{"id":5806,"date":"2023-03-20T12:32:45","date_gmt":"2023-03-20T11:32:45","guid":{"rendered":"https:\/\/sklep.alablaboratoria.pl\/centrum-wiedzy\/?p=5806"},"modified":"2025-10-28T13:52:54","modified_gmt":"2025-10-28T12:52:54","slug":"toczen-ukladowy-sle","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/toczen-ukladowy-sle\/","title":{"rendered":"Tocze\u0144 uk\u0142adowy (SLE) \u2013 choroba nieprzewidywalna"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Tocze\u0144 uk\u0142adowy (SLE \u2013 systemic lupus erythematosus) to przewlek\u0142a, og\u00f3lnoustrojowa choroba autoimmunologiczna.<\/strong> Cechuje j\u0105 niejednorodno\u015b\u0107 kliniczna, nieprzewidywalny przebieg oraz tendencje do zaostrze\u0144, co u cz\u0119\u015bci pacjent\u00f3w powoduje op\u00f3\u017anienie w rozpoznaniu.<\/p>\n\n\n\n<p>Spis tre\u015bci<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"#toczen1\">Jakie s\u0105 przyczyny tocznia uk\u0142adowego (SLE)?<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#toczen2\">Jak cz\u0119sto wyst\u0119puje tocze\u0144 uk\u0142adowy?<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#toczen3\">Jakie s\u0105 objawy choroby?<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#toczen4\">Jakie badania wykonuje si\u0119 w diagnostyce tocznia uk\u0142adowego (SLE)?<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#toczen5\">Leczenie i zalecenia dla chorych<\/a><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"toczen1\">Przyczyny (etiologia) tocznia uk\u0142adowego (SLE)<\/h2>\n\n\n\n<p>Przyczyny powstania choroby nie s\u0105 dok\u0142adnie znane, nie wiemy, dlaczego uk\u0142ad odporno\u015bciowy pacjenta kieruje aktywno\u015b\u0107 przeciwko w\u0142asnemu organizmowi. W patogenezie powstania tocznia uk\u0142adowego (SLE) bierze si\u0119 pod uwag\u0119 <strong>predyspozycje genetyczne, wsp\u00f3\u0142istnienie innych chor\u00f3b autoimmunologicznych oraz dzia\u0142anie czynnik\u00f3w \u015brodowiskowych<\/strong>, kt\u00f3re prowadz\u0105 do nieprawid\u0142owej regulacji w uk\u0142adzie immunologicznym, zar\u00f3wno odporno\u015bci wrodzonej, jak i nabytej. Nadmierna produkcja IFN-\u03b1 oraz autoprzeciwcia\u0142 prowadzi do uszkodzenia tkanek i narz\u0105d\u00f3w w ca\u0142ym organizmie.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"890\" height=\"631\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/patogeneza-sle-infografika-jpg.webp\" alt=\"patogeneza tocznia uk\u0142adowego SLE infografika\" class=\"wp-image-5809\" style=\"width:668px;height:473px\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/patogeneza-sle-infografika-jpg.webp 890w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/patogeneza-sle-infografika-jpg-768x545.webp 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/patogeneza-sle-infografika-jpg-150x106.webp 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/patogeneza-sle-infografika-jpg-300x213.webp 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/patogeneza-sle-infografika-jpg-696x493.webp 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 890px) 100vw, 890px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p><strong>Czynniki \u015brodowiskowe, kt\u00f3re u os\u00f3b z predyspozycj\u0105 genetyczn\u0105 mog\u0105 indukowa\u0107 rozwini\u0119cie si\u0119 tocznia:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>ekspozycja na \u015bwiat\u0142o s\u0142oneczne (promieniowanie UV) <\/strong>\u2013 powoduje uruchomienie kaskady stanu zapalnego i powstawanie zmian sk\u00f3rnych, choroba cz\u0119sto ujawnia si\u0119 latem;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>czynniki hormonalne<\/strong> \u2013 cz\u0119\u015bciej choruj\u0105 kobiety. Wi\u0119ksze ryzyko tocznia mo\u017ce wyst\u0119powa\u0107 r\u00f3wnie\u017c u kobiet przyjmuj\u0105cych \u015brodki antykoncepcyjne oraz hormonaln\u0105 terapi\u0119 zast\u0119pcz\u0105;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>leki<\/strong> \u2013 mog\u0105 indukowa\u0107 tzw. tocze\u0144 polekowy \u2013 posta\u0107 choroby zazwyczaj przebiegaj\u0105ca w spos\u00f3b \u0142agodny i ust\u0119puj\u0105ca po odstawieniu lek\u00f3w. Do preparat\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 powodowa\u0107 powstawanie tocznia polekowego, nale\u017c\u0105: metyldopa, hydralazyna, izoniazyd, chlorpromazyna, interferon, antagoni\u015bci TNF-alfa, infliksymab, adalimumab;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>niekt\u00f3re drobnoustroje<\/strong> \u2013 retrowirusy, wirus Epsteina-Barr, niekt\u00f3re bakterie;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>palenie papieros\u00f3w<\/strong>;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>dieta wysokot\u0142uszczowa<\/strong>;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>substancje chemiczne<\/strong> (rozpuszczalniki organiczne, zwi\u0105zki krzemu, aminy aromatyczne).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"toczen2\">Tocze\u0144 uk\u0142adowy (SLE) \u2013 cz\u0119sto\u015b\u0107 wyst\u0119powania<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Choroba wyst\u0119puje u ok. 30-50 os\u00f3b na 100 000<\/strong>, cz\u0119sto\u015b\u0107 jej wyst\u0119powania wzros\u0142a w ci\u0105gu ostatnich 40 lat, co prawdopodobnie ma zwi\u0105zek z post\u0119pami w diagnostyce i wykrywaniem l\u017cejszych postaci choroby. Z historii jednak wiemy, \u017ce nie jest to schorzenie nowe, prawdopodobny pierwszy jego opis pochodzi od Hipokratesa (460-375 pne), a termin \u201elupus\u201d (tocze\u0144) po raz pierwszy zosta\u0142 u\u017cyty w roku 916 przez Herbernusa z Tours.<\/p>\n\n\n\n<p>Statystyki pokazuj\u0105, i\u017c <strong>cz\u0119\u015bciej choruj\u0105 kobiety<\/strong>. Pacjentek z toczniem uk\u0142adowym (SLE) jest 8-9 razy wi\u0119cej ni\u017c m\u0119\u017cczyzn z t\u0105 chorob\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Tocze\u0144 rozpoznawany jest najcz\u0119\u015bciej pomi\u0119dzy 16 a 55 r.\u017c.<\/strong>, ale zdarzaj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c zachorowania u dzieci (childhood SLE \u2013 rzadko przed pi\u0105tym rokiem \u017cycia).<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"toczen3\">Tocze\u0144 uk\u0142adowy (SLE) \u2013 objawy choroby<\/h2>\n\n\n\n<p>Tocze\u0144 to choroba og\u00f3lnoustrojowa, jednak u wielu pacjent\u00f3w dominuj\u0105 objawy zwi\u0105zane z konkretnymi narz\u0105dami, najcz\u0119\u015bciej ze sk\u00f3r\u0105, stawami i nerkami. Wyst\u0119puj\u0105 r\u00f3wnie\u017c objawy og\u00f3lne.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"890\" height=\"859\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/kliniczne-postacie-tocznia-ukladowego-infografika-jpg.webp\" alt=\"kliniczne postacie tocznia uk\u0142adowego infografika\" class=\"wp-image-5814\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/kliniczne-postacie-tocznia-ukladowego-infografika-jpg.webp 890w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/kliniczne-postacie-tocznia-ukladowego-infografika-jpg-768x741.webp 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/kliniczne-postacie-tocznia-ukladowego-infografika-jpg-150x145.webp 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/kliniczne-postacie-tocznia-ukladowego-infografika-jpg-300x290.webp 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/kliniczne-postacie-tocznia-ukladowego-infografika-jpg-696x672.webp 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 890px) 100vw, 890px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Kliniczne postacie tocznia uk\u0142adowego (skumulowana cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 wyst\u0119powania, dane za Nikolopoulos et al.18 SLE).<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Objawy og\u00f3lne choroby to: uczucie rozbicia, ci\u0105g\u0142e zm\u0119czenie, chudni\u0119cie, stany podgor\u0105czkowe.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Objawy sk\u00f3rne<\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>rumie\u0144 na twarzy w kszta\u0142cie motyla<\/strong> (objaw charakterystyczny), pojawiaj\u0105cy si\u0119 pod wp\u0142ywem promieni s\u0142onecznych. Typowe umiejscowienie zmiany to grzbiet nosa i policzki, ale mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c wyst\u0119powa\u0107&nbsp; na czole, w okolicy oczu, na szyi i dekolcie. Rumie\u0144 wycofuje si\u0119 wraz z remisj\u0105 choroby;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>zmiany w kszta\u0142cie obr\u0105czek<\/strong> (ja\u015bniejsze w \u015brodku), \u0142uszcz\u0105ce si\u0119 lub grudkowe. Mog\u0105 wyst\u0119powa\u0107 na tu\u0142owiu, ramionach i na udach;<\/li>\n\n\n\n<li>w aktywnej postaci choroby mog\u0105 pojawia\u0107 si\u0119 <strong>zmiany nad\u017cerkowe na b\u0142onach \u015bluzowych jamy ustnej i nosa<\/strong>;<\/li>\n\n\n\n<li>mo\u017cliwa jest r\u00f3wnie\u017c <strong>pokrzywka, objaw Raynauda, rumie\u0144 w okolicy paznokci<\/strong>;<\/li>\n\n\n\n<li>nasilone <strong>wypadanie i przerzedzanie w\u0142os\u00f3w<\/strong>, \u0142ysienie.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Objawy stawowe<\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105 <strong>w\u0119druj\u0105ce b\u00f3le staw\u00f3w<\/strong>, czasem z obrz\u0119kiem. Choroba mo\u017ce dotyczy\u0107 staw\u00f3w nadgarstkowych, palc\u00f3w r\u0105k, kolan i staw\u00f3w stopy.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Objawy ze strony nerek<\/h3>\n\n\n\n<p>Objawy ze strony nerek (choroba mo\u017ce prowadzi\u0107 do niewydolno\u015bci nerek), pojawiaj\u0105 si\u0119 na pocz\u0105tku pierwszych lat choroby i dotycz\u0105 g\u0142\u00f3wnie os\u00f3b m\u0142odszych:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>bia\u0142ko i krwinki czerwone w moczu<\/strong> (mog\u0105 by\u0107 obecne bez objaw\u00f3w klinicznych);<\/li>\n\n\n\n<li><strong>zapalenie nerek<\/strong>.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Objawy mi\u0119\u015bniowe<\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>w\u0119druj\u0105cy <strong>b\u00f3l mi\u0119\u015bni<\/strong> o zmiennym nasileniu;<\/li>\n\n\n\n<li>mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 <strong>os\u0142abienie i zmniejszona sprawno\u015b\u0107 mi\u0119\u015bni<\/strong>, spowodowana ich zanikiem.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Objawy oczne<\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>uczucie sucho\u015bci oczu<\/strong>, uczucie cia\u0142a obcego pod powiekami;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>zaburzenia widzenia<\/strong>.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Objawy ze strony serca<\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>zapalenie wsierdzia<\/strong>.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><br>Inne<\/h3>\n\n\n\n<p>Ponadto tocze\u0144 jest chorob\u0105, b\u0119d\u0105c\u0105 czynnikiem ryzyka wyst\u0105pienia choroby niedokrwiennej serca, przyspieszonego rozwoju mia\u017cd\u017cycy i jej powik\u0142a\u0144 (udar m\u00f3zgu, zawa\u0142 serca).<\/p>\n\n\n\n<p>Mog\u0105 pojawia\u0107 si\u0119 objawy ze strony uk\u0142adu nerwowego, uk\u0142adu pokarmowego, objawy hematologiczne (zmiany w morfologii krwi). Ponadto mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 zwi\u0105zany z obecno\u015bci\u0105 przeciwcia\u0142 antyfosfolipidowych zesp\u00f3\u0142 antyfosfolipidowy, w kt\u00f3rym pojawiaj\u0105 si\u0119 powik\u0142ania ginekologiczne (w tym <strong>nawracaj\u0105ce poronienia<\/strong>).<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"toczen4\">Tocze\u0144 uk\u0142adowy \u2013 jakie badania wykona\u0107 w diagnostyce SLE?&nbsp;<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Diagnostyka tej choroby opiera si\u0119 na objawach klinicznych oraz badaniach laboratoryjnych. <\/strong>Z powodu r\u00f3\u017cnorodno\u015bci obraz\u00f3w klinicznych lub ujemnych wynik\u00f3w bada\u0144 laboratoryjnych rozpoznanie bywa trudne.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/pc-przeciw-jadrowe-ana-wykrywanie-metoda-iift-miano-o21\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Badanie-przeciwcial-przeciwjadrowych-ANA.png\" alt=\"Badanie przeciwcia\u0142 przeciwja\u0328drowych ANA banerek\" class=\"wp-image-23892\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Badanie-przeciwcial-przeciwjadrowych-ANA.png 800w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Badanie-przeciwcial-przeciwjadrowych-ANA-768x192.png 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Badanie-przeciwcial-przeciwjadrowych-ANA-150x38.png 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Badanie-przeciwcial-przeciwjadrowych-ANA-300x75.png 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Badanie-przeciwcial-przeciwjadrowych-ANA-696x174.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p>Zgodnie z wytycznymi pierwszym krokiem w badaniach laboratoryjnych jest <strong><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/pc-przeciw-jadrowe-ana-wykrywanie-metoda-iift-miano-o21\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">oznaczenie przeciwcia\u0142 przeciwj\u0105drowych ANA<\/a><\/strong>. Je\u015bli s\u0105 nieobecne, wyklucza to rozpoznanie SLE, natomiast <strong>je\u015bli s\u0105 obecne, do pe\u0142nego rozpoznania stosuje si\u0119 obecno\u015b\u0107 innych kryteri\u00f3w<\/strong>. S\u0105 to objawy kliniczne oraz dodatkowe badania laboratoryjne: leukopenia, ma\u0142op\u0142ytkowo\u015b\u0107, bia\u0142komocz, przeciwcia\u0142a antyfosfolipidowe (<a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/pc-antykardiolipinowe-klasy-igg-n89\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">antykardiolipinowe<\/a> lub <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/pc-przeciw-b2-glikoproteinie-1-igg-igm\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">anty-\u00df2GP1<\/a>, lub <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/krazacy-antykoagulant-tocznia-la-n89\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">antykoagulant toczniowy<\/a>), uk\u0142ad dope\u0142niacza (zmniejszone st\u0119\u017cenie <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/c3-skladnik-dopelniacza-k75\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">C3<\/a> lub <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/c4-skladnik-dopelniacza-k77\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">C4<\/a>, zmniejszone st\u0119\u017cenie C3 i C4). Sprawdza si\u0119 r\u00f3wnie\u017c obecno\u015b\u0107 przeciwcia\u0142 swoistych dla SLE: <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/pc-przeciw-dwuniciowemu-dna-dsdna-n75\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">anty-dsDNA<\/a> lub <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/pc-przeciw-sm\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">anty-Sm<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p>W przypadkach, gdy przeciwcia\u0142a ANA s\u0105 dodatnie, a pacjent nie ma objaw\u00f3w klinicznych sugeruj\u0105cych tocznia, mo\u017cna zrobi\u0107 <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/pc-przeciw-dfs70\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">badanie przeciwcia\u0142 DFS70<\/a>. Ich wyst\u0119powanie pomaga wykluczy\u0107 tocznia uk\u0142adowego (SLE), poniewa\u017c mo\u017ce odpowiada\u0107 za ok. 10% dodatnich wynik\u00f3w ANA.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"toczen5\">Tocze\u0144 uk\u0142adowy (SLE) \u2013 leczenie i zalecenia dla chorych<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Je\u015bli u pacjenta wyst\u0119puj\u0105 objawy sugeruj\u0105ce tocznia, nale\u017cy si\u0119 zg\u0142osi\u0107 do lekarza pierwszego kontaktu, kt\u00f3ry mo\u017ce wyda\u0107 skierowanie do lekarza specjalisty (reumatologa)<\/strong>. Niestety lekarz pierwszego kontaktu nie ma w swoich kompetencjach skierowania na badania ANA, mo\u017ce to zrobi\u0107 dopiero lekarz specjalista (lub mo\u017cna je zrobi\u0107 we w\u0142asnym zakresie).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Celem leczenia jest osi\u0105gni\u0119cie remisji choroby oraz zapobieganie rozwoju powik\u0142a\u0144.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Pacjenci z rozpoznanym toczniem uk\u0142adowym (SLE) powinni stosowa\u0107 si\u0119 do nast\u0119puj\u0105cych zasad:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>unikanie \u015bwiat\u0142a s\u0142onecznego i ochrona przed s\u0142o\u0144cem;<\/li>\n\n\n\n<li>zdrowy tryb \u017cycia, radzenie sobie ze stresem;<\/li>\n\n\n\n<li>profilaktyka zaka\u017ce\u0144.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Obecnie nie jest mo\u017cliwe ca\u0142kowite wyleczenie z choroby.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p><strong>Literatura:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Majdan M.: Kryteria klasyfikacyjne i leczenie tocznia rumieniowatego uk\u0142adowego. Podsumowanie zalece\u0144 European League Against Rheumatism 2019. Med. Prakt., 2019; 11: 64\u201371.<\/p>\n\n\n\n<p>Fanouriakis A, et al. Ann Rheum Dis 2021;80:14\u201325. doi:10.1136\/annrheumdis-2020-218272<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Czym jest i jak mo\u017ce przebiega\u0107 tocze\u0144 uk\u0142adowy? Poznaj objawy i dowiedz si\u0119, jakie badania s\u0105 pomocne w diagnostyce tej choroby. <\/p>\n","protected":false},"author":102,"featured_media":5821,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"coauthors":[134],"class_list":{"0":"post-5806","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-choroby-autoimmunologiczne"},"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.3 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Tocze\u0144 uk\u0142adowy (SLE) - przyczyny, objawy, diagnostyka<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Czym jest tocze\u0144 uk\u0142adowy (SLE)? Jakie s\u0105 objawy i przyczyny? Poznaj szczeg\u00f3\u0142y w naszym Centrum Wiedzy teraz!\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/toczen-ukladowy-sle\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Tocze\u0144 uk\u0142adowy (SLE) - przyczyny, objawy, diagnostyka\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Czym jest tocze\u0144 uk\u0142adowy (SLE)? Jakie s\u0105 objawy i przyczyny? Poznaj szczeg\u00f3\u0142y w naszym Centrum Wiedzy teraz!\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/toczen-ukladowy-sle\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/agatastrukow\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-03-20T11:32:45+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-10-28T12:52:54+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/toczen-jpg.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"801\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Agata Strukow\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Agata Strukow\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"7 minut\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label3\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data3\" content=\"Agata Strukow\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.alab.pl\\\/centrum-wiedzy\\\/toczen-ukladowy-sle\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.alab.pl\\\/centrum-wiedzy\\\/toczen-ukladowy-sle\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Agata Strukow\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.alab.pl\\\/centrum-wiedzy\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/4c4346aaa370a9ca773ee865bfbec588\"},\"headline\":\"Tocze\u0144 uk\u0142adowy (SLE) \u2013 choroba nieprzewidywalna\",\"datePublished\":\"2023-03-20T11:32:45+00:00\",\"dateModified\":\"2025-10-28T12:52:54+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.alab.pl\\\/centrum-wiedzy\\\/toczen-ukladowy-sle\\\/\"},\"wordCount\":1146,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.alab.pl\\\/centrum-wiedzy\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.alab.pl\\\/centrum-wiedzy\\\/toczen-ukladowy-sle\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.alab.pl\\\/centrum-wiedzy\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/03\\\/toczen-jpg.webp\",\"articleSection\":[\"Choroby autoimmunologiczne\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.alab.pl\\\/centrum-wiedzy\\\/toczen-ukladowy-sle\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.alab.pl\\\/centrum-wiedzy\\\/toczen-ukladowy-sle\\\/\",\"name\":\"Tocze\u0144 uk\u0142adowy (SLE) - przyczyny, objawy, diagnostyka\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.alab.pl\\\/centrum-wiedzy\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.alab.pl\\\/centrum-wiedzy\\\/toczen-ukladowy-sle\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.alab.pl\\\/centrum-wiedzy\\\/toczen-ukladowy-sle\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.alab.pl\\\/centrum-wiedzy\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/03\\\/toczen-jpg.webp\",\"datePublished\":\"2023-03-20T11:32:45+00:00\",\"dateModified\":\"2025-10-28T12:52:54+00:00\",\"description\":\"Czym jest tocze\u0144 uk\u0142adowy (SLE)? Jakie s\u0105 objawy i przyczyny? Poznaj szczeg\u00f3\u0142y w naszym Centrum Wiedzy teraz!\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.alab.pl\\\/centrum-wiedzy\\\/toczen-ukladowy-sle\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.alab.pl\\\/centrum-wiedzy\\\/toczen-ukladowy-sle\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.alab.pl\\\/centrum-wiedzy\\\/toczen-ukladowy-sle\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.alab.pl\\\/centrum-wiedzy\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/03\\\/toczen-jpg.webp\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.alab.pl\\\/centrum-wiedzy\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/03\\\/toczen-jpg.webp\",\"width\":1200,\"height\":801,\"caption\":\"tocze\u0144\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.alab.pl\\\/centrum-wiedzy\\\/toczen-ukladowy-sle\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.alab.pl\\\/centrum-wiedzy\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Tocze\u0144 uk\u0142adowy (SLE) \u2013 choroba nieprzewidywalna\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.alab.pl\\\/centrum-wiedzy\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.alab.pl\\\/centrum-wiedzy\\\/\",\"name\":\"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.alab.pl\\\/centrum-wiedzy\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.alab.pl\\\/centrum-wiedzy\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.alab.pl\\\/centrum-wiedzy\\\/#organization\",\"name\":\"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.alab.pl\\\/centrum-wiedzy\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.alab.pl\\\/centrum-wiedzy\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.alab.pl\\\/centrum-wiedzy\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/04\\\/alabek.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.alab.pl\\\/centrum-wiedzy\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/04\\\/alabek.jpg\",\"width\":1250,\"height\":1251,\"caption\":\"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.alab.pl\\\/centrum-wiedzy\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/ALABlaboratoria\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.alab.pl\\\/centrum-wiedzy\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/4c4346aaa370a9ca773ee865bfbec588\",\"name\":\"Agata Strukow\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.alab.pl\\\/centrum-wiedzy\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/04\\\/Agata-Strukow-150x150.jpgcb933d2055e86ab33ade5d5259364a59\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.alab.pl\\\/centrum-wiedzy\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/04\\\/Agata-Strukow-150x150.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.alab.pl\\\/centrum-wiedzy\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/04\\\/Agata-Strukow-150x150.jpg\",\"caption\":\"Agata Strukow\"},\"description\":\"Absolwentka Wydzia\u0142u Lekarskiego Pomorskiej Akademii Medycznej oraz studi\u00f3w podyplomowych Dietetyka w chorobach wewn\u0119trznych i metabolicznych Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego i Psychologii biznesu dla mened\u017cer\u00f3w na Akademii Leona Ko\u017ami\u0144skiego. Nauczycielka jogi kundalini i jogi hormonalnej.\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/agatastrukow\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/strukowagata\\\/\",\"https:\\\/\\\/pl.linkedin.com\\\/in\\\/agata-strukow-7b87205\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/www.alab.pl\\\/centrum-wiedzy\\\/author\\\/agata\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Tocze\u0144 uk\u0142adowy (SLE) - przyczyny, objawy, diagnostyka","description":"Czym jest tocze\u0144 uk\u0142adowy (SLE)? Jakie s\u0105 objawy i przyczyny? Poznaj szczeg\u00f3\u0142y w naszym Centrum Wiedzy teraz!","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/toczen-ukladowy-sle\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Tocze\u0144 uk\u0142adowy (SLE) - przyczyny, objawy, diagnostyka","og_description":"Czym jest tocze\u0144 uk\u0142adowy (SLE)? Jakie s\u0105 objawy i przyczyny? Poznaj szczeg\u00f3\u0142y w naszym Centrum Wiedzy teraz!","og_url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/toczen-ukladowy-sle\/","og_site_name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria","article_author":"https:\/\/www.facebook.com\/agatastrukow\/","article_published_time":"2023-03-20T11:32:45+00:00","article_modified_time":"2025-10-28T12:52:54+00:00","og_image":[{"width":1200,"height":801,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/toczen-jpg.webp","type":"image\/webp"}],"author":"Agata Strukow","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Agata Strukow","Szacowany czas czytania":"7 minut","Written by":"Agata Strukow"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/toczen-ukladowy-sle\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/toczen-ukladowy-sle\/"},"author":{"name":"Agata Strukow","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/person\/4c4346aaa370a9ca773ee865bfbec588"},"headline":"Tocze\u0144 uk\u0142adowy (SLE) \u2013 choroba nieprzewidywalna","datePublished":"2023-03-20T11:32:45+00:00","dateModified":"2025-10-28T12:52:54+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/toczen-ukladowy-sle\/"},"wordCount":1146,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/toczen-ukladowy-sle\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/toczen-jpg.webp","articleSection":["Choroby autoimmunologiczne"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/toczen-ukladowy-sle\/","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/toczen-ukladowy-sle\/","name":"Tocze\u0144 uk\u0142adowy (SLE) - przyczyny, objawy, diagnostyka","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/toczen-ukladowy-sle\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/toczen-ukladowy-sle\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/toczen-jpg.webp","datePublished":"2023-03-20T11:32:45+00:00","dateModified":"2025-10-28T12:52:54+00:00","description":"Czym jest tocze\u0144 uk\u0142adowy (SLE)? Jakie s\u0105 objawy i przyczyny? Poznaj szczeg\u00f3\u0142y w naszym Centrum Wiedzy teraz!","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/toczen-ukladowy-sle\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/toczen-ukladowy-sle\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/toczen-ukladowy-sle\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/toczen-jpg.webp","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/toczen-jpg.webp","width":1200,"height":801,"caption":"tocze\u0144"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/toczen-ukladowy-sle\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Tocze\u0144 uk\u0142adowy (SLE) \u2013 choroba nieprzewidywalna"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#website","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/","name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization","name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/alabek.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/alabek.jpg","width":1250,"height":1251,"caption":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/person\/4c4346aaa370a9ca773ee865bfbec588","name":"Agata Strukow","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/Agata-Strukow-150x150.jpgcb933d2055e86ab33ade5d5259364a59","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/Agata-Strukow-150x150.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/Agata-Strukow-150x150.jpg","caption":"Agata Strukow"},"description":"Absolwentka Wydzia\u0142u Lekarskiego Pomorskiej Akademii Medycznej oraz studi\u00f3w podyplomowych Dietetyka w chorobach wewn\u0119trznych i metabolicznych Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego i Psychologii biznesu dla mened\u017cer\u00f3w na Akademii Leona Ko\u017ami\u0144skiego. Nauczycielka jogi kundalini i jogi hormonalnej.","sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/agatastrukow\/","https:\/\/www.instagram.com\/strukowagata\/","https:\/\/pl.linkedin.com\/in\/agata-strukow-7b87205"],"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/author\/agata\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5806","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/102"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5806"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5806\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":27648,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5806\/revisions\/27648"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5821"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5806"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5806"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5806"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=5806"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}