- \n
- Wywiad lekarski, czyli o co b\u0119dzie pyta\u0142 lekarz?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Na czym polega przedmiotowe badanie jamy brzusznej?<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n
- Badania obrazowe w diagnostyce b\u00f3l\u00f3w brzucha<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Badania laboratoryjne w diagnostyce b\u00f3l\u00f3w brzucha<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Lokalizacja b\u00f3l\u00f3w brzucha – troch\u0119 anatomii<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Przyczyny b\u00f3l\u00f3w brzucha a ich lokalizacja<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Zesp\u00f3\u0142 jelita dra\u017cliwego<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Dysbioza i SIBO<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Celiakia i nietolerancja glutenu<\/a><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n
B\u00f3le brzucha i dolegliwo\u015bci jelitowe<\/strong> s\u0105 jednym z cz\u0119stszych powod\u00f3w, dla kt\u00f3rych pacjenci zg\u0142aszaj\u0105 si\u0119 do lekarza pierwszego kontaktu. W ci\u0105gu roku ponad 65% z nas do\u015bwiadczy b\u00f3lu brzucha, s\u0105 one r\u00f3wnie cz\u0119ste u kobiet, jak i u m\u0119\u017cczyzn, a u kobiet wyst\u0119puj\u0105 cz\u0119\u015bciej ni\u017c b\u00f3le menstruacyjne.<\/p>\n\n\n\n
Objawy ze strony przewodu pokarmowego mog\u0105 by\u0107 bardzo r\u00f3\u017cnorodne. Mog\u0105 to by\u0107 b\u00f3le brzucha, ale r\u00f3wnie\u017c wzd\u0119cia, lu\u017ane stolce, zaparcia, uczucie przelewania i kruczenia w brzuchu. Objawy b\u00f3lu brzucha niestety s\u0105 niespecyficzne<\/strong>, co oznacza, i\u017c mog\u0105 by\u0107 symptomem zespo\u0142u jelita dra\u017cliwego \u2013 niegro\u017anej, ale dokuczliwej dla pacjent\u00f3w choroby \u2013 jak i nieswoistych chor\u00f3b zapalnych jelit czy celiakii<\/a>. Cz\u0119sto r\u00f3wnie\u017c pacjenci boj\u0105 si\u0119, czy nie s\u0105 to objawy nowotworu.<\/p>\n\n\n\n
Warto wiedzie\u0107, \u017ce b\u00f3lem brzucha mog\u0105 manifestowa\u0107 si\u0119 choroby, kt\u00f3rych przyczyna le\u017cy poza jam\u0105 brzuszn\u0105.<\/strong> B\u00f3l brzucha, zw\u0142aszcza umiejscowiony w g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci jamy brzusznej (w okolicy \u017ceber) mo\u017ce by\u0107 objawem zawa\u0142u serca (tzw. brzuszn\u0105 mask\u0105 zawa\u0142u). Mog\u0105 mu towarzyszy\u0107 os\u0142abienie, nudno\u015bci i wymioty. W ten spos\u00f3b mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c objawia\u0107 si\u0119 p\u00f3\u0142pasiec<\/a>, a poniewa\u017c objawy b\u00f3lowe wyprzedzaj\u0105 pojawienie si\u0119 zmian sk\u00f3rnych, mo\u017ce by\u0107 uznany za symptom np. kamicy \u017c\u00f3\u0142ciowej lub nerkowej. B\u00f3l brzucha mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c zwi\u0105zany z wyst\u0119powaniem chor\u00f3b takich jak depresja. B\u00f3l brzucha mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c objawem zatru\u0107 pokarmowych<\/a>.<\/p>\n\n\n\n
W przypadku b\u00f3l\u00f3w brzucha wa\u017cna dla postawienia wst\u0119pnej diagnozy i ukierunkowania bada\u0144 jest ich lokalizacja oraz charakter. <\/strong>Istnieje szereg symptom\u00f3w charakterystycznych dla okre\u015blonych schorze\u0144 wywo\u0142uj\u0105cych b\u00f3l brzucha.<\/p>\n\n\n\n
B\u00f3l brzucha \u2013 rozpoznanie<\/h2>\n\n\n\n
Pacjent zg\u0142aszaj\u0105cy si\u0119 z b\u00f3lem brzucha do lekarza zostanie przez niego zbadany, b\u0119dzie r\u00f3wnie\u017c przeprowadzony wywiad lekarski oraz zlecone badania laboratoryjne lub obrazowe<\/strong>, np. USG jamy brzusznej.<\/p>\n\n\n\n
Wywiad lekarski, czyli o co b\u0119dzie pyta\u0142 lekarz?<\/h3>\n\n\n\n
Pytania, kt\u00f3re mo\u017ce zadawa\u0107 lekarz to: czy b\u00f3l jest ostry, czy przewlek\u0142y, jak d\u0142ugo trwa, gdzie jest zlokalizowany, czy ma charakter np. k\u0142ucia, pieczenia, w jakich okoliczno\u015bciach si\u0119 pojawia, oraz czy towarzysz\u0105 mu inne objawy, jak np. biegunka, zaparcie, wymioty, gor\u0105czka, objawy sk\u00f3rne (wysypka), krew lub \u015bluz w stolcu.<\/p>\n\n\n\n
Na czym polega przedmiotowe badanie jamy brzusznej?<\/h3>\n\n\n\n
Badanie jamy brzusznej w gabinecie lekarza to tzw. badania palpacyjne, czyli badanie dotykiem.<\/strong> Przy jego pomocy lekarz mo\u017ce oceni\u0107 napi\u0119cie pow\u0142ok brzusznych, wielko\u015b\u0107 narz\u0105d\u00f3w w jamie brzusznej, lokalizacj\u0119 nieprawid\u0142owych struktur w obr\u0119bie brzucha oraz \u017ar\u00f3d\u0142a b\u00f3lu. Przy pomocy tej techniki mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c zbada\u0107 istnienie objaw\u00f3w otrzewnowych, kt\u00f3re wyst\u0119puj\u0105 w przebiegu zapalenia otrzewnej \u2013 schorzenia zagra\u017caj\u0105cego \u017cyciu chorego. Lekarz mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c zbada\u0107 brzuch os\u0142uchowo, czyli za pomoc\u0105 stetoskopu oraz opukiwaniem.<\/strong> Cz\u0119\u015bci\u0105 przedmiotowego badania jamy brzusznej jest tak\u017ce ogl\u0105danie brzucha.<\/p>\n\n\n\n
Badania obrazowe w diagnostyce b\u00f3l\u00f3w brzucha<\/h2>\n\n\n\n
Uzupe\u0142nieniem badania lekarskiego mo\u017ce by\u0107 USG jamy brzusznej<\/strong> \u2013 jest to zazwyczaj pierwsze badanie obrazowe wykonywane w diagnostyce b\u00f3l\u00f3w brzucha, je\u015bli zaistnieje konieczno\u015b\u0107, lekarz zleci badania pog\u0142\u0119bione (np. tomografia komputerowa lub \u2013 w dalszej kolejno\u015bci \u2013 rezonans magnetyczny). Czasem stan pacjenta mo\u017ce wymaga\u0107 wykonania bada\u0144 inwazyjnych, np. kolonoskopii.<\/p>\n\n\n\n
Badania laboratoryjne w diagnostyce b\u00f3l\u00f3w brzucha<\/h2>\n\n\n\n
W pierwszej kolejno\u015bci lekarz mo\u017ce zleci\u0107 badania podstawowe<\/strong> \u2013 mog\u0105 by\u0107 wykonane ze skierowaniem od lekarza rodzinnego. S\u0105 to:<\/p>\n\n\n\n
- \n
- morfologia<\/a>, jonogram<\/a>, kreatynina<\/a>, glukoza<\/a>;<\/li>\n\n\n\n
- pr\u00f3by w\u0105trobowe<\/a> (AspAT<\/a>, AlAT<\/a>, GGTP<\/a>, bilirubina<\/a>), amylaza<\/a>;<\/li>\n\n\n\n
- badanie og\u00f3lne moczu<\/a>, badanie ka\u0142u<\/a>.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Badania laboratoryjne, mog\u0105ce wskazywa\u0107 bardziej specyficzn\u0105 przyczyn\u0119 b\u00f3l\u00f3w brzucha zale\u017c\u0105 od lokalizacji objaw\u00f3w<\/strong> i mog\u0105 by\u0107 zlecane przez lekarza specjalist\u0119, lub mog\u0105 by\u0107 wykonane przez pacjenta odp\u0142atnie, co mo\u017ce skr\u00f3ci\u0107 czas do postawienia prawid\u0142owego rozpoznania i rozpocz\u0119cia leczenia.<\/p>\n\n\n\n
Lokalizacja b\u00f3l\u00f3w brzucha – troch\u0119 anatomii<\/h2>\n\n\n\n
Narz\u0105dy jamy brzusznej u ka\u017cdego cz\u0142owieka maj\u0105 okre\u015blon\u0105 lokalizacj\u0119, dlatego b\u00f3l brzucha umiejscowiony w danym punkcie mo\u017ce by\u0107 informacj\u0105, jaka jest jego przyczyna<\/strong>. Poni\u017cszy rysunek przedstawia umiejscowienie odpowiednich narz\u0105d\u00f3w w jamie brzusznej (w kwadrantach brzucha).<\/p>\n\n\n
\n![\"lokalizacje](\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/lokalizacje-bolu-brzucha-infografika-jpg.webp\")
<\/figure><\/div>\n\n\nPrzyczyny b\u00f3l\u00f3w brzucha a ich lokalizacja<\/h2>\n\n\n\n
B\u00f3l zlokalizowany w prawym g\u00f3rnym pod\u017cebrzu<\/strong> mo\u017ce by\u0107 spowodowany: <\/p>\n\n\n\n
- \n
- dolegliwo\u015bciami w\u0105troby i p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego (zapalenie w\u0105troby, zapalenie p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego, kamica p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego);<\/li>\n\n\n\n
- dolegliwo\u015bciami jelita cienkiego (wrzody dwunastnicy, celiakia, nietolerancje pokarmowe, SIBO);<\/li>\n\n\n\n
- dolegliwo\u015bciami ze strony jelita grubego (dysbioza);<\/li>\n\n\n\n
- dolegliwo\u015bciami ze strony nerek (odmiedniczkowe zapalenie nerek, kamica nerkowa;<\/li>\n\n\n\n
- inne przyczyny \u2013 zapalenie wyrostka robaczkowego (wczesne objawy).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
B\u00f3l zlokalizowany w lewym g\u00f3rnym pod\u017cebrzu <\/strong>mo\u017ce by\u0107 spowodowany:<\/p>\n\n\n\n
- \n
- dolegliwo\u015bciami ze strony \u017co\u0142\u0105dka (wrz\u00f3d \u017co\u0142\u0105dka);<\/li>\n\n\n\n
- chorobami \u015bledziony;<\/li>\n\n\n\n
- dolegliwo\u015bciami jelita cienkiego (celiakia, nietolerancje pokarmowe, nieswoiste choroby zapalne jelit, SIBO);<\/li>\n\n\n\n
- dolegliwo\u015bciami jelita grubego (nieswoiste choroby zapalne jelit, nowotwory jelita grubego<\/a>, zesp\u00f3\u0142 jelita nadwra\u017cliwego, dysbioza).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
B\u00f3l brzucha po prawej stronie na dole<\/strong> <\/strong>mo\u017ce by\u0107 wywo\u0142any:<\/p>\n\n\n\n
- \n
- zapaleniem wyrostka robaczkowego<\/li>\n\n\n\n
- dolegliwo\u015bciami jelita grubego (zapalenie uchy\u0142k\u00f3w k\u0105tnicy, zesp\u00f3\u0142 jelita dra\u017cliwego, nieswoiste choroby zapalne jelit, celiakia, nietolerancje pokarmowe, dysbioza).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
B\u00f3l brzucha po lewej stronie na dole<\/strong> <\/strong>mo\u017ce by\u0107 wywo\u0142any:<\/p>\n\n\n\n
- \n
- dolegliwo\u015bciami jelita grubego (zapalenie uchy\u0142k\u00f3w esicy, zesp\u00f3\u0142 jelita dra\u017cliwego, nieswoiste choroby zapalne jelit, celiakia, nietolerancje pokarmowe, dysbioza).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Z powy\u017cszego zestawienia wida\u0107, i\u017c mo\u017cna wyr\u00f3\u017cni\u0107 choroby, kt\u00f3re mog\u0105 dawa\u0107 dolegliwo\u015bci zlokalizowane w konkretnych miejscach, ale r\u00f3wnie\u017c takie, gdzie symptomy mog\u0105 si\u0119 pojawia\u0107 w r\u00f3\u017cnych cz\u0119\u015bciach jamy brzusznej. Nale\u017c\u0105 do nich:<\/p>\n\n\n\n
- \n
- zesp\u00f3\u0142 jelita dra\u017cliwego,<\/li>\n\n\n\n
- celiakia,<\/li>\n\n\n\n
- alergia i nietolerancje pokarmowe,<\/li>\n\n\n\n
- dysbioza i SIBO.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Zesp\u00f3\u0142 jelita dra\u017cliwego<\/h2>\n\n\n\n
Zesp\u00f3\u0142 jelita dra\u017cliwego<\/strong> to bardzo cz\u0119sta dolegliwo\u015b\u0107, charakteryzuj\u0105ca si\u0119 b\u00f3lem i dyskomfortem w jamie brzusznej, wzd\u0119ciami, zmianami w rytmie wypr\u00f3\u017cnie\u0144 oraz b\u00f3lem wyst\u0119puj\u0105cym w czasie wypr\u00f3\u017cniania. Zesp\u00f3\u0142 jelita dra\u017cliwego jest schorzeniem funkcjonalnym<\/strong>, niemniej jednak w przypadku takich dolegliwo\u015bci nale\u017cy wykluczy\u0107 istnienie powa\u017cnych chor\u00f3b, takich jak nieswoiste choroby zapalne jelit. Cz\u0119sto pacjenci boj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c, czy nie s\u0105 to objawy nowotworu. Badaniem laboratoryjnym, kt\u00f3re jest przydatne w r\u00f3\u017cnicowaniu tych stan\u00f3w, jest kalprotektyna w kale.<\/p>\n\n\n\n
Wi\u0119cej o zespole jelita dra\u017cliwego, jego objawach, diagnostyce i leczeniu – przeczytaj!<\/strong><\/a><\/p>\n\n\n\n
![\"Badanie](\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Badanie-kalprotektyny-w-kale-ilosciowo.jpg\")
<\/a><\/figure>\n\n\n\nDysbioza i SIBO<\/h2>\n\n\n\n
Zmiany w sk\u0142adzie ilo\u015bciowym lub funkcjonalnym mikrobioty jelitowej prowadz\u0105 do dysbiozy<\/a>. Je\u015bli schorzenie dotyczy specyficznie jelita cienkiego, w kt\u00f3rym obserwuje si\u0119 przerost bakteriami pochodz\u0105cymi z jelita grubego, m\u00f3wimy o SIBO, czyli zespole rozrostu bakteryjnego jelita cienkiego<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n
Diagnostyka dysbiozy opiera si\u0119 na wykonaniu badania z moczu (Organix Gastro)<\/strong><\/a> lub z ka\u0142u (FloraGEN)<\/strong><\/a>. Natomiast SIBO diagnozowane jest przy pomocy testu oddechowego wodorowo-metanowego<\/strong><\/a>. Test potwierdza lub wyklucza istnienie przerostu bakteryjnego w jelicie cienkim, pomaga okre\u015bli\u0107 jego przyczyn\u0119 (SIBO wodorowe, SIBO metanowe) i ukierunkowuje leczenie.<\/p>\n\n\n\n
Wi\u0119cej na temat SIBO, jego objaw\u00f3w, diagnostyki i leczeniu – przeczytaj!<\/strong><\/a><\/p>\n\n\n\n
![\"Test](\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Test-wodorowo-metanowydiagnostyka-SIBO.png\")
<\/a><\/figure>\n\n\n\nCeliakia i nietolerancja glutenu<\/h2>\n\n\n\n
Celiakia, czyli choroba trzewna <\/strong>to choroba objawiaj\u0105ca si\u0119 b\u00f3lami brzucha o r\u00f3\u017cnym nasileniu, biegunkami, dyskomfortem brzusznym. Choroba ma pod\u0142o\u017ce genetyczne i mo\u017ce ujawni\u0107 si\u0119 w ka\u017cdym wieku (r\u00f3wnie\u017c u senior\u00f3w)<\/strong>. W przypadku celiakii pierwszym krokiem diagnostycznym jest wykonanie bada\u0144 z krwi.<\/p>\n\n\n\n
![\"Pakiet_diagnostyczny](\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/Pakiet_diagnostyczny-celiakia-3-badania.png\")
<\/a><\/figure>\n\n\n\n
- dolegliwo\u015bciami jelita grubego (zapalenie uchy\u0142k\u00f3w esicy, zesp\u00f3\u0142 jelita dra\u017cliwego, nieswoiste choroby zapalne jelit, celiakia, nietolerancje pokarmowe, dysbioza).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
- pr\u00f3by w\u0105trobowe<\/a> (AspAT<\/a>, AlAT<\/a>, GGTP<\/a>, bilirubina<\/a>), amylaza<\/a>;<\/li>\n\n\n\n
- Na czym polega przedmiotowe badanie jamy brzusznej?<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n