- \n
- Przewlek\u0142a choroba nerek (PChN) a nadci\u015bnienie t\u0119tnicze<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Przewlek\u0142a choroba nerek (PChN) a cukrzyca<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Oty\u0142o\u015b\u0107 a przewlek\u0142a choroba nerek (PChN)<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Palenie tytoniu a przewlek\u0142a choroba nerek (PChN)<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n
- Powik\u0142ania przewlek\u0142ej choroby nerek (PChN)<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Przewlek\u0142a choroba nerek (PChN) – diagnostyka<\/a>
<\/a><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\nPrzewlek\u0142a choroba nerek (PChN)<\/strong> jest zespo\u0142em chorobowym, charakteryzuj\u0105cym si\u0119 powolnym, post\u0119puj\u0105cym i niestety nieodwracalnym pogorszeniem funkcji nerek. Do upo\u015bledzenia czynno\u015bci nerek dochodzi na skutek zmian chorobowych g\u0142\u00f3wnie w k\u0142\u0119buszkach nerkowych, cewkach i tkance \u015br\u00f3dmi\u0105\u017cszowej. W trakcie rozwoju choroby liczba prawid\u0142owo funkcjonuj\u0105cych k\u0142\u0119buszk\u00f3w maleje, w konsekwencji stopniowo pogarszaj\u0105 si\u0119 wszystkie funkcje nerek<\/strong> \u2013 wydalnicza, wydzielnicza i metaboliczna. <\/p>\n\n\n\n
Przewlek\u0142a choroba nerek – objawy<\/h2>\n\n\n\n
Przewlek\u0142a choroba nerek w pocz\u0105tkowych stadiach zazwyczaj przebiega bezobjawowo<\/strong>. Objawy kliniczne pojawiaj\u0105 si\u0119 wraz z pogarszaniem si\u0119 czynno\u015bci wydalniczej nerek i wyst\u0119powaniem powik\u0142a\u0144 PChN i s\u0105 to najcz\u0119\u015bciej: nadci\u015bnienie t\u0119tnicze, dolegliwo\u015bci b\u00f3lowe zlokalizowane g\u0142\u00f3wnie w okolicy l\u0119d\u017awiowej, obrz\u0119ki, zmiana obj\u0119to\u015bci, cz\u0119sto\u015bci i rytmu oddawania moczu, a tak\u017ce zmiana jego barwy. Pacjenci mog\u0105 zg\u0142asza\u0107 r\u00f3wnie\u017c objawy zwi\u0105zane z narz\u0105dami i uk\u0142adami innymi ni\u017c uk\u0142ad moczowy (np. krwioplucie oraz objawy og\u00f3lne, takie jak os\u0142abienie, wyniszczenie, dreszcze czy gor\u0105czka).<\/p>\n\n\n\n
Czynniki takie jak nadci\u015bnienie t\u0119tnicze, cukrzyca<\/a>, oty\u0142o\u015b\u0107, hiperurykemia, kwasica metaboliczna, niew\u0142a\u015bciwa dieta oraz palenie papieros\u00f3w, a tak\u017ce inne choroby wsp\u00f3\u0142istniej\u0105ce mog\u0105 przyspieszy\u0107 progresj\u0119 przewlek\u0142ej choroby nerek oraz wyst\u0105pienie powik\u0142a\u0144 sercowo-naczyniowych. Przewlek\u0142a choroba nerek (PChN) i powik\u0142ania sercowo-naczyniowe cz\u0119sto s\u0105 g\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 przedwczesnej \u015bmierci chorych.<\/p>\n\n\n
\n![\"stadia](\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/stadia-przewleklej-choroby-nerek-jpg.webp\")
<\/figure><\/div>\n\n\nPrzewlek\u0142a choroba nerek – przyczyny, czynniki ryzyka i choroby wsp\u00f3\u0142istniej\u0105ce<\/h2>\n\n\n\n
Choroby wsp\u00f3\u0142istniej\u0105ce przy przewlek\u0142ej chorobie nerek:<\/p>\n\n\n\n
- \n
- nadci\u015bnienie t\u0119tnicze, <\/li>\n\n\n\n
- cukrzyca,<\/li>\n\n\n\n
- niedokrwisto\u015b\u0107<\/a>,<\/li>\n\n\n\n
- oty\u0142o\u015b\u0107,<\/li>\n\n\n\n
- przerost gruczo\u0142u krokowego,<\/li>\n\n\n\n
- nawracaj\u0105ce zaka\u017cenia uk\u0142adu moczowego<\/a>,<\/li>\n\n\n\n
- przewlek\u0142e zaka\u017cenia.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Zaburzenia wsp\u00f3\u0142istniej\u0105ce przy przewlek\u0142ej chorobie nerek:<\/p>\n\n\n\n
- \n
- kwasica metaboliczna,<\/li>\n\n\n\n
- hiperurykemia,<\/li>\n\n\n\n
- hiperlipidemia,<\/li>\n\n\n\n
- zaburzenia gospodarki wapniowo-fosforanowej.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Styl \u017cycia i jego wp\u0142yw na przewlek\u0142\u0105 chorob\u0119 nerek:<\/p>\n\n\n\n
- \n
- palenie papieros\u00f3w,<\/li>\n\n\n\n
- spo\u017cywanie du\u017cej ilo\u015bci bia\u0142ka,<\/li>\n\n\n\n
- spo\u017cywanie du\u017cej ilo\u015bci soli kuchennej,<\/li>\n\n\n\n
- spo\u017cywanie du\u017cej ilo\u015bci fosforan\u00f3w,<\/li>\n\n\n\n
- niski status spo\u0142eczno-ekonomiczny,<\/li>\n\n\n\n
- odwodnienie.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Na czynno\u015b\u0107 wydalnicz\u0105 nerek u chorych z przewlek\u0142\u0105 chorob\u0105 nerek (PChN) niekorzystnie wp\u0142ywaj\u0105 przede wszystkim nadci\u015bnienie t\u0119tnicze i cukrzyca, kt\u00f3re s\u0105 cz\u0119sto wyj\u015bciow\u0105 przyczyn\u0105 choroby. Zaburzenia typowe dla pacjent\u00f3w z chorobami nerek, takie jak niedokrwisto\u015b\u0107 czy kwasica metaboliczna, s\u0105 niezale\u017cnymi czynnikami progresji PChN. Tak\u017ce styl \u017cycia chorych mo\u017ce mie\u0107 wp\u0142yw na post\u0119p choroby.<\/p>\n\n\n\n
Przewlek\u0142a choroba nerek (PChN) a nadci\u015bnienie t\u0119tnicze<\/h3>\n\n\n\n
Nadci\u015bnienie t\u0119tnicze<\/strong> jest najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105c\u0105 w populacji og\u00f3lnej chorob\u0105 przewlek\u0142\u0105: dotyczy co trzeciej osoby doros\u0142ej. U chorych z PChN c<\/strong>z\u0119sto\u015b\u0107 wyst\u0119powania nadci\u015bnienia t\u0119tniczego zale\u017cy od zaawansowania choroby (od oko\u0142o 30% w 1. stadium choroby do >90% w stanach najbardziej zaawansowanych).<\/p>\n\n\n\n
Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce czynniki etiologiczne choroby nerek, takie jak zw\u0119\u017cenie t\u0119tnicy nerkowej, nefropatia cukrzycowa czy wielotorbielowato\u015b\u0107 nerek, w wi\u0119kszym stopniu predysponuj\u0105 do nadci\u015bnienia t\u0119tniczego w tej grupie chorych. Wykazano, \u017ce nadci\u015bnienie t\u0119tnicze jest niezale\u017cnym czynnikiem progresji PChN <\/strong>(szybko\u015b\u0107 progresji choroby zale\u017cy od warto\u015bci ci\u015bnienia t\u0119tniczego).<\/p>\n\n\n\n
Przewlek\u0142a choroba nerek (PChN) a cukrzyca<\/h3>\n\n\n\n
Cukrzyca<\/strong> jest jedn\u0105 z g\u0142\u00f3wnych przyczyn PChN i czynnikiem, kt\u00f3ry nasila jej progresj\u0119<\/strong>. Mechanizmy doprowadzaj\u0105ce do uszkodzenia nerek w cukrzycy typu 2 s\u0105 bardziej z\u0142o\u017cone ni\u017c w cukrzycy typu 1. Opr\u00f3cz hiperglikemii i zwi\u0105zanych z ni\u0105 zaburze\u0144 cz\u0119sto wsp\u00f3\u0142istniej\u0105: oty\u0142o\u015b\u0107, nadci\u015bnienie t\u0119tnicze, hiperurykemia, insulinooporno\u015b\u0107<\/a>, nasilenie proces\u00f3w zapalnych i stresu oksydacyjnego. Wczesnym nerkowym markerem biologicznym mikroangiopatii jest obecno\u015b\u0107 albuminy w moczu (albuminurii). Pierwszym dzia\u0142aniem zapobiegaj\u0105cym mikroangiopatii jest kontrola glikemii. Normalizacja glikemii mo\u017ce hamowa\u0107 zmniejszanie si\u0119 eGFR i op\u00f3\u017ani\u0107 progresj\u0119 choroby do stadium schy\u0142kowej niewydolno\u015bci nerek, zw\u0142aszcza je\u017celi skuteczne leczenie nadci\u015bnienia t\u0119tniczego rozpocz\u0119to we wczesnych stadiach PChN.<\/p>\n\n\n\n
Oty\u0142o\u015b\u0107 a przewlek\u0142a choroba nerek (PChN)<\/h3>\n\n\n\n
Oty\u0142o\u015b\u0107 i zesp\u00f3\u0142 metaboliczny<\/strong> wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 ze zwi\u0119kszonym ryzykiem wyst\u0119powania nadci\u015bnienia t\u0119tniczego, chor\u00f3b uk\u0142adu sercowo-naczyniowego<\/a> i cukrzycy typu 2.<\/p>\n\n\n\n
Badania wykazuj\u0105, \u017ce oty\u0142o\u015b\u0107 zwi\u0119ksza r\u00f3wnie\u017c ryzyko PChN w populacji og\u00f3lnej<\/strong>. W por\u00f3wnaniu z osobami o prawid\u0142owej masie cia\u0142a ryzyko wyst\u0105pienia PChN u os\u00f3b z nadwag\u0105 by\u0142o wi\u0119ksze o 40%, a z oty\u0142o\u015bci\u0105 o 83%. Oty\u0142o\u015b\u0107 u kobiet wi\u0105za\u0142a si\u0119 z wi\u0119kszym ryzykiem PChN ni\u017c oty\u0142o\u015b\u0107 u m\u0119\u017cczyzn. Oty\u0142o\u015b\u0107 wp\u0142ywa na rozw\u00f3j i progresj\u0119 PChN (przy wsp\u00f3\u0142wyst\u0119powaniu cukrzycy typu 2, nadci\u015bnienia t\u0119tniczego i mia\u017cd\u017cycy) nie tylko po\u015brednio, lecz tak\u017ce bezpo\u015brednio. Udowodniono, \u017ce oty\u0142o\u015b\u0107 brzuszna jest zwi\u0105zana z gorszym profilem hemodynamicznym nerek. Zwi\u0119kszona ilo\u015b\u0107 tkanki t\u0142uszczowej mo\u017ce by\u0107 przyczyn\u0105 rozrostu mezangium (rodzaj tkanki \u0142\u0105cznej wyst\u0119puj\u0105cej pomi\u0119dzy naczyniami k\u0142\u0119buszka) i zwi\u0119kszonego zapotrzebowania metabolicznego nerek. Nast\u0119pstwem tych proces\u00f3w jest zwi\u0119kszenia filtracji – powoduj\u0105 hiperfiltracj\u0119 i w konsekwencji bia\u0142komocz oraz stwardnienie k\u0142\u0119buszk\u00f3w nerkowych. Bezpo\u015bredni wp\u0142yw nadmiaru tkanki t\u0142uszczowej na rozw\u00f3j i progresj\u0119 PChN wynika z endokrynnej aktywno\u015b\u0107 tkanki t\u0142uszczowej wytwarzaj\u0105cej m.in. adiponektyn\u0119 i leptyn\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Wp\u0142yw masy cia\u0142a na czynno\u015b\u0107 nerek m.in. u pacjent\u00f3w z cukrzyc\u0105 jest istotny. Obni\u017cenie masy cia\u0142a o ka\u017cdy kilogram powoduje zmniejszenie bia\u0142komoczu i albuminurii (odpowiednio o 110 mg i 1,1 mg).<\/p>\n\n\n\n
Istotnym czynnikiem progresji PChN jest r\u00f3wnie\u017c dieta<\/strong>. Dieta z du\u017c\u0105 zawarto\u015bci\u0105 bia\u0142ka (>1,2 g\/kg m.c.\/d) wp\u0142ywa niekorzystnie na post\u0119p PChN. Du\u017ca poda\u017c bia\u0142ka<\/strong> w diecie<\/strong> prowadzi do zwi\u0119kszenia ci\u015bnienia w k\u0142\u0119buszku, hiperfiltracji, a nast\u0119pnie jego uszkodzenia i w\u0142\u00f3knienia.<\/p>\n\n\n\n
Tak\u017ce dieta z du\u017c\u0105 zawarto\u015bci\u0105 soli kuchennej<\/strong> wp\u0142ywa niekorzystnie na progresj\u0119 PChN. Nadmierna poda\u017c sodu powoduje hiperfiltracj\u0119 i bia\u0142komocz. Wykazano zmniejszenie ryzyka powik\u0142a\u0144 chor\u00f3b uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia i spowolnienie progresji PChN po zastosowaniu diety z ograniczon\u0105 zawarto\u015bci\u0105 soli.<\/p>\n\n\n\n
Chorzy z PChN powinni unika\u0107 pokarm\u00f3w bogatych w fosforany<\/strong>. Wy\u017csze st\u0119\u017cenie fosforan\u00f3w w surowicy wi\u0105\u017ce si\u0119 z szybsz\u0105 progresj\u0105 PChN i zwi\u0119kszonym ryzykiem zgonu.<\/p>\n\n\n\n
Palenie tytoniu a przewlek\u0142a choroba nerek (PChN)<\/h3>\n\n\n\n
Palenie tytoniu<\/strong> jest znanym czynnikiem ryzyka wyst\u0105pienia PChN u chorych z cukrzyc\u0105. Z przeprowadzonych bada\u0144 wynika, \u017ce u palaczy wzrasta o 30% ryzyko zachorowania na PChN, a ryzyko wyst\u0105pienia schy\u0142kowej niewydolno\u015bci nerek \u2013 prawie dwukrotnie. W badaniach obserwacyjnych wykazano przyspieszenie progresji PChN u pal\u0105cych z nefropati\u0105 cukrzycow\u0105, nefropati\u0105 IgA i pierwotn\u0105 nefropati\u0105 b\u0142oniast\u0105. Palenie papieros\u00f3w nasila dysfunkcj\u0119 \u015br\u00f3db\u0142onka, procesy zapalne, stres oksydacyjny, prowadz\u0105c do stwardnienia k\u0142\u0119buszk\u00f3w nerkowych i zaniku cewek. Glikotoksyny wyst\u0119puj\u0105ce w dymie tytoniowym mog\u0105 nasila\u0107 wytwarzanie zaawansowanych produkt\u00f3w glikacji, co nasila przepuszczalno\u015b\u0107 naczy\u0144 i sprzyja niekorzystnym zmianom naczyniowym w k\u0142\u0119buszku. Poza tym palenie tytoniu wi\u0105\u017ce si\u0119 z oporno\u015bci\u0105 na insulin\u0119, a insulinooporno\u015b\u0107 jest niezale\u017cnym czynnikiem post\u0119pu PChN i albuminurii. Zaprzestanie palenia papieros\u00f3w zmniejsza ryzyko wyst\u0105pienia PChN, ale ryzyko populacyjne jest osi\u0105gane dopiero po 10 latach.<\/p>\n\n\n\n
Progresj\u0119 PChN przyspieszaj\u0105 tak\u017ce leki nefrotoksyczne, nawracaj\u0105ce zaka\u017cenia uk\u0142adu moczowego, przewlek\u0142e lub nawracaj\u0105ce zaka\u017cenia og\u00f3lnoustrojowe, przerost gruczo\u0142u krokowego oraz wszystkie czynniki ryzyka wyst\u0105pienia ostrego uszkodzenia nerek.<\/strong><\/p>\n\n\n
\n![\"przewlek\u0142a](\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/przewlekla-choroba-nerek-czynniki-ryzyka-jpg.webp\")
<\/figure><\/div>\n\n\nPowik\u0142ania przewlek\u0142ej choroby nerek (PChN)<\/h2>\n\n\n\n
- \n
- Kwasica metaboliczna <\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Kwasica metaboliczna jest cz\u0119stym powik\u0142aniem PChN. Jej g\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 u chorych z PChN jest zbyt ma\u0142e wytwarzanie wodorow\u0119glan\u00f3w w stosunku do ilo\u015bci kwas\u00f3w spo\u017cywanych w posi\u0142kach i wytwarzanych endogennie.<\/p>\n\n\n\n
Cz\u0119sto\u015b\u0107 wyst\u0119powania kwasicy metabolicznej u chorych z PChN waha si\u0119 od 2% do 13% w 3. stadium do 37% w 5. stadium. Wykazano, \u017ce w wyniku zwi\u0119kszonego katabolizmu bia\u0142ek kwasica metaboliczna uczestniczy w patogenezie zespo\u0142u niedo\u017cywienie\u2013zapalenie\u2013mia\u017cd\u017cyca (MIA).<\/p>\n\n\n\n
- \n
- Niedokrwisto\u015b\u0107 (anemia)<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Niedokrwisto\u015b\u0107<\/strong> jest cz\u0119stym zaburzeniem u chorych z PChN. Jej g\u0142\u00f3wnymi przyczynami s\u0105 niedobory \u017celaza i erytropoetyny oraz upo\u015bledzona reakcja organizmu na dzia\u0142anie erytropoetyny. Istotn\u0105 przyczyn\u0105 \u015bmierci u chorych z niedokrwisto\u015bci\u0105 i PChN jest tzw. zesp\u00f3\u0142 sercowo-nerkowy z niedokrwisto\u015bci\u0105 (CRAS).<\/p>\n\n\n\n
- \n
- Hiperurykemia<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Hiperurykemia <\/strong>u chorych z PChN jest wynikiem zmniejszonego klirensu kwasu moczowego. W wielu badaniach obserwacyjnych wykazano, \u017ce zwi\u0119kszenie st\u0119\u017cenia kwasu moczowego<\/a> w surowicy pozwala przewidzie\u0107 rozw\u00f3j i progresj\u0119 PChN w r\u00f3\u017cnych populacjach chorych. Hiperurykemia przyspiesza progresj\u0119 choroby nerek poprzez mechanizmy zwi\u0105zane ze zmianami naczyniowymi i nadci\u015bnieniem.<\/p>\n\n\n\n
Przewlek\u0142a choroba nerek (PChN) – diagnostyka<\/h2>\n\n\n\n
Objawy kliniczne towarzysz\u0105ce PChN nie s\u0105 swoiste i charakterystyczne dla tej choroby, wyst\u0119puj\u0105 p\u00f3\u017ano, a ich nasilenie narasta stopniowo. Dlatego chory mo\u017ce zaadaptowa\u0107 si\u0119 do nich i nie szuka\u0107 pomocy lekarskiej. Nale\u017cy zatem szuka\u0107 objaw\u00f3w PChN, wykonuj\u0105c badania przesiewowe<\/strong>, szczeg\u00f3lnie w grupach zwi\u0119kszonego ryzyka wyst\u0105pienia PChN.<\/p>\n\n\n\n
Pacjenci ze zwi\u0119kszonym ryzykiem wyst\u0105pienia przewlek\u0142ej choroby nerek (PChN) to:<\/p>\n\n\n\n
- \n
- pacjenci z cukrzyc\u0105,<\/li>\n\n\n\n
- pacjenci z nadci\u015bnieniem t\u0119tniczym, szczeg\u00f3lnie d\u0142ugotrwa\u0142ym i \u017ale kontrolowanym,<\/li>\n\n\n\n
- pacjenci z chorobami sercowo-naczyniowymi,<\/li>\n\n\n\n
- osoby, kt\u00f3re mia\u0142y ma\u0142\u0105 mas\u0119 urodzeniow\u0105 i zwi\u0105zan\u0105 z ni\u0105 zmniejszon\u0105 liczb\u0119 nefron\u00f3w,<\/li>\n\n\n\n
- osoby obci\u0105\u017cone ci\u0119\u017ckimi chorobami nerek w najbli\u017cszej rodzinie,<\/li>\n\n\n\n
- osoby w podesz\u0142ym wieku,<\/li>\n\n\n\n
- osoby zaka\u017cone HCV lub HIV,<\/li>\n\n\n\n
- pacjenci z chorobami nowotworowymi,<\/li>\n\n\n\n
- pacjenci leczeni lekami nefrotoksycznymi,<\/li>\n\n\n\n
- pacjenci z niedokrwisto\u015bci\u0105 sierpowatokrwinkow\u0105,<\/li>\n\n\n\n
- osoby skrajnie oty\u0142e, z zespo\u0142em metabolicznym, z hiperlipidemi\u0105,<\/li>\n\n\n\n
- palacze tytoniu.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
![\"pakiet](\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Pakiet-nerkowy-zawiera-7-badan-jpg.webp\")
<\/a><\/figure>\n\n\n\nDo podstawowych bada\u0144 umo\u017cliwiaj\u0105cych rozpoznanie przewlek\u0142ej choroby nerek (PChN) nale\u017c\u0105:<\/strong><\/p>\n\n\n\n
1. oznaczenie<\/strong> st\u0119\u017cenia kreatyniny w surowicy<\/strong><\/a> <\/strong>i oszacowanie na jego podstawie eGFR <\/strong>– badanie przesiewowe,<\/p>\n\n\n\n
2. ocena albuminurii<\/a> w dobowej zbi\u00f3rce moczu lub w pojedynczej pr\u00f3bce moczu<\/strong> wyra\u017cona jako ilo\u015b\u0107 albuminy na 1 g wydalanej kreatyniny (ACR) wska\u017anik albumina\/kreatynina \u2013 badanie przesiewowe.<\/p>\n\n\n\n
Nale\u017cy oznacza\u0107 eGFR i ACR<\/strong> u os\u00f3b z:<\/p>\n\n\n\n
- \n
- cukrzyc\u0105,<\/li>\n\n\n\n
- nadci\u015bnieniem t\u0119tniczym,<\/li>\n\n\n\n
- przebytym AKI,<\/li>\n\n\n\n
- chorobami uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia (choroba niedokrwienna serca, niewydolno\u015b\u0107 kr\u0105\u017cenia, choroba naczy\u0144 obwodowych oraz choroby naczy\u0144 m\u00f3zgowych),<\/li>\n\n\n\n
- zaburzeniami strukturalnymi uk\u0142adu moczowego, z nawracaj\u0105c\u0105 kamic\u0105 nerkow\u0105 lub przerostem gruczo\u0142u krokowego,<\/li>\n\n\n\n
- chorobami uk\u0142adowymi, kt\u00f3re mog\u0105 wp\u0142ywa\u0107 na czynno\u015b\u0107 nerek (np. tocze\u0144 rumieniowaty uk\u0142adowy),<\/li>\n\n\n\n
- dodatnim wywiadem rodzinnym w kierunku schy\u0142kowej niewydolno\u015bci nerek lub chor\u00f3b nerek o pod\u0142o\u017cu genetycznym,<\/li>\n\n\n\n
- przygodnie stwierdzonym krwinkomoczem.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
- \n
- <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
3. badanie og\u00f3lne moczu z ocen\u0105 osadu<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n
Po ustaleniu stadium przewlek\u0142ej choroby nerek (PChN) nale\u017cy rozpozna\u0107 towarzysz\u0105ce zaburzenia oraz stopie\u0144 ich nasilenia:<\/p>\n\n\n\n
- \n
- niedokrwisto\u015b\u0107 – oznaczenie morfologii<\/a>, retikulocyt\u00f3w<\/a>, ew. erytropoetyny<\/a>,<\/li>\n\n\n\n
- zaburzenia kostno-mineralne \u2013 oznaczenie PTH<\/a>, witaminy D (1,25(OH)2D3)<\/a>, wapnia<\/a>, fosforu<\/a>,<\/li>\n\n\n\n
- zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej, kwasowo-zasadowej i lipidowej – oznaczenie: sodu<\/a>, potasu<\/a>, magnezu<\/a>, gazometrii, lipidogramu<\/a>, LpA<\/a>, kwasu moczowego<\/a>.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c oznaczy\u0107 glukoz\u0119<\/a>, insulin\u0119<\/a> (obliczy\u0107 wska\u017anik HOMA), HBA1c<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Przewlek\u0142a choroba nerek rozwija si\u0119 po cichu – komu zagra\u017ca i jakie badania pozwalaj\u0105 na wczesne wykrycie nieprawid\u0142owo\u015bci?<\/p>\n","protected":false},"author":123,"featured_media":6252,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"coauthors":[141],"class_list":{"0":"post-6233","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-choroby-nerek"},"acf":[],"yoast_head":"\n
Przewlek\u0142a choroba nerek (PChN) - objawy, przyczyny, diagnostyka<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Czym jest przewlek\u0142a choroba nerek? Poznaj jej przyczyny, objawy i mo\u017cliwe powik\u0142ania. Dowiedz si\u0119, jakie badania pozwol\u0105 j\u0105 zdiagnozowa\u0107.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/przewlekla-choroba-nerek-objawy-przyczyny-powiklania-diagnostyka\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Przewlek\u0142a choroba nerek (PChN) - objawy, przyczyny, diagnostyka\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Czym jest przewlek\u0142a choroba nerek? Poznaj jej przyczyny, objawy i mo\u017cliwe powik\u0142ania. Dowiedz si\u0119, jakie badania pozwol\u0105 j\u0105 zdiagnozowa\u0107.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/przewlekla-choroba-nerek-objawy-przyczyny-powiklania-diagnostyka\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-05-24T09:04:01+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/przewlekla-choroba-nerek-jpg.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"801\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Agnieszka Kobiela-Mednis\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Agnieszka Kobiela-Mednis\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"10 minut\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label3\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data3\" content=\"Agnieszka Kobiela-Mednis\" \/>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Przewlek\u0142a choroba nerek (PChN) - objawy, przyczyny, diagnostyka","description":"Czym jest przewlek\u0142a choroba nerek? Poznaj jej przyczyny, objawy i mo\u017cliwe powik\u0142ania. Dowiedz si\u0119, jakie badania pozwol\u0105 j\u0105 zdiagnozowa\u0107.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/przewlekla-choroba-nerek-objawy-przyczyny-powiklania-diagnostyka\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Przewlek\u0142a choroba nerek (PChN) - objawy, przyczyny, diagnostyka","og_description":"Czym jest przewlek\u0142a choroba nerek? Poznaj jej przyczyny, objawy i mo\u017cliwe powik\u0142ania. Dowiedz si\u0119, jakie badania pozwol\u0105 j\u0105 zdiagnozowa\u0107.","og_url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/przewlekla-choroba-nerek-objawy-przyczyny-powiklania-diagnostyka\/","og_site_name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria","article_published_time":"2023-05-24T09:04:01+00:00","og_image":[{"width":1200,"height":801,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/przewlekla-choroba-nerek-jpg.webp","type":"image\/webp"}],"author":"Agnieszka Kobiela-Mednis","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Agnieszka Kobiela-Mednis","Szacowany czas czytania":"10 minut","Written by":"Agnieszka Kobiela-Mednis"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/przewlekla-choroba-nerek-objawy-przyczyny-powiklania-diagnostyka\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/przewlekla-choroba-nerek-objawy-przyczyny-powiklania-diagnostyka\/"},"author":{"name":"Agnieszka Kobiela-Mednis","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/person\/6d7896bef11aea1ad92cc12ff38b670e"},"headline":"Przewlek\u0142a choroba nerek – objawy, przyczyny, powik\u0142ania, diagnostyka","datePublished":"2023-05-24T09:04:01+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/przewlekla-choroba-nerek-objawy-przyczyny-powiklania-diagnostyka\/"},"wordCount":1908,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/przewlekla-choroba-nerek-objawy-przyczyny-powiklania-diagnostyka\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/przewlekla-choroba-nerek-jpg.webp","articleSection":["Choroby nerek"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/przewlekla-choroba-nerek-objawy-przyczyny-powiklania-diagnostyka\/","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/przewlekla-choroba-nerek-objawy-przyczyny-powiklania-diagnostyka\/","name":"Przewlek\u0142a choroba nerek (PChN) - objawy, przyczyny, diagnostyka","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/przewlekla-choroba-nerek-objawy-przyczyny-powiklania-diagnostyka\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/przewlekla-choroba-nerek-objawy-przyczyny-powiklania-diagnostyka\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/przewlekla-choroba-nerek-jpg.webp","datePublished":"2023-05-24T09:04:01+00:00","description":"Czym jest przewlek\u0142a choroba nerek? Poznaj jej przyczyny, objawy i mo\u017cliwe powik\u0142ania. Dowiedz si\u0119, jakie badania pozwol\u0105 j\u0105 zdiagnozowa\u0107.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/przewlekla-choroba-nerek-objawy-przyczyny-powiklania-diagnostyka\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/przewlekla-choroba-nerek-objawy-przyczyny-powiklania-diagnostyka\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/przewlekla-choroba-nerek-objawy-przyczyny-powiklania-diagnostyka\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/przewlekla-choroba-nerek-jpg.webp","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/przewlekla-choroba-nerek-jpg.webp","width":1200,"height":801,"caption":"przewlek\u0142a choroba nerek"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/przewlekla-choroba-nerek-objawy-przyczyny-powiklania-diagnostyka\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Przewlek\u0142a choroba nerek – objawy, przyczyny, powik\u0142ania, diagnostyka"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#website","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/","name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization","name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/alabek.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/alabek.jpg","width":1250,"height":1251,"caption":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/person\/6d7896bef11aea1ad92cc12ff38b670e","name":"Agnieszka Kobiela-Mednis","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/woman-150x150.png510376ddb3c99b233fa30c560b9695e9","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/woman-150x150.png","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/woman-150x150.png","caption":"Agnieszka Kobiela-Mednis"},"description":"Farmaceuta, diagnosta laboratoryjny z II st. specjalizacji z analityki klinicznej. Absolwentka Wydzia\u0142u Farmaceutycznego w Akademii Medycznej w Warszawie.","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/author\/agnieszka-kobiela-mednis\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6233","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/123"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6233"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6233\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6252"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6233"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6233"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6233"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=6233"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}} - zaburzenia kostno-mineralne \u2013 oznaczenie PTH<\/a>, witaminy D (1,25(OH)2D3)<\/a>, wapnia<\/a>, fosforu<\/a>,<\/li>\n\n\n\n
- niedokrwisto\u015b\u0107 – oznaczenie morfologii<\/a>, retikulocyt\u00f3w<\/a>, ew. erytropoetyny<\/a>,<\/li>\n\n\n\n
- <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
- Hiperurykemia<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
- Niedokrwisto\u015b\u0107 (anemia)<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
- Kwasica metaboliczna <\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
- Przewlek\u0142a choroba nerek (PChN) a cukrzyca<\/a><\/li>\n\n\n\n