- \n
- Jak picie kawy mo\u017ce wp\u0142yn\u0105\u0107 na wynik badania krwi?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Jak picie alkoholu mo\u017ce wp\u0142yn\u0105\u0107 na wynik badania krwi?<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n
- Czy przed badaniem krwi mo\u017cna pali\u0107?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Czy mo\u017cna bra\u0107 leki przed badaniem krwi?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Czy mo\u017cna \u0107wiczy\u0107 przed badaniem krwi?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Co jeszcze mo\u017ce wp\u0142yn\u0105\u0107 na wynik badania?<\/a>\n
- \n
- Dieta, suplementy i zio\u0142a<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Zaburzenia rytmu oko\u0142odobowego, pora dnia i pora roku<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n
Przygotowanie do bada\u0144 laboratoryjnych jest kluczow\u0105<\/strong> cz\u0119\u015bci\u0105 procesu przedanalitycznego, ale mo\u017ce te\u017c by\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142em b\u0142\u0119d\u00f3w. Niezale\u017cnie od faktycznego stanu zdrowia pacjenta, na wynik badania \u2013 opr\u00f3cz pracy laboratorium \u2013 istotny wp\u0142yw ma odpowiednie przygotowanie do badania <\/strong>(jest to istotna cz\u0119\u015b\u0107 procesu przedanalitycznego).<\/p>\n\n\n\n
B\u0142\u0119dy przedanalityczne to b\u0142\u0119dy, kt\u00f3re mog\u0105 si\u0119 pojawi\u0107 od momentu zlecenia badania laboratoryjnego przez lekarza, do momentu, kiedy pr\u00f3bka jest gotowa do analizy. Szacuje si\u0119, \u017ce b\u0142\u0119dy przedanalityczne stanowi\u0105 oko\u0142o 60-75% b\u0142\u0119d\u00f3w w diagnostyce laboratoryjnej.<\/p>\n\n\n\n
Sam pacjent mo\u017ce by\u0107 potencjalnym \u017ar\u00f3d\u0142em b\u0142\u0119du przedanalitycznego <\/strong>(np. stosuj\u0105c nieodpowiedni\u0105 diet\u0119, przyjmuj\u0105c suplementy, u\u017cywki, wykonuj\u0105c wysi\u0142ek fizyczny przed pobraniem materia\u0142u do bada\u0144).<\/p>\n\n\n\n
Dlatego te\u017c przy udziale European Federation of Clinical Chemistry and Laboratory Medicine (EFLM) i Latin America Confederation of Clinical Biochemistry (COLABIOCLI) opracowano wsp\u00f3lne zalecenia i wytyczne dotycz\u0105ce pobierania krwi \u017cylnej, rekomendowane przez Krajow\u0105 Izb\u0119 Diagnost\u00f3w Laboratoryjnych oraz Polskie Towarzystwo Diagnostyki Laboratoryjnej.<\/p>\n\n\n\n
Czy przed badaniem krwi mo\u017cna je\u015b\u0107?<\/h2>\n\n\n\n
Generaln\u0105 zasad\u0105 jest, \u017ce krew na wszystkie badania nale\u017cy pobiera\u0107 od pacjenta rano (pomi\u0119dzy godzin\u0105 7 a 9), na czczo, 12 godzin po ostatnim posi\u0142ku.<\/strong><\/p>\n\n\n\n
- \n
- Kolacja powinna by\u0107 lekka, a po niej nie wolno ju\u017c nic zje\u015b\u0107 \u2013 nawet kawa\u0142ka jab\u0142ka czy chleba. Trzeba zrezygnowa\u0107 tak\u017ce z \u017cucia gumy, pastylek od\u015bwie\u017caj\u0105cych oddech i picia czegokolwiek poza niegazowan\u0105 wod\u0105.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
W sytuacjach awaryjnych lub w przypadku wykonywania oznacze\u0144, kt\u00f3re nie wymagaj\u0105 powstrzymania si\u0119 od spo\u017cywania posi\u0142k\u00f3w, dopuszcza si\u0119 pobieranie krwi od pacjenta w ci\u0105gu dnia.<\/p>\n\n\n\n
- \n
- Je\u017celi krew pobierana jest od pacjenta po posi\u0142ku lub pacjent nie jest odpowiednio przygotowany, nale\u017cy to odnotowa\u0107 w dokumentacji<\/strong>, poniewa\u017c informacja ta zostanie wzi\u0119ta pod uwag\u0119 podczas interpretacji wynik\u00f3w.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Czy i co mo\u017cna pi\u0107 przed badaniem krwi?<\/h2>\n\n\n\n
Dopuszcza si\u0119 picie wody <\/strong>(niegazowanej) w przeci\u0105gu 12 godzin przed badaniem.<\/strong><\/p>\n\n\n\n
- \n
- Na 30-60 minut przed samym pobraniem materia\u0142u, zaleca si\u0119 wypicie szklanki wody.<\/li>\n\n\n\n
- W ci\u0105gu 24 godzin poprzedzaj\u0105cych pobranie krwi nale\u017cy bezwzgl\u0119dnie powstrzyma\u0107 si\u0119 od spo\u017cywania napoj\u00f3w alkoholowych oraz kawy, herbaty i napoj\u00f3w energetycznych.<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Jak picie kawy mo\u017ce wp\u0142yn\u0105\u0107 na wynik badania krwi?<\/h3>\n\n\n\n
Wp\u0142yw kofeiny:<\/strong><\/p>\n\n\n\n
- \n
- inicjuje glikogenoliz\u0119, powoduj\u0105c wzrost st\u0119\u017cenia glukozy,<\/li>\n\n\n\n
- aktywuje lipaz\u0119 \u2013 co mo\u017ce spowodowa\u0107 wzrost kwas\u00f3w t\u0142uszczowych nawet trzykrotnie,<\/li>\n\n\n\n
- zwi\u0119ksza st\u0119\u017cenie mineralokortykosteroid\u00f3w i katecholamin, powoduje wzrost GFR oraz spadek zwrotnego wch\u0142aniania elektrolit\u00f3w<\/a>.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Jak picie alkoholu mo\u017ce wp\u0142yn\u0105\u0107 na wynik badania krwi?<\/h3>\n\n\n\n
Wyr\u00f3\u017cniamy szybkie (2-4 godziny po spo\u017cyciu) <\/strong>i op\u00f3\u017anione w czasie<\/strong> mo\u017cliwe zmiany w st\u0119\u017ceniach parametr\u00f3w spowodowane alkoholem. Alkohol jest metabolizowany do aldehydu octowego, nast\u0119pnie do octanu, czego efektem jest zwi\u0119kszona synteza kwasu moczowego w w\u0105trobie. Powstaj\u0105ca kwasica metaboliczna jest wynikiem obni\u017cenia st\u0119\u017cenia wodorow\u0119glan\u00f3w we krwi wywo\u0142anego przez octan i mleczany<\/p>\n\n\n\n
Alkohol wywo\u0142uje ostre zmiany wyst\u0119puj\u0105ce ju\u017c po 2-4 godzinach <\/strong>i s\u0105 to:<\/p>\n\n\n\n
- \n
- obni\u017cenie st\u0119\u017cenia glukozy (zahamowanie glukoneogenezy w w\u0105trobie),<\/li>\n\n\n\n
- podwy\u017cszone st\u0119\u017cenia mleczan\u00f3w.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Zmiany przewlek\u0142e (op\u00f3\u017anione w czasie) <\/strong>to:<\/p>\n\n\n\n
- \n
- wzrost aktywno\u015bci enzym\u00f3w w\u0105trobowych AST, ALT, GGTP<\/strong>,<\/li>\n\n\n\n
- wzrost desialowanych form transferyny <\/strong>(marker spo\u017cycia alkoholu<\/a>),<\/li>\n\n\n\n
- wzrost poziomu trigliceryd\u00f3w<\/strong>,<\/li>\n\n\n\n
- nast\u0119puj\u0105 zmiany w morfologii<\/a><\/strong> (wzrost MCV).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Nasilona diureza <\/strong>jest wynikiem wzrostu st\u0119\u017cenia reniny i aldosteronu<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n
Czy przed badaniem krwi mo\u017cna pali\u0107?<\/h2>\n\n\n\n
Rano przed pobraniem krwi pacjent nie powinien pali\u0107 papieros\u00f3w, nie nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c \u017cu\u0107 gumy.<\/strong><\/p>\n\n\n\n
- \n
- Po wypaleniu papierosa w ci\u0105gu 1-5 godzin nast\u0119puje wzrost st\u0119\u017cenia kwas\u00f3w t\u0142uszczowych, adrenaliny, kortyzolu<\/a>, wolnego glicerolu i aldosteronu<\/strong>.<\/li>\n\n\n\n
- D\u0142ugotrwa\u0142e palenie ma wp\u0142yw na: liczb\u0119 krwinek bia\u0142ych we krwi, st\u0119\u017cenie lipoprotein, aktywno\u015b\u0107 enzym\u00f3w, poziom hormon\u00f3w, witamin, marker\u00f3w nowotworowych<\/a> i metali ci\u0119\u017ckich<\/a><\/strong>.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n
\n![\"co](\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/co-wplywa-na-wynik-badania-krwi-infografika-jpg.webp\")
<\/figure><\/div>\n\n\nCzy mo\u017cna bra\u0107 leki przed badaniem krwi?<\/h2>\n\n\n\n
Przed pobraniem krwi nie nale\u017cy te\u017c przyjmowa\u0107 lek\u00f3w (badanie powinno by\u0107 wykonane przed przyj\u0119ciem kolejnej dawki leku, o ile lekarz nie zaleci inaczej), o ile nie jest to niezb\u0119dne.<\/strong><\/p>\n\n\n\n
W przypadku monitorowanej terapii lekami<\/a>:<\/strong><\/p>\n\n\n\n
- \n
- Godzina pobrania krwi w celu monitorowania terapeutycznego st\u0119\u017cenia lek\u00f3w zale\u017cy od oznaczanej substancji i celu wykonania badania (dostosowanie dawki leku; monitorowanie odpowiedzi organizmu na lek, dzia\u0142a\u0144 niepo\u017c\u0105danych, toksyczno\u015bci itp.).<\/li>\n\n\n\n
- W przypadku oznaczania terapeutycznego st\u0119\u017cenia leku nale\u017cy przestrzega\u0107 zalece\u0144 dotycz\u0105cych czasu pobrania krwi, okre\u015blonych przez lekarza zlecaj\u0105cego badanie.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Czy mo\u017cna \u0107wiczy\u0107 przed badaniem krwi?<\/h2>\n\n\n\n
Na 24 godziny przed pobraniem krwi pacjent powinien powstrzyma\u0107 si\u0119 od intensywnego wysi\u0142ku fizycznego (przekraczaj\u0105cego zwyczajowy poziom codziennej aktywno\u015bci).<\/strong><\/p>\n\n\n\n
Intensywny wysi\u0142ek fizyczny powoduje<\/strong>:<\/p>\n\n\n\n
- \n
- wzrost adrenaliny, noradrenaliny, glukagonu, somatotropiny, kortyzolu, ACTH i glukozy<\/strong>,<\/li>\n\n\n\n
- powoduje obni\u017cenie st\u0119\u017cenia insuliny<\/strong>,<\/li>\n\n\n\n
- mo\u017ce po nim nast\u0105pi\u0107 wzrost liczby leukocyt\u00f3w<\/strong>. <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Wzrost aktywno\u015bci niekt\u00f3rych enzym\u00f3w (np. CK – kinazy kreatynowej) wywo\u0142any hipoksj\u0105 zale\u017cy od wytrenowania organizmu (im mniejsze przyzwyczajenie do wysi\u0142ku, tym bardziej nasilony wzrost).<\/p>\n\n\n\n
Wysi\u0142ek fizyczny zwi\u0119ksza st\u0119\u017cenie parametr\u00f3w zale\u017cnych od masy mi\u0119\u015bniowej: kreatyniny, mioglobiny, LDH, AST<\/strong>. Powoduje te\u017c aktywacj\u0119 uk\u0142adu krzepni\u0119cia: spadek PT i APTT, wzrost D-dimer\u00f3w, r\u00f3wnie\u017c wzrost liczby p\u0142ytek.<\/strong><\/p>\n\n\n\n
Intensywny wysi\u0142ek mo\u017ce spowodowa\u0107 pojawienie si\u0119 wi\u0119kszej liczby erytrocyt\u00f3w i leukocyt\u00f3w w moczu<\/a><\/strong>.<\/p>\n\n\n\n
Kr\u00f3tkotrwa\u0142e \u0107wiczenia przyczyniaj\u0105 si\u0119 do powstania zjawiska hemokoncentracji, kt\u00f3re wynika z przemieszczania si\u0119 p\u0142yn\u00f3w z przestrzeni wewn\u0105trznaczyniowej do tkanek pracuj\u0105cych mi\u0119\u015bni. Efektem tego jest zwi\u0119kszenie hematokrytu, wzrost st\u0119\u017cenia hemoglobiny i bia\u0142ek osoczowych<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n
Co jeszcze mo\u017ce wp\u0142yn\u0105\u0107 na wynik badania?<\/h2>\n\n\n\n
Istniej\u0105 r\u00f3wnie\u017c inne czynniki, kt\u00f3re mog\u0105 potencjalnie mie\u0107 wp\u0142yw na st\u0119\u017cenie okre\u015blonych substancji we krwi, jak spo\u017cyte potrawy (dieta), suplementy diety czy preparaty zio\u0142owe<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n
Dieta, suplementy i zio\u0142a<\/h3>\n\n\n\n
- powoduje obni\u017cenie st\u0119\u017cenia insuliny<\/strong>,<\/li>\n\n\n\n
- wzrost adrenaliny, noradrenaliny, glukagonu, somatotropiny, kortyzolu, ACTH i glukozy<\/strong>,<\/li>\n\n\n\n
- D\u0142ugotrwa\u0142e palenie ma wp\u0142yw na: liczb\u0119 krwinek bia\u0142ych we krwi, st\u0119\u017cenie lipoprotein, aktywno\u015b\u0107 enzym\u00f3w, poziom hormon\u00f3w, witamin, marker\u00f3w nowotworowych<\/a> i metali ci\u0119\u017ckich<\/a><\/strong>.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n
- wzrost desialowanych form transferyny <\/strong>(marker spo\u017cycia alkoholu<\/a>),<\/li>\n\n\n\n
- wzrost aktywno\u015bci enzym\u00f3w w\u0105trobowych AST, ALT, GGTP<\/strong>,<\/li>\n\n\n\n
- Je\u017celi krew pobierana jest od pacjenta po posi\u0142ku lub pacjent nie jest odpowiednio przygotowany, nale\u017cy to odnotowa\u0107 w dokumentacji<\/strong>, poniewa\u017c informacja ta zostanie wzi\u0119ta pod uwag\u0119 podczas interpretacji wynik\u00f3w.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
- Zaburzenia rytmu oko\u0142odobowego, pora dnia i pora roku<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n
- Jak picie alkoholu mo\u017ce wp\u0142yn\u0105\u0107 na wynik badania krwi?<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n