{"id":4014,"date":"2022-06-06T08:51:15","date_gmt":"2022-06-06T06:51:15","guid":{"rendered":"https:\/\/sklep.alablaboratoria.pl\/centrum-wiedzy\/?p=4014"},"modified":"2025-12-15T13:22:50","modified_gmt":"2025-12-15T12:22:50","slug":"jak-wplynac-na-dlugosc-telomerow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/jak-wplynac-na-dlugosc-telomerow\/","title":{"rendered":"Jak wp\u0142yn\u0105\u0107 na d\u0142ugo\u015b\u0107 telomer\u00f3w?"},"content":{"rendered":"\n

Czy mo\u017cna wyd\u0142u\u017cy\u0107 telomery i wp\u0142yn\u0105\u0107 na wiek biologiczny? Je\u015bli tak, to jakie czynniki maj\u0105 na to najwi\u0119kszy wp\u0142yw? Te zapisane w genach, czy zewn\u0119trzne i zale\u017cne od naszego stylu \u017cycia?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Spis tre\u015bci:<\/p>\n\n\n\n

    \n
  1. Co to s\u0105 telomery?<\/a><\/li>\n\n\n\n
  2. D\u0142ugo\u015b\u0107 telomer\u00f3w a sk\u0142adniki diety<\/a><\/li>\n\n\n\n
  3. Czy istnieje dieta wyd\u0142u\u017caj\u0105ca telomery?<\/a><\/li>\n\n\n\n
  4. Jak aktywno\u015b\u0107 fizyczna wp\u0142ywa na d\u0142ugo\u015b\u0107 telomer\u00f3w?<\/a><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

    Proces skracania si\u0119 telomer\u00f3w jest zjawiskiem fizjologicznym i post\u0119puje naturalnie wraz z wiekiem. Co istotne, czynniki genetyczne wp\u0142ywaj\u0105 na proces starzenia w nie wi\u0119cej ni\u017c 20%<\/strong>. To, co przede wszystkim przyspiesza proces starzenia to szkodliwy wp\u0142yw r\u00f3\u017cnych czynnik\u00f3w zewn\u0119trznych, kt\u00f3re wp\u0142ywaj\u0105 na d\u0142ugo\u015b\u0107 telomer\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

    Co to s\u0105 telomery?<\/h2>\n\n\n\n

    Telomery<\/a> <\/strong>to ko\u0144cowe fragmenty chromosom\u00f3w, czyli tzw. czapeczki, kt\u00f3re maj\u0105 za zadanie zabezpieczy\u0107 je przed uszkodzeniem podczas kopiowania. Telomer skraca si\u0119 podczas ka\u017cdego podzia\u0142u kom\u00f3rki.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Dzia\u0142anie telomer\u00f3w i telomerazy jest wzgl\u0119dnie nowym odkryciem. W 2009 roku nagrod\u0119 Nobla za opisanie dzia\u0142ania telomer\u00f3w u pierwotniaka Tetrhymena termophila <\/em>i <\/em>dro\u017cdzy otrzymali: Elizabeth Blackburn, Carol Greider, Jack Szostak. Z roku na rok pojawia si\u0119 coraz wi\u0119cej doniesie\u0144 naukowych na temat zwi\u0105zku r\u00f3\u017cnych czynnik\u00f3w a d\u0142ugo\u015bci\u0105  telomer\u00f3w<\/a> i aktywno\u015bci telomerazy. Coraz cz\u0119\u015bciej d\u0142ugo\u015b\u0107 telomer\u00f3w jest wykorzystywana jako biomarker wra\u017cliwo\u015bci lub ekspozycji na r\u00f3\u017cne czynniki zewn\u0119trzne.<\/p>\n\n\n

    \n
    \"czynniki
    Czynniki odpowiedzialne za wyd\u0142u\u017canie b\u0105d\u017a skracanie telomer\u00f3w<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

    D\u0142ugo\u015b\u0107 telomer\u00f3w a sk\u0142adniki diety<\/h2>\n\n\n\n

    W literaturze opisany jest wp\u0142yw wybranych sk\u0142adnik\u00f3w pokarmowych, kt\u00f3re przez swoje w\u0142a\u015bciwo\u015bci antyoksydacyjne i przeciwutleniaj\u0105ce mog\u0105 mie\u0107 wp\u0142yw na d\u0142ugo\u015b\u0107 telomer\u00f3w i proces starzenia. Najcz\u0119\u015bciej wymieniane substancje potencjalnie wyd\u0142u\u017caj\u0105ce telomery to: witamina A, E, D i C, cynk i magnez, kwasy omega-3, karotenoidy, polifenole oraz b\u0142onnik pokarmowy.<\/strong> Zwraca si\u0119 tak\u017ce uwag\u0119 na wp\u0142yw warto\u015bci energetycznej diety.<\/p>\n\n\n\n

    Warto\u015b\u0107 energetyczna diety a d\u0142ugo\u015b\u0107 telomer\u00f3w<\/h3>\n\n\n\n

    Jak donosz\u0105 badania przeprowadzone z udzia\u0142em oty\u0142ych kobiet stosuj\u0105c\u0105 diet\u0119 przekraczaj\u0105c\u0105 ich zapotrzebowanie energetyczne – restrykcja rozumiana jako obni\u017cenie warto\u015bci kalorycznej po\u017cywienia<\/strong>, przy jednoczesnym zapewnieniu wszystkich sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych<\/strong> niezb\u0119dnych do prawid\u0142owego wzrostu i rozwoju organizmu, mo\u017ce wyd\u0142u\u017ca\u0107 \u017cycie i zapobiega\u0107 wyst\u0119powaniu szeregu chor\u00f3b. Pozytywny wp\u0142yw na d\u0142ugo\u015b\u0107 telomer\u00f3w ma r\u00f3wnie\u017c zmniejszenie liczby przyjmowanych kalorii pochodz\u0105cych z w\u0119glowodan\u00f3w.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    \"Badanie<\/a><\/figure>\n\n\n\n

    Kwasy t\u0142uszczowe<\/h3>\n\n\n\n

    W badaniu interwencyjnym trwaj\u0105cym 6 lat z udzia\u0142em 608 pacjent\u00f3w z chorob\u0105 wie\u0144cow\u0105 oceniono zale\u017cno\u015b\u0107 pomi\u0119dzy d\u0142ugo\u015bci\u0105 telomer\u00f3w a poziomem kwas\u00f3w t\u0142uszczowych omega-3<\/a>: kwasu dokozaheksaenowego (DHA) i kwasu eikozapentaenowego (EPA). Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce u pacjent\u00f3w z ni\u017cszym poziomem kwas\u00f3w t\u0142uszczowych omega-3, proces powoduj\u0105cy skracanie telomer\u00f3w nast\u0119powa\u0142 szybciej, w por\u00f3wnaniu do pacjent\u00f3w o wy\u017cszym st\u0119\u017ceniu kwas\u00f3w DHA i EPA.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    \"Badanie<\/a><\/figure>\n\n\n\n

    Witamina D<\/h3>\n\n\n\n

    Aktywna biologicznie forma witaminy D – 1,25(OH)2D3<\/a>, charakteryzuje si\u0119  w\u0142a\u015bciwo\u015bciami immunosupresyjnymi oraz zmniejsza ekspresj\u0119 mediator\u00f3w stanu zapalnego. Dzia\u0142anie przeciwzapalne i antyproliferacyjne witaminy D<\/a> mo\u017ce przeciwdzia\u0142a\u0107 skracaniu telomer\u00f3w.<\/strong> Zale\u017cno\u015b\u0107 t\u0119 wykazano w analizie z udzia\u0142em 2160 kobiet w wieku 18\u201379 lat. Pacjentki z wy\u017csz\u0105 zawarto\u015bci\u0105 witaminy D we krwi odznacza\u0142y si\u0119 d\u0142u\u017cszymi telomerami w leukocytach.<\/p>\n\n\n\n

    \"Badanie<\/a><\/figure>\n\n\n\n

    Zwi\u0105zki polifenolowe<\/h3>\n\n\n\n

    Zwi\u0105zki polifenolowe charakteryzuj\u0105 si\u0119 w\u0142a\u015bciwo\u015bciami przeciwutleniaj\u0105cymi, przeciwzapalnymi oraz przeciwnowotworowymi, ale maj\u0105 te\u017c znaczenie w zapobieganiu skracaniu telomer\u00f3w<\/strong>. Polifenole wyst\u0119puj\u0105 w wielu produktach i ro\u015blinach, w tym tak\u017ce w kawie i herbacie.<\/p>\n\n\n\n

    W badaniu przeprowadzonym z udzia\u0142em 976 m\u0119\u017cczyzn pochodzenia chi\u0144skiego wykazano, i\u017c d\u0142ugo\u015b\u0107 telomer\u00f3w by\u0142a znacznie wy\u017csza u m\u0119\u017cczyzn, kt\u00f3rzy spo\u017cywali herbat\u0119 w ilo\u015bci powy\u017cej 3. szklanek\/dob\u0119, w odniesieniu do uczestnik\u00f3w badania, kt\u00f3rzy spo\u017cywali herbat\u0119 w ilo\u015bci poni\u017cej 1 szklanki.<\/p>\n\n\n\n

    W analizie dotycz\u0105cej spo\u017cycia kawy z udzia\u0142em 4780 os\u00f3b wykazano zwi\u0105zek pomi\u0119dzy spo\u017cyciem kawy z kofein\u0105 (ale nie w przypadku kawy bezkofeinowej) z d\u0142u\u017cszymi telomerami. Badacze wnioskuj\u0105 zatem, i\u017c kawa i jej sk\u0142adniki mog\u0105 chroni\u0107 przed uszkodzeniem DNA<\/strong>. <\/p>\n\n\n\n

    Czy istnieje z\u0142oty standard \u017cywienia \u2013 dieta wyd\u0142u\u017caj\u0105ca telomery?<\/h2>\n\n\n\n

    Nieoficjalnie za optymalny spos\u00f3b \u017cywienia w kontek\u015bcie wyd\u0142u\u017cania telomer\u00f3w mo\u017cna uzna\u0107 diet\u0119 \u015br\u00f3dziemnomorsk\u0105<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

    W 2019 roku opublikowany zosta\u0142 artyku\u0142 zawieraj\u0105cy ponad 20 bada\u0144 \u2013 zar\u00f3wno obserwacyjnych, jak i interwencyjnych. Wszystkie badania zosta\u0142y przeprowadzone w celu zbadania zale\u017cno\u015bci mi\u0119dzy diet\u0105 \u015br\u00f3dziemnomorsk\u0105 a d\u0142ugo\u015bci\u0105 telomer\u00f3w. Analizowane dane dotyczy\u0142y 4676 uczestniczek badania Nurses\u2019 Health Study. D\u0142ugo\u015b\u0107 telomer\u00f3w by\u0142a wi\u0119ksza u uczestniczek badania, kt\u00f3re \u015bci\u015ble przestrzega\u0142y diety \u015br\u00f3dziemnomorskiej. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce wi\u0119ksza zgodno\u015b\u0107 sposobu \u017cywienia z diet\u0105 \u015br\u00f3dziemnomorsk\u0105 istotnie wi\u0105za\u0142a si\u0119 z d\u0142u\u017cszymi telomerami. Co wa\u017cne, \u017caden z pojedynczych sk\u0142adnik\u00f3w diety nie wp\u0142ywa\u0142 na d\u0142ugo\u015b\u0107 telomer\u00f3w. Autorzy badania podkre\u015blaj\u0105 wi\u0119c znaczenie ca\u0142o\u015bciowego sposobu od\u017cywiania<\/strong>, a nie wp\u0142yw poszczeg\u00f3lnych sk\u0142adnik\u00f3w \u017cywieniowych na d\u0142ugo\u015b\u0107 telomer\u00f3w i szeroko rozumiane zdrowie.<\/p>\n\n\n\n

    G\u0142\u00f3wne cechy diety \u015br\u00f3dziemnomorskiej to: wysokie spo\u017cycie naturalnych produkt\u00f3w z nieprzetworzonych zb\u00f3\u017c, warzyw, nasion i orzech\u00f3w, ro\u015blin str\u0105czkowych oraz oliwy z oliwek. Ponadto umiarkowana konsumpcja ryb, drobiu, owoc\u00f3w morza, produkt\u00f3w mlecznych tj. jogurty czy sery, a ograniczenie do minimum czerwonego mi\u0119sa. W diecie nale\u017cy wyeliminowa\u0107 wszystkie produkty wysokoprzetworzone.<\/p>\n\n\n\n

    Jak aktywno\u015b\u0107 fizyczna wp\u0142ywa na d\u0142ugo\u015b\u0107 telomer\u00f3w? <\/h2>\n\n\n\n

    Czy mo\u017cna przyj\u0105\u0107 zasad\u0119, \u017ce \u201eim wi\u0119cej wysi\u0142ku fizycznego, tym lepiej\u201d?<\/p>\n\n\n\n

    Wiemy, \u017ce regularne \u0107wiczenia s\u0105 niezb\u0119dne dla zachowania zdrowia<\/strong> – budowania odporno\u015bci<\/a>, utrzymania wydolno\u015bci organizmu, profilaktyki chor\u00f3b przewlek\u0142ych czy cywilizacyjnych. Jednak naukowcy zastanawiaj\u0105 si\u0119, czy ka\u017cdy rodzaj wysi\u0142ku fizycznego b\u0119dzie zapobiega\u0142 skracaniu telomer\u00f3w?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Wi\u0119kszo\u015b\u0107 dost\u0119pnych bada\u0144 wskazuje, \u017ce wy\u017csza aktywno\u015b\u0107 fizyczna wykazuje pozytywny zwi\u0105zek z d\u0142ugo\u015bci\u0105 telomer\u00f3w leukocyt\u00f3w w por\u00f3wnaniu do os\u00f3b prowadz\u0105cych siedz\u0105cy tryb \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n

    Istotny jest jednak czas trwania i intensywno\u015b\u0107 aktywno\u015bci fizycznej<\/strong>. Jak wskazuj\u0105 badania,  optymalny jest trening wytrzyma\u0142o\u015bciowy oraz interwa\u0142owy – minimum 3 razy w tygodniu, trwaj\u0105cy ok. 45 minut, np. bieganie, p\u0142ywanie, rower, fitness. Zbyt intensywny, cz\u0119sty i wyczerpuj\u0105cy wysi\u0142ek fizyczny mo\u017ce wp\u0142ywa\u0107 odwrotnie \u2013 powodowa\u0107 skracanie  telomer\u00f3w i przyspiesza\u0107 proces starzenia si\u0119 organizmu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Ciekaw\u0105 i rekomendowan\u0105 form\u0105 aktywno\u015bci fizycznej w kontek\u015bcie dbania o d\u0142ugo\u015b\u0107 telomer\u00f3w jest joga<\/strong>. Wp\u0142ywa ona na dotlenienie organizmu, wspomaga trawienie, reguluje prac\u0119 uk\u0142adu hormonalnego, a obecne w niej techniki medytacyjne s\u0105 jednym z najlepszych sposob\u00f3w na redukcj\u0119 stresu.<\/p>\n\n\n\n

    Jak pokazuj\u0105 badania naukowe, zbadanie zwi\u0105zku aktywno\u015bci fizycznej i d\u0142ugo\u015bci telomer\u00f3w wymaga jeszcze doprecyzowania.<\/p>\n\n\n\n

    Zobacz nasz webinar i dowiedz si\u0119, jak zbada\u0107 wiek biologiczny<\/h3>\n\n\n\n
    \n