Starzenie si\u0119 organizmu<\/strong> jest procesem post\u0119puj\u0105cym i nieodwracalnym. Odmienno\u015bci hormonalne u os\u00f3b starszych wynikaj\u0105 ze strukturalnych i funkcjonalnych zmian w obr\u0119bie poszczeg\u00f3lnych gruczo\u0142\u00f3w uk\u0142adu wewn\u0105trzwydzielniczego.<\/p>\n\n\n\n Cz\u0119sto objawy zaburze\u0144 endokrynologicznych w populacji geriatrycznej s\u0105 nietypowe i niespecyficzne, a diagnostyk\u0119 utrudniaj\u0105 choroby wsp\u00f3\u0142istniej\u0105ce oraz stosowana farmakoterapia. Zmiany hormonalne wieku starczego<\/strong> sprzyjaj\u0105 zaburzeniom metabolicznym organizmu i zwi\u0119kszaj\u0105 ryzyko wyst\u0105pienia chor\u00f3b innych uk\u0142ad\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n >>>Wiek biologiczny cz\u0119sto r\u00f3\u017cni si\u0119 od kalendarzowego. Badania krwi pomagaj\u0105 oceni\u0107, ile lat naprawd\u0119 ma Tw\u00f3j organizm. Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej<\/a>!<<<<\/p>\n\n\n\n Poziom hormonu wzrostu (wydzielanego przez przysadk\u0119) zaczyna si\u0119 zmniejsza\u0107 od 40. roku \u017cycia.<\/strong> U m\u0119\u017cczyzn ka\u017cda kolejna dekada \u017cycia przynosi redukcj\u0119 GH o 14%, u kobiet spadek GH (growth hormone) prawdopodobnie nie jest liniowy.<\/p>\n\n\n\n Zmniejszanie produkcji GH (growth hormone) powoduje sta\u0142e obni\u017canie si\u0119 IGf-1 (insulinopodobnego czynnika wzrostu typu 1) \u2013 w si\u00f3dmej dekadzie \u017cycia IGF-1 jest o 30-50% ni\u017csze ni\u017c wieku 20-30 lat.<\/p>\n\n\n\n Funkcje hormonu wzrostu:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Objawy niedoboru GH:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Diagnostyka laboratoryjna<\/strong><\/p>\n\n\n\n W procesie starzenia dochodzi do zmian w budowie i czynno\u015bci tarczycy \u2013 zmniejsza si\u0119 ilo\u015b\u0107 tkanki gruczo\u0142owej, a zwi\u0119ksza si\u0119 ilo\u015b\u0107 tkanki w\u0142\u00f3knistej i element\u00f3w limfatycznych.<\/p>\n\n\n\n Zmniejszeniu ulega produkcja hormon\u00f3w tarczycy<\/strong> \u2013 fT3\u2193, fT4 nie zmienia si\u0119 (nast\u0119puje zmniejszenie aktywno\u015bci enzymu dejodynazy i wyd\u0142u\u017cony okres p\u00f3\u0142trwania hormonu).<\/p>\n\n\n\n W populacji os\u00f3b starszych wyst\u0119puje <\/em>zar\u00f3wno zwi\u0119kszone, jak i zmniejszone st\u0119\u017cenie hormonu tyreotropowego – TSH (hormonu przysadki) oraz prawid\u0142owa lub upo\u015bledzona reakcja na bod\u017ace stymuluj\u0105ce jego wydzielanie. Rytm dobowy zostaje zachowany, natomiast zmniejsza si\u0119 st\u0119\u017cenie TSH w okresie nocnego szczytu wydzielania tego hormonu.<\/p>\n\n\n\n U starszych os\u00f3b cz\u0119\u015bciej diagnozuje si\u0119 wole guzkowe nadczynne, a nadczynno\u015b\u0107 tarczycy cz\u0119\u015bciej manifestuje si\u0119 zespo\u0142em tarczycowo-sercowym.<\/p>\n\n\n\n Cz\u0119sto\u015b\u0107 wyst\u0119powania niedoczynno\u015bci tarczycy ro\u015bnie z wiekiem<\/strong>, charakterystyczna jest te\u017c zapadalno\u015b\u0107 na przewlek\u0142e limfocytowe zapalenie tarczycy.<\/p>\n\n\n\n U os\u00f3b starszych cz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105 subkliniczne zaburzenia czynno\u015bci tarczycy, zwi\u0119ksza si\u0119 te\u017c ilo\u015b\u0107 przypadk\u00f3w, gdzie pojawiaj\u0105 si\u0119 przeciwcia\u0142a ATPO i ATG, wp\u0142ywaj\u0105ce na poziom hormon\u00f3w tarczycy i TSH.<\/p>\n\n\n\n Ponadto cz\u0119sto\u015b\u0107 wyst\u0119powania wola oboj\u0119tnego i raka tarczycy zwi\u0119ksza si\u0119 w starzej\u0105cej si\u0119 populacji.<\/p>\n\n\n\n Wielochorobowo\u015b\u0107, choroby przewlek\u0142e wsp\u00f3\u0142istniej\u0105ce wp\u0142ywaj\u0105 na st\u0119\u017cenie TSH, oraz st\u0119\u017cenia \u2013 fT4, fT3 i rT3 (tzw. zespo\u0142y pozatarczycowe).<\/p>\n\n\n\n Z wiekiem tarczyca wychwytuje coraz mniej jodu<\/a>. Jodochwytno\u015b\u0107 u os\u00f3b 80-90-letnich jest o oko\u0142o 40% mniejsza ni\u017c u trzydziestolatk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n U os\u00f3b starszych niskie (w granicach warto\u015bci referencyjnych) st\u0119\u017cenie fT4 korzystnie wp\u0142ywa na d\u0142ugo\u015b\u0107 \u017cycia, natomiast im ni\u017csze st\u0119\u017cenia T3 i prawid\u0142owe rT3, tym wi\u0119ksza sprawno\u015b\u0107 fizyczna.<\/p>\n\n\n\n Diagnostyka laboratoryjna tarczycy<\/strong><\/p>\n\n\n\n Wiek, obok uwarunkowa\u0144 genetycznych, \u015brodowiskowych, oty\u0142o\u015bci, insulinooporno\u015bci<\/a>, chor\u00f3b wsp\u00f3\u0142istniej\u0105cych i lek\u00f3w, jest bardzo istotnym czynnikiem ryzyka wyst\u0105pienia zaburze\u0144 gospodarki w\u0119glowodanowej.<\/p>\n\n\n\n Przyczyny zwi\u0119kszenia wyst\u0119powania zaburze\u0144 gospodarki w\u0119glowodanowej u os\u00f3b starszych:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Czynniki pogarszaj\u0105ce tolerancj\u0119 glukozy u os\u00f3b starszych<\/strong><\/p>\n\n\n\n Zwi\u0105zane z wydzielaniem insuliny:<\/p>\n\n\n\n Zwi\u0105zane z wychwytem i utylizacja glukozy:<\/p>\n\n\n\n Inne:<\/p>\n\n\n\n Proces starzenia wi\u0105\u017ce si\u0119 z narastaniem insulinooporno\u015bci, najcz\u0119\u015bciej w wyniku zmniejszonej aktywno\u015bci fizycznej i oty\u0142o\u015bci brzusznej.<\/p>\n\n\n\n W podesz\u0142ym wieku u os\u00f3b z cukrzyc\u0105<\/a> charakterystyczna jest hiperglikemia poposi\u0142kowa i podst\u0119pny przebieg choroby.<\/p>\n\n\n\n Diagnostyka laboratoryjna zaburze\u0144 gospodarki w\u0119glowodanowej<\/strong><\/p>\n\n\n\n W nadnerczach<\/a> wraz z wiekiem zachodz\u0105 zmiany morfologiczne, kt\u00f3rych nast\u0119pstwem s\u0105 zmiany funkcji wydzielniczej – wytwarzanie hormon\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Zmiany czynno\u015bci kory nadnerczy w procesie starzenia dotycz\u0105 wszystkich przez ni\u0105 wydzielanych grup hormon\u00f3w:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Najd\u0142u\u017cej swoje funkcje zachowuj\u0105 kom\u00f3rki warstwy pasmowatej wydzielaj\u0105ce glikokortykosteroidy, najszybciej degraduj\u0105 si\u0119 (ulegaj\u0105 apoptozie) kom\u00f3rki warstwy siatkowatej wydzielaj\u0105ce androgeny, natomiast funkcja warstwy k\u0142\u0119bkowatej zale\u017cy od stanu kory nadnerczy, w\u0105troby, wydolno\u015bci uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia i przyjmowanych lek\u00f3w. Ocena czynno\u015bci warstwy k\u0142\u0119bkowatej u os\u00f3b w podesz\u0142ym wieku jest trudna, a st\u0119\u017cenie aldosteronu jest uzale\u017cnione od wy\u017cej wymienionych czynnik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n W miar\u0119 starzenia si\u0119 organizmu zwi\u0119ksza si\u0119 st\u0119\u017cenie kortyzolu<\/a>, w przeciwie\u0144stwie do innych hormon\u00f3w, kt\u00f3rych st\u0119\u017cenia z wiekiem na og\u00f3\u0142 ulegaj\u0105 zmniejszeniu.<\/strong> Zwi\u0119kszone st\u0119\u017cenie kortyzolu wyst\u0119puje zar\u00f3wno w porannym szczycie wydzielania, jak i godzinach wieczornych. U os\u00f3b w podesz\u0142ym wieku w czasie stresu nast\u0119puje wi\u0119kszy przyrost kortyzolu w surowicy ni\u017c u os\u00f3b m\u0142odych (kortyzol mo\u017ce niekorzystnie wp\u0142ywa\u0107 na uk\u0142ad nerwowy: przyspiesza procesy degeneracyjne w hipokampie, pogarsza pami\u0119\u0107 kr\u00f3tkotrwa\u0142\u0105 i powoduje zaburzenia snu). St\u0119\u017cenia kortyzolu w surowicy u os\u00f3b w podesz\u0142ym wieku powinny by\u0107 r\u00f3wne lub nieco wy\u017csze od oczekiwanych st\u0119\u017ce\u0144 u m\u0142odych doros\u0142ych.<\/p>\n\n\n\n Najbardziej charakterystyczna zmiana czynno\u015bci kory nadnerczy dotyczy wydzielania androgen\u00f3w nadnerczowych. DHEA (dehydroepiandrosteron)<\/a> jest prekursorem steroid\u00f3w p\u0142ciowych na szlaku steroidogenezy – ulega konwersji do androgen\u00f3w i estrogen\u00f3w w tkankach obwodowych.<\/p>\n\n\n\n Od 40. roku \u017cycia stopniowo zmniejsza si\u0119 wydzielanie DHEA i DHEA-S u obu p\u0142ci, ale u kobiet wyj\u015bciowe st\u0119\u017cenie tych hormon\u00f3w jest ni\u017csze ni\u017c u m\u0119\u017cczyzn.<\/p>\n\n\n\n U starszych m\u0119\u017cczyzn 50% androgen\u00f3w pochodzi z konwersji obwodowej dehydroepiandrosteronu do testosteronu.<\/p>\n\n\n\n U kobiet po menopauzie<\/a> 100% aktywnych estrogen\u00f3w powstaje z androgen\u00f3w nadnerczowych.<\/p>\n\n\n\n Skutki niedoboru DHEA (dehydroepiandrosteronu)<\/strong><\/p>\n\n\n\n U m\u0119\u017cczyzn zwi\u0119ksza si\u0119 ryzyko wyst\u0105pienia zaburze\u0144 sprawno\u015bci seksualnej (libido i potencji).<\/p>\n\n\n\n W przypadku kobiet mo\u017ce wyst\u0119powa\u0107 ni\u017csza masa kostna w por\u00f3wnaniu do r\u00f3wie\u015bniczek z prawid\u0142owym DHEA (dehydroepiandrosteronem).<\/p>\n\n\n\n Niezale\u017cnie od p\u0142ci:<\/p>\n\n\n\n Na podstawie st\u0119\u017cenia DHEA mo\u017cna przewidywa\u0107 d\u0142ugo\u015b\u0107 \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n Niedoczynno\u015b\u0107 kory nadnerczy u os\u00f3b starszych<\/strong><\/p>\n\n\n\n Pierwszym i jedynym objawem mo\u017ce by\u0107 hipotonia ortostatyczna (nadmierny spadek ci\u015bnienia krwi po przyj\u0119ciu pozycji pionowej, mo\u017cliwe zawroty g\u0142owy i omdlenia). Niedoczynno\u015b\u0107 kory nadnerczy mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c latami manifestowa\u0107 si\u0119 zespo\u0142em przewlek\u0142ego zm\u0119czenia, b\u00f3lami mi\u0119\u015bni i staw\u00f3w, utrat\u0105 apetytu \u2013 cz\u0119stymi dolegliwo\u015bciami u starszych ludzi. W warunkach zmniejszonej rezerwy nadnerczowej w podesz\u0142ym wieku zaostrzenie jakiejkolwiek choroby przewlek\u0142ej mo\u017ce doprowadzi\u0107 do prze\u0142omu nadnerczowego, dlatego bardzo wa\u017cne jest wczesne rozpoznanie choroby.<\/p>\n\n\n\n Diagnostyka laboratoryjna<\/strong><\/p>\n\n\n\n Zmiany hormonalne w starszym wieku mog\u0105 sprzyja\u0107 r\u00f3\u017cnym zaburzeniom. Co warto wiedzie\u0107?<\/p>\n","protected":false},"author":123,"featured_media":5970,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[230,22],"tags":[],"coauthors":[141],"class_list":{"0":"post-5940","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-dlugowiecznosc","8":"category-gospodarka-hormonalna"},"acf":[],"yoast_head":"\n![\"Pakiet](\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Pakiet-Twoj-wiek-biologiczny.png\")
<\/a><\/figure>\n\n\n\nHormon wzrostu \u2013 GH<\/h2>\n\n\n\n
\n
\n
\n
Tarczyca – hormony tarczycy i TSH<\/h2>\n\n\n\n
\n
![\"Pakiet](\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Pakiet-tarczycowy-TSH-fT3-fT4.jpg\")
<\/a><\/figure>\n\n\n\nZaburzenia gospodarki w\u0119glowodanowej<\/h2>\n\n\n\n
\n
\n
\n
\n
\n
![\"pakiet](\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/pakiet-ryzyko-cukrzycy2-badania-1-1.jpg\")
<\/a><\/figure>\n\n\n\nCzynno\u015b\u0107 kory nadnerczy<\/h2>\n\n\n\n
\n
\n
\n
![\"Badanie](\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Badanie-kortyzolu-we-krwi.jpg\")
<\/a><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"