co odzwierciedla popraw\u0119 odporno\u015bci na stres i regulacj\u0119 immunologiczn\u0105,<\/li>\n\n\n\n<li>zwi\u0119kszenie przep\u0142ywu krwi w wa\u017cnych obszarach m\u00f3zgu, co zmniejsza jego podatno\u015b\u0107 na procesy degeneracyjne.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>&gt;&gt; Przeczytaj te\u017c:<\/strong> <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/medytacja-jak-dziala-na-stres-czym-jest-medytacja-jak-zaczac-medytowac\/\"><strong>Medytacja \u2013 jak dzia\u0142a na stres? Czym jest medytacja, jak zacz\u0105\u0107 medytowa\u0107?<\/strong><\/a><\/p>\n\n\n\n<h2 id=\"Profilaktyka-zdrowotna-i-unikanie-toksyn-a-zdrowie-m\u00f3zgu\" class=\"wp-block-heading\">Profilaktyka zdrowotna i unikanie toksyn a zdrowie m\u00f3zgu<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Na zdrowie m\u00f3zgu bezpo\u015brednio przek\u0142ada si\u0119 zdrowie uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia i naczy\u0144 krwiono\u015bnych. Zmiany mia\u017cd\u017cycowe czy mikrouszkodzenia upo\u015bledzaj\u0105 jego prac\u0119, zmniejszaj\u0105 jego w\u0142a\u015bciwo\u015bci regeneracji.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dlatego nale\u017cy regularnie:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>mierzy\u0107 ci\u015bnienie t\u0119tnicze krwi<\/li>\n\n\n\n<li>kontrolowa\u0107 poziom glukozy na czczo<\/li>\n\n\n\n<li>oznacza\u0107 lipidogram.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Poza tym nale\u017cy zrezygnowa\u0107 z palenia tytoniu oraz spo\u017cywania alkoholu. Nie istnieje bezpieczna dawka alkoholu dla tkanki nerwowej.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/bialko-ptau217\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Badanie-bialka-pTau217-1.jpg\" alt=\"Badanie bia\u0142ka pTau217\" class=\"wp-image-32857\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Badanie-bialka-pTau217-1.jpg 800w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Badanie-bialka-pTau217-1-768x192.jpg 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Badanie-bialka-pTau217-1-150x38.jpg 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Badanie-bialka-pTau217-1-300x75.jpg 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Badanie-bialka-pTau217-1-696x174.jpg 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<h2 id=\"Podsumowanie\" class=\"wp-block-heading\">Podsumowanie<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dbanie o zdrowie m\u00f3zgu opiera si\u0119 na stymulowaniu neuroplastyczno\u015bci, czyli zdolno\u015bci uk\u0142adu nerwowego do tworzenia nowych po\u0142\u0105cze\u0144 synaptycznych oraz regeneracji neuron\u00f3w. Wspieraj\u0105 je codzienne nawyki, takie jak zbilansowana dieta, aktywno\u015b\u0107 fizyczna, odpowiedni sen, relaksacja, uczenie si\u0119 nowych rzeczy, medytacja. Chroni to m\u00f3zg przed starzeniem poznawczym i zmniejsza ryzyko chor\u00f3b neurodegeneracyjnych. Zdrowe nawyki dla m\u00f3zgu nie wymagaj\u0105 rewolucji, lecz regularno\u015bci. Na pocz\u0105tek wybierz jedn\u0105 now\u0105 rzecz i postaraj si\u0119 wprowadzi\u0107 j\u0105 w \u017cycie.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Pi\u015bmiennictwo<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ol start=\"1\" class=\"wp-block-list\">\n<li>Kossut M., Neuroplastyczno\u015b\u0107 \u2013 podstawowe mechanizmy, Neuropsychiatria i Neuropsychologia 2019; 14, 1\u20132: 1\u20138.<\/li>\n\n\n\n<li>Sabayan B, Sorond F. Reducing Risk of Dementia in Older Age. JAMA. 2017;317(19):2028. doi:10.1001\/jama.2017.2247<\/li>\n\n\n\n<li>Fong TG, Buss SS. I Am Worried About Memory Loss\u2014What Should I Know? JAMA Intern Med. 2024;184(5):590. doi:10.1001\/jamainternmed.2023.8519<\/li>\n\n\n\n<li>Zhang N, Du SM, Zhang JF, Ma GS. Effects of Dehydration and Rehydration on Cognitive Performance and Mood among Male College Students in Cangzhou, China: A Self-Controlled Trial. Int J Environ Res Public Health. 2019 May 29;16(11):1891. doi: 10.3390\/ijerph16111891. PMID: 31146326; PMCID: PMC6603652.<\/li>\n\n\n\n<li>EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition, and Allergies (NDA). (2010). Scientific opinion on dietary reference values for water. EFSA Journal, 8(3), Artyku\u0142 1459. doi.org<\/li>\n\n\n\n<li>Secher, M. i Ritz, P. (2012). Hydration and cognitive performance. The Journal of Nutrition, Health and Aging, 16(4), 325\u2013329. https:\/\/doi.org\/10.1007\/s12603-012-0033-0<\/li>\n\n\n\n<li>Cahn et al.,\u00a0Yoga, Meditation and Mind-Body Health: Increased BDNF, Cortisol Awakening Response, and Altered Inflammatory Marker Expression after a 3-Month Yoga and Meditation Retreat,\u00a0Frontiers in Human Neuroscience, 2017)<\/li>\n\n\n\n<li>Matusiak, J. (2025, 11 czerwca). Dieta MIND, czyli dieta dla m\u00f3zgu \u2013 zasady i przyk\u0142adowy jad\u0142ospis. Centrum Wiedzy ALAB laboratoria.<\/li>\n\n\n\n<li>Xie L, Kang H, Xu Q, Chen MJ, Liao Y, Thiyagarajan M, O&#8217;Donnell J, Christensen DJ, Nicholson C, Iliff JJ, Takano T, Deane R, Nedergaard M. Sleep drives metabolite clearance from the adult brain. Science. 2013 Oct 18;342(6156):373-7. doi: 10.1126\/science.1241224. PMID: 24136970; PMCID: PMC3880190.<\/li>\n\n\n\n<li>Ko\u015bcielniak, A. (2026, 3 listopada). Sen: fazy, wp\u0142yw na zdrowie. Czym jest zdrowy sen? Centrum Wiedzy ALAB laboratoria.<\/li>\n\n\n\n<li>Strukow-G\u0142uchowska, A. (2026, 12 maja). Stres \u2013 objawy, skutki, jak sobie z nim radzi\u0107? Centrum Wiedzy ALAB laboratoria<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jak dba\u0107 o m\u00f3zg i wspiera\u0107 jego sprawno\u015b\u0107? Poznaj zdrowe nawyki, kt\u00f3re pomagaj\u0105 chroni\u0107 pami\u0119\u0107 i spowalniaj\u0105 procesy starzenia.<\/p>\n","protected":false},"author":102,"featured_media":33645,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[230],"tags":[],"coauthors":[134],"class_list":["post-33684","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-dlugowiecznosc"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Jak dba\u0107 o m\u00f3zg \u2013 zdrowe nawyki, kt\u00f3re warto wprowadzi\u0107 - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Jak dba\u0107 o m\u00f3zg i wspiera\u0107 jego sprawno\u015b\u0107? Poznaj zdrowe nawyki, kt\u00f3re pomagaj\u0105 chroni\u0107 pami\u0119\u0107 i spowalniaj\u0105 procesy starzenia.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/jak-dbac-o-mozg-zdrowe-nawyki-ktore-warto-wprowadzic\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Jak dba\u0107 o m\u00f3zg \u2013 zdrowe nawyki, kt\u00f3re warto wprowadzi\u0107 - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Jak dba\u0107 o m\u00f3zg i wspiera\u0107 jego sprawno\u015b\u0107? Poznaj zdrowe nawyki, kt\u00f3re pomagaj\u0105 chroni\u0107 pami\u0119\u0107 i spowalniaj\u0105 procesy starzenia.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/jak-dbac-o-mozg-zdrowe-nawyki-ktore-warto-wprowadzic\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/agatastrukow\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-11-09T13:44:34+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-11-09T13:51:53+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Zdrowe_nawyki_dla_mozgu_cover.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1925\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1285\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Agata Strukow-G\u0142uchowska\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Agata Strukow-G\u0142uchowska\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"11 minut\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label3\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data3\" content=\"Agata Strukow-G\u0142uchowska\" \/>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Jak dba\u0107 o m\u00f3zg \u2013 zdrowe nawyki, kt\u00f3re warto wprowadzi\u0107 - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","description":"Jak dba\u0107 o m\u00f3zg i wspiera\u0107 jego sprawno\u015b\u0107? Poznaj zdrowe nawyki, kt\u00f3re pomagaj\u0105 chroni\u0107 pami\u0119\u0107 i spowalniaj\u0105 procesy starzenia.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/jak-dbac-o-mozg-zdrowe-nawyki-ktore-warto-wprowadzic\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Jak dba\u0107 o m\u00f3zg \u2013 zdrowe nawyki, kt\u00f3re warto wprowadzi\u0107 - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","og_description":"Jak dba\u0107 o m\u00f3zg i wspiera\u0107 jego sprawno\u015b\u0107? Poznaj zdrowe nawyki, kt\u00f3re pomagaj\u0105 chroni\u0107 pami\u0119\u0107 i spowalniaj\u0105 procesy starzenia.","og_url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/jak-dbac-o-mozg-zdrowe-nawyki-ktore-warto-wprowadzic\/","og_site_name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria","article_author":"https:\/\/www.facebook.com\/agatastrukow\/","article_published_time":"2026-11-09T13:44:34+00:00","article_modified_time":"2026-11-09T13:51:53+00:00","og_image":[{"width":1925,"height":1285,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Zdrowe_nawyki_dla_mozgu_cover.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Agata Strukow-G\u0142uchowska","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Agata Strukow-G\u0142uchowska","Szacowany czas czytania":"11 minut","Written by":"Agata Strukow-G\u0142uchowska"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/jak-dbac-o-mozg-zdrowe-nawyki-ktore-warto-wprowadzic\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/jak-dbac-o-mozg-zdrowe-nawyki-ktore-warto-wprowadzic\/"},"author":{"name":"Agata Strukow-G\u0142uchowska","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/person\/4c4346aaa370a9ca773ee865bfbec588"},"headline":"Jak dba\u0107 o m\u00f3zg \u2013 zdrowe nawyki, kt\u00f3re warto wprowadzi\u0107","datePublished":"2026-11-09T13:44:34+00:00","dateModified":"2026-11-09T13:51:53+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/jak-dbac-o-mozg-zdrowe-nawyki-ktore-warto-wprowadzic\/"},"wordCount":1971,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/jak-dbac-o-mozg-zdrowe-nawyki-ktore-warto-wprowadzic\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Zdrowe_nawyki_dla_mozgu_cover.jpg","articleSection":["D\u0142ugowieczno\u015b\u0107"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/jak-dbac-o-mozg-zdrowe-nawyki-ktore-warto-wprowadzic\/","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/jak-dbac-o-mozg-zdrowe-nawyki-ktore-warto-wprowadzic\/","name":"Jak dba\u0107 o m\u00f3zg \u2013 zdrowe nawyki, kt\u00f3re warto wprowadzi\u0107 - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/jak-dbac-o-mozg-zdrowe-nawyki-ktore-warto-wprowadzic\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/jak-dbac-o-mozg-zdrowe-nawyki-ktore-warto-wprowadzic\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Zdrowe_nawyki_dla_mozgu_cover.jpg","datePublished":"2026-11-09T13:44:34+00:00","dateModified":"2026-11-09T13:51:53+00:00","description":"Jak dba\u0107 o m\u00f3zg i wspiera\u0107 jego sprawno\u015b\u0107? Poznaj zdrowe nawyki, kt\u00f3re pomagaj\u0105 chroni\u0107 pami\u0119\u0107 i spowalniaj\u0105 procesy starzenia.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/jak-dbac-o-mozg-zdrowe-nawyki-ktore-warto-wprowadzic\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/jak-dbac-o-mozg-zdrowe-nawyki-ktore-warto-wprowadzic\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/jak-dbac-o-mozg-zdrowe-nawyki-ktore-warto-wprowadzic\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Zdrowe_nawyki_dla_mozgu_cover.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Zdrowe_nawyki_dla_mozgu_cover.jpg","width":1925,"height":1285,"caption":"Zdrowe_nawyki_dla_mozgu_cover"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/jak-dbac-o-mozg-zdrowe-nawyki-ktore-warto-wprowadzic\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Jak dba\u0107 o m\u00f3zg \u2013 zdrowe nawyki, kt\u00f3re warto wprowadzi\u0107"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#website","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/","name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization","name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/alabek.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/alabek.jpg","width":1250,"height":1251,"caption":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/person\/4c4346aaa370a9ca773ee865bfbec588","name":"Agata Strukow-G\u0142uchowska","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Agata-Strukow-150x150.jpgdf8fe578afa714b7f34e9b7ba31f5b38","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Agata-Strukow-150x150.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Agata-Strukow-150x150.jpg","caption":"Agata Strukow-G\u0142uchowska"},"description":"Absolwentka Wydzia\u0142u Lekarskiego Pomorskiej Akademii Medycznej oraz studi\u00f3w podyplomowych Dietetyka w chorobach wewn\u0119trznych i metabolicznych Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego i Psychologii biznesu dla mened\u017cer\u00f3w na Akademii Leona Ko\u017ami\u0144skiego. Nauczycielka jogi kundalini i jogi hormonalnej.","sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/agatastrukow\/","https:\/\/www.instagram.com\/strukowagata\/","https:\/\/pl.linkedin.com\/in\/agata-strukow-7b87205"],"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/author\/agata\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33684","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/102"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=33684"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33684\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":33690,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33684\/revisions\/33690"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/33645"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=33684"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=33684"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=33684"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=33684"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}