{"id":5486,"date":"2026-05-12T13:30:00","date_gmt":"2026-05-12T11:30:00","guid":{"rendered":"https:\/\/sklep.alablaboratoria.pl\/centrum-wiedzy\/?p=5486"},"modified":"2026-05-13T09:03:01","modified_gmt":"2026-05-13T07:03:01","slug":"stres-przyjaciel-czy-wrog","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/stres-przyjaciel-czy-wrog\/","title":{"rendered":"Stres \u2013 objawy, skutki, jak sobie z nim radzi\u0107?"},"content":{"rendered":"\n<p><em><strong>Artyku\u0142 powsta\u0142: 02.01.2023 r. ostatnia aktualizacja: 12.05.2026 r.<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Stres jest sta\u0142ym zjawiskiem w naszym \u017cyciu i nie jeste\u015bmy w stanie go unikn\u0105\u0107, chocia\u017c cz\u0119sto marzy nam si\u0119 \u201e\u017cycie bez stresu\u201d. Bior\u0105c jednak pod uwag\u0119 fakt, i\u017c stres jest r\u00f3wnie\u017c procesem, kt\u00f3ry mobilizuje nas do wysi\u0142ku, bezstresowe \u017cycie nie jest stanem po\u017c\u0105danym. To, czego musimy si\u0119 nauczy\u0107, to&nbsp;jak radzi\u0107 sobie ze stresem i jak mo\u017cna pozna\u0107, \u017ce stres przesta\u0142 by\u0107 naszym przyjacielem.<br><\/strong><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:100%\">\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><tbody><tr><td><strong>Z tego artyku\u0142u dowiesz si\u0119, \u017ce:<\/strong> <br>&gt;&gt; stres jest nie tylko zjawiskiem negatywnym, ale do pewnego stopnia odgrywa rol\u0119 pozytywn\u0105, <br>&gt;&gt; niekorzystne skutki zdrowotne mo\u017ce mie\u0107 bardzo nasilony lub d\u0142ugotrwa\u0142y stres,<br>&gt;&gt; poziom stresu mo\u017cna oszacowa\u0107 korzystaj\u0105c ze skali Holmesa i Rahe\u2019a,<br>&gt;&gt; w ocenie skutk\u00f3w stresu pomocne s\u0105 badania laboratoryjne, np. d\u0142ugo\u015b\u0107 telomer\u00f3w,<br>&gt;&gt; radzenie sobie ze stresem powinno by\u0107 jedn\u0105 z kompetencji wsp\u00f3\u0142czesnego cz\u0142owieka,<br>&gt;&gt; pomocne w roz\u0142adowywaniu stresu s\u0105 techniki oddechowe. &nbsp;<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<p><strong>Spis tre\u015bci:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"#Czym-jest-stres\">Czym jest stres?<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Co-si\u0119-dzieje-w-organizmie-pod-wp\u0142ywem-stresu\">Co si\u0119 dzieje w organizmie pod wp\u0142ywem stresu?<\/a>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>&nbsp;<a href=\"#Kortyzol-\u2013-jak-dzia\u0142a-hormon-stresu\">Kortyzol \u2013 jak dzia\u0142a hormon stresu?<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Krzywa-stresu-\u2013-dystres-i-eustres\">Krzywa stresu \u2013 dystres i eustres<\/a>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><span style=\"color: initial;\"><a href=\"#Eustres\">Eustres<\/a><\/span><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Dystres\">Dystres<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Skutki-stresu\">Skutki stresu<\/a>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"#Jak-obliczy\u0107-poziom-stresu\">Jak obliczy\u0107 poziom stresu?<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#D\u0142ugofalowe-skutki-stresu\">D\u0142ugofalowe skutki stresu<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Objawy-stresu\">Objawy stresu<\/a>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><span style=\"color: initial;\"><a href=\"#Fizyczne-objawy-stresu\">Fizyczne objawy stresu<\/a><\/span><\/li>\n\n\n\n<li><span style=\"color: initial;\"><a href=\"#Emocjonalne-objawy-stresu\">Emocjonalne objawy stresu<\/a><\/span><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Behawioralne-objawy-stresu\">Behawioralne objawy stresu<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Stres-\u2013-jakie-badania-laboratoryjne-nale\u017cy-zrobi\u0107\">Stres \u2013 jakie badania laboratoryjne nale\u017cy zrobi\u0107?<\/a>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><span style=\"color: initial;\"><a href=\"#Badanie-hormonu-stresu\">Badanie hormonu stresu<\/a><\/span><\/li>\n\n\n\n<li><span style=\"color: initial;\"><a href=\"#Badanie-d\u0142ugo\u015bci-telomer\u00f3w\">Badanie d\u0142ugo\u015bci telomer\u00f3w<\/a><\/span><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Poziom-stresu-a-ryzyko-wyst\u0105pienia-chor\u00f3b\">Poziom stresu a ryzyko wyst\u0105pienia chor\u00f3b<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Radzenie-sobie-ze-stresem-na-co-dzie\u0144\">Radzenie sobie ze stresem na co dzie\u0144<\/a>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"#D\u0142ugofalowe-sposoby-na-stres\">D\u0142ugofalowe sposoby na stres<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Sposoby-na-stres-\u2013-co-robi\u0107,-gdy-zaczniesz-si\u0119-stresowa\u0107\">Sposoby na stres \u2013 co robi\u0107, gdy zaczniesz si\u0119 stresowa\u0107?<\/a>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><span style=\"color: initial;\"><a href=\"#Oddech-na-stres\">Oddech na stres<\/a><\/span><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Akupresura-\u2013-punkty-na-stres\">Akupresura \u2013 punkty na stres<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Zako\u0144czenie\">Zako\u0144czenie<\/a><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Czym-jest-stres\">Czym jest stres?<\/h2>\n\n\n\n<p>S\u0142owo \u201estres\u201d w j\u0119zyku polskim zosta\u0142o zapo\u017cyczone z j\u0119zyka angielskiego, gdzie wyraz \u201estress\u201d dos\u0142ownie oznacza \u201enapr\u0119\u017cenie\u201d. Poj\u0119cie stresu pojawi\u0142o si\u0119 w literaturze naukowej w 1956 roku, doczeka\u0142o si\u0119 bardzo wielu naukowych wyja\u015bnie\u0144 w dziedzinie medycyny i psychologii. W ka\u017cdej z nich stres ma swoj\u0105 definicj\u0119, kt\u00f3ra ewoluowa\u0142a przez lata pod wp\u0142ywem bada\u0144.<br>Czym jest stres? Najpro\u015bciej m\u00f3wi\u0105c, jest to <strong>odpowied\u017a organizmu (reakcja) na bod\u017ace, kt\u00f3re zak\u0142\u00f3caj\u0105 jego homeostaz\u0119<\/strong> (r\u00f3wnowag\u0119).<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Co-si\u0119-dzieje-w-organizmie-pod-wp\u0142ywem-stresu\">Co si\u0119 dzieje w organizmie pod wp\u0142ywem stresu?<\/h2>\n\n\n\n<p>W reakcji na bodziec, b\u0119d\u0105cy r\u00f3wnie\u017c stresorem, w organizmie cz\u0142owieka zachodzi szereg zmian.&nbsp;Cia\u0142o mobilizuje si\u0119 do walki z zagro\u017ceniem lub do ucieczki&nbsp;(reakcja walcz lub uciekaj), aktywuje uk\u0142ad wsp\u00f3\u0142czulny, wydzielaj\u0105c adrenalin\u0119 i <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/noradrenalina-jak-dziala-za-co-odpowiada-i-jak-sprawdzic-jej-poziom\/\">noradrenalin\u0119<\/a>. Dzi\u0119ki temu:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>ro\u015bnie ci\u015bnienie krwi,<\/li>\n\n\n\n<li>przyspiesza akcja serca,<\/li>\n\n\n\n<li>przyspiesza oddech,<\/li>\n\n\n\n<li>cia\u0142o si\u0119 poci,<\/li>\n\n\n\n<li>hamowane s\u0105 procesy trawienia,<\/li>\n\n\n\n<li>krew nap\u0142ywa do mi\u0119\u015bni, <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/serce-czlowieka-budowa-polozenie-i-funkcje-w-organizmie\/\">serca<\/a> i m\u00f3zgu.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Powy\u017csze reakcje wyst\u0119puj\u0105 ju\u017c kilka chwil po zadzia\u0142aniu stresora, dzi\u0119ki nim organizm jest gotowy do natychmiastowego dzia\u0142ania.<\/p>\n\n\n\n<p>Kilka minut do kilku godzin po zadzia\u0142aniu stresora aktywowany jest inny mechanizm odpowiedzi na stres \u2013 o\u015b podwzg\u00f3rze-przysadka-nadnercza.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"980\" height=\"941\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/os-podwzgorze-przysadka-nadnercza-infografika-jpg.webp\" alt=\" os-podwzgorze-przysadka-nadnercza-infografika\" class=\"wp-image-5498\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/os-podwzgorze-przysadka-nadnercza-infografika-jpg.webp 980w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/os-podwzgorze-przysadka-nadnercza-infografika-jpg-768x737.webp 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/os-podwzgorze-przysadka-nadnercza-infografika-jpg-150x144.webp 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/os-podwzgorze-przysadka-nadnercza-infografika-jpg-300x288.webp 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/os-podwzgorze-przysadka-nadnercza-infografika-jpg-696x668.webp 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 980px) 100vw, 980px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Podwzg\u00f3rze wydziela hormon CRH (kortykoliberyn\u0119), kt\u00f3ry pobudza <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/przysadka-mozgowa-i-jej-rola-w-organizmie-jakie-hormony-wydziela\/\">przysadk\u0119<\/a> do wydzielania ACTH. Ten ostatni dzia\u0142aj\u0105c na kor\u0119 nadnerczy pobudza j\u0105 do wydzielania glikokortykosteroid\u00f3w, g\u0142\u00f3wnie&nbsp;kortyzolu.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Kortyzol-\u2013-jak-dzia\u0142a-hormon-stresu\">Kortyzol \u2013 jak dzia\u0142a hormon stresu?<\/h3>\n\n\n\n<p>Jak\u0105 rol\u0119 pe\u0142ni kortyzol w sytuacji stresowej i dlaczego jest w\u00f3wczas potrzebny w wi\u0119kszych ilo\u015bciach?<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/kortyzol-m31\">Kortyzol<\/a> to hormon, kt\u00f3ry odpowiada za utrzymanie odpowiedniego poziomu glukozy we krwi. Robi to na trzy sposoby:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>pobudza organizm do wytwarzania wi\u0119kszej ilo\u015bci <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/glukoza-l43\">glukozy<\/a>,<\/li>\n\n\n\n<li>ogranicza jej magazynowanie,<\/li>\n\n\n\n<li>hamuje produkcj\u0119 <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/insulina-l97\">insuliny<\/a>.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>W efekcie poziom glukozy (kt\u00f3ra jest g\u0142\u00f3wnym \u017ar\u00f3d\u0142em energii dla kom\u00f3rek nerwowych i <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/mozg-budowa-funkcje-dzialanie-ludzkiego-mozgu\/\">m\u00f3zgu<\/a>) we krwi ro\u015bnie. Dzi\u0119ki temu organizm mo\u017ce skutecznie dzia\u0142a\u0107 w warunkach zwi\u0119kszonej mobilizacji.<br>Ze wzgl\u0119du na t\u0119 kluczow\u0105 rol\u0119 w reakcji organizmu na stres, kortyzol jest wykorzystywany w badaniach laboratoryjnych jako wska\u017anik poziomu stresu.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&gt;&gt; Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej: <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/kortyzol-hormon-stresu\/\">Kortyzol \u2013 hormon stresu<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/pakiet\/pakiet-stres\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Pakiet-stres-12-badan.png\" alt=\"Pakiet stres (12 bada\u0144) banerek\" class=\"wp-image-22206\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Pakiet-stres-12-badan.png 800w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Pakiet-stres-12-badan-768x192.png 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Pakiet-stres-12-badan-150x38.png 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Pakiet-stres-12-badan-300x75.png 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Pakiet-stres-12-badan-696x174.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Krzywa-stresu-\u2013-dystres-i-eustres\">Krzywa stresu \u2013 dystres i eustres<\/h2>\n\n\n\n<p>Stres i jego skutki s\u0105 zazwyczaj kojarzone z konsekwencjami negatywnymi. Jednak nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, i\u017c stres \u2013 jako mechanizm mobilizuj\u0105cy organizm do dzia\u0142ania \u2013 jest zjawiskiem korzystnym. Szkodliwe skutki stresu s\u0105 widoczne, je\u015bli przeradza si\u0119 on w zjawisko przewlek\u0142e lub jest bardzo silny.<br>Mo\u017cna to prze\u015bledzi\u0107 na wykresie krzywej stresu, kt\u00f3ra pokazuje dwie jego ods\u0142ony \u2013 dystres i eustres.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"980\" height=\"558\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/stres_wykres-jpg.webp\" alt=\" stres_wykres\" class=\"wp-image-5513\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/stres_wykres-jpg.webp 980w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/stres_wykres-jpg-768x437.webp 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/stres_wykres-jpg-150x85.webp 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/stres_wykres-jpg-300x171.webp 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/stres_wykres-jpg-696x396.webp 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 980px) 100vw, 980px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Eustres\">Eustres<\/h3>\n\n\n\n<p>Pierwszym etapem dzia\u0142ania czynnik\u00f3w stresogennych jest tzw.&nbsp;eustres (stres korzystny), kt\u00f3ry mobilizuje do dzia\u0142ania. Obserwujemy lekkie pobudzenie, organizm uczy si\u0119, jak dzia\u0142a\u0107 w nowych warunkach i bez wi\u0119kszych problem\u00f3w radzi sobie z powstaj\u0105c\u0105 presj\u0105. Je\u015bli na tym etapie stres nie jest bardzo silny lub d\u0142ugotrwa\u0142y, organizm wraca do stanu wyj\u015bciowego i stres nie powoduje negatywnych skutk\u00f3w.<br>Je\u015bli natomiast stresor dzia\u0142a nadal, zasoby naszego organizmu zaczynaj\u0105 by\u0107 na granicy wydolno\u015bci, w\u0142\u0105cza si\u0119 alarm. Jest to czas, kiedy powinni\u015bmy pozwoli\u0107 sobie na odpoczynek lub inn\u0105 reakcj\u0119, kt\u00f3ra pomaga roz\u0142adowa\u0107 stres.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Dystres\">Dystres<\/h3>\n\n\n\n<p>Je\u015bli nie zareagujemy na stres na etapie alarmu, organizm przekracza sw\u00f3j pr\u00f3g tolerancji i zaczyna adaptowa\u0107 si\u0119 do dzia\u0142ania w stanie ci\u0105g\u0142ej mobilizacji, czyli w tzw. dystresie.<br>Adaptacja polega m.in. na&nbsp;ci\u0105g\u0142ym wydzielaniu substancji, kt\u00f3re pomagaj\u0105 dzia\u0142a\u0107 w warunkach stresu \u2013 adrenaliny i kortyzolu. Niestety, o ile kr\u00f3tkotrwa\u0142e ich dzia\u0142anie jest korzystne i mobilizuje nas do dzia\u0142ania (np. poprzez pobudzenie, wzrost ci\u015bnienia, wzrost poziomu glukozy jako substancji dostarczaj\u0105cej energii dla m\u00f3zgu), to&nbsp;d\u0142ugotrwa\u0142e ich wydzielanie zaczyna niekorzystnie oddzia\u0142ywa\u0107 na nasze zdrowie:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>rozwija si\u0119 <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/nadcisnienie-tetnicze-klasyfikacja-przyczyny-jak-mierzyc-cisnienie\/\">nadci\u015bnienie t\u0119tnicze<\/a>, nietolerancja glukozy i&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/cukrzyca-objawy-przyczyny-diagnostyka-i-leczenie\/\">cukrzyca<\/a>,<\/li>\n\n\n\n<li>os\u0142abia si\u0119 dzia\u0142anie&nbsp;uk\u0142adu immunologicznego,<\/li>\n\n\n\n<li>spada odporno\u015b\u0107.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Dodatkowym efektem dzia\u0142ania kortyzolu jest&nbsp;zwi\u0119kszenie apetytu, gromadzenie <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/tkanka-tluszczowa-funkcje-rodzaje-prawidlowa-ilosc-w-organizmie-czlowieka\/\">tkanki t\u0142uszczowej<\/a> i rozw\u00f3j <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/otylosc-brzuszna-trzewna-u-kobiet-i-mezczyzn-przyczyny-objawy-diagnostyka-leczenie\/\">oty\u0142o\u015bci brzusznej<\/a>, co nak\u0142ada si\u0119 na wcze\u015bniej opisane efekty d\u0142ugotrwa\u0142ego stresu. To jest moment, kiedy zwyk\u0142y relaks mo\u017ce ju\u017c nie wystarczy\u0107, a organizm nie jest w stanie sam sobie poradzi\u0107 z efektem powstaj\u0105cej kuli \u015bnie\u017cnej. Jest to czas, kiedy powinni\u015bmy&nbsp;poszuka\u0107 porady specjalisty \u2013 psychologa lub psychiatry oraz zrobi\u0107 badania laboratoryjne krwi, kt\u00f3re pomog\u0105 w diagnozie i leczeniu towarzysz\u0105cych chor\u00f3b somatycznych.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Skutki-stresu\">Skutki stresu<\/h2>\n\n\n\n<p>Wp\u0142yw stresu na organizm cz\u0142owieka jest spraw\u0105 indywidualn\u0105.&nbsp;To, co jest du\u017cym stresem dla jednej osoby, wcale nie musi nim by\u0107 dla kogo\u015b innego. Dlatego, aby u\u0142atwi\u0107 specjalistom i pacjentom ocen\u0119 stresor\u00f3w w \u017cyciu cz\u0142owieka, w 1967 roku stworzono&nbsp;<em>Social Readjustment Rating Scale<\/em> (SRRS) \u2013 skala Holmesa i Rahe\u2019a \u2013 proste narz\u0119dzie s\u0142u\u017c\u0105ce do oceny stresor\u00f3w&nbsp;(sytuacji stresowych) i ich potencjalnego wp\u0142ywu na zdrowie.<br>Skala uwzgl\u0119dnia 43 wa\u017cne wydarzenia \u017cyciowe przypisuj\u0105c im okre\u015blon\u0105 liczb\u0119 punkt\u00f3w. Badania wskazuj\u0105, i\u017c kumulacja du\u017cej liczby jednostek stresowych w ci\u0105gu roku lub dw\u00f3ch lat, wi\u0105\u017ce si\u0119 z wi\u0119kszym ryzykiem wyst\u0105pienia chor\u00f3b somatycznych oraz problem\u00f3w ze zdrowiem psychicznym.<\/p>\n\n\n\n<p><em>Tabela \u2013 niekt\u00f3re stresory w skali stresu Holmesa<\/em><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><thead><tr><td><strong>\u017byciowe wydarzenie<\/strong><\/td><td><strong>Jednostki stresowe<\/strong><\/td><\/tr><\/thead><tbody><tr><td>\u015amier\u0107 wsp\u00f3\u0142ma\u0142\u017conka<\/td><td>100<\/td><\/tr><tr><td>Rozw\u00f3d<\/td><td>73<\/td><\/tr><tr><td>Separacja<\/td><td>65<\/td><\/tr><tr><td>\u015amier\u0107 bliskiego cz\u0142onka rodziny<\/td><td>63<\/td><\/tr><tr><td>Powa\u017cny uraz lub choroba<\/td><td>53<\/td><\/tr><tr><td>\u015alub<\/td><td>50<\/td><\/tr><tr><td>Utrata pracy<\/td><td>47<\/td><\/tr><tr><td>Emerytura<\/td><td>45<\/td><\/tr><tr><td>Choroba cz\u0142onka rodziny<\/td><td>44<\/td><\/tr><tr><td>Powik\u0142ania ci\u0105\u017cy, komplikacje oko\u0142oporodowe<\/td><td>40<\/td><\/tr><tr><td>Powa\u017cne problemy ma\u0142\u017ce\u0144skie<\/td><td>39<\/td><\/tr><tr><td>Zmiana kondycji finansowej<\/td><td>38<\/td><\/tr><tr><td>Zmiana pracy<\/td><td>36<\/td><\/tr><tr><td>Rozstanie z partnerem\/partnerk\u0105<\/td><td>35<\/td><\/tr><tr><td>Znacz\u0105cy kredyt<\/td><td>31<\/td><\/tr><tr><td>Wyprowadzka doros\u0142ych dzieci z domu<\/td><td>29<\/td><\/tr><tr><td>Konflikty z te\u015bciami<\/td><td>29<\/td><\/tr><tr><td>Wybitne osobiste osi\u0105gni\u0119cie<\/td><td>28<\/td><\/tr><tr><td>\u015alub c\u00f3rki\/syna<\/td><td>26<\/td><\/tr><tr><td>Rozpocz\u0119cie lub zako\u0144czenie nauki w szkole<\/td><td>26<\/td><\/tr><tr><td>Zmiana warunk\u00f3w \u017cycia<\/td><td>25<\/td><\/tr><tr><td>Zmiana godzin lub warunk\u00f3w pracy<\/td><td>20<\/td><\/tr><tr><td>Zmiana miejsca zamieszkania<\/td><td>20<\/td><\/tr><tr><td>Zmiana szko\u0142y<\/td><td>20<\/td><\/tr><tr><td>Zmiana w nawykach \u017cycia towarzyskiego<\/td><td>18<\/td><\/tr><tr><td>Zmiana nawyk\u00f3w snu<\/td><td>16<\/td><\/tr><tr><td>Zmiana nawyk\u00f3w \u017cywieniowych<\/td><td>15<\/td><\/tr><tr><td>Wakacje\/urlop<\/td><td>13<\/td><\/tr><tr><td>\u015awi\u0119ta \u2013 przygotowania, wydatki, spotkania<\/td><td>12<\/td><\/tr><tr><td>Nieznaczne naruszenie prawa<\/td><td>11<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Jak-obliczy\u0107-poziom-stresu\">Jak obliczy\u0107 poziom stresu?<\/h3>\n\n\n\n<p>Poziom stresu w skali Holmesa i Rahe\u2019a oblicza si\u0119, sumuj\u0105c jednostki stresowe poszczeg\u00f3lnych wydarze\u0144 z \u017cycia w ci\u0105gu ostatnich dwunastu miesi\u0119cy. Wa\u017cne jest to, i\u017c je\u015bli jakie\u015b zdarzenie wyst\u0105pi\u0142o wi\u0119cej ni\u017c jeden raz, np. zmiana pracy czy zmiana miejsca zamieszkania, ka\u017cde z nich otrzymuje swoj\u0105 osobn\u0105 punktacj\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>Interpretacja wynik\u00f3w poziomu stresu:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>je\u015bli suma punkt\u00f3w jest ni\u017csza ni\u017c 150, oznacza to, i\u017c stres u danej osoby jest na poziomie nieprzekraczaj\u0105cym mo\u017cliwo\u015bci adaptacji organizmu. Ryzyko rozwini\u0119cia si\u0119 chor\u00f3b zwi\u0105zanych ze stresem w ci\u0105gu najbli\u017cszych dw\u00f3ch lat jest niskie.<\/li>\n\n\n\n<li>suma punkt\u00f3w pomi\u0119dzy 150-299 oznacza podwy\u017cszone ryzyko pojawienia si\u0119 chor\u00f3b zwi\u0105zanych ze stresem w ci\u0105gu najbli\u017cszych dw\u00f3ch lat. Stres jest istotnym czynnikiem wp\u0142ywaj\u0105cym na stan zdrowia danej osoby.<\/li>\n\n\n\n<li>je\u015bli suma punkt\u00f3w wynosi 300 i wi\u0119cej oznacza to wysokie ryzyko pojawienia si\u0119 powa\u017cnych problem\u00f3w zdrowotnych i sygna\u0142 do wprowadzenia zmian w stylu \u017cycia. Mo\u017ce to r\u00f3wnie\u017c oznacza\u0107 konieczno\u015b\u0107 poszukania wsparcia psychologa i\/lub psychiatry.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"D\u0142ugofalowe-skutki-stresu\">D\u0142ugofalowe skutki stresu<\/h3>\n\n\n\n<p>D\u0142ugofalowe skutki wysokiego poziomu stresu mog\u0105 mie\u0107 wp\u0142yw na ca\u0142y organizm i stanowi\u0107 powa\u017cny czynnik ryzyka wielu chor\u00f3b.<br>Nale\u017c\u0105 do nich:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>choroby uk\u0142adu sercowo-naczyniowego<\/strong> \u2013 nadci\u015bnienie t\u0119tnicze, choroba niedokrwienna serca, zwi\u0119kszone ryzyko <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/niedokrwienie-miesnia-sercowego-zawal-serca-przyczyny-objawy-badania-i-leczenie\/\">zawa\u0142u<\/a> i udaru;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>choroby psychiczne<\/strong> \u2013 <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/depresja-objawy-przyczyny-diagnostyka-i-leczenie\/\">depresja<\/a>, zaburzenia l\u0119kowe, <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/ptsd-zespol-stresu-pourazowego-czym-jest-i-jakie-daje-objawy\/\">zesp\u00f3\u0142 stresu pourazowego<\/a>, zesp\u00f3\u0142 przewlek\u0142ego zm\u0119czenia;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>zaburzenia metaboliczne<\/strong> \u2013 insulinooporno\u015b\u0107, cukrzyca t.2, oty\u0142o\u015b\u0107 brzuszna;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>os\u0142abienie uk\u0142adu odporno\u015bciowego<\/strong> (obni\u017cenie poziomu <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/czym-sa-limfocyty-rola-i-funkcje-w-organizmie-jaki-poziom-jest-niepokojacy\/\">limfocyt\u00f3w<\/a>) \u2013 cz\u0119ste i nawracaj\u0105ce infekcje, choroby autoimmunologiczne (choroba Hashimoto, Graves-Basedowa);<\/li>\n\n\n\n<li><strong>choroby przewodu pokarmowego<\/strong> \u2013 zesp\u00f3\u0142 jelita dra\u017cliwego, nasilenie nieswoistych chor\u00f3b zapalnych jelit;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>zaburzenia cyklu menstruacyjnego<\/strong> u kobiet i zwi\u0119kszenie ryzyka poronienia;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>zaburzenia ruchliwo\u015bci i budowy <\/strong><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/plemnik-budowa-i-funkcje-jak-dlugo-zyja-plemniki\/\"><strong>plemnik\u00f3w<\/strong><\/a><strong> u m\u0119\u017cczyzn<\/strong> \u2013 jedno z bada\u0144 pokaza\u0142o, \u017ce m\u0119\u017cczy\u017ani, kt\u00f3rzy do\u015bwiadczyli dw\u00f3ch lub wi\u0119cej stresuj\u0105cych wydarze\u0144 \u017cyciowych w ci\u0105gu ostatniego roku w por\u00f3wnaniu z m\u0119\u017cczyznami, u kt\u00f3rych nie wyst\u0105pi\u0142y \u017cadne stresuj\u0105ce wydarzenia, mieli ni\u017cszy odsetek ruchliwych plemnik\u00f3w i ni\u017cszy odsetek plemnik\u00f3w o prawid\u0142owej budowie morfologicznej;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>problemy sk\u00f3rne<\/strong> \u2013 nasilenie \u0142uszczycy, <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/atopowe-zapalenie-skory-azs\/\">AZS<\/a>,<\/li>\n\n\n\n<li><strong>przyspieszenie <\/strong><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/jak-przebiega-proces-starzenia-sie-i-jakie-sa-jego-pierwsze-objawy\/\"><strong>starzenia si\u0119 organizmu<\/strong><\/a> i zwi\u0119kszenie wieku biologicznego.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>&gt;&gt; Warto przeczyta\u0107: <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/stres-a-poziom-limfocytow-jak-dlugotrwaly-stres-wplywa-na-odpornosc\/\">Stres a poziom limfocyt\u00f3w. Jak d\u0142ugotrwa\u0142y stres wp\u0142ywa na odporno\u015b\u0107?<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/pakiet\/pakiet-twoj-wiek-biologiczny\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"250\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Pakiet-Twoj-Wiek-Biologiczny_mobile.jpg\" alt=\"Pakiet Two\u0301j Wiek Biologiczny_mobile baner na kategori\u0119\" class=\"wp-image-24131\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Pakiet-Twoj-Wiek-Biologiczny_mobile.jpg 800w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Pakiet-Twoj-Wiek-Biologiczny_mobile-768x240.jpg 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Pakiet-Twoj-Wiek-Biologiczny_mobile-150x47.jpg 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Pakiet-Twoj-Wiek-Biologiczny_mobile-300x94.jpg 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Pakiet-Twoj-Wiek-Biologiczny_mobile-696x218.jpg 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Objawy-stresu\">Objawy stresu<\/h2>\n\n\n\n<p>Objawy stresu, czyli reakcja organizmu na stres, obejmuje trzy grupy symptom\u00f3w: fizyczne, emocjonalne i behawioralne.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Fizyczne-objawy-stresu\">Fizyczne objawy stresu<\/h3>\n\n\n\n<p>Fizyczne, czyli somatyczne symptomy stresu to:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>przyspieszona akcja serca, podwy\u017cszone ci\u015bnienie t\u0119tnicze,<\/li>\n\n\n\n<li>przyspieszony i sp\u0142ycony oddech,<\/li>\n\n\n\n<li>problemy \u017co\u0142\u0105dkowo-jelitowe \u2013 b\u00f3l brzucha, biegunka, nudno\u015bci, obni\u017cony apetyt, zaburzenia po\u0142ykania (\u201egula\u201d w gardle), sucho\u015b\u0107 w ustach,<\/li>\n\n\n\n<li>zwi\u0119kszone napi\u0119cie mi\u0119\u015bni \u2013 karku, ramion, zaciskanie szcz\u0119ki i \u017cuchwy<\/li>\n\n\n\n<li>b\u00f3l g\u0142owy,<\/li>\n\n\n\n<li>zwi\u0119kszona potliwo\u015b\u0107.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Emocjonalne-objawy-stresu\">Emocjonalne objawy stresu<\/h3>\n\n\n\n<p>Objawy emocjonalne to: trudno\u015bci z pami\u0119ci\u0105 i koncentracj\u0105, nadmierna dra\u017cliwo\u015b\u0107, obni\u017cony nastr\u00f3j, odczuwanie niepokoju i l\u0119ku, gonitwa my\u015bli.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&gt;&gt; Warto przeczyta\u0107: <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/stany-lekowe-czym-sa-i-jakie-sa-ich-objawy-przyczyny-i-leczenie\/\">Stany l\u0119kowe \u2013 czym s\u0105 i jakie s\u0105 ich objawy? Przyczyny i leczenie<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Behawioralne-objawy-stresu\">Behawioralne objawy stresu<\/h3>\n\n\n\n<p>W stanie stresu obserwuje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c zmiany w zachowaniu, nawykach i stylu \u017cycia. Mog\u0105 to by\u0107:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>problemy ze snem \u2013 trudno\u015bci z zasypianiem, budzenie si\u0119 w nocy, bezsenno\u015b\u0107<\/li>\n\n\n\n<li>spadek libido,<\/li>\n\n\n\n<li>sk\u0142onno\u015b\u0107 do zwi\u0119kszonej konsumpcji u\u017cywek (alkohol, papierowy, <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/kofeina-wlasciwosci-dzialanie-optymalne-dawki\/\">kofeina<\/a>), lek\u00f3w, substancji narkotycznych,<\/li>\n\n\n\n<li>problemy z od\u017cywianiem \u2013 kompulsywne objadanie si\u0119, <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/jedzenie-w-nocy-przyczyny-i-skutki-dla-zdrowia-nocnego-podjadania\/\">podjadanie w nocy<\/a>, brak apetytu,<\/li>\n\n\n\n<li>unikanie kontakt\u00f3w z lud\u017ami.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>&gt;&gt; Sprawd\u017a: <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/problemy-z-koncentracja-z-czego-moga-wynikac-i-jak-znalezc-przyczyne\/\">Problemy z koncentracj\u0105, z czego mog\u0105 wynika\u0107 i jak znale\u017a\u0107 przyczyn\u0119? <\/a>&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/pakiet\/pakiet-stres-podstawowy-stan-zdrowia\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Pakiet-stres-podstawowy-stan-zdrowia-10-badan.jpg\" alt=\"Pakiet stres podstawowy stan zdrowia (10 badan\u0301) banerek\" class=\"wp-image-24138\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Pakiet-stres-podstawowy-stan-zdrowia-10-badan.jpg 800w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Pakiet-stres-podstawowy-stan-zdrowia-10-badan-768x192.jpg 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Pakiet-stres-podstawowy-stan-zdrowia-10-badan-150x38.jpg 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Pakiet-stres-podstawowy-stan-zdrowia-10-badan-300x75.jpg 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Pakiet-stres-podstawowy-stan-zdrowia-10-badan-696x174.jpg 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Stres-\u2013-jakie-badania-laboratoryjne-nale\u017cy-zrobi\u0107\">Stres \u2013 jakie badania laboratoryjne nale\u017cy zrobi\u0107?<\/h2>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Badanie-hormonu-stresu\">Badanie hormonu stresu<\/h3>\n\n\n\n<p>Jak napisali\u015bmy wy\u017cej, markerem stresu jest kortyzol (hormon stresu) i to jest jedno z rekomendowanych bada\u0144. Oznaczanie poziomu kortyzolu we krwi nie zawsze wi\u0105\u017ce si\u0119 z znacznym podwy\u017cszeniem jego poziomu powy\u017cej normy, czasem pozostaje on tu\u017c powy\u017cej g\u00f3rnej granicy warto\u015bci referencyjnych, utrzymuj\u0105c si\u0119 na stale podwy\u017cszonym poziomie. Poniewa\u017c kortyzol charakteryzuje si\u0119 dobowym rytmem wydzielania, lepszy obraz profilu kortyzolu otrzymuje si\u0119 badaj\u0105c jego profil dzienny w \u015blinie \u2013 w\u00f3wczas wida\u0107 jak kszta\u0142tuje si\u0119 st\u0119\u017cenie hormonu stresu w ci\u0105gu ca\u0142ego dnia.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Badanie-d\u0142ugo\u015bci-telomer\u00f3w\">Badanie d\u0142ugo\u015bci telomer\u00f3w<\/h3>\n\n\n\n<p>Badaniem pomocnym w diagnostyce przewlek\u0142ego stresu jest&nbsp;badanie d\u0142ugo\u015bci telomer\u00f3w, czyli naszego wieku biologicznego. Jedn\u0105 z przyczyn&nbsp;skracania si\u0119 telomer\u00f3w&nbsp;\u2013 a co za tym idzie wieku biologicznego \u2013 jest w\u0142a\u015bnie <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/chroniczny-przewlekly-stres-jakie-sa-jego-objawy-i-skutki\/\">przewlek\u0142y stres<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Poziom-stresu-a-ryzyko-wyst\u0105pienia-chor\u00f3b\">Poziom stresu a ryzyko wyst\u0105pienia chor\u00f3b<\/h3>\n\n\n\n<p>Bior\u0105c pod uwag\u0119 fakt niekorzystnego dzia\u0142ania stresu na uk\u0142ad sercowo-naczyniowy, odporno\u015b\u0107 i wiele innych, nale\u017ca\u0142oby wykona\u0107&nbsp;panel test\u00f3w, kt\u00f3ry wska\u017ce, w jakiej kondycji s\u0105 te parametry zdrowotne, kt\u00f3re:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>mog\u0105 ulega\u0107 pogorszeniu pod wp\u0142ywem przewlek\u0142ego stresu,<\/li>\n\n\n\n<li>wp\u0142ywaj\u0105 na to, i\u017c organizm ze stresem radzi sobie gorzej.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>W ALAB laboratoria przygotowali\u015bmy trzy pakiety bada\u0144 STRES, kt\u00f3re mo\u017cna wykona\u0107, gdy jeste\u015bmy poddawani dzia\u0142aniu przewlek\u0142ego stresu.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Pakiet STRES PODSTAWOWY STAN ZDROWIA&nbsp;przeznaczony jest dla pacjent\u00f3w, kt\u00f3rzy chc\u0105 skontrolowa\u0107 poziom tych parametr\u00f3w krwi, kt\u00f3re w stanie przewlek\u0142ego stresu mog\u0105 by\u0107 zaburzone.<\/li>\n\n\n\n<li>Pakiet STRES&nbsp;opr\u00f3cz ww. parametr\u00f3w zawiera&nbsp;badanie poziomu kortyzolu&nbsp;oraz&nbsp;glutationu&nbsp;\u2013 najsilniejszego antyoksydantu naszego organizmu.<\/li>\n\n\n\n<li>Pakiet STRES KOMPLEKSOWY&nbsp;to szeroki wachlarz bada\u0144, w tym specjalistycznych, kt\u00f3re g\u0142\u0119boko wchodz\u0105 w diagnostyk\u0119 stresu i jego skutk\u00f3w dla organizmu. Pakiet bada\u0144 STRES KOMPLEKSOWY zawiera badania niestabilne, dlatego jest dost\u0119pny w wybranych punktach ALAB laboratoria.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/pakiet\/pakiet-stres-kompleksowy\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Pakiet-stres-kompleksowy-24-badania.jpg\" alt=\"Pakiet stres kompleksowy (24 badania) banerek\" class=\"wp-image-24137\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Pakiet-stres-kompleksowy-24-badania.jpg 800w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Pakiet-stres-kompleksowy-24-badania-768x192.jpg 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Pakiet-stres-kompleksowy-24-badania-150x38.jpg 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Pakiet-stres-kompleksowy-24-badania-300x75.jpg 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Pakiet-stres-kompleksowy-24-badania-696x174.jpg 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Radzenie-sobie-ze-stresem-na-co-dzie\u0144\">Radzenie sobie ze stresem na co dzie\u0144<\/h2>\n\n\n\n<p>Poniewa\u017c nie jeste\u015bmy w stanie unikn\u0105\u0107 stresu, umiej\u0119tno\u015b\u0107 radzenia sobie w takich sytuacjach powinna by\u0107 jedn\u0105 z wa\u017cniejszych kompetencji wsp\u00f3\u0142czesnego cz\u0142owieka. D\u0142ugofalowe sposoby na stres s\u0105 pod r\u0119k\u0105 na co dzie\u0144, wa\u017cne jest aby mie\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107 co mo\u017ce zadzia\u0142a\u0107 i jak to zastosowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"D\u0142ugofalowe-sposoby-na-stres\">D\u0142ugofalowe sposoby na stres<\/h3>\n\n\n\n<p>Je\u015bli jeste\u015bmy pod wp\u0142ywem przewlek\u0142ego stresu nale\u017cy postawi\u0107 na wprowadzenie nawyk\u00f3w charakterystycznych dla zdrowego stylu \u017cycia. Na co zwraca\u0107 uwag\u0119?<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Zbilansowana dieta<\/strong> \u2013 je\u015bli d\u0142ugo\u015b\u0107 telomer\u00f3w jest po\u015brednim markerem dzia\u0142ania przewlek\u0142ego stresu, to sposobem \u017cywienia, kt\u00f3ry wp\u0142ywa na wyd\u0142u\u017cenie si\u0119 telomer\u00f3w jest <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/dieta-srodziemnomorska-zasady-produkty-przykladowy-jadlospis-i-przepisy\/\">dieta \u015br\u00f3dziemnomorska<\/a>. Badania wskazuj\u0105, i\u017c jest korzystna w radzeniu sobie ze skutkami skracania telomer\u00f3w. Jest to dieta, kt\u00f3ra sprzyja r\u00f3wnie\u017c poprawie og\u00f3lnego stanu zdrowia, poprawia parametry metaboliczne, sprzyja zdrowiu przewodu pokarmowego i odbudowie prawid\u0142owej mikrobioty.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Aktywno\u015b\u0107 fizyczna<\/strong> \u2013 umiarkowana aktywno\u015b\u0107 fizyczna jest udowodnionym sposobem na wyd\u0142u\u017cenie telomer\u00f3w i zapobieganie skutkom przewlek\u0142ego stresu. Rekomendacje m\u00f3wi\u0105, i\u017c aktywno\u015b\u0107 powinna trwa\u0107 co najmniej 150 minut tygodniowo, przy czym nie musi to by\u0107 specjalny trening lub si\u0142ownia. Polecane s\u0105 r\u00f3wnie\u017c spacery i robienie co najmniej 8 tys. krok\u00f3w dziennie.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Medytacja <\/strong>\u2013 liczne badania naukowe wspieraj\u0105 tez\u0119, i\u017c medytacja jest bardzo pomocn\u0105 praktyk\u0105 w radzeniu sobie z przewlek\u0142ym stresem. Medytacja pomaga m.in. obni\u017cy\u0107 poziom kortyzolu, dzi\u0119ki czemu uspokaja emocje oraz umys\u0142. Medytacja ma wiele form, jedn\u0105 z nich jest medytacja mindfulness, inn\u0105 medytacja w jodze. Form\u0105 medytacji mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c modlitwa. Wa\u017cne jest, aby medytacja by\u0142a regularnym rytua\u0142em, w miar\u0119 mo\u017cliwo\u015bci praktykowanym codziennie.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Wi\u0119cej o medytacji i o tym jak zacz\u0105\u0107 medytowa\u0107 w artykule: <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/medytacja-jak-dziala-na-stres-czym-jest-medytacja-jak-zaczac-medytowac\/\">Medytacja \u2013 jak dzia\u0142a na stres? Czym jest medytacja, jak zacz\u0105\u0107 medytowa\u0107?<\/a><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Prawid\u0142owy oddech<\/strong> \u2013 wsp\u00f3\u0142czesny cz\u0142owiek cz\u0119sto ma sp\u0142ycony oddech oraz tzw. paradodkaslny tor oddychania. Powr\u00f3t do prawid\u0142owego toru oddechowego i oddychania przepon\u0105 jest r\u00f3wnie\u017c dobr\u0105 praktyk\u0105, wspomagaj\u0105c\u0105 niwelowanie skutk\u00f3w przewlek\u0142ego stresu.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Sposoby-na-stres-\u2013-co-robi\u0107,-gdy-zaczniesz-si\u0119-stresowa\u0107\">Sposoby na stres \u2013 co robi\u0107, gdy zaczniesz si\u0119 stresowa\u0107?<\/h2>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Oddech-na-stres\">Oddech na stres<\/h3>\n\n\n\n<p>Niezwykle pomocnym sposobem na bie\u017c\u0105cy stres jest oddech. Wyd\u0142u\u017cenie fazy wdechu i wydechu uspokaja umys\u0142, spowalnia prac\u0119 serca i obni\u017ca ci\u015bnienie t\u0119tnicze (zar\u00f3wno skurczowe, jak i rozkurczowe).<br>Szczeg\u00f3lnie polecan\u0105 technik\u0105 oddechow\u0105 jest oddychanie lew\u0105 dziurk\u0105 nosa, dzi\u0119ki czemu zmniejsza si\u0119 aktywno\u015b\u0107 uk\u0142adu wsp\u00f3\u0142czulnego i uspokaja reakcja \u201euciekaj lub walcz\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>W sytuacji stresowej nale\u017cy:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>usi\u0105\u015b\u0107 z prostym kr\u0119gos\u0142upem \u2013 mo\u017cna siedzie\u0107 na krze\u015ble,<\/li>\n\n\n\n<li>zatka\u0107 kciukiem prawej d\u0142oni prawe nozdrze,<\/li>\n\n\n\n<li>zacz\u0105\u0107 spokojnie i g\u0142\u0119boko oddycha\u0107 przez lewe nozdrze,<\/li>\n\n\n\n<li>skoncentrowa\u0107 uwag\u0119 na oddechu, powtarzaj\u0105c w my\u015blach wdech-wydech,<\/li>\n\n\n\n<li>kontynuowa\u0107 oddech przez kilka minut.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>&gt;&gt; Warto sprawdzi\u0107 r\u00f3wnie\u017c: <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/jak-prawidlowo-oddychac-jak-oddychac-przepona\/\">Jak prawid\u0142owo oddycha\u0107? Jak oddycha\u0107 przepon\u0105?<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Akupresura-\u2013-punkty-na-stres\">Akupresura \u2013 punkty na stres<\/h3>\n\n\n\n<p>Innym polecanym sposobem jest uciskanie lub delikatny masa\u017c punkt\u00f3w akupresurowych zlokalizowanych w r\u00f3\u017cnych miejscach naszego cia\u0142a, kt\u00f3re w tradycji medycyny chi\u0144skiej \u201euspokajaj\u0105 ducha\u201d. Punkt\u00f3w, kt\u00f3re wg przekaz\u00f3w maj\u0105 takie dzia\u0142anie jest wiele, skoncentrujemy si\u0119 na tych, kt\u00f3re w sytuacji stresowej s\u0105 \u0142atwo dla nas dost\u0119pne \u2013 na g\u0142owie i r\u0119kach.<\/p>\n\n\n\n<p>Punkty po\u0142o\u017cone na g\u0142owie, kt\u00f3re warto delikatnie stymulowa\u0107 \u2013 masowa\u0107 lub uciska\u0107:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>punkt na czubku g\u0142owy<\/strong> \u2013 w tradycji chi\u0144skiej akupunktury nazywany punktem 100 tysi\u0119cy spotka\u0144 \u2013 jego stymulowanie pomaga zmniejszy\u0107 niepok\u00f3j i oczyszcza umys\u0142, pomaga skoncentrowa\u0107 uwag\u0119 na tu i teraz,<\/li>\n\n\n\n<li><strong>trzy punkty po\u0142o\u017cone z ty\u0142u g\u0142owy<\/strong> \u2013 w linii \u015brodkowej. Pierwszy po\u0142o\u017cony jest na tu\u017c pod wypuk\u0142o\u015bci\u0105 ko\u015bci potylicznej \u2013 guzkiem, kt\u00f3ry na og\u00f3\u0142 \u0142atwo wyczu\u0107. Pozosta\u0142e dwa punkty znajdziemy przesuwaj\u0105c si\u0119 w kierunku czubka g\u0142owy ok. 3 cm powy\u017cej punktu pierwszego (szeroko\u015b\u0107 dw\u00f3ch palc\u00f3w) \u2013 jest to meridian o nazwie \u201edrzwi m\u00f3zgu\u201d, a ostatni powy\u017cej 6 cm (szeroko\u015b\u0107 czterech palc\u00f3w u d\u0142oni);<\/li>\n\n\n\n<li><strong>punkt mi\u0119dzy brwiami<\/strong> \u2013 punkt yintang \u2013 delikatny masa\u017c uspokaja i relaksuje, pomaga r\u00f3wnie\u017c \u0142agodzi\u0107 b\u00f3l g\u0142owy.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Punkty po\u0142o\u017cone na ko\u0144czynach g\u00f3rnych to:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>miejsce zlokalizowane na <strong>wewn\u0119trznej kraw\u0119dzi nadgarstka<\/strong>, po stronie \u0142okciowej, w przed\u0142u\u017ceniu ma\u0142ego palca, tu\u017c pod wg\u0142\u0119bieniem jednej z ko\u015bci nadgarstka. Punkt nazywany \u201ebram\u0105 ducha\u201d jest najwa\u017cniejszym punktem akupunkturowym, kt\u00f3ry wp\u0142ywa na uspokojenie i regulacj\u0119 emocji,<\/li>\n\n\n\n<li>punkt po\u0142o\u017cony <strong>pomi\u0119dzy podstaw\u0105 4 i 5 palca<\/strong>, powy\u017cej kraw\u0119dzi fa\u0142du sk\u00f3ry, kt\u00f3ry je \u0142\u0105czy,<\/li>\n\n\n\n<li>punkt na wewn\u0119trznej stronie d\u0142oni, w <strong>zag\u0142\u0119bieniu pomi\u0119dzy czwart\u0105 i pi\u0105t\u0105 ko\u015bci\u0105 \u015br\u00f3dr\u0119cza<\/strong>. W praktyce znajduje si\u0119 w miejscu gdzie si\u0119ga czubek ma\u0142ego palca przy zaci\u015bni\u0119tej pi\u0119\u015bci.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"2203\" height=\"2560\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/akupresura_infografika-scaled.jpg\" alt=\"akupresura_infografika\" class=\"wp-image-31015\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/akupresura_infografika-scaled.jpg 2203w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/akupresura_infografika-768x892.jpg 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/akupresura_infografika-1322x1536.jpg 1322w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/akupresura_infografika-1763x2048.jpg 1763w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/akupresura_infografika-150x174.jpg 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/akupresura_infografika-300x349.jpg 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/akupresura_infografika-696x809.jpg 696w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/akupresura_infografika-1068x1241.jpg 1068w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/akupresura_infografika-1920x2231.jpg 1920w\" sizes=\"auto, (max-width: 2203px) 100vw, 2203px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Zako\u0144czenie\">Zako\u0144czenie<\/h2>\n\n\n\n<p>Stres jest nieod\u0142\u0105cznym towarzyszem \u017cycia wsp\u00f3\u0142czesnego cz\u0142owieka. Nie mo\u017cemy go unikn\u0105\u0107, ale jeste\u015bmy w stanie przeciwdzia\u0142a\u0107 jego skutkom. Ka\u017cdy z nas dysponuje narz\u0119dziami, kt\u00f3re pomagaj\u0105 roz\u0142adowa\u0107 stres. Wiedza jakie to narz\u0119dzia i jak je stosowa\u0107 na co dzie\u0144, jest wa\u017cnym aspektem profilaktyki zdrowia.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p><strong>Bibliografia<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>McGonagle KA, Kessler RC. Chronic stress, acute stress, and depressive symptoms. Am J Community Psychol. 1990 Oct;18(5):681-706. doi: 10.1007\/BF00931237. PMID: 2075897.<\/li>\n\n\n\n<li>Janevic T, Kahn LG, Landsbergis P, Cirillo PM, Cohn BA, Liu X, Factor-Litvak P. Effects of work and life stress on semen quality. Fertil Steril. 2014 Aug;102(2):530-8. doi: 10.1016\/j.fertnstert.2014.04.021. Epub 2014 May 23. PMID: 24856463; PMCID: PMC4382866.<\/li>\n\n\n\n<li>Santos J., Maran P.L., Rodriguez-Urrutia A. Stress, microbiota, and the gut-brain axis in mental and digestive health. Medicina Clinica. 2025;164:295-304.<\/li>\n\n\n\n<li>Holmes TH, Rahe RH, The social readjustment rating scale, Journal of Psychosomatic Research, Volume 11, Issue 2,1967, Pages 213-218, ISSN 0022-3999, https:\/\/doi.org\/10.1016\/0022-3999(67)90010-4.<\/li>\n\n\n\n<li>Sosnowski T., Zadania umys\u0142owe a aktywno\u015b\u0107 sercowo-naczyniowa, Gda\u0144skie Wydawnictwo Psychologiczne, Sopot 2002.<\/li>\n\n\n\n<li>Deadman P, Al-Khafaji M, Baker K, Podr\u0119cznik Akupunktury, Wydawnictwo Galaktyka, \u0141\u00f3d\u017a 2023.<\/li>\n\n\n\n<li>Vanutelli ME, Grigis C, Lucchiari C. Breathing Right\u2026 or Left! The Effects of Unilateral Nostril Breathing on Psychological and Cognitive Wellbeing: A Pilot Study. Brain Sci. 2024 Mar 23;14(4):302. doi: 10.3390\/brainsci14040302. PMID: 38671954; PMCID: PMC11048276.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kiedy stres dzia\u0142a mobilizuj\u0105co, a kiedy zaczyna by\u0107 szkodliwy? Jakie badania wykona\u0107, by to sprawdzi\u0107?<\/p>\n","protected":false},"author":102,"featured_media":5518,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[230,22,228],"tags":[],"coauthors":[134],"class_list":{"0":"post-5486","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-dlugowiecznosc","9":"category-zdrowie-psychiczne"},"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Stres - przyjaciel czy wr\u00f3g? Jak mo\u017cna to zbada\u0107?<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Kiedy stres dzia\u0142a mobilizuj\u0105co, a kiedy zaczyna by\u0107 szkodliwy dla zdrowia? Jakie badania wykona\u0107, by to sprawdzi\u0107? Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej!\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/stres-przyjaciel-czy-wrog\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Stres - przyjaciel czy wr\u00f3g? Jak mo\u017cna to zbada\u0107?\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Kiedy stres dzia\u0142a mobilizuj\u0105co, a kiedy zaczyna by\u0107 szkodliwy dla zdrowia? Jakie badania wykona\u0107, by to sprawdzi\u0107? Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej!\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/stres-przyjaciel-czy-wrog\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/agatastrukow\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-05-12T11:30:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-05-13T07:03:01+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/stres-1-jpg.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"801\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Agata Strukow\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Agata Strukow\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"18 minut\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label3\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data3\" content=\"Agata Strukow\" \/>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Stres - przyjaciel czy wr\u00f3g? Jak mo\u017cna to zbada\u0107?","description":"Kiedy stres dzia\u0142a mobilizuj\u0105co, a kiedy zaczyna by\u0107 szkodliwy dla zdrowia? Jakie badania wykona\u0107, by to sprawdzi\u0107? Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej!","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/stres-przyjaciel-czy-wrog\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Stres - przyjaciel czy wr\u00f3g? Jak mo\u017cna to zbada\u0107?","og_description":"Kiedy stres dzia\u0142a mobilizuj\u0105co, a kiedy zaczyna by\u0107 szkodliwy dla zdrowia? Jakie badania wykona\u0107, by to sprawdzi\u0107? Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej!","og_url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/stres-przyjaciel-czy-wrog\/","og_site_name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria","article_author":"https:\/\/www.facebook.com\/agatastrukow\/","article_published_time":"2026-05-12T11:30:00+00:00","article_modified_time":"2026-05-13T07:03:01+00:00","og_image":[{"width":1200,"height":801,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/stres-1-jpg.webp","type":"image\/webp"}],"author":"Agata Strukow","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Agata Strukow","Szacowany czas czytania":"18 minut","Written by":"Agata Strukow"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/stres-przyjaciel-czy-wrog\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/stres-przyjaciel-czy-wrog\/"},"author":{"name":"Agata Strukow","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/person\/4c4346aaa370a9ca773ee865bfbec588"},"headline":"Stres \u2013 objawy, skutki, jak sobie z nim radzi\u0107?","datePublished":"2026-05-12T11:30:00+00:00","dateModified":"2026-05-13T07:03:01+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/stres-przyjaciel-czy-wrog\/"},"wordCount":3304,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/stres-przyjaciel-czy-wrog\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/stres-1-jpg.webp","articleSection":["D\u0142ugowieczno\u015b\u0107","Gospodarka hormonalna","Zdrowie psychiczne"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/stres-przyjaciel-czy-wrog\/","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/stres-przyjaciel-czy-wrog\/","name":"Stres - przyjaciel czy wr\u00f3g? Jak mo\u017cna to zbada\u0107?","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/stres-przyjaciel-czy-wrog\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/stres-przyjaciel-czy-wrog\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/stres-1-jpg.webp","datePublished":"2026-05-12T11:30:00+00:00","dateModified":"2026-05-13T07:03:01+00:00","description":"Kiedy stres dzia\u0142a mobilizuj\u0105co, a kiedy zaczyna by\u0107 szkodliwy dla zdrowia? Jakie badania wykona\u0107, by to sprawdzi\u0107? Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej!","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/stres-przyjaciel-czy-wrog\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/stres-przyjaciel-czy-wrog\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/stres-przyjaciel-czy-wrog\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/stres-1-jpg.webp","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/stres-1-jpg.webp","width":1200,"height":801,"caption":"stres"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/stres-przyjaciel-czy-wrog\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Stres \u2013 objawy, skutki, jak sobie z nim radzi\u0107?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#website","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/","name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization","name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/alabek.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/alabek.jpg","width":1250,"height":1251,"caption":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/person\/4c4346aaa370a9ca773ee865bfbec588","name":"Agata Strukow","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/Agata-Strukow-150x150.jpgcb933d2055e86ab33ade5d5259364a59","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/Agata-Strukow-150x150.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/Agata-Strukow-150x150.jpg","caption":"Agata Strukow"},"description":"Absolwentka Wydzia\u0142u Lekarskiego Pomorskiej Akademii Medycznej oraz studi\u00f3w podyplomowych Dietetyka w chorobach wewn\u0119trznych i metabolicznych Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego i Psychologii biznesu dla mened\u017cer\u00f3w na Akademii Leona Ko\u017ami\u0144skiego. Nauczycielka jogi kundalini i jogi hormonalnej.","sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/agatastrukow\/","https:\/\/www.instagram.com\/strukowagata\/","https:\/\/pl.linkedin.com\/in\/agata-strukow-7b87205"],"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/author\/agata\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5486","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/102"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5486"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5486\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":31166,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5486\/revisions\/31166"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5518"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5486"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5486"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5486"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=5486"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}